فهرست مطالب

  • سال یکم شماره 1 (بهار و تابستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/04/06
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مقاله پژوهشی
  • محمد اسماعیل صالحی زاده، روح الله محمدی صفحات 1-14
    اسلام مکتبی تربیتی است که هر چه در آن آمده به نوعی با تزکیه و تربیت انسان ارتباط دارد و آیه ها و احادیث زیادی به این مطلب اشاره دارد. نگرش اسلام به جوان و جوانی مبتنی بر واقعیت است که از نگاهی واقع بینانه و تصویری کامل از ابعاد وجودی زندگی آدمی است به گونه ای که نه از ویژگی های مثبت این دوره غفلت می شود و نه خصوصیات منفی آن نادیده گرفته شده است، بلکه نقاط منفی را مقتضای دوره جوانی می داند که باید به وسیله جامعه هدایت شود.
    شناخت عوامل آسیب زا در تربیت دینی از مهم ترین مباحث تربیتی است که تعیین کننده ضوابط و هنجارهای حاکم بر فرآیند تربیت است و با توجه به مرحله ای بودن رشد انسان، متناسب با هر مرحله از رشد، اصول حاکم بر فرایند هم متفاوت است. آنچه انسان را از دین و آیین خود خارج می سازد و متاسفانه بسیاری از مربیان و خانواده ها از آن غافلند و در طول تاریخ ضربه های زیادی از این ناحیه متوجه جوانان شده است، نشناختن آسیب ها و آفت های دین داری است. از جمله می توان به این موارد اشاره کرد: کج اندیشی دین داران و برداشت غلط از معارف و مفاهیم دینی، افراط و تفریط در مسائل عبادی، کمال گرایی غیر واقعی و سهل انگاری در امر آموزش مسائل مربوط به عبادات.
    کلیدواژگان: تربیت، تربیت دینی، آسیب شناسی تربیت، جوان
  • مریم ایمانی خوشخو، کبری اسمعیلی صفحات 15-32
    در تعالیم دینی، مرگ همزاد و هم نفس آدمی است. مرگ و زندگی هر دو آفریده خداوند و ابزاری برای آزمون کردار آدمی هستند. قرآن مرگ اندیشی را زمینه ای برای درک عظمت و قدرت خداوندو زمینه ساز سعادت جاوید می داند. سلوک و گفتار امام علی(ع) که نمونه بارز یک انسان مرگ اندیش است، با رویکرد تربیتی شایان توجه است. در این پژوهش ضمن بازخوانی مفهوم مرگ، آثار مرگ اندیشی با عناوین غفلت زدایی و آگاهی بخشی، تنظیم دنیا دوستی، مدیریت زمان و...مطرح می شود که حاصل آن دست یابی به نتایجی چون معنا بخشی به زندگی انسان، تزریق عنصر حرکت به آن، قدر نهادن فرصت زندگی، افزایش صبر و بردباری در برابر ناملایمات، التزام به هنجارهای اخلاقی، کاهش جرایم و فساد، و وجود رابطه متقابل میان یاد مرگ و آثار آن است.
    کلیدواژگان: مرگ، امام علی(ع)، غفلت زدایی، معنا بخشی، مدیریت زمان
  • عباسعلی فراهتی، اکرم احمدیان احمد آبادی صفحات 33-50
    برخورد درست و اصولی با هر پدیده ای، نقش بسیار مهمی در رسیدن به اهداف از راه صحیح دارد. از جمله این پدیده ها، رفتار در برابر دشمنان است، که اگر طبق مبانی اخلاق و تربیت اسلامی صورت گیرد، یکی از عوامل موفقیت و اقتدار واقعی در میدان نبرد خواهد بود. در مقابل، بی توجهی در این زمینه، گاه باعث ضررهای جبران ناپذیری می شود. اسلام، دین تعلیم و تربیت است. از دیدگاه این آیین، رسیدن به پیروزی، با هر وسیله ای پذیرفته شده نیست و تعهد به اخلاق، تنها راه کامیابی واقعی و رضایت الهی خواهد بود. سوال این است که چگونه باید با دشمنان برخورد کنیم تا به مطالبات بر حق خود برسیم؟ به عبارت دیگر، رعایت کدام اصول در برخورد با دشمنان، پیروزی واقعی و رضایت الهی را به ارمغان خواهد آورد؟ پاسخ به این پرسش ها با تکیه بر سیره ی عملی امیرالمومنین علی(ع)، هدف این نوشتار است. از این روی، در این پژوهش به سبک مسئله محور و با روش تحقیق کتاب خآن های، سعی بر این است که به تحلیل اصول اخلاقی و تربیتی برخورد با دشمنان با توجه به سیره ی علوی پرداخته شود.
    کلیدواژگان: امیرالمومنین علی (ع)، نهج البلاغه، اخلاق و تربیت اسلامی، برخورد با دشمنان
  • سیدعلی اکبر ربیع نتاج، محسن جهاندیده صفحات 51-72
    انسان دارای عمر محدودی دارد است، در حالی که به دلیلخاطر داشتن میل به جاودانگی، به دنبال بقاء و ماندن است و همواره در پی به دنبال یافتن راه هایی برای افزایش طول عمر است. حال با نگاه به جوامع حدیثی متوجه می شویم که احادیثی نیز به این موضوع اشاره دارد داشته و راه ها و عواملی را به عنوان عوامل طولانی تر شدن عمر بیان کرده است. لذاز این رو با رجوع به منابع کتاب خانه اآن های به جمع این عوامل پرداختیم و سپس این احادیث را به توصیف و تحلیل این احادیث کرده ایمپرداخته و با علوم روز پزشکی و روانشناسی نیز مطابقت داده ایم. شده است که سابق بر این در گذشته در هیچ پژوهشی این عوامل به صورت یک جا جمع نشده بود و با علوم روز نیز مطابقت داده نشده بود . نتیجه و آنچه به دست آمد این بود که بیشتر عوامل معرفی شده در احادیث درباره مربوط به اجرای فرمان الهی است و نهی از نافرمانی وی دارد که این عوامل با علم روز پزشکی نیز مطابق است.
    کلیدواژگان: طول عمر، احادیث، علم، روان
  • سید یوسف محفوظی موسوی، محمد جعفرنژآد صفحات 73-92
    از ذخایر غنی و عظیم معنوی اسلام، آموزه های فراوان و همه جانبه آن است که در قرآن کریم و احادیث، جایگاه بلند و پرفایده ای دارند که می توان به برخی از آنها در قالب شیوه های تربیتی و الگودهی برای نسل جوان اشاره کرد. انواع تربیت ها و از جمله تربیت جنسی، برای همه دوره های زندگی انسان از بدو تولد تا دوران بلوغ و... در آیات و روایات تجلی کرده است و در دسترس قرار دارد. به طوری که اجرای آنها آسان، کاربردی و متناسب با وضعیت زندگی افراد است. در این مقاله سعی شده است جایگاه آموزه های قرآنی و حدیثی در تربیت مطلوب جنسی جوانان بررسی شود و با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از ابزارکتابخانه ای، اهداف سازنده و دستاوردهای کاربردی آن ها روشن گردد. با آگاهی از این اهداف و اجرای درست آنها، قشر جوان، با تربیتی مطلوب در امور جنسی آراسته می گردد و اجتماع خویش را از هر انحرافی نگه می دارد. نسل جوان در عصر حاضر که با پدیده های نوظهور جهانی همچون: ماهواره، اینترنت و فضای مجازی روبرو است، در صورت آراسته بودن به تربیت مزبور، از تبعات منفی آن ها در امان خواهد بود.
    کلیدواژگان: قرآن، حدیث، تربیت جنسی، آموزه ها، جوانان
  • مهدی اکبرنژاد، عباس رسولی، علی دشتی، مریم همایون نیا صفحات 93-108
    دین مبین اسلام، دربردارنده آموزه هایی است که عمل بر اساس آن ها، کمال انسان و تحکیم جامعه انسانی را به دنبال خواهد داشت. محتوای اصلی این آموزه ها، رشد فضیلت های اخلاقی به صورت مطلوب در جامعه است، چنان که می توان گفت یکی از اهداف رسالت پیامبران، پرورش این و تثبیت شان در جامعه بوده است. از این رو پرداختن به این موضوع و پرورش روحیه اخلاق مداری در جامعه، از ضروریات است، تا در سایه سار آن بتوان رشد و استحکام جامعه را به ارمغان آورد. اگر این مهم، به انحطاط رود، استحکام جامعه نیز دچار تزلزل خواهد شد. در این نوشتار با تکیه بر آیات قرآن کریم و کنکاشی در نظریات علامه طباطبایی، به تحلیل و بررسی برخی فضیلت های اخلاقی پرداخته شده است که اگر در میان افراد جامعه نهادینه شوند به جامعه ی اسلامی و نبوی نزدیک تر شده ایم. جامعه ای که روابط اجتماعی افرادش، بر اساس اخلاق مداری و در سایه سار عمل به دستورهای اخلاقی سامان یابد، همان جامعه مطلوب خواهد بود. روش تحقیق در این پژوهش، تحلیلی- توصیفی و با استفاده از منابع کتاب خانه ای است.
    کلیدواژگان: فضیلت های اخلاقی، جامعه، علامه طباطبایی، استحکام جامعه
  • حسینعلی ترکمانی، رمضانعلی بیگدلی صفحات 109-124
    «تزکیه» از شاخص های مهم در فرهنگ اسلامی است که تبیین حوزه معنایی آن، نیازمند معناشناسی لغوی و قرآنی است. برای دست یابی به این مهم، علاوه بر بررسی کتب لغت، کاربردهای ماده «زکو» در قرآن کریم، بررسی معناشناسانه شده است که به دلیل ساختار ویژه و کشف روابط زبانی واژگان مترادف و متضاد، نگاه های چندسویه ای را برتافته و به برداشت معانی دقیقی انجامیده است. واژه «تزکیه» در قرآن ذکر نشده، اما مشتقات آن، 59 مرتبه به کار رفته است که این کاربردهای گوناگون، یک معنای محوری می دهد و آن رد صلاحیت ناحق و بیرون کردنش از وجود سالم است که موارد دیگر از قبیل: رشد و فزونی، صلاح، طهارت، برکت و لیاقت، از لوازم و آثار آن است. بدین اعتبار، در فرهنگ قرآنی زکات یکی از زیرساخت ها و مبانی تزکیه نفس به حساب می آید؛ از این رو در نوشتار حاضر با لحاظ این معنای محوری، همه کاربردهای ماده «زکو» و به ویژه زکات، واکاوی و به کشف ارتباط آن ها با تزکیه و نقششان در ساختمان قرآنی تزکیه، پرداخته شده است و در ضمن آن، عوامل، نتایج و موانع تزکیه از دیدگاه قرآن بیان گردیده است.
    کلیدواژگان: تزکیه، زکات، قرآن، آیات
|
  • Mohanad Esmaeil Salehizadeh, Roholah Mohamadi Pages 1-14
    Islam is an educational school; everything in this school has a relationship with human beings’ refinement and education. Many Quranic verses and hadiths have explicitly referred to this subject. Islam ideology toward the young and youth is based on a reality having a realistic view and a complete picture of all the dimensions of human beings’ life. Relying on this view, neither negative nor positive aspects of youth are overlooked but the negative aspects are prerequisite for the youth and should be guided wisely by the society. In religious education, the recognition of deleterious factors is of important educational issues determining the rules and regulations in the process of education. Due to the growth process of human beings, congruent with every specific stage, the principles of the process should be different. What makes human abandons his religion and customs is the lack of knowledge of religiosity damages and losses including paranoiac believers, misconception of religious teachings and religious concepts, extremes in worshiping matters, unrealistic perfectionism, and inadvertence in teaching issues related to worships. Since many families and educators ignore these factors, they have been the root of many youths’ suffering in history.
    Keywords: Education, religious education, educational pathology, youths
  • Maryam Emani Khoshkho, Kobra Esmaeili Pages 15-32
    In religious teachings, death is human’s double. Death and life are both created by God as a tool to test humans’ deeds. Quran considers thinking about death as a context to understand the greatness and power of God as well as a background to the eternal bliss. Imam Ali’s (as) conduct and sermon are taken into account as an obvious example of a man who thinks about death with educational approach. In this study, reviewing the concept of death, the effects of thinking about death like anti-negligence and information provision, worldliness regulation, time management, and etc. are presented. The result of thinking about death phenomenon is achieving the consequences such as signifying to human life, injecting the movement element to it, appreciating life chance, increasing tolerance against adversities, committing moral norms, reducing corruption and crimes, and existing the relationship between death remembrance and its effects
    Keywords: Death, Imam Ali (as), anti-negligence, signifying, time management
  • Abasali Farahati, Akram Ahmadyan Pages 33-50
    Appropriate and systematic dealing with each phenomenon is a key to approach target and goal. One of these phenomena is behaving with enemies. If it is done in accordance with ethical principles and Islamic education, it would be one of the successful factors and real power in the battle field; however, its ignorance would be resulted in irreparable harms. Islam is the religion of education. From this perspective, achieving victory by any means is not approved and following ethics is the only way for real victory and God consent. Nevertheless, the question is how the enemies should be treated to achieve the legitimate demands? Or in other words, what principles should be followed in dealing with enemies to bring real victory and God consent? The answers to these questions based on Imam Ali’s (as) practical lifestyle are the objectives of the present paper. Accordingly, an attempt was made to examine the ethics and educative principles of encountering enemies based on the Alavi’s lifestyle through problem-oriented style and library research method.
    Keywords: Imam Ali's (as), Ethics, educative Islamic, encountering enemies
  • Aliakbar Rabeinataj, Mohsen Jahandideh Pages 51-72
    human life is limited; the desire for immortality always makes him looking for how to survive and the ways to increase longevity. Now, looking at the anecdotal communities, it is realized that there are some hadiths (anecdotes) drawing attention to the issue and stating some ways and factors to have a longer life. Therefore, the factors collected via the library sources. Afterward, the description and analysis of the hadiths discussed and corresponded with the current medical and psychological sciences that have not been done before in any research. The findings revealed that most of the introduced factors in the hadiths related to God’s commands implementation and his disobedience prohibition that are in line with the current medical science.
    Keywords: Longevity, hadiths, science, psychology
  • Syuosef M.Mosavi, Mohamad Jafarnezhad Pages 73-92
    Of the rich and great spiritual resuorces of Islam are its comprehensive and abundant teachings having a great and useful place in the holy Quran and Hadiths, some of which can be in the form of educational and modeling methods for the young generation. Different kinds of education including sexual education are all available for all the periods of human life from birth to puberty, young, and etc in Quran verses and expressions. So that they are easy to implement, practical, and tailored to people's livelihood and there is no rational reason for people to consider them difficult or impossible! In the present paper, an attempt was made to investigate the place of Quran and Hadith teachings in youths’ ideal sexual education and to clarify their constructive objectives and practical findings through a descriptive-analytical method using the library instrument. This is through knowing these objectives and their accurate implementation that young people are beautified (enhanced) with ideal education in sexual affairs to prevent oneself and one’s society from any corruption. Nowadays that young generation encounters universal new-fashioned phenomena such as satellite, Internet, and other affairs relating to virtual world, they would be safe from their negative issues based on the aforementioned education.
    Keywords: Quran, Hadith, sexual education, teachings, youths
  • Mahdi Akbarnezhad, Abbas Rasuly, Ali Dashti, Maryam Homauonnia Pages 93-108
    Islam includes teachings acting upon them would lead to human perfection and consolidation in human society. The foundation of these teachings is the desirable growth of moral virtues in society; so that, it can be said that one of the goals of prophets’ mission was developing and consolidating these virtues in society. Therefore, addressing the moral virtues and fostering a moral based spirit in society is crucial to the growth and stability of community. If this issue degenerates, the stability of the community will also be faltered.
    In this paper, based on the verses of Quran and exploration in Allameh Tabatabai’s comments, some moral virtues analyzed to see if they are institutionalized in the society, an Islamic and prophetic society would be closer to achieve; a desirable one that social relations are organized based on the morals and performing moral commands. Analytical-descriptive method as well as library resources employed in this research.
  • Hoseinali Torkmani, Ramazanali Begdeli Pages 109-124
    "Tazkieh" is one of the significant indices of Islamic culture that its semantic field explanation requires a lexical and Quranic analysis. To do so, in addition to dictionaries, the applications of "Zakv" have been semantically studied in Holy Quran; having special structure and discovering the linguistic relations of the synonyms and antonyms, multidimensional looks have been induced leading to precise meanings. The term "Tazkieh" is not mentioned in Quran; however, its derivatives have been used 59 times, all presenting a central meaning that is the unjustifiable disqualification and its eviction from salubrious essence. The other items such as growth, adjustment, sanctification, blessing, and merit are of its effects and equipment. Bearing these in mind, Zakat in Quranic culture is one of the Tazkieh foundations; consequently, the objective of the present paper, considering this central meaning, is the analysis of all "Zakv" applications particularly zakat, exploring their relationship with Tazkieh, and their role in Quranic construction of Tazkieh. Moreover, the factors, results, and obstacles of Tazkieh from Quran viewpoint are explained.
    Keywords: Tazkieh, Quran, Zakat