فهرست مطالب

توسعه اجتماعی - سال دوازدهم شماره 1 (پاییز 1396)
  • سال دوازدهم شماره 1 (پاییز 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/06/14
  • تعداد عناوین: 8
|
  • مقاله پژوهشی
  • مسعود حاجی زاده میمندی*، زهرا فلک الدین صفحات 7-36
    امروزه مسائل زیست‏محیطی از جمله حفظ محیط زیست عمیقا مفهوم اجتماعی و فرهنگی دارند. بر این اساس هدف پژوهش حاضر، مطالعه‏ی رابطه‏ی عوامل اجتماعی فرهنگی با رفتارهای زیست‏محیطی در بین شهروندان شهر خرم‏آباد است. چارچوب نظری پژوهش نظریه‏ی سرمایه‏ی فرهنگی بوردیو می‏باشد. این مطالعه از نوع پیمایشی است که بر روی 384 نفر از شهروندان 19 تا 69 ساله‏ی شهر خرم‏آباد در سال 95 که با روش نمونه‏گیری خوشه‏ای چند مرحله‏ای انتخاب شده‏اند، صورت گرفته است. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه‏ ی محقق ساخته و پرسشنامه‏ی استاندارد شده سبک زندگی بوده که پایایی و روایی مناسب داشته است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که بین متغیرهای سن، درآمد، آگاهی زیست محیطی، سبک زندگی، استفاده از شبکه های اجتماعی، سرمایه‏ی فرهنگی و قانون‏گرایی با رفتارهای زیست‏محیطی مسئولانه رابطه‏ی معناداری وجود دارد. نتایج آزمون رگرسیون بیانگر آن است که از بین ابعاد پنج‏گانه‏ی سبک زندگی بعد سلامت محیطی و بعد سلامت اجتماعی و از بین ابعاد سه‏گانه‏ی قانون‏گرایی بعد شناختی قانون‏گرایی در مجموع توانسته‏اند 7/45 درصد از تغییرات رفتارهای زیست‏محیطی مسئولانه را تبیین کنند.
    کلیدواژگان: رفتارهای زیست محیطی مسئولانه، سبک زندگی، سرمایه ی فرهنگی، قانون گرایی، شبکه های اجتماعی
  • امیر رستگار خالد، قاسم مشکینی *، صادق صالحی صفحات 37-58
    فاجعه‏ ی زیست محیطی نه تنها آرامش و امنیت را از زندگی انسان می رباید، بلکه موجودیت بشر را نیز تهدید می کند. محیط زیست شهری مانند همه ی محیط هایی که زندگی در آنها جریان دارد در فعالیت های انسان تاثیر گذاشته و از آن تاثر می پذیرد. این پژوهش به بررسی رابطه‏ی جهت‏گیری ارزشی با شهروندی محیط زیست در بین سه منطقه‏ی (3، 11 و 19) شهر تهران می پردازد. پژوهش حاضر با روش پیمایش انجام شده است و جامعه‏ی آماری تحقیق شهروندان بالای 18 سال (تا 60 سال) ساکن شهر تهران و نمونه‏ی تحقیق 384 نفر از شهروندان سه منطقه‏ی شهر با شیوه‏ی نمونه‏گیری چند مرحله ای ساده انتخاب شدند. ابزار این پژوهش پرسشنامه می باشد. داده های حاصل نیز از طریق آماره های توصیفی و استنباطی و با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند یافته های به دست آمده نشان می دهند که بین فردگرایی و جمع گرایی افقی و عمودی با شهروندی زیست‏محیطی رابطه وجود دارد و در این بین؛ تاثیر فردگرایی افقی از همه بیشتر است.
    کلیدواژگان: جهت گیری ارزشی، فردگرایی، جمع گرایی، شهروندی، زیست محیطی
  • یزدان کریمی منجرمویی*، مهناز فرهمند صفحات 59-80
    گسترش فناوری های نوین ارتباطی با عرضه‏ی انبوه منابع اجتماعی و فرهنگی هویت‏آفرین و وسعت دادن به روابط اجتماعی و تعلقات گروهی و رواج ارز ش ها و هنجارها و اندیشه های نوگرایانه، صوری فعالانه و غالبا آگاهانه و بازاندیشانه به فرایند هویت یابی بخشیده است؛ لذا پژوهش حاضر بر آن است تا رابطه‏ی بین فناوری های نوین ارتباطی و بازاندیشی هویت دینی را در بین جوانان شهر تهران مورد بررسی قرار دهد. پژوهش حاضر با تکیه بر نظریه های (کاشت و بازاندیشی گیدنز) انجام گرفته است. در این پژوهش، به روش پیمایش و با نمونه گیری خوشه ای، 384 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه استفاده شد که آلفای کرونباخ در پرسشنامه‏ی فناوری های نوین ارتباطی 80/0 و در پرسشنامه‏ی بازاندیشی هویت دینی 79/0 ارزیابی گردید. یافته ها بیانگر آن است که ارتباط معنادار و مستقیمی بین فناوری های نوین ارتباطی و بازاندیشی هویت دینی وجود دارد و ابعاد مختلف فناوری های نوین ارتباطی 23% درصد واریانس بازاندیشی هویت دینی را تبیین می کنند. بر اساس ضرایب بتای استاندارد شده، متغیر های ماهواره (40/0=β) و اینترنت (24/0=β) به ترتیب بیشترین سهم را در تبیین بازاندیشی هویت دینی دارند.
    کلیدواژگان: ماهواره، اینترنت، تلفن همراه، هویت دینی، بازاندیشی
  • علی محمد قدسی*، اسماعیل بلالی، ندا لطیفی پاک صفحات 81-106
    کارکرد مدرسه به عنوان یکی از نهادهای آموزشی و تربیتی، تعلیم و تربیت است که بدون مشارکت اولیا قابل تحقق نیست. در این راستا پژوهش حاضر مشارکت اولیا را به عنوان یک کنش اجتماعی (از منظر جامعه شناسی) در نظر می گیرد و هدف کلی آن شناسایی وضعیت مشارکت اولیا و بررسی عوامل اجتماعی موثر بر آن می باشد. روش این پژوهش پیمایش است و نمونه شامل 250 نفر از اولیای 12820 دانش آموز دختر مقطع دوم متوسطه ی همدان در سال تحصیلی 94-93 است. در سطح رفتاری، ارتباط مشارکت اولیا در شش بعد؛ امور اجتماعی، پرورشی، آموزشی، ارتباط خانه و مدرسه، ارتباط با کارکنان و دانش آموزان، امور مالی با متغیرهای اعتماد نهادی، پایگاه اجتماعی اقتصادی، بی قدرتی، باورهای قالبی، تمایل فردی و خوداثربخشی بررسی می گردد. بر مبنای نتایج پژوهش متغیرهای اعتماد نهادی، تمایل فردی و خوداثربخشی رابطه‏ی مستقیم و معنادار و متغیر بی قدرتی رابطه‏ی معکوس و معنادار با میزان مشارکت اولیا دارد، این در حالیست که متغیرهای باورهای قالبی و پایگاه اجتماعی اقتصادی رابطه‏ی معناداری با مشارکت اولیا ندارند و 16 درصد از تغییرات مشارکت اولیا با متغیرهای اعتماد نهادی و خوداثربخشی توضیح داده می شود. کم ترین میزان مشارکت در زمینه ی مشارکت مالی و بیش ترین میزان؛ مربوط به امور آموزشی است.
    کلیدواژگان: مشارکت اولیا، اعتماد نهادی، پایگاه اجتماعی - اقتصادی، خوداثربخشی، بی قدرتی، باورهای قالبی، مدرسه
  • علی اسمعیلی *، عبدالرحیم اسداللهی، علیرضا محسنی تبریزی صفحات 107-126
    این تحقیق در یک دوره‏ ی یک‏ساله در صدد بررسی تطبیقی شاخص‏ های توسعه‏ ی اجتماعی و مفهوم نوسازی در دو کلانشهر تبریز و باکو می‏باشد. چارچوب نظری این مطالعه نظریه‏ی توسعه و نوسازی با تاکید بر نظریه های اجتماعی و فرهنگی نوسازی در دیدگاه مک‏کللند، هیگن و راجرز است. روش این پژوهش از نوع توصیفی و پیمایشی و جامعه‏ی آماری تحقیق حاضر افراد بالای 15 ساله دو شهر باکو در جمهوری آذربایجان و تبریز در ایران در سال 1394 بود که 876 نفر با نمونه‏گیری سهمی های انتخاب گردید. ابزار 53 سوالی گردآوری اطلاعات محقق‏ساخته و درجه‏ی اعتبار آن بالای 80/0 بدست آمد. نتایج نشان‏دهنده‏ی تفاوت معنادار بین دو کلانشهر در تمام شاخص‏های بررسی است. بیشترین متغیر اثرگذار بر شاخص نوسازی و توسعه در جامعه‏ی شهری تبریز به ترتیب حس مالکیت بر فضای شهری و اعتماد و تعلق اجتماعی (با ضریب بتای 769/0 و 843/0) و در جامعه‏ی باکو به ترتیب پایگاه اقتصادی اجتماعی و جنسیت (با ضریب بتای 819/0 و 721/0) است. عوامل فرهنگی و اجتماعی در هر جامعه با ارزش‏ها و ایده آل های اجتماعی همراه است که اساس و بنیان توسعه را تشکیل می دهد. توسعه‏ی اجتماعی و نوسازی می‏بایست جزو سیاست‏های کلان سیاست‏گذاران توسعه‏ی هر دو کلانشهر تبریز و باکو باشد. در پایان هفت راهکار توسعه‏ ای نیز پیشنهاد گردید.
    کلیدواژگان: نوسازی، توسعه ی اجتماعی، مقایسه، شهرنشینی، باکو، تبریز
  • یاسین خرم پور *، علی اکبر دهقان، فاطمه دهقان، سید فخرالدین بهجتی اصل صفحات 127-150
    فرآیند جهانی شدن از طریق فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی، دگرگونی های عمیقی را در زندگی بشر به وجود آورده است. امروزه کمتر جامعه‏ ای را می توان یافت که از پیامدهای این فرآیندها بی نصیب مانده باشد. تحولات ایجاد شده، نه تنها زندگی مادی، بلکه ابعاد غیر مادی را نیز تحت تاثیر خود قرار داده است. فاصله گرفتن انسان ها از منابع هویت ساز سنتی و روی آوردن به شیوه های جدید زندگی و تفکر، از جمله عواملی است که انسان ها را در تعریف کیستی خود، دچار شک و تردید می کند. یکی دیگر از دگرگونی های هویتی عصر جدید بازاندیشی انسان ها در کنش ها و رفتارهای روزمره خود می‏باشد. این مقاله به بررسی رابطه ی بین جهانی شدن و بازاندیشی در میان جوانان شهر یزد پرداخته است. این پژوهش با روش پیمایش و استفاده از پرسشنامه ی محقق ساخته، 384 نفر از جوانان شهر یزد را به روش نمونه گیری خوشه ایچند مرحله‏ای مورد بررسی قرار داد. نتایج تحقیق نشان داد که بین زن و مرد در میزان بازاندیشی تفاوت معناداری وجود ندارد؛ اما بین میزان تحصیلات و میزان درآمد با بازاندیشی رابطه ی معنی داری مشاهده شد؛ همچنین بین استفاده از وسایل ارتباط‏جمعی و بازاندیشی رابطه ی مثبت و معنی داری وجود داشت. فرضیه ی اصلی تحقیق نیز نشان داد که بین جهانی شدن و بازاندیشی رابطه ی مثبت و معنی داری وجود دارد. نتایج رگرسیون نیز نشان داد که 18 درصد از واریانس متغیر بازاندیشی به وسیله ی متغیر جهانی شدن تبیین می شود.
    کلیدواژگان: بازاندیشی، جهانی شدن، وسایل ارتباط جمعی، جوانان، یزد
  • علی قوتی سفیدسنگی *، حسین فراشیانی، حسین حسنزاده چوکانلو صفحات 151-184
    توسعه‏ ی اجتماعی بدون شک فرایندی چند بعدی است و در برگیرنده‏ی زنجیره ای از عوامل، شامل جنبه های سیاسی، اقتصادی اجتماعی، فرهنگی و حقوقی است و نیز مجموعه‏ای از فعالیت‏های چند سطحی است که دولت و نهادها، جامعه‏ی مدنی و حتی اجتماع جهانی در آن نقش دارند. در این تحقیق به بررسی توسعه‏ی اجتماعی با تاکید بر دو بعد رفاهی و انسان‏گرایانه توسعه، در قوانین برنامه‏ی توسعه‏ی اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم از سال 1368 تا سال 1394 پرداخته ایم، تا مشخص شود که برنامه های توسعه چه رویکردی به توسعه‏ی اجتماعی دارند و چه نقاط قوت و ضعفی وجود دارد؟ در همین راستا از دو شاخص: رفاهی و انسان‏گرایانه برای ارزیابی توسعه‏ی اجتماعی استفاده کردیم. روش تحقیق در این پژوهش تحلیل محتوای کمی می باشد. جامعه‏ی آماری این پژوهش کلیه‏ی قوانین برنامه‏ی اول توسعه تا پنجم می باشد و به دلیل اینکه تمامی برنامه های توسعه بررسی شده است هیچ نمونه‏گیری‏ای وجود ندارد؛ نتایج بدست آمده نشان می‏دهد که در بیشتر برنامه ها تاکید بر شاخص‏های رفاهی توسعه بوده است و شاخص‏های انسان‏گرایانه به صورت قابل توجهی، مورد بی‏ توجهی قرار گرفته است. ضعیف‏ترین برنامه‏ ارزیابی شده، برنامه‏ اول توسعه می باشد.
    کلیدواژگان: توسعه ی اجتماعی، شاخص های رفاهی، شاخص های انسان گرایانه، برنامه های توسعه
  • سوده مقصودی*، زهرا شریفی صفحات 185-202
    هدف ‏پژوهش ‏حاضر ‏بررسی ‏جامعه‏ شناختی ‏تاثیر ‏ایده‏آل‏طلبی ‏مادران ‏بر ‏سلامت ‏روانی ‏و تعهد ‏اجتماعی ‏دختران ‏مدارس ‏تیزهوش ‏مقطع ‏دبیرستان ‏شهر ‏کرمان ‏می‏باشد. ‏روش ‏تحقیق ‏پیمایشی ‏بوده و جهت ‏گردآوری ‏داده ها ‏از پرسشنامه‏ی ‏کمال‏گرایی ‏هیل ‏و ‏همکاران ‏(2004)، ‏پرسشنامه‏ی‏ ‏SCL-25 ‏برای ‏سنجش ‏سلامت ‏روانی ‏دختران ‏و ‏پرسشنامه‏ی محقق ساخته تعهد اجتماعی ‏استفاده ‏گردید. نمونه‏ی تحقیق ‏257 ‏نفر ‏از ‏دانش‏آموزان ‏به ‏همراه ‏مادرانشان‏ در نظر گرفته شد. نتایج ‏نشان ‏داد که ‏بین ‏کمال‏گرایی ‏مادران و ‏سلامت ‏روان ‏و ‏تعهد ‏اجتماعی ‏دختران ‏رابطه‏ ی ‏معنی‏داری ‏مشاهده ‏می‏شود؛ ‏بدین ‏معنی ‏که ‏از ‏طریق ‏کمال‏گرایی ‏مادران، تعهد ‏اجتماعی ‏و ‏سلامت ‏روان ‏دختران ‏قابل ‏پیش‏بینی است. در حقیقت ‏با ‏افزایش ‏نمره‏ی ‏کمال‏گرایی ‏مادران، ‏سلامت ‏روان ‏دختران ‏کاهش ‏اما ‏تعهد ‏اجتماعی‏شان ‏افزایش ‏می‏یابد.
    کلیدواژگان: تیزهوش، کمال گرایی، تعهد اجتماعی، سلامت روانی، دختران
|
  • Masoud Hajizadehmeimandi *, Zahra Falakodin Pages 7-36
    Now a day, environmental problems have deep socio-cultural meanings. According of this, the aim of present research is the study of the relationship between socio-cultural factors with environmental behaviors among citizens in khoramabad city. The framework theory is Burdio’s cultural capital. The method of the research is survey and the amount of sample are 384 citizens in ages 19-69 years old that are selected by multi-stage clustering sample. The main technique of gathering data were research-made and standard questionnaire with suitable relaibility and validity. Findings showed; thear are significant relationship among gender, age, and income, and environmental awareness, lifestyle, using social networks, cultural capital and legalism with environmental behaviors. Regression analysis showed that from five damensions of Lifestyle damensions of environmental health and social health and from three damensions of Legalism damensions of knowledje wholly could explain roughly fourty six percent of responsible environmental behaviors variance.
    Keywords: Responsible Environmental Behavior, Environmental Awareness, Lifestyle, Cultural Capital, Legalism, Social networks, Khorramabad
  • Amir Rastegarkhaled, Ghasem Meshkini *, Sadegh Salehi Pages 37-58
    Environmental disaster not only takes peace and security of human life and, it also threatens the existence of mankind. Urban environment like all environments of life in their that exists in human activity and the impact can be affected. This study examines the Investigate the relationship between individualism-collectivism and environmental citizenship among the three regions (3, 11, 19) in Tehran. This study is a survey method.The Statistical population is consisted of adults aged 18 years (up to 60) in Tehran.Sample survey of 384 residents of three areas were selected by multistage sampling method. The research tools is questionnaire and data through descriptive and inferential statistics and were analyzed using SPSS software.The results obtained show that between individualism and collectivism horizontal and vertical there is a positive and significant relationship with environmental citizenship, and in the meantime, the impact is all the more horizontal individualism.
    Keywords: Value Orientation, Individualism, Pluralism, citizenship, Environmental
  • Yazdan Karimimonjermouei *, Mahnaz Farahmand Pages 59-80
    The expansion of information and communication technologies (ICT) has given an active and mostly conscious and reflexive feature to the identity process by mass supply of social and cultural resources of identity, the extension of social relationships and group membership, and the promotion of values, norms, and innovative thoughts. This article, therefore, aims to study the role of modern ICT in religious identity reflexivity among the youth in Tehran, Iran. A survey study was performed. Clustering sampling method was employed. Were used from questionnair for data collection and were assessed cronbach alpha questionnair new thechnology 0.8 and questionnair identity reflexivity 0.79. Findings show that modern ICTs have a positive and direct relationship with religious identity reflexivity. Various dimensions of modern ICTs determine 23.0% of variance for religious identity reflexivity. According to standardized beta coefficients, satellite (β=0.40) and Internet (β=0.24) have the highest share in explaining religious identity reflexivity.
    Keywords: Satellite, Internet, Religious Identity, Reflexivity
  • Alimohammad Ghodsi *, Esmaeil Balali, Neda Latifipak Pages 81-106
    The schools mission as an educational institution is education and training. It’s not possible doing this mission without the participation of parents. In this regard, this study considers parent participation as a social practice. General purpose of this study is to identify status of parent participation, and examination of effective social factor on it. Sample of this study is 250 students’s which were selected from among 12820 of girls senior high schools student parent who were in the academic year (2014-2015). It has performed with measurement. Parents, participation in 6 dimensions, social affairs, training affairs, communication between home and schools, educational affairs, communication with staff and student and financial affairs. Variable is institution trust, social and economic status, stereotype, powerlessness, self efficacy, personal attitude. There is direct and significant correlation between institution trust, self efficacy, personal attitude and parent participation. There is reversed and significant correlation between powerlessness and parent participation and there is not significant relationship between social and economic status, stereotype and parent participation. Based result of this study, above variable institution trust and self efficacy have 6 variance of parent participation. The lowest rate of parent participation in the field of financial and maximum amount is in education affairs.
    Keywords: Parents Participation, Senior High Schools, Institution Trust, Self Efficacy, Powerlessness, Social, Economic Status, Stereotype, Personal Attitude
  • Ali Esmaeili *, Abdolrahim Asadollahi, Alireza Mohseni Tabrizi Pages 107-126
    The study was aimed to comparing two metropolitans of Baku and Tabriz regarding social development and modernity during a year. The social theory of modernity approach of McClelland, Rogers and Hygiene was employed as theoretical framework. In descriptive method, about 876 urban dwellers that are 15 years of age and above was sampled via ratio sampling method from Baku of Azerbaijan Republic and Tabriz of Iran in 2015. The MSDQ item was obtained with Cronbach’s alpha r≥80 in validity. The findings stated to the significant different between two metropolitans in all scales. The most effective variable were authority on urban sphere and social belongings (B=.843 & .769) in Tabriz and in Baku were SES and gender (B=.819 & .721). Values and norms are accompanied to social matters which are fundamentals of development. Modernity and social development have to be in policy making in developing strategies in both metropolitans. About seven developmental recommends were suggested as the end.
    Keywords: Comparing, Baku, Tabriz, Metropolitan Dwellers, Modernity, Social Development
  • Yasin Khorrampour*, Aliakbar Dehghan, Fatemeh Dehghan, Seyed Fakhrodin Behjatiasl Pages 127-150
    The globalization process through information and communication technologies, a profound change in human life has created. Transitions, not only material life, but also affect the size is immaterial. People away from traditional sources of identity and turning to new ways of living and thinking, who is one of the factors that people define themselves to have its doubts. Another change reflection identity in a new era of human actions and their everyday behavior. This study examines the relationship between globalization and reflection among young people in the city of Yazd. This study surveys and questionnaires of 384 young people from Yazd to examine multi-stage cluster sampling. The results showed that there was no significant difference between men and women in the amount of reflection. But there was a significant relationship between education and income with reflection. The significant positive correlation he use of mass media and reflection the results indicate that a significant correlation between two variables, the globalization and Reflexivity.
    Keywords: Reflexivity, Globalization, Media, youth, Yazd
  • Ali Ghovati Sefidsangi *, Hoseyn Farashiyani, Hossein Hasan Zadeh Choocanlu Pages 151-184
    Social development is undoubtedly a multifarious process that involves a series of factors, including political, economic-social, cultural and legal as well as multi-level set of activities that have role the government and institutions, civil society and even the international community. In this research, examine social development, with emphasis on both Welfare and humanistic development, the laws of development of the first, second, third, fourth and fifth from 1989 to 2015, to determine what approach to development social development, and what are your strengths and weaknesses? In this regard, the two indicators: Welfare and humanistic used to assess social development. The research method is quantitative content analysis. In this study statistical population are all the program of first to fifth development law and because examine have not any sampling; the results shows that all the development projects was emphasis to welfare development indictors and has been neglected indicators of humanitarian. The most poorly rated program¡ is the first program development.
    Keywords: Social Development, Welfare Indicators, Indicators of Humanitarian, Development Program
  • Soodeh Maghsoudi *, Zahra Sharifi Pages 185-202
    The objective of the present study is sociological investigation investigation of the effect of mother's perfectionism on mental health and social commitment of the girls studying in exceptional talents high schools in Kerman. Research method was survey and it was used perfectionism questionnaire by Hill et al. (2004), SCL-25, and social commitment by self-administered questionnaire statistical samples, based on the Cockheran sampling formula was 208 mothers and their daughters. The results showed a significant correlation between mother's perfectionism and mental health and social commitment of their daughters. It means that it is preditable mental health and social commitment of the girls by mother’s perfectism. Actually by increasing of mother’s perfectism it will decrease daughter’s mental health but it will increase social commitment.
    Keywords: Talented, Perfectionism, Social commitment, mental health, Girls