فهرست مطالب

آفات و بیماریهای گیاهی - سال هشتاد و پنجم شماره 1 (شهریور 1396)
  • سال هشتاد و پنجم شماره 1 (شهریور 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/06/27
  • تعداد عناوین: 15
|
  • فرزانه عبدی، شهزاد ایرانی پور*، میرجلیل حجازی صفحات 1-10
    زنبور Trissolcus djadetshkoe (Hym. Scelionidae) یک گونه ی مغلوب انگل واره ی تخم سن گندم در مزارع غلات ایران محسوب می شود. به همین دلیل در برنامه های تحقیقاتی و کنترل بیولژیک کاربردی کمتر طرف توجه قرار گرفته است. با این وجود، یک انگل واره با اثر اندک در کنترل یک آفت لزوما یک گونه ی کم اهمیت نیست. هرچند این گونه یک عامل تلفات جزیی آفت در بیشتر نقاط ایران محسوب می شود، ولی دومین گونه ی مهم مناطق شمال غرب کشور به شمار می آید. کارایی این گونه در قالب پارامترهای جدول زندگی در آزمایشگاه (دمای 1±26 درجه ی سلسیوس، رطوبت نسبی 10±50% و دوره ی نوری 8: 16 ساعت) مورد بررسی قرار گرفت. نسبت جنسی، نرخ جایگزینی خالص و نرخ ذاتی افزایش به ترتیب 0.03±0.57، 2.9±39.8 ماده بر نسل و 0.004±0.212 بر روز بود. کارآیی این عامل با سایر پارازیتوییدهای تخم سن گندم مقایسه شد.
    کلیدواژگان: جدول زندگی، جدول تولیدمثلی، زنبور انگل واره تخم سن، کارایی پارازیتیسم، Trissolcus djadetshkoe
  • محمدرضا مهرنژاد*، رضا میرزایی صفحات 11-20
    سرخرطومی Polydrusus davatchii Hoffmann، آفت جوانه و گل درختان پسته در ابتدای بهار است. این پژوهش در یک باغ پسته‏ی آلوده به آفت سرخرطومی در دوره زمانی 1388-1391 در منطقه بیاض (رفسنجان) انجام شد. بررسی فراوانی شکار حشرات کامل بوسیله قفس ظهور در محل های مختلف باغ پسته نشان داد که حشره کامل سرخرطومی فقط از محل های پوشیده از بقایای گیاهی مانند برگ های خزان کرده و باقیمانده‏ی علف های هرز در ناحیه سایه انداز درختان و در طول ماه فروردین از خاک خارج می شود. تعداد سرخرطومی شکار شده در سایه انداز درختان فاقد بقایای گیاهی، بطور معنی دار کمتر از سایه انداز درختان پوشیده از مواد گیاهی بود. تعداد سرخرطومی شکار شده از محل هایی که شخم زدهشده بود نیز بطور معنی دار کمتر از محل های شخم زده نشده بدست آمد. همچنین نتایج نشان داد که فراوانی حشرات کامل سرخرطومی روی درختان پسته در قطعه‏ی شخم زده شده بطور معنی دار کمتر از تعداد سرخرطومی روی اندام های هوایی درخت در قطعه‏ی شخم زده نشده است. بر اساس پژوهش حاضر، شخم زمستانه‏ی باغ با عمق حداقل 30 سانتی متر در کاهش تراکم جمعیت این آفت تاثیر مثبت داشت.
    کلیدواژگان: آفت، پسته، سرخرطومی، شخم زمستانه، کنترل زراعی
  • علیرضا شعبانی نژاد، بهرام تفقدی نیا* صفحات 21-30
    پژوهش حاضر با هدف پیش بینی تراکم کنه تارتن دولکه ای با روش های زمین آمار و شبکه ی عصبی مصنوعی در مرزعه خیار استان خوزستان شهرستان رامهرمز انجام شد. بدین منظور مختصات طول و عرض 100 نقطه با فاصله 10متر، در سطح مزرعه مشخص و به عنوان ورودی های هر دو روش تعریف شد. خروجی هر روش نیز تعداد این آفت در آن نقاط بود. در بخش زمین آمار از روش کریجینگ معمولی و در بخش شبکه عصبی مصنوعی، ساختار پرسپترون سه لایه با الگوریتم پس انتشار خطا، مورد ارزیابی قرار گرفت. مقایسه نتایج زمین آمار و شبکه عصبی مصنوعی بیانگر توانایی بالای شبکه عصبی در مقایسه با روش زمین آمار بود، به طوری که به ترتیب شبکه عصبی مصنوعی و زمین آمار با ضریب تبیین 0.891 ، 0.601 و مجموع مربعات باقیمانده 0.14، 0.071 نسبت به زمین آمار خطای کمتری داشت. در مجموع می توان چنین نتیجه گرفت که روش شبکه عصبی مصنوعی با تلفیق دو عامل طول و عرض جغرافیایی، قادر به پیش بینی تراکم آفت با دقت مناسب بود.
    کلیدواژگان: تغییر نما، شبکه عصبی مصنوعی، کنه تارتن دولکه ای، کریجینگ
  • محمد رضوی*، داریوش صفایی، مکامه مهدوی صفحات 31-44
    در سال های اخیر به دلیل کشت مداوم گندم، پوسیدگی های طوقهوریشه اهمیت خاصی پیدا نموده و سبب خسارت قابل توجهی شده است.برای مدیریت این بیماری ها استفاده از ارقام مقاوم یا متحمل مناسب ترین روش می باشد. این تحقیق به منظور ارزیابی میزان مقاومت 70 رقم و لاین پیشرفته ی گندم نان و دوروم نسبت به مخلوط پنج جدایه از قارچ Fusarium culmorum تحت شرایط مزرعه ای در دو منطقه کرج و کرمانشاه انجام شد. همچنین واکنش این ارقام و لاین های پیشرفته در مرحله گیاهچه ای نسبت به جدایه های F. culmorum و F. pseudograminearum بطور جداگانه تحت شرایط گلخانه ای بررسی شد. آزمایشات مزرعه ای بر اساس طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار و آزمایشات گلخانه ای با 5 تکرار انجام شد. طی آزمایشات دو ساله در کرج ارقام و لاین هایC-85D-9 ،S-84-14 ،N-85-5 ،CROC-1/AE.SQARROSA (224)//OPATA، SONMEZ، M-85-7،BURBOT-6 ، C-87- 18 و TURCAN#3 از مقاومت خوبی برخوردار بودند. ارقام و لاین های 2-49، SUNR23 (GALA) 2-49/(CN#133/SUNSTATE*4)//SUNSTATE)، CHIRYA.3، BURBOT-6،WS-85-10 ، C-87-11 و C-87-18نیز در کرمانشاه دارای مقاومت بسیار خوبی به پوسیدگی طوقه و ریشه گندم بودند. رقم BURBOT-6 از سیمیت و لاین پیشرفته یC-87-18 از موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در هر دو منطقه مذکور از مقاومت بسیار خوبی بر خوردار بودند و حتی از ارقام مقاومی نظیر 2-49 و Sunco که در دنیا معرفی شده اند مقاومت بیشتری داشتند. این ارقام برای استفاده ی مستقیم در مناطق آلوده و یا استفاده در برنامه های به نژادی تولید ارقام مقاوم به پوسیدگی های طوقه و ریشه معرفی می شوند.
    کلیدواژگان: پوسیدگی ریشه و طوقه، فوزاریوم، گندم، مقاومت، Fusarium culmorum
  • صادق نخعی مدیح، لیلا رمضانی*، سارا ضرغامی، نوشین زندی سوهانی صفحات 45-56
    کفشدوزک Hyperaspis polita گزینه توانایی برای کنترل شپشک های آرد آلود است. به منظور تعیین بهترین طعمه برای پرورش انبوه این شکارگر با تغذیه از شپشک های آرد آلود پنبهPhenacoccus solenopsis و مرکبات Planococcus citri در شرایط آزمایشگاهی (دمای بهینه 1±30 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5±65 درصد و دوره نوری به تاریکی 14:10) پارامترهای زیستی آن بررسی شد. تجزیه داده ها بر اساس جدول زندگی سن- مرحله دوجنسی نشان داد طول دوره تفریخ تخم و طول دوره رشدی لاروها، پیش شفیره و شفیره کفشدوزک با تغذیه از شپشک آرد آلود مرکبات به ترتیب 5.08، 3.62، 2.47، 6.55 روز و با تغذیه ازشپشک آردآلود پنبه به ترتیب 5.18، 3.75، 2.38 و 6.16 روز بود. طول کل دوره پیش از تخم ریزی ((TPOP، پیش از تخم ریزی حشرات کامل (APOP)، دوره تخم ریزی، عمر حشرات بالغ ماده و نر به ترتیب با تغذیه از شپشک آرد آلود مرکبات برابر با 4.36، 32.28، 51.72، 81.89 و 69.84 روز و با تغذیه ازشپشک آردآلود پنبه برابر با 4.87، 32.39، 45.33، 70.85 و 64.44 روز برآورد شد. ماده ها به طور میانگین 220.8 تخم با تغذیه از شپشک آرد آلود مرکبات و 182.61 تخم با تغذیه از شپشک آردآلود پنبه تولید کردند. مقادیر پارامترهای جدول زندگی شامل نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm)، نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ)، نرخ خالص تولید مثل (Ro) و طول دوره یک نسل (T) به ترتیب با تغذیه از شپشک آرد آلود مرکبات برابر با 0.0783 روز1-، 1.0814 روز1-، 53.35 نتاج، 50.80 روز و با تغذیه از شپشک آردآلود پنبهبرابر با 0.0767 روز1-، 1.0797 روز1-، 43.35 نتاج و 49.14 روز محاسبه شد. بر اساس نتایج به دست آمده هر دو شپشک طعمه برای پرورش انبوه این کفشدوزک مناسب بودند، اما با توجه به سهولت پرورش شپشک آردآلود مرکبات، این شپشک به عنوان بهترین طعمه پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: جدول زندگی دوجنسی، Hyperaspis polita، Phenacoccus solenopsis، Planococcus citri
  • ناصر امانی فر*، معصومه قدیریان، فرود صالحی صفحات 57-68
    پوسیدگی فوزاریومی ریشه لوبیا، ناشی از (Fsp) Fusarium solani f. sp. phaseoli، یکی از بیماری های مهم لوبیا در ایران است. در این بررسی مقاومت 13 رقم تجاری و ژنوتیپ در سه نوع لوبیا سفید، چیتی و قرمز نسبت به Fsp در شرایط گلخانه ارزیابی شد. پژوهش در شرایط بدون تنش کم آبی و اعمال تنش کم آبی به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. واکنش ارقام و ژنوتیپ ها بر اساس اندازه گیری شدت بیماری (نکروز روی ریشه) و برخی شاخص های رشدیگیاه ارزیابی شد. نتایج حاکی از تفاوت معنی دار در اجزاء عملکرد ارقام و ژنوتیپ های مختلف لوبیا و تاثیر Fsp بر شاخص های مورد بررسی بود. ارقام مورد آزمایش از نظر واکنش به Fsp در شرایط بدون تنش کم آبی به سه گروه زیر از نظر شدت بیماری و اجزاء عملکرد تقسیم شدند: 1- آلودگی خفیف: ارقام صدری، ژنوتیپ جونقان، صیاد و کوشا، 2- آلودگی متوسط: ارقام تلاش، درسا، غفار، ژنوتیپ لردگان، D81083 و اختر، 3- آلودگی شدید: ارقام پاک، شکوفا و دانشکده. بیشترین حساسیت در ارقام مربوط به لوبیا سفید و کمترین حساسیت مربوط به ارقام لوبیا قرمز بود. لوبیا چیتی در حد وسط قرار داشت. در شرایط تنش کم آبی به جز ارقام صیاد و صدری که آلودگی متوسط نشان دادند در سایر ارقام آلودگی شدید تا مرگ بوته مشاهده شد. این نتایج حاکی از اثر تشدیدکنندگی و پیش آمودگی تنش کم آبی در بیماری زایی Fsp روی لوبیا است.
    کلیدواژگان: پوسیدگی ریشه، پیش آمودگی، تنش خشکی، لوبیا
  • حسین کیشانی فراهانی *، ضرغام بی غم، فوزی عطیه صفحات 69-76
    کلسیم یکی از مهم ترین عناصر غذایی مورد نیاز گیاه گوجه فرنگی است که کمبود آن منجر به حساسیت این گیاه به تنش های محیطی و عوامل زنده می شود. کرم غوزه پنبه به عنوان یکی از مهم ترین آفات میوه گوجه فرنگی هر ساله باعث کاهش تولید و صرف هزینه های بالا برای کنترل خسارت آن می شود. تحقیق حاضر به مطالعه رابطه کمبود کلسیم در میوه های گوجه فرنگی و میزان آلودگی میوه ها به کرم غوزه پنبه در دو منطقه آبگرم و قلعه شهدای استان قزوین در طول فصل زراعی 1394 پرداخته است. بر اساس نتایج بدست آمده رابطه مستقیمی بین کمبود کلسیم و میزان ابتلا به کرم غوزه پنبه وجود داشت. همچنین با افزایش اندازه و وزن میوه ها میزان آلودگی به آفت کاهش یافته، درحالیکه میزان کمبود کلسیم در میوه ها نیز افزایش می یابد. بیشترین میزان آلودگی در مراحل تشکیل میوه و بیشترین میزان کمبود کلسیم در مرحله رنگ گیری میوه ها مشاهده شد. با توجه به نتایج بدست آمده به نظر می رسد که کمبود کلسیم نقش مهمی در میزان خسارت کرم غوزه پنبه روی گوجه فرنگی داشته باشد. از سوی دیگر تغذیه گیاهان با میزان کافی و در زمان مناسب می تواند باعث کاهش میزان آلودگی در گیاهان گوجه فرنگی شود.
    کلیدواژگان: پنبه، تشکیل میوه، رنگ گیری میوه، کرم غوزه، گوجه فرنگی
  • سید وحید علوی، پرسا تیموری* صفحات 77-86
    بیماری های کاچکسیا ناشی از ویروئیدCitrus Cachexia viroid، CCaVd و اگزوکورتیس ناشی از ویروئید Citrus exocortis viroid، CEVd مهم ترین بیماری های ویروئیدی مرکبات در جهان هستند. ویروئیدها با روش های متداول سرولوژیکی قابل شناسایی نبوده و روش های فعلی تشخیص آنها عموما وقت گیر، پر هزینه و با محدودیت هایی همراه است. در این بررسی امکان خالص سازی و شناسایی دقیق این ویروئیدها با استفاده از ستون کروماتوگرافیCF-11 بررسی شد. طی سال های1390 تا 1392، از سرشاخه های22 درخت نارنگی و 15 درخت پرتقال به ترتیب واجد علائم بیماری های کاچکسیا و اگزوکورتیس در شرق مازندران نمونه برداری شد. بافت برگ پس از پودر شدن با بافر استخراج مخلوط شد. خالص سازی در ستون حاوی پودر سلولز انجام و با افزودن اتانول، مولکول های آر ان ای دو رشته ای استخراج و توسط استات سدیم رسوب داده شد. رسوب حاصل در آگارز یک درصد الکتروفورز و دو باند اختصاصی در محدوده های 300 تا 400 جفت باز (فرم خطی) و7800 -7000 جفت باز (فرم حلقوی) مرتبط با این دو ویروئید به دست آمد که به ترتیب در ماه های گرم و در تمامی ماه های سال با این روش قابل شناسایی بود. ماهیت RNA دورشته ای باندهای به دست آمده، با عدم تخریب آنها توسط آنزیم DNase وهمچنین RNase در حضور محلول نمک طعام 0.3 مولار و حلالیت آن ها در محلول LiCl تایید شد. ماهیت ویروئیدی باندهای به دست آمده توسط واکنش زنجیره ای پلی مراز (RT-PCR) با استفاده از آغازگرهای اختصاصی CEVd و CCaVd تعیین گردید. تعداد 500 نهال پرتقال و 300 نهال نارنگی در آزمون سلامت نهال با این روش بررسی شد.با توجه به تکرار پذیری و قابل اعتماد بودن این روش و تایید ماهیت باندهای به دست آمده با آغازگر اختصاصی هر یک از این دو ویروئید در واکنش زنجیره ای پلی مراز، این روش برای تشخیص ویروئیدهای مرکبات در برنامه های کاربردی تولید نهال سالم با صرف حداقل زمان و هزینه پیشنهاد می گردد.
    کلیدواژگان: اگزوکورتیس، ستون کروماتوگرافی CF-11، کاچکسیا، ویروئید مرکبات، RT-PCR
  • مینا رحیمی، اکبر قاسمی کهریزه* صفحات 87-96
    سن گندم، Eurygaster integriceps Put. مهمترین آفت گندم در ایران است که می تواند موجب کاهش کمی و کیفی قابل ملاحظه ایی در عملکرد محصول گردد. به منظور مقایسه ی میزان مقاومت نه رقم زراعی گندم نسبت به خسارت این آفت، آزمایش هایی در شرایط مزرعه ای در سال زراعی 1393-1392 انجام گرفت. بدین منظور، دو آزمایش مزرعه ای تیمار و شاهد در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی طراحی شد. هر آزمایش شامل سه بلوک (تکرار) بود. آلودگی تیمارهای آزمایشی به صورت طبیعی و شاهد بدون آلودگی با کاربرد آفتکش، انجام شد. محصول گندم در بلوک های تیمار و شاهد برداشت و میزان کاهش عملکرد، وزن هزار دانه نسبت به شاهد و میزان کاهش وزن پنجاه دانه ی سن زده نسبت به پنجاه دانه ی سالم به ازای هر پوره ی سن در تمامی ارقام تعیین گردید. همچنین تراکم پوره های سن 4 و 5 و میزان سن زدگی دانه ها به ازای هر پوره ی سن در آزمایش تیمار نیز تعیین شد. بر اساس نتایج تجزیه واریانس داده ها در مورد تمامی صفات مورد بررسی اختلاف میان ارقام آزمایش معنی دار بود (0.01 ≥ P). بر اساس مقایسه ی میانگین ها، ارقام سایسیونز و زرین به ترتیب با میانگین 0.03±0.35 و 0.01±0.38 درصد کاهش عملکرد به ازای هر پوره ی سن، کمترین میزان کاهش عملکرد را نسبت به شرایط غیرآلوده نشان دادند. بین صفت کاهش عملکرد و میزان سن زدگی دانه ها همبستگی مثبت معنی داری مشاهده گردید (0.01 ≥P).
    کلیدواژگان: ارقام مقاوم، مقاومت، سن گندم، گندم
  • سید حسین وفائی، سعید رضائی*، احمد عباسی مقدم، حمیدرضا زمانی زاده صفحات 97-110
    گیاه نخود سومین لگوم مهم جهان بعد از لوبیا و نخود فرنگی است. تنش های زیستی و غیر زیستی متعددی باعث کاهش عملکرد این محصول می شوند که در میان آنها، بیماری برق زدگی نخود یکی از مهم ترین عوامل محدودکننده تولید نخود در بیشتر مناطق دنیا است. توسعه و کاربرد ارقام مقاوم موثرترین و اقتصادی ترین راهبرد مدیریت این بیماری است. به منظورگزینش ژنوتیپ های مقاوم نخود، واکنش 200 ژنوتیپ منتخب بانک ژن گیاهی طی دو فصل زراعی 1392-1391 و 1393-1392 در شرایط مزرعه در استان لرستان مورد بررسی قرار گرفت. ژنوتیپ ها پس از ظهور گیاهچه با پخش یکنواخت بقایای گیاهی نخود آلوده مایه زنی شدند. خسارت بیماری با مقیاس 9-1 و پس از مرگ شاهد حساس(بیوه نیج) ارزیابی گردید. بیشترین مقدار بیماری جهت طبقه بندی میزان مقاومت هر ژنوتیپ در نظر گرفته شد. همچنین واکنش ژنوتیپ های منتخب در شرایط اتاقک رشد مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که فراوانی ژنوتیپ های خیلی مقاوم و مقاوم، پایین بود. براساس ارزیابی های مزرعه ای و اتاقک رشد تعداد 11 ژنوتیپ مقاومت نسبی نشان دادند که می توان از آنها به عنوان منابع مقاومت در برنامه های اصلاح نباتات نخود استفاده کرد.
    کلیدواژگان: بانک ژن، برق زدگی، مقاومت، نخود، Didymella rabiei
  • ماهرخ مژدهی، علیمراد سرافرازی*، ژینوس رستگار صفحات 111-124
    نمونه های متعلق به خانواده Reduviidae موجود در موزه ی حشرات هایک میرزایانس، بخش تحقیقات رده بندی حشرات، موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور، مربوط به یک دوره جمع آوری 60 ساله، طی سال های 1393 و 1394 بررسی تاکسونومیکی شد. در این مطالعه 21 گونه از 11 جنس متعلق به چهار زیرخانوادهStenopodainae ،Reduviinae ، Harpactorinae وPeiratinae شناسایی شدند. طی این تحقیق، گونه Holotrichius rotundatus Stål از زیرخانواده Reduviinae و گونه های Oncocephalus asiranus Miller وO. trichocnemis Horváth از زیرخانواده Stenopodainae برای اولین بار از ایران شناسایی شدند. هم چنین 18 گونه برای اولین بار از استان های مختلف ایران گزارش شد. نمونه های مطالعه شده، همراه با اطلاعات پراکنش (مختصات جغرافیایی: طول، عرض و ارتفاع)، تاریخ جمع آوری، نام جمع آوری کنندگان، تصاویر و اطلاعات جامع در مورد حضور گونه های مطالعه شده در ایران و جهان با استفاده از منابع علمی ارائه شده است. شناسایی های انجام شده توسط P. Moulet از موزه ریکوین (Requien) کشور فرانسه تایید شد.
    کلیدواژگان: ایران، فون حشرات، گزارش جدید، Heteroptera، Reduviidae
  • هنگامه هوشیار، عباس محمدی خرم آبادی*، رضا وفایی شوشتری صفحات 125-126
    زیرخانواده Cremastinae (Hym.: Ichneumonidae) دارای بیش از 756 گونه توصیف شده در قالب 35 جنس می باشد (5). این زنبورها دارای گسترش جهانی بوده ولی در مناطق گرمسیری دارای غنای گونه ای بیشتری هستند. از نظر زیست شناسی، گونه های این زیرخانواده پارازیتوئید داخلی کوینوبیونت عمدتا پروانه ها و در مواردی سخت بالپوشان محسوب می گردند (4). تاکنون، 27 گونه از زنبورهای زیرخانواده Cremastinae از ایران جمع آوری و شناسائی شده است (1; 3). در سال 1395 هشت عدد تله مالیز در مناطق مختلف شهرستان آمل نصب گردید. برای کشتن و نگهداری حشرات از الکل 75 در بطری های جمع آوری تله ها استفاده شد. تعداد 15 زنبور از زیرخانواده Cremastinae شکار شد و با استفاده از توصیف ها و کلیدهای شناسائی موجود به نام Dimophora evanialis شناسائی گردید (2). جنس و گونه این زنبور پارازیتوئید برای اولین بار از ایران گزارش می گردد (1). نمونه های این زنبور در کلکسیون حشرات دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز نگهداری می شوند.
    جنس Dimophora Förster، 1869: افراد بالغ گونه های این جنس با ویژگی های ریخت شناسی زیر از سایر جنس های این زیرخانواده قابل شناسائی هستند: بال جلو دارای سلول آرئولت بزرگ تقریبا لوزی شکل، ران پای عقب فاقد دندانه در سطح زیرین، لبه های پایینی ترژیت اول موازی و توسط استرنیت اول در تمام طول کاملا جدا شده، ترژیت دوم بدون تیریدیوم و اپی پلورون آن به زیر خمیده شده (2). دو گونه از این جنس در منطقه پالئارکتیک انتشار دارند (5).
    کلیدواژگان: پارازیتوئید، تاکسونومی، پراکنش
  • نگار بهره مند، محمد خیراندیش کشکوئی *، عباس محمدی خرم آبادی، ریجو جوسیلا صفحات 127-128
    یکی از زیرخانواده های نسبتا بزرگ زنبورهای پارازیتوئید خانواده ی Ichneumonidae، زیر خانواده Ctenopelmatinae، با بیش از 1200 گونه ی توصیف شده در سطح جهان است (5). اعضای این زیرخانواده به عنوان پارازیتوئید زنبورهای تخم ریز اره ای (Hym.: Symphyta) شناخته می شوند و بعضی گونه ها به عنوان عامل کنترل زیستی زنبورهای تخمریز اره ای آفت از اروپا به آمریکای شمالی و کانادا وارد گردیده اند (4). از لحاظ ریخت شناسی بیرونی زنبورهای زیرخانواده ی Ctenopelmatinae در انتهای ساق پای جلو دارای یک خار ریز بوده و غالبا تخمریز کوتاه دارند. تا کنون فقط 10 گونه از زنبورهای زیرخانواده ی Ctenopelmatinae از ایران گزارش شده است (1; 2). در این مقاله یک جنس و گونه ی جدید از این زیرخانواده از استان کرمان، ایران گزارش می شود. نمونه برداری ها طی سال های 1393-1394 از دو شهرستان جیرفت و فاریاب در جنوب ایران با استفاده از 8 تله ی مالیز انجام شد. نمونه ی جمع آوری شده ی این زنبور توسط نویسنده ی چهارم، ریجو جوسیلا ((R. Jussila متخصص زنبورهای خانواده ی Ichneumonidae، شناسائی شد. نمونه ی این زنبور در مجموعه ی حشرات بخش گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان نگهداری می شود.
    کلیدواژگان: Ctenopelmatinae، Perilissus lutescens، کرمان، ایران
  • حسین ماهی، آرش راسخ *، پرویز شیشه بر صفحات 1-10
    ذخیره سازی در سرما یک روش ارزشمند برای کاهش هزینه ها در تولید انبوه عوامل بیولوژیک می باشد. در بعضی از زنبورهای پارازیتوئید، رژیم دمایی نوسان دار (مواجهه ی طولانی با دمای پایین در ترکیب با دوره های کوتاه در دماهای بالاتر)، منجر به بهبود بقاء و باروری می شود. در این مطالعه شفیره های زنبور پارازیتوئید Lysiphlebus fabarum (Marshall) (Braconidae: Aphidiinae)، روی شته سیاه باقلا، Aphis fabae به مدت دو هفته در شرایط سرمای شش درجه ی سلسیوس (رطوبت نسبی 60-50 درصد و دوره نوری 14 ساعت روشنایی و 10 ساعت تاریکی)، ذخیره سازی شدند تا رفتار جفت گیری حشرات بالغ نوظهور و همچنین شایستگی نتاج آن ها در دو شرایط دمایی نوسان دار (روزانه دو ساعت در دمای 21 درجه سلسیوس) و ثابت مقایسه شود. نتایج نشان داد که حشرات نر ظاهر شده در شرایط دمایی نوسان دار برخلاف تیمار دمایی ثابت از نظر شناسایی بو، سرعت راه رفتن و جفت گیری موفق، تفاوت معنی داری با حشرات نر شاهد نداشت. همچنین نگهداری در سرما در شرایط نوسان دار تاثیری روی شایستگی نتاج نسل اول (درصد پارازیتیسم، درصد ظهور حشرات کامل و نسبت جنسی) نداشت. در مجموع نتایج نشان داد که نگهداری شفیره های زنبور پارازیتوئید L. fabarum در شرایط دمایی نوسان دار یک روش حفاظتی موثر محسوب می شود.
    کلیدواژگان: Aphis fabae، Aphidiidae، رفتار جفتگیری، شناسایی بو
  • عباس محمدی خرم آبادی*، الکساندر وارگا صفحات 11-18
    جنگل های هیرکانی در شمال ایران، یکی از زیست بوم های منحصر بفرد جهان، با تنوع زیستی بالا و دربرگیرنده بسیاری از گونه های اندمیک ایران است. زنبورهای پارازیتوئید خانواده Ichneumonidae بزرگ ترین خانواده بال غشائیان و یکی از مهم ترین اجزای زیست بوم جنگل و به عنوان شاخص زیستی شناخته می شوند. این مطالعه به منظور تکمیل فهرست زنبورهای این خانواده درجنگل های استان گیلان انجام شد. نمونه ها بوسیله تله مالیز و تور حشره گیری، طی سال های 1390- 1394 جمع آوری شد. از زیرخانواده Poemeniinae دو گونه جدید Neoxorides collaris و N. nitens. برای نخستین بار معرفی شد، همچنین چهار گونه از زیرخانواده Xoridinae شناسائی شدند که دو گونه Xorides rufipes و X. praecatorius برای اولین بار از ایران گزارش گردیدند. ضمن ارائه ویژگی های ریخت شناختی افتراقی و توصیف گونه ها پراکنش آنها در جنگل های هیرکانی و سایر نقاط گزارش شده در ناحیه پالئارکتیک و نیز اهمیت بالقوه آنها در کنترل زیستی با توجه به میزبان های احتمالی در ایران بحث شد.
    کلیدواژگان: پارازیتوئید، پراکنش، تاکسونومی، جنگل های هیرکانی
|
  • F. Abdi, Sh. Iranipour *, M. J. Hejazi Pages 1-10
    Trissolcus djadetshkoe (Hym.: Scelionidae) is an inferior egg parasitoid of sunn pest Eurygaster integriceps Puton (Hem.: Scutelleridae) in Iran wheat fields. This is reason that why this species is less considered in biological control as well as research programs. However a parasitoid with a minor effect is not necessarily an unimportant species. Although this species is an eligible mortality factor in many parts of Iran, it is the second abundant species of northwest of Iran. Its efficacy was studied in terms of life history parameters in laboratory (26±1 ºC, 50±10% RH, and 16: 8 h photoperiod). The sex ratio, net replacement rate and intrinsic rate of increase were 0.57±.03, 39.8±2.9 and 0.212±0.004 respectively. Efficacy of this species was compared to other egg parasitoids of the sunn pest.
    Keywords: life table, parasitism efficiency, reproductive table, Sunn pest egg parasitoid, Trissolcus djadetshkoe
  • M. R. Mehrnejad *, R. Mirzaei Pages 11-20
    The weevil Polydrusus davatchii Hoffmann, is a potential pest for pistachio buds and developing flower clusters in early spring. The effect of winter ploughing on weevil’s population density was investigated using emergence traps in a contaminated pistachio orchard through 2009-2012 in Bayaz, 75 Km North-West of Rafsanjan, Iran. It was found that beetles only emerges from soil where naturally covered by plant litters under the pistachio trees’ canopy during 20 March to 20 April. No adult weevil captured through emergence traps in other parts of orchard. The number of weevils that captured under trees canopy having no any plant litters were significantly less than those captured under trees canopy where naturally covered by plant litters. A significant difference was found for the abundance of weevils in plowed and non-plowed areas. In addition, the present field experiment verified that abundance of weevils on aerial parts of trees in plowed plot were significantly lower than those in non-plowed plot. Based on the results, winter ploughing (30 cm depth) of pistachio orchards causes positive effect on reduction of weevils’ population density
    Keywords: cultural practices, pest, Pistachio, Polydrusus davatchii, weevil, winter ploughing
  • A. R. Shabaninejad, B. Tafaghodinia* Pages 21-30
    In this study, the geostatistical and artificial neural network methods were used to estimate the spatial distribution of Tetranychus urticae in Ramhormoz Cucumber fields. For this purpose, latitude and longitude of 100 points with 10 meters distance of each point were defined as inputs and output of each method was number of these pests on those points. Ordinary kriging, and perceptron with propagation algorithm were evaluated in geostatistical and artificial neural network method, respectively. In neural network a hidden layer and three-layer were considered as input. Results of the aforementioned two methods showed that artificial neural network capability is more than kriging method. So that, the artificial neural network predicts distribution of this pest with 0.891 coefficient of determination and 0.14 residual sums of squares. While in the geostatistical methods coefficient of determination and residual sums of squares were 0.601 and 0.071, respectively. So it can be concluded that the Artificial Neural Network approach with combining latitude and longitude can forecast pest density with sufficient accuracy.
    Keywords: Artificial neural network, Kriging, Tetranychus urticae, variogram
  • M. Razavi *, D. Safaei, M. Mahdavii Pages 31-44
    In recent years, due to monoculture of wheat, crown and root rot diseases have become more prevalent and important in Iran. These diseases are caused by Fusarium culmorum and F. pseudograminearum.Using resistant cultivars is the most efficient method to control these diseases. This research was conducted to evaluate resistance level of 70 cultivars/advanced lines of bread wheat and durum wheat obtained from CIMMYT, SPII and DARI, to a mixture of five F. culmorum isolates in Karaj and Kermanshah locations in field conditions. These experiments were conducted based on RCBD with four replications. In addition, the reactions of these genotypes were evaluated against F. pseudograminearum and F. culmorum at the seedling stage in greenhouse conditions based on RCBD with 5 replications. The results of two years field experiments in Karaj showed that cultivars/lines: C-85D-9, S84-14, N85-5, Croc- Sonmez, 1/AE, Aquarosa (224)//Opata, M-85-7, Burbot-6, C- 87-18 and Turcan#3 had good level of resistance. The results of two years field experiments in Kermanshah showed that cultivars/lines: 2-49, Gala, Chiry A.3, Burbot-6, WS-85-10, C-87-11 and C-87-18 had good level of resistance to F.culmorum. The cultivar Burbot-6 from CIMMYT and advanced line C-87-18 from SPII had a very good level of resistance to both fungal species in field and greenhouse conditions in both locations. These genotypes have potential to be used directly by farmers in the infected areas of Iran or incorporated to the breeding programs at the national or international level.
    Keywords: Crwon rot, Fusarium culmorum, root rot, Resistance, Wheat
  • S. Nakhaei Madih, L. Ramezani *, S. Zarghami, N. Zandi Sohani Pages 45-56
    The coccinellid Hyperaspis polita Weise is one of the important predators in controlling mealybugs. In this study, biology and life table parameters of H. polita were determined by their feeding on two species of mealybugs, Phenacoccus solenopsis Tinsley and Planococcus citri Risso, to idetify the best prey for mass rearing of H. polita under laboratory conditions (optimal tepmerature 30 ± 1°C, 65 ± 5% RH and a photoperiod of 14L:10D). Data analyzing based on the age-stage, two sex life table theory indicated that egg incubation, larval instars, prepupal and pupal stages period were 5.08, 3.62, 2.47, and 6.55±0.07 days feeding on P. citri and 5.18, 3.75, 2.38, and 6.16days feeding on P. solenopsis, respectively. The APOP, TPOP, ovioisition period, female and male longevity, mean number of eggs per female were 4.36, 32.28, 51.72, 81.89, 69.84 days, and 220.8±24.44 eggs on P.citri and 4.87, 32.39, 45.33, 70.85, 64.44 days, and 182.61 eggs on P. solenopsis, respectively. The maximum daily fecundity was 5.5 eggs per day on both of prey. The life table parameters of H. polita including the intrinsic rate of increase (rm), finite rate of increase (λ), net reproductive rate (R0), mean generation time (T) were estimated as 0.0783±0.0042 d-1, 1.0814±0.0045 d-1, 53.35±10.06 offsprings, 50.80± 0.81 d on P. citri, and 0.067±0.0045 d-1, 1.0797±0.0047 d-1, 43.35±8.58 offsprings, 49.14±0.80 d on P. solenopsis, respectively. According to our results, H. polita can successfully survive and reproduce on both of mealybugs, thus both of them are suitable for mass production of this predator. But regaring to easily rearing of P.citri in laboratory conditions this species is suggested as the best prey.
    Keywords: age-stage two-sex life table, Hyperaspis polita, Phenacoccus solenopsis, Planococcus citri
  • N. Amanifar *, M. Ghadirian, F. Salehi Pages 57-68
    Fusarium root rot of common bean, caused by Fusarium solani f. sp. phaseoli (Fsp), is a major disease of this crop in Iran. In this study 13 commercial cultivars and genotypes in 3 types of common bean were evaluated for resistance to Fusarium root rot under greenhouse conditions. The investigation was conducted as a factorial experiment in a completely randomized design with three replications under conditions with and without drought stress. The reaction of cultivars and genotypes were evaluated based on measuring disease severity (root necrosis) and some growth parameters. Results showed a significant difference in yield components of different cultivars and the impact of Fsp on evaluated parameters. Cultivars in response to Fsp without drought stress were divided into three groups: 1. Weak infection: Sadri, Joneghan, Kosha, Sayad, 2. Moderate infection: Talash, Akhtar, D81083, Ghafar, Lordegan, Dorsa and 3. Severe infection: Pak, Shekofa, Daneshkadeh. Generally, the most, moderate and least sensitive varieties were belonged to white bean, pinto (Chiti) bean and red kidney bean cultivars, respectively. Under drought stress conditions except for Sadri and Sayad which showed moderate of disease severity, other cultivars showed severe infection resulting in plant death. These results indicated that drought stress is a predisposing factor in pathogenicity of Fsp on common bean.
    Keywords: Common bean, Drought stress, predisposing, root rot
  • H. Kishani Farahni *, Z. Bigham, F. Attia Pages 69-76
    Calcium is an important nutrient element for tomato plant, which its deficiency leads to sensitivity to environmental and biotic stress. Helicoverpa armigera is a major agricultural pest, which causes severe yield lose and increases the cost of pest control annually. The current research carried out to study relationship between calcium deficiency of tomato fruits and the infection rate offruits to H. arimigera in two regions of Qazvin province, Abgram and QleShohad area during 2015 cropping season. According to the obtained results, a positive relationship between calcium deficiency and infection rate of fruits has discovered. Calcium deficient fruits were more susceptible to H. arimigera. Also it was found that by increasing fruit size and weight, infection rate to H. arimigera has been decreased, whereas deficiency of calcium in the fruits has been increased. The Highest infection rate was observed during fruit setting, while the highest deficiency rate observed during coloring of fruits. According to the results, it seems that calcium deficiency has an important role in tomato fruit worm damage level. On the other hand, managing plants nutrition with appropriate nutritional requirements at the right time can reduce infestation rate to tomato fruit worm.
    Keywords: fruit coloring, fruit setting, tomato, tomato fruit worm
  • S. V. Alavi, P. Teymouri* Pages 77-86
    Cachexia (Citrus cachexia viroid, CCaVd) and exocortis (Citrus exocortis viroid, CEVd) are the most important citrus viroid diseases in the world. Detection of the viroids through the common serological methods is not feasible and the current methods are time consuming and costly with some limitation. Purification and accurate detection of the viroids was studied by column chromatography with CF-11 cellulose powder in presence of ethanol (common method for viruses’ dsRNA detection) in comparison to the conventional methods. During 2010-2012, sampling was done from twigs of 22 Mandarin and 15 orange trees have symptoms of cachexia and exocortis, respectively, in East Mazandaran. Leaf samples were ground and mixed with extraction buffer. Purification carried out in CF-11 column and viroid molecules extracted with ethanol and precipitated by adding sodium acetate. The nucleic acid extracts were analyzed by 1% agarose gel electrophoresis and specific bands of the two viroids with molecular sizes of 7000-7800bp (circular form) and 300-400bp (linear form) were detected in warm and all months, respectively. The dsRNA nature of the bands was confirmed by nuclease treatment (DNaseI and RNaseA) and 2M LiCl extraction methods.Viroid entity of the each nucleic acid sample was recognized by RT-PCR method using specific primers of cachexia and exocortis viroids. 500 orange and 300 mandarin seedlings were tested in healthy citrus seedling production program.As regards of advantages of this method (repeatability, reliability, saving time and price) and confirmation by RT-PCR, the method is recommended for viroid detection in healthy citrus seedling production programs.
    Keywords: Cachexia, Citrus viroids, CF-11 column chromatography, Exocortis, RT-PCR
  • M. Rahimi, A. Ghassemi-Kahrizeh* Pages 87-96
    The sunn pest, Eurygaster integriceps Put. is the most important pest of wheat in Iran that can considerably reduce its quality and quantity yield. Identification and deployment of resistant cultivars is an effective integrated pest management (IPM) strategy of this pest. Field experiments were conducted to evaluate the resistance of nine wheat cultivars to this pest in 2014. To study the level of resistance of cultivars, the infested and non-infested plots were isolated and arranged based on a randomized complete block design in field. The plants of infested plots were infested naturally. Non-infested plots controlled with chemical method. Grain yield, thousand grains weight and the weight of fifty sunn pest damaged grain in infested plots was determined and compared to non-infested plots for each cultivar. Also, density of fourth and fifth instars nymphs and percent of sunn pest damaged grains per nymph were determined in infested plots for each cultivar. Significant differences were observed for all studied traits (P≤0.01). The comparison of means showed that the cultivars Zarrin and Saysionese with means of 0.35±0.03 and 0.38±0.01%, respectively, had the least grain yield loss in comparing with non-infested wheats. Significant positive correltion was observed between grain yield decrease and percent of sunn pest damaged grains (P≤0.01).
    Keywords: Wheat, sunn pest, Resistance, Resistant cultivars
  • S. H. Vafaei, S. Rezaee *, A. Abbasi Moghadam, H. R. Zamanizadeh Pages 97-110
    Chickpea is the third most important food legume of the world after common bean and pea. Ascochyta blight, caused by the fungus Didymella rabiei is one of the most important limiting factors in chickpea production. The use of resistant cultivars is the most effective and economical strategy for management of Ascochyta blight. Two hundred chickpea genotypes were screened to identify resistant sources against D. rabiei in Lorestan province during 2013 and 2014 cropping seasons in field conditions. Plants were inoculated by applying uniformly scattered infected chickpea debris after seedling emergence. The disease severity was scored on a scale of one to nine. The highest recorded reaction was used to categorize resistance of the genotypes. Also the reaction of chickpea genotypes was evaluated under growth chamber conditions. The results showed that none of the genotypes was highly resistant and the frequency of resistant genotypes was low. On the basis of field and growth chamber evaluations, 11 genotypes were moderately resistant and can be employed as resistant sources in chickpea breeding programs to develope resistant cultivars to Ascochyta blight.
    Keywords: ascochyta blight, Chickpea, Didymella rabiei, Gene bank, Resistance
  • M. Mozhdehi, A. M. Sarafrazi *, Zh. Rastegar Pages 111-124
    During the years 2014 and 2015 a taxonomic work was carried out on reduviids collected from 25 provinces in a period of 60 years, deposited in the Hayk Mirzayans Insects Museum, Insect Taxonomy Research Department (ITRD) of the Iranian Research Institute of Plant Protection (IRIPP), besides the samples collected from areas with no previous records. Totally, 21 species belonging to 11 genera of four subfamilies Stenopodainae, Reduviinae, Harpactorinae and Peiratinae were identified. In this research the reduviin species, Holotrichius rotundatus and the two species Oncocephalus trichocnemis Horváth and O. siranusMiller of Stenopodinae are recorded for the first time from Iran. Eighteen more species are also newly recorded from Iranian provinces. All distribution data besides their most important morphological characteristics are presented. Identifications were confirmed by Professor Moullet from the Museum of Requien in France.
    Keywords: Fauna, Heteroptera, Iran, new record, Reduviidae
  • H. Hooshyar, A. Mohammadi Khoramabadi *, R. Vafaei Shoushtari Pages 125-126
    The subfamily Cremastinae (Hym.: Ichneumonidae) comprises 756 described species into 35 genera (5). These wasps distributed all over the world but their high species diversity mostly occurs in the tropic regions. Members of this subfamily are biologically koinobiont endoparasitoids of mainly Lepidoptera and in some cases of Coleoptera (4). Up to now, there have been reported 27 species of this subfamily from Iran (1; 3). Eight Malaise traps were installed in different regions of Amol County during 2016. Alcohol 75° was the killing and preservation medium of the collecting pots of these malaise traps. A total of 15 specimens of the subfamily Cremastinae were collected and then were identified as Dimophora evanialis using available descriptions and keys to the species of this genus (2). The genus and species of this parasitoid wasp are newly reported for the fauna of Iran (1). The specimens of this species are deposited in the insects collection of College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University.
    The Genus Dimophora Förster, 1869: The adults of this genus can be distinguished from the other genera of this subfamily by the combination of the following characters: fore wing with a large diamond shaped areolet; hind femur with no tooth on ventral surface; ventral edges of the first tergite parallel and separated completely by the first sternite for their entire length; second tergite with no thyridiae and its epipleuron curved down (2). Two species of this genus are distributed in the Palaearctic realm (5).
    Keywords: parasitoid, taxonomy, distribution
  • N. Bahremand, M. Khayrandishkashkooei*, A. Mohammadi Khoramabadi, Reijo Jussila Pages 127-128
    Ctenopelmatinae is a relatively large subfamily of the parasitoid wasps of the family Ichneumonidae containing more than 1200 described species worldwide (5). Members of this subfamily are known as parasitoids of sawflies (Hym.: Symphyta) and some species have been introduced from Europe to North America and Canada as biological control agents of sawflies pests (4). Ctenopelmatines have morphologically a small tooth at the apical end of fore tibia and mostly a short ovipositor. There have been yet only ten recorded species of this subfamily from Iran (1; 2). Here, a genus and species of this subfamily is newly reported from Kerman province, Iran. Samplings were done during 2014-2015 using 8 Malaise traps in Jiroft and Faryab counties, southern Iran. The collected specimen of this species was Identified by the forth author, R. Jussila, a specialist on the family Ichneumonidae. Specimen of this species is deposited in the insects collection of Department of Plant Protection, College of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman, Iran.
    Keywords: Perilissus lutescens, Ctenopelmatinae, Kerman, Iran
  • H. Mahi, A. Rasekh, P. Shishehbor Pages 1-10
    Cold storage is a valuable method for reducing the cost of producing large amounts of biological agents. Fluctuating thermal regimes (prolonged exposures at low temperatures combined with periodic short higher temperature) are reported to improve cold survival and fecundity in some parasitoid species. In this study, the pupal stage of the parasitoid wasp Lysiphlebus fabarum (Marshall) (Braconidae: Aphidiinae), within mummies of Aphis fabae were stored for a period of two weeks at 6±1°C (50–60% RH, L14:D10 photoperiod), and the mating behavior of emerging adults and fitness of their progeny were compared under fluctuating thermal regime (2 h daily at 21°C) versus constant low temperature. Results revealed that the males emerging from fluctuating temperature regime, in contrast to constant temperature treatment, were not significantly different from the control males in odour recognition, walking speed, and number of mating success. Moreover, the fitness of the first generation progenies (percent parasitism, percent adult emergence and sex ratio) was not influenced by cold storage under fluctuating temperature treatment. Our results confirmed that cold storage of L. fabarum pupae under fluctuating regime is a protection method when compared to constant low temperature exposure.
    Keywords: Aphis fabae, Aphidiidae, mating behavior, odour recognition
  • A. Mohammadi Khoramabadi *, Oleksandr Varga Pages 11-18
    The Hyrcanian forest in the north of Iran is a unique ecoregion in the world with high biodiversity including many endemic Iranian species. The family Ichneumonidae is the largest family of Hymenoptera and one of the most important components and bioandicator of forests. This study was carried out to complete the list of the parasitoid wasps of this family in the Hyrcanian forest. Specimens were collected in Guilan province using Malaise traps and sweep net during 2011-2015. The subfamily Poemeniinae was newly recorded for the Iranian fauna with reporting two species, Neoxorides collaris and N. nitens. Four species of the subfamily Xoridinae were reported, two of them, Xorides rufipes and X. praecatorius, were recorded from Iran for the first time. The diagnostic morphological characters and illustrations of these species were provided. Their distribution in the Hyrcanian forest and the Palaearctic as well as their potential important in biological control of forest pests regarding in the possible hosts in Iran were discussed
    Keywords: distribution, Hyrcanian forests, parasitoid, taxonomy