فهرست مطالب

پژوهشهای راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی - سال دوم شماره 2 (1396)
  • سال دوم شماره 2 (1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/06/30
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمدعلی زارع چاهوکی*، انور سنایی صفحه 107
    منابع طبیعی که بستر حیات و توسعه پایدار است، نقش مهمی در ایجاد اشتغال و امرار معاش بهره برداران دارد و منشا بسیاری از فعالیت های تولیدی و اقتصادی کشور است. از این رو، حفظ، توسعه، احیا و بهره برداری پایدار از منابع طبیعی باید در اولویت قرار گیرد. در این مقاله پیامدهای اجرای طرح هدفمندی یارانه ها بر منابع طبیعی کشور با استفاده از تجزیه و تحلیل آمار و اطلاعات وزارتخانه های جهاد کشاورزی و نیرو بررسی شد. پیامدها به دو دسته مثبت و منفی تقسیم شدند. از جمله پیامدهای مثبت حذف یارانه ها می توان به کاهش آلودگی هوا، خاک، آب و کاهش مصرف سوخت های فسیلی، کود و سموم شیمیایی اشاره کرد. همچنین، افزایش قیمت آب می تواند باعث اصلاح الگوی مصرف آب شرب و کشاورزی شود و به تغذیه آب های زیرزمینی و آبخوان ها کمک کند. هدفمندی یارانه ها می تواند موجب اصلاح الگوی مصرف و گرایش به سمت انرژی های تجدیدپذیر طبیعی شود که نقش عمده ای در پایداری محیط زیست دارند. از جمله پیامدهای منفی اجرای هدفمندی یارانه ها افزایش قیمت حامل های سوخت، انرژی، علوفه دام است که به شدت به بوته کنی و جنگل تراشی منجر می شود. همچنین، حذف یارانه واحدهای تولیدی کشاورزی پیامدهای منفی را به دنبال دارد. درحالی که افزایش قیمت نهاده های دامی و هزینه های نگهداری باعث افزایش اتکای دام به مراتع می گردد که اثرهای آن تخریب و تصرف هر چه بیشتر این عرصه هاست. بنابراین، ضرورت دارد که پیش از اجرای هر قانون و سیاستی، به پیامدهای آن بر تمامی بخش های کشور و به ویژه بر حوزه منابع طبیعی توجه شود.
    کلیدواژگان: اصلاح الگوی مصرف، انرژی های تجدیدپذیر، حذف یارانه، قیمت نهاده ها، کاهش مصرف سوخت فسیلی
  • ضیاءالدین بنی هاشمی* صفحه 123
    مصرف بیرویه سوخت های فسیلی موجب تغییر اقلیم و تغییر زیست بوم جهانی و در نتیجه گرم شدن کره زمین شده است. استفاده درست از منابع سوختی فسیلی و جایگزینی آنها با منابع انرژی تجدیدپذیر، به ویژه انرژی خورشید، میتواند تاثیر شگرفی در کاهش آلودگی هوا و پایداری زیست بوم در جهت کشاورزی پایدار داشته باشد. درمورد استفاده از انرژی خورشیدی، که در بسیاری از کشورها از جمله ایران برای تولید الکتریسته در شهرها و نقاط دوردست مورد استقبال قرار گرفته است، در مدیریت بیماریهای گیاهی به ویژه در بیمارگرهای خاکزاد چندان توجه نشده است. در این مرور، در مورد اهمیت بهره گیری از انرژی خورشیدی برای سالمسازی خاک مزرعه و گلخانه ها به منظور سرکوبی بیمارگرهای گیاهی، آفتها، و علفهای هرز توجه شده است. در ایران برای کاهش خسارت بیمارگرها و علف های هرز در سیستم کشاورزی پایدار، تلفیق استفاده از انرژی خورشیدی با کشت متداول زیر پلاستیک بدون استفاده از مواد شیمیایی پیشنهاد می گردد.
    کلیدواژگان: آفتابدهی خاک، انرژی تجدیدپذیر، تغییر اقلیم، ضدعفونی گلخانه
  • سید حمید احمدی*، علیرضا سپاسخواه صفحه 131
    در پی بروز خشکسالی در اغلب مناطق جهان از جمله ایران و در حکم یک راهکار عملی برای مقابله با خشکسالی، استفاده از سامانه های آبیاری زیرفشار گسترش یافته است. به دلیل سهولت گسترش این سامانه های آبیاری، شرایطی پیش می آید که بهره برداری از منابع آبهای زیرزمینی سرعت بیشتری بگیرد و زنگ خطری برای پایداری آنها باشد و در عمل، نیل به اهداف اصلی در صرفه جویی واقعی آب در سطح حوضه آبریز و آبخوان میسر نگردد. نتایج واکاوی ها نشان داد که به شرط طراحی و اجرای اصولی و دقیق سامانه های آبیاری زیر فشار توام با شناخت کافی از اقلیم منطقه مورد نظر، می توان به راندمان بالا در آبیاری دست یافت. بنابراین، با توجه به اقلیم گرم و خشک سرزمین ایران اجرای آبیاری موضعی در مقایسه با آبیاری بارانی ارجحیت دارد. همچنین به منظور جلوگیری از اضافه برداشت از منابع آب زیرزمینی ناشی از توسعه سامانه های آبیاری زیر فشار و بروز «اثر جهش» لازم است تمهیداتی اساسی و اصولی اندیشیده شود که از مهمترین آنها میتوان به جلوگیری از افزایش سطح زیرکشت، افزایش قیمت آب به حد بازدارندگی، کاهش حجم آب تحویلی به کشاورزان، تغییر الگوی کشت به همراه کم آبیاری، اعمال روش های به زراعی و واردات آب مجازی اشاره کرد.
    کلیدواژگان: اثر جهش، صرفهجویی واقعی آب، مقیاس حوضه آبریز، مقیاس مزرعه
  • قاسم زارعی* صفحه 149
    در سالهای اخیر، ساخت گلخانه ها برای تولید محصول های کشاورزی بهدلیل امکان کنترل عامل های تاثیرگذار بر محیط مانند تغییرهای دمایی، جلوگیری از پدیده های سرمازدگی و گرمازدگی، استفاده بهینه از منابع آب و خاک، امکان کاربرد مناسب کود و سم، امکان تولید در خارج از فصل و نیز افزایش کمیت و بهبود کیفیت محصول، جایگاه ویژهای به این نوع از تولید بخشیده و کشت گلخانه ای در حکم یک روش تولید متفاوت با بهره وری بالا رو به گسترش است. در اصل،گلخانه های تجاری با هدف تولید انبوه و اقتصادی انواع گیاهان زینتی، سبزی ها، صیفی ها و میوه ها ایجاد میشوند. به منظورآماده شدن شرایط محیطی مناسب درون گلخانه ها، گزینش محل مناسب، نوع سازه، پوشش و وسایل بهکار رفته در آنها، مدیریت و چگونگی بهره برداری از گلخانه ها اهمیت اساسی دارند. مساحت غیراقتصادی، جهت جغرافیایی نادرست ساخت گلخانه ها، ابعاد هندسی نامناسب، سطوح تهویه ای نامناسب نسبت به مساحت گلخانه ها، مکان قرارگیری نامناسب دریچه های تهویه، استفاده از مصالح و پوشش های غیراستاندارد، مستحکم نبودن سازه ها در برابر عامل های محیطی مانند باد و برف و کمدوامی سازه ها را می توان از مشکل های عمده در برخی از سازه های گلخانه ای کشور نام برد. این مشکل ها باعث کاهش قابلیت کنترل عامل های محیطی و در نتیجه،کاهش بهره وری در تولید گردیده اند. در این نوشتار، همراه با ارایه و واکاوی شاخص های فنی سازهای مورد نیاز در گلخانه ها برای رسیدن به کمینه استانداردهای لازم، نتایج بررسی موردی انجام شده در سال 1392در سه استان خوزستان، بوشهر و فارس ارائه شده اند. نتایج این بررسی نشان از آن داردکه بیشتر گلخانه های احداث شده در استان خوزستان در حد و اندازه استاندارد نبوده و با معیارها و مبانی مهندسی همسو نیستند. همچنین؛ همراه با ضعف موجود در بیش از نیمی از سازه های بررسی شده استان بوشهر، تفاوتهای سازهای و وسایل کنترلی مشاهده شده در گلخانه های این استان کم است و معنی دار نیستند. به تازگی، استفاده از گلخانه های استان بوشهر برای تولید نشای سبزی و صیفی و نیز نهال بارده و ارسال آنها به دیگر استان های کشور معمول شده است. این نوع کاربری، ضعف سازهای و وسایلی گلخانه های موجود در استان بوشهر را تا حدی تعدیل کرده است. از سوی دیگر، تفاوت های سازهای و وسایل کنترلی مشاهده شده در گلخانه های بررسی شده استان فارس نیز کم بود و معنی دار نبودند، در ضمن ضعف شاخص های فنی یاد شده در حدود نیمی از سازه های گلخانه ای این استان با توجه به گوناگونی اقلیمی آن مشهود بود.
    کلیدواژگان: استانداردهای گلخانه، بهره وری آب، بهره وری انرژی، شاخص های فنی
  • مرتضی الماسی*، نسیم حبیبی صفحه 163
    انسان در دو قرن اخیر خواسته یا ناخواسته نتوانسته است هماهنگی4 با محیط و اصول حاکم بر طبیعت پایدار را رعایت کند. این امر بیش از هر چیز ناشی از پیدایش عصر صنعتی و شهریت گرایی با دستاورد غلبه انسان بر پدیده طبیعی و زیست بوم با استفاده از ابزار و تفکر تقلیل گرایی یا به نوعی نظریه های نظام مند و تقلیل گرا5 بوده است. فناوری های کنونی و آینده و آنچه به اصطلاح با نام مکانیزاسیون یا ماشینی کردن کشاورزی مرسوم شده است با اعمال سیاست های مختلفی در جهت افزایش رقابت برای بهره برداری از زمین، توسعه کاربری آن برای تولید محصول های زراعی و باغبانی، کشت متراکم و مداوم، تبدیل جنگل ها و دیگر منابع طبیعی به زمین های زراعی و نابودی مراتع منجر به بروز مسایل زیست محیطی و زوال منابع طبیعی شده است. با وجود پیشرفت هایی در زمینه های به نژادی، آبیاری، کنترل آفت ها، تلاش برای بهبود و اصلاح خاک و حاصلخیزی آن با استفاده از فناوری های نوین مانند کشاورزی دقیق و زیست فناوری، هنوز هم اقلیم6 و خاک از مهمترین عامل های تعیین کننده یک سامانه کشاورزی و منابع طبیعی پایدار هستند. مفاهیمی مانند کشاورزی پایدار، کشاورزی حفاظتی، کشاورزی آلی، کشاورزی دقیق و زیست فناوری در کشاورزی و غیره حاصل توجه به عوارض و ناهنجاری های گفته شده است. در این نوشتار تاریخچه مختصری از ابتدای پیدایش و استفاده از ماشین های کشاورزی و توسعه مکانیزاسیون، جنبه های مثبت و منفی کارکرد ماشین با تاکید بر جنبه های زیست محیطی و آینده فناوری های تولیدهای کشاورزی واکاوی شده است .
    کلیدواژگان: سوخت تجدیدپذیر، کشاورزی پایدار، فشردگی خاک، ماشین های کشاورزی
  • سیده زهره میردیلمی*، عادل سپهری، حسین بارانی، عزت الله مرادی صفحه 175
    دست اندرکاران نظام مرتعداری ایران دیدگاه های ویژه ای درمورد مشکل های نظام مرتعداری دارند. یافتن نقاط ناهمانندی دست اندرکاران نظام مرتعداری در تصمیم گیری و برنامه ریزی می تواند موثر باشد. به گونه ای که هر گونه اقدام و سیاستگذاری که بخواهد توسط مدیران و مسئولان انجام شود، مستلزم آن است که تصویر واضح و شفافی از نقاط ناهمانندی و همانندی دست اندرکاران در مورد دلیل های ناکارآمدی نظام مرتعداری به صورت همه جانبه وجود داشته باشد. در این مقاله، در ابتدا دیدگاه چهار گروه اصلی ذینفعان و دست اندرکاران مراتع (بهره برداران، کارشناسان اجرا و مدیران، استادان دانشگاه و پژوهشگران، اعضای شرکت های تعاونی و بخش خصوصی) در سطح منطقه ای (استان گلستان و خراسان شمالی)، درمورد دلیل های ناکارآمدی نظام مرتعداری ایران بررسی شده است. سپس میانگین نظرهای در دو بخش دولتی و خصوصی بررسی و ارائه شد. دلیل های ناکارآمدی نظام مرتعداری ایران از سه معیار اقتصادی- اجتماعی، بوم شناختی و سیاستی- نهادی بررسی شده است. داده های لازم از راه پرسشنامه و مصاحبه باز با تعداد 186 نفر از اعضای هر یک از چهار گروه بیان شده به دست آمده است. انتخاب جامعه های پاسخگو بر اساس نمونه گیری هدفمند بوده است. اعتبار و روایی سوال های پرسشنامه از طریق محاسبه ضریب Cronbach''s α (alpha) و هیئت متخصصان ارزیابی شد. نتایج پرسشنامه ها و مصاحبه های انجام شده با استفاده از تحلیل تشخیصی در محیط نرم افزار آماری STATISTICA تجزیه و تحلیل شد. بررسی دیدگاه گروه های استفاده کننده نشان می دهد بخش خصوصی عمده اجزای مشکل زا مراتع را کمبود آب و خشکسالی می دانند درحالیکه بخش دولتی مسائل برون سازمانی را عمده ترین جزء مشکل زا می دانند که نشانگر این است که این دو بخش به صورت سلسله مراتبی دیدگاه ها و نظرهای خاص خود را دارند که در برنامه ریزی و تصمیم گیری ها حائز اهمیت است.
    کلیدواژگان: بهره برداران، پرسشنامه، تحلیل تشخیصی، ناکارآمدی
  • عباس شریفی تهرانی* صفحه 189
    در پژوهشی که توسط گروه علوم کشاورزی فرهنگستان علوم انجام گرفت، 200 مجله علمی در 13 شاخه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ارزیابی و امتیازدهی شدند. درصد مجله هایی که از نظر امتیاز کل در رتبه های «بسیار خوب»، «خوب»، «متوسط»، «ضعیف» و«بسیار ضعیف» قرار گرفته بودند با استفاده از متداولترین روش آماری تعیین شد. نتایج کلی نشان داد که از این تعداد مجله 5% بسیار خوب، 27% خوب، 5/38% متوسط، 22% ضعیف و 5/7% بسیار ضعیف بودند. افزون بر امتیاز کل، امتیاز مجله ها در 5 شاخص مهم شامل «ارزش کاربردی»، «ضرورت انتشار»، «به روز بودن موضوع»، «بدیع بودن موضوع» و «ارزش علمی- کاربردی» مقاله ها جداگانه بررسی شدند. در این بررسی، مجله هایی که امتیازشان مساوی یا بیشتر از میانگین یک انحراف معیار بود مجله های برتر در نظر گرفته شدند. نتایج نشان دادند که از 200 مجله مورد بررسی 10% در «ارزش کاربردی مجله»، 5/16% در «ضرورت انتشار مجله»، 15% در «به روز بودن موضوع مقاله»، 5/15% در «بدیع بودن موضوع مقاله» و 5/14% در «ارزش علمی- کاربردی مقاله» برتر بوده اند. همچنین درصد مجله های برتر در یک تا پنج شاخص مهم در شاخه های مختلف نیز محاسبه شد و معلوم شد از 200 مجله مورد بررسی 16% دستکم در یک شاخص، 10% در دو شاخص، 7% در سه شاخص، 2% در چهار شاخص و فقط 5/1% در هر پنج شاخص برتر بوده و 5/63% مجله ها در هیچ یک از شاخص های پنجگانه برتری نداشتند. بدین ترتیب در تعیین مرتبه علمی- پژوهشی مجله ها میتوان افزون بر امتیاز کل که حاصل جمع امتیازهای شاخص های کلی مجله و میانگین امتیازهای مقاله ها است، امتیازهای پنج شاخص مهم را نیز در نظر گرفت.
    کلیدواژگان: ارزیابی مقاله، ارزیابی مجله، شاخص علمی، امتیازهای کل مجله ها
|
  • M.A. Zare Chahouki*, A. Sanaei Page 107
    Natural resources, as the basis of life and sustainable development, play vital role in creating job and securing beneficiaries livelihood. Hence natural resources preservation, development and rehabilitation should be prioritized. In this paper, probable consequences of targeted subsidies on the natural resources using analysis of statistics and data from the Ministries of Agricultural Jihad and Energy were analyzed for their positive and negative effects. Some of the positive consequences of the elimination of subsidies are reduced air, soil and water pollution due to reduced use of fossil fuels, chemical fertilizers and pesticides. Also higher prices of water can affect patterns of urban and agricultural consumption of water and help to feed the groundwater and aquifers. Targeted subsidies can modify energy consumption patterns and strengthen trends toward producing renewable energy that play a major role in the sustainability of natural resorces. Negative consequences of targeting subsidies are increased prices of fuel, energy and animal forage which result in the plant and forest clearing. Also elimination of subsidy of agricultural production units results in negative consequences. Increased input prices of livestock and livestock production costs have increased reliance on natural resources and occupation these areas. It is recommended that before implementation of any law and policy to be is considered its consequences on all parts of the country and especially natural resources areas, particularly environmental sustainability, should be are analyzed and foreseen.
    Keywords: Elimination of subsidy, Energy supply, Input prices, Reducing the use of fossil fuels, Reform consumption pattern
  • Z. Banihashemi* Page 123
    Recent global climate changes due to human activities on misuse of fossil energy, deforestation and greenhouse effects have caused global warming and environmental changes and consequently air pollution and unsustainability in agriculture. At present time, gas, oil and charcoal are the main sources of energy which their misuses are responsible partially to global warming and air pollution which must be reduced and replaced to some extend by renewable energy like wind power and solar energy. Use of renewable energy is environmentally safe, very low cost and accessible in remote rural and wild life locations to generate electricity and heat. This review updates the use of renewable energy emphasizing on solar energy in agriculture for soil disinfestations from pathogen, pests and weeds under field and greenhouse conditions. For economical application of renewable energy in sustainable agriculture there is great need on research and technology.
    Keywords: Climate change, Greenhouse sterilization, Renewable energy, Soil solarization, Wind energy
  • S.H. Ahmadi*, A.R. Sepaskhah Page 131
    As a solution to cope with the occurring drought in most regions of the world and Iran, the pressurized irrigation systems have been extensively used. Due to feasibility of implementing these irrigation systems, an extensive pressure could be imposed on groundwater resources, which would be a real threat for sustainable groundwater withdrawal, and the goals of real water saving strategies in aquifers of watersheds will not be met. Analysis showed that it is possible to achieve high irrigation efficiency if the pressurized irrigation systems are correctly and technically designed based on the climate of the region and then installed and performed appropriately. It is realized that sprinkle irrigation systems might not be recommended in the warm and dry climate of Iran, and instead the localized irrigation systems are suggested and favorable over them. Nevertheless, it is necessary to adopt several fundamental management strategies to prevent the occurrence of rebound effect. Some of the main strategies that would potentially prevent rebound effect are including but not limited to restricting the expansion of cultivated areas, considerable increase of water price, volumetric delivery of water to farmers, changing cropping pattern that is combined with deficit irrigation strategies, crop improvement, and importing virtual water.
    Keywords: Farm scale, Real water saving, Rebound effect, Watershed scale
  • Gh. Zarei* Page 149
    In recent years, greenhouses are developing in Iran because of a high productivity technology due to the possibility of controlling environmental factors for agricultural production such as temperature, prevention of frostbite and heat exhaustion phenomena, efficient use of water and soil resources, appropriate use of fertilizers and pesticides and off-season production. Generally, commercial greenhouses are used for high economical and physical production of ornamental plants, vegetables, and fruits. Proper location, type of structure, covering and equipment as well as management and operation are very important to achieve proper environmental conditions inside greenhouses. Some of the main issues of greenhouses in Iran are greenhouses size, geographic orientation, greenhouse height, improper ratio of height to width (H/W) and length to width (L/W), poor ventilation areas, location for ventilation systems, substandard materials and coverings, structural strength against environmental factors such as wind and snow loads, and depreciation of structures. This paper presents technical parameters analysis which required in greenhouse to achieve the minimum standards. Then based on a case study in three provinces include Khuzestan, Bushehr, and Fars, these parameters were investigated during 2014. The results showed greenhouses which were constructed in Khuzestan province generally are not standard andrelated engineering principles and indices are not considered properly. More than half of the studied greenhouse structures in Bushehr had weakness in structures. The structural and equipment differences which observed in the greenhouses of this province were low and not statistically significant. During last few years, nursery activities for exporting vegetables and fruits propagation to other provinces are expanding in Bushehr. These activities moderated the structural and equipment weakness in this province. The structural and equipment differences which observed in Fars province green houses were low and not statistically significant while weakness in technical indicators in about half of the greenhouses was evident due to climatic diversity in this province.
    Keywords: Energy productivity, Greenhouse standards, Technical indices, Water productivity
  • M. Almassi*, N. Habibi Page 163
    In the past two centuries people intentionally or unintentionally failed in being in harmony with environment and the principles of sustainable nature. This is mostly due to the advent of the industrial age and modernity having achieved the domination of natural phenomena and ecosystems, using the tools and thinking of reductionism or system. Current and future technologies and the so-called agricultural mechanization or automation has become common in recent years by applying different policies to increase competition for the exploitation and development of land for crop and horticulture production. Intensive cultivation, mismanagement of forests and other natural resources, intensive grazing etc, has led to environmental problems and deterioration of natural resources. Despite significant improvement in the areas of plant breeding, irrigation, pest control, soil fertility and the use of new technologies such as precision agriculture and biotechnology. Climate and soil are still the most important determinants of sustainable agricultural systems. Concepts such as sustainable agriculture, conservation agriculture, organic farming, precision farming and agricultural biotechnology are the result of such inappropriate policies. In this article, a brief history of the inception and use of agricultural machinery and mechanization are presented. The positive and negative aspects of machine operation with an emphasis on environmental aspects will be discussed. Also envisage of the future mechanization system management will be reviewed.
    Keywords: Agricultural machinery, Renewable energy, Soil compaction, Sustainable agriculture
  • S. Z. Mirdeilami*, A. Sepehry, H. Barani, E. Moradi Page 175
    The Iranian rangeland stakeholders have special idea about rangeland problems. Dissimilarity of viewpoints in rangeland stakeholders is effective on decision making and planning. Having clear picture on similarity and dissimilarity between stakeholder's viewpoints is important to managers in action and decision making. In this research gathered idea of 4 groups of rangeland stakeholders (utilizers, experts and managers, scientists and researchers and co-operative and personal sections) on rangeland management system inefficiency. This study was carried out at regional level (Golestan and Khorasan provinces). Then, averaging of the stakeholders opinions presented at the public and private sections. The inefficiency of rangeland management system has been evaluated by three criteria economic-social, ecological and policy. The used tools were through questionnaires and interview that asked 186 rangeland stakeholders to rank. The sampling population was based on reputation analysis andselectively defined according to some criteria. The validity and reliability of questionnaires were approved by a panel of experts and calculating Cronbach alpha coefficient respectively. Data analyzed by Discriminant Analysis (DA) at STATISTICA software. Result showed that the private section believed that drought is the main problem while the public section believed that the outer-institutional topics are the main problems. So, there are specific different opinions that are important in planning and decision making processes.
    Keywords: Discriminant Analysis, Inefficiency, Questionnaires, Utilizers
  • A. Sharifi Tehrani* Page 189
    In a research project in the I.R. Iran, Academy of Sciences, 200 Iranian scientific journals in 13 fields of agriculture and natural resources were qualitatively evaluated and scored. The journals were ranked “very high”, “high”, “medial”, “low” or “very low” on the basis of total score using a common statistical method. Accordingly, the distribution rank of the journals among the five above categories was as follows: very high, 5%; high, 27%; medial, 38.5%; low, 22% and very low, 7.5%. In addition to the total score, the journals were also ranked for five indices of “practical usefulness”, “necessity of publication”, and quality of their articles including “up-to datedness”, “innovativeness”, and “scientific/applied merits”. The journals which attained a score equal or higher than mean plus 1 standard deviation were regarded as “high” ranking. The percentages of journals which ranked “high” by various indices were as follows: 10% in “practical usefulness”, 16.5 % in “necessity of publication”, 15% in “up-to-datedness”, 15.5% in “innovativeness”, and 14.5% in “scientific/applied merits”. Percentages of “high” journals in one or more indices were: 36.5% at least in one index, 20.5% in two indices, 10.5% in three indices, 3.5% in four indices and only 1.5% in all five indices. Thus, these indices, in addition to total score, may be considered when evaluating the journals for their scientific rank.
    Keywords: Article evaluation, Journal evaluation, Scientific rank, Journals total scores