فهرست مطالب

رسانه و فرهنگ - سال هفتم شماره 1 (بهار و تابستان 1396)
  • سال هفتم شماره 1 (بهار و تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/05/01
  • تعداد عناوین: 10
|
  • کیامرث جهانگیر*، حسین دیوسالار صفحات 1-19

    موضوع اصلی این مقاله این است که رسانه چه نقشی در فرآیند توزیع قدرت وتحول سیاسی دارد؟ این نوشته در تلاش است تا بتواند ارتباط منطقی و دقیقی میان تحول سیاسی و نقش رسانه ها را در آن بررسی نماید و البته با رویکرد انتخاب شده، نگاهی به موضوع انتخابات ریاست جمهوری ایران و نقشی که رسانه ها در آن اعمال نموده اند، داشته باشد. رسانه ها توانسته اند نقش مهمی را به ویژه در دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری بر جای گذارند . پخش مناظرات تلویزیونی از رسانه ملی برای اولینبار نقش ویژه ای را در تبدیل گفتمان سیاسی و طرح آن در حوزه عمومی کشور به دنبال داشته است که در نوع خود کم نظیر است. این پژوهش ماهیت کیفی و بنیادی دارد که با روش اسنادی -کتابخانه ای و تحلیل و توصیف انجام شده است.

    کلیدواژگان: رسانه، تحول سیاسی، انتخابات ریاست جمهوری، اینترنت، تلویزیون و فضای مجازی
  • آرمان ذاکر *، معصومه مهرابی صفحات 21-37

    یکی از عوامل مهم در جذب مخاطب برای برنامه ها، عناوین برنامه هاست، زیرا مخاطب نخست در معرض عنوان برنامه قرار می گیرد. عوامل زیادی در انتخاب عنوان مناسب برای برنامه ها دخالت دارند که این عوامل را می تو[1]ان از نظر علم زبان شناسی شناسایی و طبقه بندی کرد. دور(Dor) (2003) عنصر بینامتنیت را مهمترین عنصر مناسب بودن معنا می داند و ایفانتیدو (Ifantidou)(2008) عنصر برجسته سازی را مهمترین عامل ساخت عنوان مناسب می داند. با بررسی عناوین برنامه های نمایشی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در بازه زمانی شش ماهه، مشهود است که برنامه سازان ایرانی بیشتر توجه خود را معطوف به عنصر برجسته سازی می کنند و توجه چندانی به بینامتنیت عنوان انتخابی ندارند.

    کلیدواژگان: عنوان، بینامتنیت، برجستگی، زبان شناسی
  • حسن زین الصالحین*، نعمت الله فاضلی صفحات 39-65

    عکاسی، نه یک شیوه ی تولید مکانیکی تصویر، بلکه یک رویه ارتباطی است. با تحقیقاتی که پیرامون کارکردهای عکس در ایران شده است، به ندرت با تحلیلی کیفی بر تاریخ این رسانه مواجه ایم. بنابراین، ضرورت پژوهشی، بر اساس واکاوی ساختارهای کلان جامعه ی ایران ایجاب می شود. نگارندگان می کوشند، فضای غالب عکاسی را در اکنون آن [1]واکاوی کنند. بدین منظور از دریچه ی «گفتمان» به آن نگاه می شود تا به این سوال پاسخ دهند که در دوره ی حاضر، چه گفتمانی، چرا و چگونه صورت بندی شده است؟ و این گفتمان چه ارتباطی با گفتمان های پیشینش دارد؟ به عبارتی با تقابل گفتمان اکنون و تاریخ آن روبروئیم. بدین منظور، نگارندگان مروری تاریخی بر عکاسی ایران می کنند تا درک بهتری از اکنونش حاصل کنند. چارچوب روش شناختی این تحقیق را اندیشه های میشل فوکو و استوارت هال تشکیل می دهد. نگارندگان اثبات می کنند که بدنه ی کنونی عکاسی ایران در گفتمانی فرهنگی احاطه شده و این گفتمان در رابطه ای دیالکتیکی با گفتمان های سیاسی و اجتماعی تاریخش قرار دارد. بررسی روابط قدرت، نقش سیاست، سوژه و ابژه سازی مواردی هستند که به آن ها پرداخته خواهد شد.

    کلیدواژگان: عکس، تاریخ، گفتمان، سیاست، جامعه، فرهنگ، قدرت
  • سیاوش صلواتیان *، مهدی دولتخواه صفحات 67-84

    هدف از این پژوهش بررسی تاثیر میزان استفاده از شبکه های اجتماعی موبایلی بر هویت فرهنگی دانشجویان است.از میان شبکه های اجتماعی موبایلی، دو شبکه وایبر و واتس آپ انتخابو تاثیر استفاده از آن ها بر زبان، دیانت، پوشش، رفتار اجتماعی و اخلاق کاربران بررسی شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته استفادهشده است. جامعه آماری پژوهشدانشجویان کارشناسی ارشد دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی بودند که از بین ایشان 218 نفر به شیوه نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب گردیدند. داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی تحلیل و با استفاده از مدل معادلات ساختاری به آزمون فرضیه های پژوهش اقدام گردید که مطابق نتایج به دست آمده، تمامی فرضیه های پژوهش تایید و مشخص شداستفاده از شبکه های اجتماعی موبایلی بر ابعاد مختلف هویت فرهنگی شامل زبان، دیانت، پوشش، رفتار اجتماعی و اخلاق کاربران تاثیر مثبت و معناداری دارد.

    کلیدواژگان: هویت فرهنگی، شبکه های اجتماعی موبایلی، وایبر، واتس آپ، دانشجویان
  • عذرا قندهاریون*، محبوبه رستمی صفحات 85-103

    آگهی های تبلیغاتی تصویری به عنوان بخش مهمی از رسانه تصویری، تاثیر مهمی در شکل گیری ایده های نو، تغییر و یا رهبری سبک زندگی مردم هر جامعه داشته است. رسالت آگهی های تبلیغاتی همواره معرفی و عرضه محصول در بهترین شکل به منظور دستیابی به بالاترین سطح فروش است، لذا سازندگان همواره توجه ویژه ای به زیباسازی تولیدات خود داشته اند. این توجه تا جایی است که دنیای تبلیغات به تدریج دنیایی آرمانی و دور از سطح زندگی عامه مردم به نظر می رسد. در گذر زمان به منظور طبیعی جلوه دادن همان دنیای آرمانی، چنین تصویری تبدیل به کلیشه می شود. در این راستا، کلیشه آرمان شهر دارای محدوده ای با قوانین و تعاریف خاص خود است که مخاطب را بیش از پیش به سوی خود فرا می خواند. مقاله حاضر با بهره گیری از نظرات کلر سایمون ، ایگلتون، بنجامین و پیکرینگ در باب ارتباط ایدئولوژی، هنر، کلیشه و رسانه، به بررسی چراها و چگونگی تبدیل آرمان شهر به کلیشه پرداخته و سپس با تآکید بر تبلیغات تلویزیونی لوازم خانگی در دهه نود شمسی، این موضوع را از طریق مطالعه عینی پی می گیرد. در پایان بررسی ها نشان می دهد که مناسب ترین راه برای تزریق ایدئولوژی در سطح جامعه، کلیشه سازی و طبیعی جلوه دادن دنیای آرمانی است که مخاطب آشنایی از پیش با آن ندارد.

    کلیدواژگان: مطالعات رسانه، تبلیغات تلویزیونی، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، آرمان شهر، کلیشه، ایدئولوژی
  • حسین کرمانی*، منصور ساعی صفحات 105-121

    این مقاله به مطالعه تاثیراستفاده ازسایتهای شبکه اجتماعی برهویت قومی دانشجویان دانشگاه های تهران می پردازند. شبکه های اجتماعی مجازی در سال های اخیر نقش گسترده ای در تحولات اجتماعی و سیاسی ایفا کرده اند و همین مسئله مطالعه آنها را ضروری ساخته است. چهارچوب نظری این مقاله را هویت قومی تشکیل می دهد. در چهارچوب نظری استفاده شده در این مقاله هویت ملی شامل چهار بعد هویت یابی قومی، تعلق به فرهنگ قومی، تعهد به اجتماع قومی و بعد سیاسی هویت قومی است. روش نمونه گیری نیز تلفیقی از روش های هدفمند و گلوله برفی بود. روش پیمایش بعنوان روش تحقیق انتخاب شد و برای گردآوری داده ها از پرسشنامه برخط استفاده شد. سایت فیسبوک نیز بعنوان زمینه تحقیق انتخاب شد چرا که پرکاربرترین و محبوبترین شبکه اجتماعی مجازی است. نتایج تحقیق نشان داد که استفاده از سایت فیسبوک با هویت قومی دانشجویان همبستگی مثبت دارد. این متغیر با هر سه بعد هویت قومی رابطه مثبت دارد اما مقدار این همبستگی پایین و ضعیف می باشد.

    کلیدواژگان: هویت جمعی، هویت قومی، فیسبوک، شبکه های اجتماعی مجازی، پیمایش آنلاین
  • حمید مسعودی *، حسن بهروان صفحات 123-146

    پژوهش حاضر به بررسی عوامل مرتبط با میزان بازدید از محتویات پیام در گروه های اینترنتی غیراخلاقی یا پورنوگرافی می پردازد. روش پژوهش پیمایش و ابزار آن پرسشنامه بسته پاسخ اینترنتی و جامعه آماری کلیه کاربران عضو گروه غیراخلاقی تشکیل می دهد و 115 نفر پاسخ دهنده بوده اند. یافته ها نشان می دهد، بیشتر کاربران عضو این گروه، مردان مجرد با 26 ساله و با مدرک کارشناسی و شغل آزاد هستند. میانگین بازدید هفتگی 7.13 بار و 80 درصد به موضوعات پورنوگرافی علاقه داشته و 82 درصد از مطالب پورنو رضایت مندند. 60 درصد کاربران از طرف اطرافیان نظارت نمی شدند. سن، تحصیلات و رضایت از گروه اینترنتی، علاقه به موضوعات پورنوگرافی با میزان بازدید از محتویات غیراخلاقی گروه رابطه مستقیم و معنادار داشت. میانگین بازدید از محتویات غیراخلاقی گروه در مردان، مجردین و بیکاران بیشتر از سایرین بود. در نهایت بین میزان رضایت از محتویات پیام های گروه، میزان نظارت اطرافیان و میزان عضویت افراد در سایر گروه ها با میزان بازدید آنها از پیام های این گروه نیز رابطه وجود داشته است.

    کلیدواژگان: گروه های اینترنتی، پورنوگرافی، پرسشنامه اینترنتی
  • داوود نعمتی انارکی * صفحات 147-179

    این مقاله به دنبال واکاوی فرآیند اعتماد به رسانه است. پاسخگویی به این سوال که چه مولفه هایی اعتبار رسانه را در نزد مخاطب افزایش می دهد و باعث اعتماد وی به رسانه می شود؟ این تحقیق به روش کیفی واز طریق تکنیک مصاحبه با کارشناسان ارتباطات و رسانه انجام شده است. بخشی از نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد؛ مهمترین کارکرد رسانه ها که اعتبار رسانه را به همراه می آورد و افزایش اعتماد مخاطب را موجب می شود، کارکرد خبری آن هاست و اگر رسانه ها به عنوان واسطه ای صادق بین واقعیت ها ومردم عمل کنند، نزد مخاطب اعتبار کسب می کنند و مورد اعتماد خواهند بود. همچنین اگر رسانه ای پیام خودش را در قالب مورد پذیرش جامعه شکل دهد، مخاطب او را خواهد پذیرفت وبرایش اعتبار قائل می شود.در بحث اعتماد به رسانه نیز رعایت مولفه هایی ضروری است؛ دوری از تفاسیر یکسویه، پرداختن به رویدادها از زوایای مختلف، تغییر درنوع دروازه بانی، دوری ازاغراق و تناقض گویی، پرهیز از انعکاس ابهام آمیز موضوعات، دوری از تحریف و سانسور، همچنین این نتیجه نیز حاصل شده که هر چقدر مخاطبان از عمل[1]کرد رسانه ای خشنود باشند، زمان بیشتری را برای توجه به اخبار در طی روزهای هفته، هزینه می کنند.

    کلیدواژگان: اعتبار، اعتماد، عوامل رسانه ای، مدیریت پیام
  • مهرنوش هدایتی *، مژگان کوشا صفحات 181-199

    هدف از این تحقیق «بررسی تاثیر مشارکت دانش آموزان کلاس ششم در شیوه آموزشی «حلقه های کندوکاو» بر مهارت تفکر انتقادی در سواد رسانه ای (انیمیشن) در شهر تهران سال تحصیلی 94-93» می باشد. جامعه پژوهش کلیه دانش آموزان پایه ششم دوره ابتدایی شهر تهران می باشد که از این میان نمونه ای شامل 48 نفر به شیوه تصادفی خوشه ایانتخاب گردید و به همان شیوه تصادفی نیز در دو دسته آزمایش و گواه قرار گرفتند. یافته ها با اطمینان 99% نشان داد که مشارکت دانش آموزان در حلقه های کندوکاو بر مهارت تفکر انتقادی دانش آموزان تاثیر می گذارد. این تاثیر بر مهارت استدلال استقرائی، استدلال قیاسی، تحلیل مشاهده ای پیام های رسانه ای، قدرت اعتماد پذیری و قدرت فرضیه سازی دانش آموزان نیز معنادار بود. بر اساس یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که با بهره گیری از روش های آموزشی همچون «حلقه های کندو کاو» که سبب رشد تفکر انتقادی می شوند می توان سواد رسانه ای دانش آموزان را بهبود بخشید.

    کلیدواژگان: تفکر انتقادی، حلقه کندوکاو، سواد رسانه ای، انیمیشن
  • ویدا همراز* صفحات 201-225

    تبلیغ دینی از طریق رسانه ها در دو حوزه درونی و بیرونی همواره مورد توجه فرقه های مسیحی بوده است.در چند دهه اخیر و هم زمان با پدیدار شدن ارتباطات رسانه ای نوین مانند ماهواره و اینترنت مسیحیت باچالشی جدید در تبلیغ پیامهای دینی روبرو شد. تحولی اساسی به شکل رسانه ای شدن دین و فاصله گرفتن از نمادها و مفاهیم مسیحیت سنتی در ساحتی که رسانه ها برایش به ارمغان اوردند موجب شد برخی فرقه های مسیحی ماننداوانجلیستها در ارزیابی شرایط جدید خود و پیش بینی فرصتها و تهدیدهایی که وجودداشت [1]شکل جدیدی از مراسم دینی و تبلیغی را ارئه کردندکه با استقبال مخاطبانشان مواجه شد. در این تحقیق انواع برنامه های تبلیغی مسیحی از نظر ساختار و شکل ارائه پیام با تحلیل محتوای نمونه برنامه های پخش شده مشهورترین مبلغان مسیحی در شبکه های تلویزیونی و ماهواره ای مورد بررسی قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: تبلیغ مسیحیت، رسانه دینی، اوانجلیست ها، کلیسای مجازی، شبکه های ماهواره ای
|
  • kiamars jahangir *, hosin divsalar Pages 1-19

    What role media play in the process of power distribution and political transformation? This is the main question of this paper. We attempt to investigate the relation between the political transformation and media, and doing so, we, through our chosen approach, look at the tenth presidential election in Iran and the role the media have played in the election. The media played a major role in the tenth presidential election. The broadcast of TV debates of candidates from the national media for the first time played a special role in transferring the political discourse into public space which is a unique event in the political history of the country. This research has a qualitative and fundamental nature which has been done by documentary-librarian and analytic-descriptive methods

    Keywords: Media, political change, presidential election, Internet, television, cyberspace
  • Arman Zaker*, mahbobeh mehrabi Pages 21-37

    One of the important factors in attracting audiences to a TV program is the program titles because the first encounter of the audience with a program is its title. There are many factors involved in choosing the appropriate title for programs, which can be identified and classified in terms of linguistics. Dor (2003) considers intertextuality as the most important element of meaning appropriateness, and Ifantidou (2008) regards the salience element as the most important factor in making an appropriate title. By examining the titles of the Islamic Republic of Iran Broadcasting Programs (IRIB) during a six-month period, it is evident that Iranian programmers have focused on the salience element and have not paid much attention to the intertextuality of the chosen titles.

    Keywords: title, intertextuality, salience, Linguistics, irib
  • Hassan Zeinolsalehin*, Nematolah Fazeli Pages 39-65

    Not a mechanical way of picture production, photography is a way for communication. Considering the researches have been done about the functions of photograph in Iran, we rarely face with a qualitative analysis on the history of this sort of media. Therefore, doing such a research, based on the macro structures of the society, is a necessary. The authors attempt to analyze the dominant atmosphere of photography in the present time. In order to reach this goal, we look at photography through the perspective of ‘discourse’ to answer these questions: which discourse, and why and how, has been formed in the present time? And what is the relationship between this discourse and the previous ones? In other words, we are facing with the contrast between the present discourse and its history. For this purpose, the authors take a look at the history of Iranian photography to get a better understanding of its current situation. The methodological framework of this research is based on Michel Foucault’s and Stuart Hall’s thoughts. The authors prove that the current situation of photography in Iran is dominated in a sort of cultural discourse, and this discourse is in a dialectical connection with the political and social discourses of its history. The analysis of power relations, the role of the politics and the procedure of subjectification and objectification are items which the authors concentrate on.

    Keywords: Photograph, History, Discourse, Politics, society, Culture, Power
  • siyavash salavatian *, Mehdi Dolatkhah Pages 67-84

    Mobile social networks are a new generation of communication methods in the virtual space. These powerful communication tools can influence the cultural identity of individuals. The present research aims to demonstrate the impact of mobile social network on the cultural identity of Iranian university students and in doing so it evaluates mobile social networks as the independent variable and cultural identity as the dependent variable. From among mobile social networks, Viber and WhatsApp have been chosen because they enjoy higher popularity and number of users in Iran. Their impacts on language, religiosity, clothing style, social behavior and morality which are factors of cultural identity have been measured. Library and field research methods as well as questionnaires were used for data gathering. The statistical population contained graduate students of the Management and Accounting Faculty of Allameh Tabataba‘i University. The statistical population of the research included 450 individuals from which 218 individuals were randomly chosen for the study. Data were analyzed using descriptive and deductive methods. The normality of the variables under study was analyzed using Kolmogorove-Smimov test and it was found that the distribution for all variables was non-normal. Then, the construct validity of all the variables was studied using Confirmatory factor analysis. In the next stage, the hypotheses of the research were put to test using the structural equation model. The results indicated that all the hypotheses are confirmed and mobile social networks do have a positive and meaningful impact on cultural identity.

    Keywords: cultural identity, mobile social networks, Viber, WhatsApp
  • Azra Ghandeharion*, mahbobe rostami Pages 85-103

    Advertisement is one of the most important parts in any media around the world. Most of the ideas presented in peoples’ life are conveyed through advertisements. It plays a pivotal role in shaping the dominant discourse. To have an effective advertisement, producers search the ways to capture the audiences' attention. Therefore the beautification of products always is in the center of producers’ attention: they depict a utopian world through the advertisements. Thomas More who challenged the dominant discourse of his time in Utopia, introduces utopia as a place in which no misery, poverty and hate exist. In present time, advertisement tries to unite utopia and ideology. This paper will study the utopian world according to its primary definition and its changes during the time; the way that advertisement implicitly works through hegemony to implement ideology. Then, emphasizing on Iranian television advertisements in early 1390s (2010s), the research follows the issue up in an empirical and objective way. Our research takes advantage of interdisciplinary studies as an integral part of comparative literature. It also uses the new definition of text that includes any cultural product and blurs the boundary between low and high literature. Among the different scopes of advertisement, the focus of this study is on household appliances. The aim is to find the ideology behind this utopian representation and its affinities with the real life of the target audience.

    Keywords: Comparative Media Studies, utopia, Stereotype, Advertisement in Iran, ideology
  • hoseyn kermani*, mansour saei Pages 105-121

    This paper aims to explore the effects of Social Network Sites (SNSs) on ethnical identity in students of Tehran universities. SNSs have played an important role in the political, social, cultural and even economic events in recent years, so studying them and their effects is a necessary. Following such rationale, we assess the effects of these sites on ethnical identity. Reviewing exiting literature shows that ethnical identity includes 4 dimensions: ethnical identification, ethnical culture belonging, ethnical community commitment, and political dimension. Also we used a combination of purpose and snowball sampling methods to gather the research sample, and research is done using online questionnaire. Facebook was chosen as a research field due to its popularity. Results show that there is a relation between SNSs using and ethnical identity. Despite the existence of this relationship we should mention that this correlation is weak.

    Keywords: collective identity, ethnical identity, Facebook, Social Network Sites (SNSs), online survey
  • hamid massoudi *, hosein behravan Pages 123-146

    This study examines the factors associated with the contents of immoral or pornographic contents in Internet groups. The research method is survey and the tool was Internet questionnaire. All the users of internet pornographic groups have been our statistical community. The questionnaires have been sent to users’ emails and 115 users have submitted their answers to the researchers. The findings show that the most members of this group are single men with a mean age of 26 years, which have a bachelor degree and are employed. The weekly average visits are 7.13 times, 80 percent of them are interested in pornographic subjects and 82 percent are satisfied with the porn contents. 60 percent of the users were not monitored by their entourage. The results showed that age, education, satisfaction with the contents, and interest in pornographic subjects were directly and significantly related to the amount of visits to the groups. The average visits to the groups were higher among men, singles and unemployed. Finally, the amount of satisfaction with the pornographic contents, the level of monitoring, and being member in other groups, have a significant relationship with the number of their visits to the groups.

    Keywords: Internet groups, pornography, online questionnaire
  • Davood Nemati Anaraki* Pages 147-179

    Examining the process of trust in the media, this article seeks to know what factors increase the media credibility for audience and leads to his/her trust in it. In the research, using a qualitative method, we interviewed many communication and media experts. Part of the results of this study shows that news-function is the most important function of media which creates credibility and increases the audience's trust. If the media acts as the true mediator between the facts and the people, it will be trusted by audiences. Also, if the media constructs its message in a community-accepted form, the audience will accept and validate it. In the context of trust in the media, it is also necessary to observe the following components: avoiding one-way interpretations, addressing events from different angles, moving away from exaggeration and contradiction, avoiding ambiguous reflection of issues, avoiding distortion and censorship. The results also indicate that the more audiences are pleased with the media, the more time they spend paying attention to its news over the weekend.

    Keywords: credit, Trust, Media Factors, Message Management
  • mehrnoosh hedayati*, mojgan kosha Pages 181-199

    To investigate the effects of the community of inquiry method on critical thinking of students in media literacy (animation), an experiment was designed and conducted in Tehran among 8th-grade students in academic year 2014-2015. The research population was all sixth grade elementary school students in Tehran, among which 48 students were selected by cluster random sampling and were randomly assigned to two experimental and control groups. With 99% confidence, the findings showed that the participation of students in the community of inquiry affects their critical thinking skills. This effect was also significant on the skill of inductive reasoning, deductive reasoning, observational analysis of media messages, the power of trust, and hypothesis construction ability of student. Based on the findings of this study, it can be concluded that educational methods such as ‘community of inquiry’ that promote critical thinking, improve media literacy of students

    Keywords: critical thinking, philosophy for children, community of inquiry, Media Literacy, animation
  • Vida Hamraz* Pages 201-225

    Both internally and externally, religious propagation through media has always been in the center of attention of Christian denominations. In recent decades, coinciding with the emergence of new media communications such as satellites and internet, Christianity is faced with the new challenges of religious messages advertising. A fundamental change in the form of religion mediatization and a distance from traditional Christian symbols and concepts, in a area which media has provided, has led some Christian sects, such as the Evangelists, to assess their new conditions and predict the opportunities and threats that a new form of religious ceremonies and advertising that were welcomed by their audience. In this study a variety of Christian programs in terms of structure and form of message presentation is evaluated through content analysis of the broadcasts of the most famous Christian preachers on TV and satellite channels

    Keywords: Christian propaganda, Religious Media, Evangelists, Virtual Church, Satellite Channels