فهرست مطالب

  • پیاپی 20 (پاییز 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/08/01
  • تعداد عناوین: 10
|
  • سمیه رشیدیان *، محمد مهدی مجاهدی موخر، امرالله امینی، علی معصومی نیا صفحات 7-32
    تحقیقات زیادی در مباحثات پیرامون رد یا تایید بهره، به ابزار مختلف نقلی، عقلی و تاریخ و اخلاقی تمسک جسته اند. آن چه در روش شناسی این مباحثات از اهمیت برخوردار است، یکسانی شیوه بحث و استدلال ها است. برای روشن شدن شیوه نقد و استدلال ها در این زمینه، این مقاله عمده تلاش خود را بر بررسی روش نقد و بررسی مساله بهره در یک سیر تاریخی نهاده است. در این مقاله مساله مباحثات بهره در اندیشه غیرمسلمانان و روش های بحث و بررسی آن ها مورد مداقه قرار می گیرد. همین طور چنین سیری در اندیشه مسلمانان نیز دنبال شده و در نهایت روش مباحثات و مجادلات از نظر عینی و عقلی یا نقلی و ارزشی مقایسه می شود
    کلیدواژگان: بهره، ربا، اقتصاد اسلامی
  • محسن مهرآرا *، پانیذ حاجی کریمیان صفحات 33-48
    در نظریات اقتصادی هر بازار دارای سه عنصر اساسی عملکرد، رفتار و ساختار است. رقابت پذیری یکی از عناصر اصلی ساختار بازار است که می تواند تحت تاثیر سایر مولف های بازار قرار گیرد. عملکرد سیستم بانکی همواره در شاخص هایی هم چون سود آوری، رقابت پذیری و کارایی آن ها منعکس شده است. برای اتخاذ و اجرای سیاست های موفق در نظام بانکی کشور باید چگونگی ارتباط بین ساختار و عملکرد در نظام بانکی کشور شناسایی شود. هدف این مقاله بررسی اثرات تمرکز بازار بر عملکرد سیستم بانکداری در ایران می باشد. به منظور برآورد این رابطه از روش داده های پنل بانکی در فاصله زمانی 1392-1384 استفاده شده است. نتایج بدست آمده بیانگر آن است که متغیرهای تمرکز، تورم، رشد حجم پول و نسبت تسهیلات بانکی به کل دارایی سیستم بانکی تاثیر مثبت و متغیرهای ریسک و نرخ سود علی الحساب تاثیر منفی بر عملکرد سیستم بانکی در ایران دارند. بنظر می رسد که افزایش تمرکز، رقابت و ریسک پذیری را در سیستم بانکی کاهش و در نتیجه احتمال وقوع بحران را کاهش می دهد. به علاوه تورم و رشد حجم پول هرچند تبعات منفی
    برمتغیرهای کلان اقتصادی در بلندمدت دارند اما در کوتاه مدت می تواند توان سود آوری بانک ها را افزایش دهد.
    کلیدواژگان: تمرکز، تورم، ریسک، عملکرد سیستم بانکی، داده های پنلی
  • حسین عیوضلو *، وهاب قلیچ صفحات 49-77
    بانکداری اخلاقی نوعی فعالیت بانکی است که علاوه بر داشتن اهداف متعارف نظام بانکی، تلاش دارد تا با احترام به حقوق آحاد جامعه، حفظ ثبات نظام اجتماعی اقتصادی، صیانت از محیط زیست و ارتقای سطح اعتماد و اطمینان عمومی به صنعت بانکداری به بهبود کیفیت زندگی افراد جامعه کمک برساند. در این مقاله، پس از معرفی بانکداری اخلاقی و اهداف آن، راهکارهای برقراری نظام بانکداری اخلاقی در نظام بانکداری ایران در قالب سه محور «تعیین خط مشی اخلاقی»، «تدوین ضوابط اخلاقی» و «تدابیر ساختاری» پیشنهاد می گردد. محور اول شامل سه بخش موازین و اصول اسلامی، اسناد بالادستی و تجارب سایر کشورها، محور دوم شامل ضوابط اخلاقی درون بانکی، بین بانکی و فرابانکی و در نهایت محور سوم شامل اطلاع رسانی و آموزش، نظارت و بازرسی، ارزیابی و رتبه بندی و اصلاح و بهبود عملکردها می شود. در انتها مهم ترین موانع برقراری بانکداری اخلاقی در نظام بانکی تشریح می گردد
    کلیدواژگان: اخلاق، بانکداری اخلاقی، بانکداری اسلامی، بانکداری ایران
  • جعفر قادری *، بهنام ایزدی صفحات 79-97
    یکی از گام های اساسی در زمینه تحقق و توسعه نظام بانکی بدون ربا و به دنبال آن کاهش فساد مالی، استفاده از ابزارهای جدید و منطبق بر شریعت می باشد. ابزارهای جدید اسلامی علاوه بر حل مشکلات فعالان بخش های مختلف اقتصادی، می تواند منجر به توسعه و گسترش بازارهای مالی اسلامی گردد. عقود سه گانه استصناع، خرید دین و مرابحه از جمله ابزارهای جدید است که جزء عقود مجاز بانکداری بدون ربا در نظام بانکداری اسلامی محسوب می شود. مطالعه حاضر تلاشی در جهت بررسی عقود سه گانه چه از لحاظ فقهی و چه از لحاظ به کارگیری و تامین مالی در بانکداری اسلامی است. در این مقاله این نتیجه حاصل شد که به وسیله این عقود سه گانه می توان سرمایه های کوچک و بزرگ مردم را جمع آوری و با هدایت به سمت سرمایه‏گذاری در طرح های مفید و مولد، امکان افزایش تولید، اشتغال و توزیع مناسب تر درآمد را فراهم آورد. لذا دولت می تواند با انتشار اوراق مبتنی بر این عقود، نقدینگی را درجامعه جمع آوری نموده و با سوق دادن آن ها به سمت فعالیت های مولد، زمینه تولید بیشتر و اشتغال گسترده تر را فراهم آورد
    کلیدواژگان: استصناع، خرید دین، مرابحه، بانکداری بدون ربا، تامین مالی اسلامی
  • رامین خوچیانی *، کوثر سودانی صفحات 99-117
    محیط کسب و کار در اقتصاد از مهم ترین بسترهای رشد اقتصادی یک کشور محسوب می شود. در اقتصاد و بویژه اقتصاد اسلامی، این محیط می بایست از ملاحظات و ملازمات اخلاقی برخوردار باشد. در این مقاله با دو نگاه کارکردی و فراکارکردی به مقوله اخلاق در کسب و کار و ذکر مصادیق و نمونه های آن، به تبیین بیشتر جایگاه اخلاق در اقتصاد اسلامی اشاره می شود. آموزه های اخلاقی به دو دسته تقسیم می شوند. دسته اول آموزه هایی در جهت بهبود محیط کسب و کار و رشد اقتصادی (اخلاق در خدمت کسب و کار) و دسته ای دیگر آموزه هایی که کسب و کار را ابزاری در جهت تعالی اخلاق (کسب و کار در خدمت اخلاق) قرار می دهند. منظور از نگاه کارکردی، توجه به نقش آموزه های اخلاقی (بویژه اخلاق اسلامی) در افزایش کارایی اقتصاد، شفافیت اطلاعات بیشتر و ایجاد اعتماد و رشد سرمایه اجتماعی می باشد. همچنین دوری از حرص، ولع و رقابت بیجا؛ عنوان نمودن برخی مشاغل به عنوان مشاغل مکروه، معامله با مردمان پست؛ قسم خوردن در معامله و... می تواند مصادیقی از نگاه فراکارکردی به اخلاق باشد
    کلیدواژگان: اخلاق، کسب و کار، نگاه کارکردی، نگاه فراکارکردی
  • محمدرضا قائمی *، محمدعلی دهقان دهنوی، نرجس سادات مرادی صفحات 119-139
    در تحقیق پیش رو سعی شده است تا با بیان دقیق تعاریف علمی، ذکر نمونه های استارت آپ ها[1] و فین تک ها در داخل و خارج کشور و همچنین پرسش از تعداد زیادی از مدیران بانکی مربوط به حوزه خدمات بانکی به مجموعه ای کامل از آن چه در تاریخ، حال و آینده این مجموعه شرکت ها وجود دارد دست یابیم. هدف تحقیق بررسی جایگاه واقعی استارت آپ های حوزه بانکی در سیستم بانکداری ایران است که با بیان سه فرض مختلف به بررسی آن پرداخته ایم، فرض اول بحث جایگزینی استارت آپ ها و شرکت های نوپا به جای سیستم بانکداری ایران است که با درصد موافقت کمی مواجه شده است، فرض دوم عدم ورود استارت آپ ها به حوزه بانکداری به علت مشکلات کشور است که موافقت نسبی همرا بوده و فرض سوم حضور و جلب اعتماد مسوولین و مردم توسط استارت آپ ها با بستر سازی مناسب بوده که با اجماع کلی به موافقت بالایی رسیده است. روش تحقیق این مقاله به صورت اسنادی و کتابخانه ای بوده و برای آزمایش فروض از پرسش نامه ای به روش طیف لیکرت استفاده شده است. پایایی پرسش نامه به روش آلفای کرونباخ بوده و عدد 0.957 برای آن به دست آمده است.
    کلیدواژگان: استارت آپ، شرکت های فین تک، سیستم بانکداری ایران
  • سید نظام الدین مکیان *، سید حسین علی دانش، نرگس جوکار کمال آبادی صفحات 141-149
    یکی از مسائل مهم پیش روی اجرای بانکداری اسلامی در ایران گرایش کم نظام بانکی به استفاده از عقد مشارکت محور بوده است که اساس آن برپایه تقسیم سود و زیان در فعالیت اقتصادی است. در این تحقیق سعی بر آن بوده است که چالش های اجرایی فرا روی محاسبه و پرداخت سود قطعی این عقد، مورد بررسی قرار گیرد. در پژوهش حاضر اطلاعات لازم با مطالعه منابع کتابخانه ای و سپس با تهیه پرسشنامه ای با روش دلفی و توزیع 81 پرسش نامه بین کارمندان بانک مسکن شیراز فراهم شده است. سپس اطلاعات پرسشنامه ها، از دو طریق آمار توصیفی و رتبه بندی موانع با استفاده از آزمون فریدمن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که سه عامل تاخیر در وصول مطالبات معوق طرح های مشارکتی، عدم پایبندی مشتریان به تعهدات خود در اعلام میزان سود و زیان و دستوری بودن نرخ سود بانک مهم ترین موانع اجرایی محاسبه سود عقد مشارکت محسوب می شود.
    کلیدواژگان: عقد مشارکت، سود قطعی، سود علی الحساب
  • علی مهرگان *، سید محمد حسن مصطفوی صفحات 151-168
    با وجود این که تلاش های زیادی برای کاهش فقر در ایران صورت گرفته ولی آمار و ارقام نشان می دهد که این مشکل هنوز برطرف نشده است. بدین جهت در این مقاله با تاسی به نهج البلاغه دلایل و راه هایی که می توان از فقر پیشگیری کرد مورد مطالعه قرار گرفته است. این تحقیق نشان می دهد که در نهج البلاغه فقر بیش از هر چیزی به نحوه توزیع درآمد در جامعه بر می گردد. و برای پیشگیری از آن، زمامداران را مسئول می داند که می توانند از طریق کمک به مستمندان، رسیدگی به مناطق دورافتاده (محروم)، استفاده از تخفیف و معافیت های مالیاتی، دسترسی فقرا به زمامداران برای بازگو کردن مشکلات و... از شدت فقر بکاهند
    کلیدواژگان: نهج البلاغه، فقر، امام علی(ع)، دلایل فقر، پیشگیری فقر
  • محمد شریف کریمی *، کیومرث سهیلی، مینا نعیمی صفحات 169-182
    با توجه به محدودیت های مالی بین الملل اعمال شده علیه کشور ایران در سال های گذشته و کافی نبودن منابع بانک های داخلی که به عنوان مهم ترین محدودیت های تامین مالی در صنایع ایران به حساب می آیند، نو آوری هایی در عرصه بحث های پولی و مالی اسلامی در دهه اخیر صورت گرفته است. یکی از این نو آوری ها انتشار انواع اوراق بهادار اسلامی به اسم صکوک است؛ این اوراق می تواند جایگزین مناسبی برای اوراق بهادار ربوی شمرده شود. این اوراق به طور عمده برای تامین مالی دولت، تامین مالی بنگاه های اقتصادی و سازمان های وابسته به دولت منتشر می شوند؛ که براساس عقود اسلامی طراحی شده اند .هدف از این مطالعه این است که اثرپذیری صدور صکوک از تغییرات متغیرهای کلیدی اقتصاد ایران در سطح کل براساس مدل های خود رگرسیون برداری (VAR) بررسی می شود و نتایج نشان می دهد که صکوک طبق علیت گرنجر باعث تولید ناخالص داخلی می گردد؛ درحالی که تولید ناخالص داخلی طبق علیت گرنجر باعث هردوی PPI و CPI می گردد. صکوک نیز با پویایی، خود را در افق کوتاه مدت گنجانده است؛ که این نتایج پیامدهای مهم سیاست تصمیم گیرندگان بازار را در بر دارد. از آنجایی که صدور صکوک علیت گرنجر(GDP) است، سیاست گذاران باید سیاست های جدید برای نوسازی جنبه های عملکردی بازار سرمایه اسلامی طراحی کنند.
    کلیدواژگان: صکوک، مالی بین الملل، ابزارهای مالی اسلامی
  • علی اکبر قلی زاده *، فرزانه شالیاری صفحات 183-200
    از آن جا که بیشترین حجم مبادلات اقتصادی کشور از طریق سیستم بانکی تحقق می یابد، کارکرد صحیح نظام بانکداری کشور نقش تعیین کننده ای در بهبود فعالیت های اقتصادی خواهد داشت. یکی از عمده ترین مشکلات نظام بانکی کشور طی سال های گذشته عبارتست از این که در صورت پرداخت نشدن به موقع اقساط تسهیلات، بانک ها با کاهش ناگهانی منابع مواجه می شوند و ریسک اعتباری ممکن است به ورشکستگی آن ها منجر شود. به همین دلیل اندازه گیری ریسک تسهیلات اعطایی به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تصمیم گیری در حوزه نظام تامین مالی مطرح است که تحت تاثیر متغیرهای اقتصاد کلان بوده و می تواند نشانه هشدار وقوع تکانه در بخش مالی باشد. این مقاله اثرگذاری متغیرهای اقتصادی بر ریسک اعتباری سیستم بانکی کشور را طی دوره زمانی 95-1379 بررسی می کند. به منظور اندازه گیری نرخ نکول از نسبت مطالبات غیرجاری به کل تسهیلات اعطایی استفاده شده است. متغیرهای اقتصادی شامل نرخ رشد سهام، نرخ بیکاری، نرخ رشد نقدینگی و نرخ رشد تسهیلات می باشد که با استفاده از مدل ARDLاثرگذاری بلندمدت و کوتاه مدت آن ها تخمین زده شده است. نتایج اثرگذاری متغیرها را بر ریسک اعتباری را تایید می کند. در این میان ریسک اعتباری بیشترین اثرپذیری را از متغیر نرخ رشد شاخص قیمت سهام و کمترین اثرپذیری را از متغیر نرخ رشد نقدینگی داشته است.
    کلیدواژگان: ریسک اعتباری، مطالبات غیرجاری
|
  • Somaye Rashidiyan * Pages 7-32
    Research in debates for accept or reject interest, carry different traditional, intellectual, historical, and moral tools.
    The methodology of these debates from objective or subjective points of view, are important to be the same. To clarify the method of criticism and arguments, the major effort of this paper is studying the methodology of the debates base on a historical excursion.
    The main question of this paper is the methodology that is used in researches. The purpose of this issue is whether the method used in discussions by different scientists is correct or not. The hypothesis of this study is that discussions are shaped in different spaces so that if one party approve or reject the interest by traditional or ethical reasons, sometimes, the method and tools that are used by opponents are not the same.
    The contribution of this paper is shed a light on different methods using by advocates and opponent researches about interest
    Keywords: Interest, usury, Islamic economics
  • Mohsen Mehrara * Pages 33-48
    In economic theories, every market contains three main elements of function, competiveness, behavior and structure. Competitiveness is one of the main elements of the market structure that can be affected by other components of the market. The function of bank system has always been reflected in indexes such as profiteering, competitiveness and their proficiency that these variables themselves must basically be affected in a coherent framework rather than other factors. For successful policymaking and their implementations in the bank system of the country we have to recognize the quality of relationship between the structure and function of the bank system and according to the nature and the manner of these elements’ correlation, we can determine the form and organization type of the market. The goal of this research is to investigate the effects of market concentration on the function of bank system in Iran. In the correlation estimation of market concentration and the function of public and private banks of Iran, panel data method has been used within the years of 1384 to 1392; out of which the following results are concluded: The variables of concentration, inflation, the volume of money, and the ratio of bank facilities to the total bank system assets, have positive effect and the variables of risk, and public banks profit rate have a negative effect on bank systems in Iran
    Keywords: concentration, inflation, risk, function of bank system, panel data
  • Hoseiine Eyvazloo * Pages 49-77
    Ethical banking as a kind of banking method along has conventional goals, try to respect to rights of people, preservation stability of economic and social system, maintenance of environment, revival public trust and confidence to banking industry, help to improvement quality of life.
    In this paper, after introduction of ethical banking and its goals, we propose the mechanisms of setup ethical banking in Iranian banking system in tree sections "specify principles of ethic", "codify ethical codes" and "remark operation structures". The first section includes ethical tenets, regulations & constitution and foreign experiences; the second section includes ethical codes of inside of bank, interbank and ultra-bank and the third section includes inform & education, supervision & detection, scrutiny & rating and so reform & improvement.
    Finally we survey the important limitations of setup ethical banking in Iranian banking system
    Keywords: ethical banking, Islamic banking, Iranian banking system
  • Jafar Ghaderi * Pages 79-97
    One of the basic steps in the realization and development of non-interest banking system and consequently reduce corruption, is the use of new tools and in accordance with the law. Islamic new tools in addition to solving the problems of activists Various economic sectors, could lead to the development of Islamic financial markets. Istisnaa tertiary contracts, purchase religion and Murabaha contracts including new tools that allowed the Islamic banking
    Numerous Islamic banking system. This study attempts to clarify the tertiary contracts, whether legally or in terms of deployment and financing in Islamic banking. provide more income. Therefore, the government can issue contracts based on the cash collecting society and pushing them towards productive activities, the production of more and wider employment
    Keywords: Triple Islamic Contract, Estesnaa, Bayal-dayn, Murabaha, Usury Free Banking System, Islamic Financing
  • Ramin Khochiyani * Pages 99-117
    The business environment is the most important in the economic growth of a country. In the economy, and especially in the Islamic economy, this environment must be accompanied by moral considerations. In this paper, we note the status of morality in Islamic economics by looking functional and nonfunctional to morality in business and explain some examples. Moral teachings are divided into two categories. The first category are lessons in order to improve the business environment and economic growth and second category are moral teachings that business is tool to improve morality. The examples of functional approach, according to the moral teachings (particularly Islamic ethics) are economic efficiency, information transparency and build trust and social capital development, etc. Also stay away from greed, and competition unnecessary, some jobs as an abomination jobs, transaction with vile people, swear in the transaction, etc., can look at examples of nonfunctional approach to morality
    Keywords: morality, business, functional approach, nonfunctional approach
  • Mohamadreza Ghaemi * Pages 119-139
    This study tries to achieve a complete collection of information about start-ups by saying the exact definition and examples , asking questions from many managers and also searching about fintechs.the aim of this research is to analyze the main place of start-ups in Iranian banking system by expressing three hypothesis.the first one is that start-ups can be a substitution for old banking system that is not succesfull .the second one is that start-ups can not enter the market because of many problems that is a little succesfull and the last hypothesis is that start-ups can enter to the banking market by solving the issues and problems that is very succesfull.the method of this research is using documents and asking questions from many managers by likert s spectrum.
    The questionnaire reliability was Cronbach's alpha and the 0.957 number is obtained
    Keywords: START-UPS, FINTECH COMPANIES, IRANIAN BANKING SYSTEM)
  • Seyednezam Makiyan Pages 141-149
    One of important issues for the implementation of Islamic banking in Iran is low tendency of using partnership contract in banking activities. This study attempts to analyze the operational challenges in calculation of real profit of the contracts. To do this, the paper provided 81 questioners using Delphei system from the staff of Bank-e Maskan in Shiraz. The method for analyzing the data is the Fridman technique which is a statistical method. After the ranking of challenges which were collected from the questioners, results indicate that there are three important challenges to release the real profits. These are: first, the delay in payments of customers in related contracts to the banks, the second, the non-compliance of some partners from the bank’s view and the third is, defining the range of profit in the banking activities.
    Keywords: Partnership, Realized Profit, Provisional Profit
  • Ali Mehregan * Pages 151-168
    Although many attempts have been made to reduce poverty in Iran, but the figures show that the problem has still not been resolved.
    Therefore in this article inspired by Nahj-ol-Balaghe, reasons and ways to prevent poverty are studied. This article indicates that poverty in Nahjolbalaghe relates to how to distribute income in the society.
    To prevent poverty, Nahjolbalaghe knows the rulers responsible for reducing poverty intensity through helping the poor, dealing with remote (deprived) areas, using rebates and tax breaks, access of the poor to rulers in order to express problems
    Keywords: Nahjolbalaghe, poverty, Imam Ali (PBUH), causes of poverty, poverty prevention
  • Mohamad Sharifkarimi * Pages 169-182
    Due to the international financial limitations which has been imposed on Iran in the past and recent years and Lack of Resources domestic banks as the most important Limitations financing in Iranian industries, the most innovations in The field of discussions Paid and Islamic finance has been acquired in recent decades. One of the innovations that can be said to compete with other similar tools in the conventional financial system and the release of Islamic bonds is Called Sukuk which is one of the Islamic bonds suitable alternatives to be considered for Riba- based bonds. These bonds to be released mainly to for finance the government, businesses and organizations to government. The aim of this study is to investigate the macroeconomic influences on sukuk issue in Iran over the period 1389-1394 based on vector autoregressive models (VARs), the results indicate that sukuk is the cause of GDP while GDP is also the causes both PPI and CPI. Sukuk is als driven by their own dynamics in the short run. The results have important policy implications for the decision-makers since sukuk issuance causes GDP, policy makers should design new policies to modernize the functional aspects of Islamic capital market
    Keywords: sukuk, International finance, Islamic financial instruments, ppi, cpi
  • Aliakbar Gholizade * Pages 183-200
    Since most of the volume of the national economic exchanges achieved through the banking system .So correct function of the banking system have a crucial role in the improving economic activities .One of the most important problems of the national banking system in the past few years is that, if loan' installments isnt paid on time, the banks will be faced with sudden decline in the finance resources and thus the credit risk may lead to their bankruptcy .So measurement of the risk of granted loans is one of the most important factors in decision making in the region of supply financing system which has been affected by macroeconomic variables and could be a warning sign of shock occurrence in the financial sector. This paper investigates the effect of economic variables on credit risk of the banking system over the period 2000 – 2017. Default rates defined as a ratio of non-performing loans to total granted loans. Economic variables such as growth rate of stock price index, unemployment rate, liquidity growth rate, growth rate loans which long-term and short-term effects estimated using a model ARDL.
    The results confirm the effectiveness of variables on credit risk. The growth rate of Stock price index has the greatest effect and liquidity growth rate has lowest effect on credit risk.
    Keywords: Credit Risk, Non-Performing Loans, ARDL