فهرست مطالب

مطالعات کتابداری و علم اطلاعات (علوم تربیتی و روانشناسی) - سال بیست و چهارم شماره 2 (تابستان 1396)
  • سال بیست و چهارم شماره 2 (تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/07/10
  • تعداد عناوین: 6
|
  • علمی پژوهشی
  • زینب فری زاده*، زاهد بیگدلی صفحات 1-22
    هدف
    هدف از انجام این پژوهش بررسی نقش مدل سازی در حوزه رفتار اطلاعاتی است.
    روش/ رویکرد پژوهش: روش انجام این پژوهش مطالعه کتابخانه ای- سندی است.
    یافته ها
    یافته های این پژوهش نشان داد که مدل‏سازی در حوزه رفتار اطلاعاتی به درک این‏که اطلاع یابی چه وقت، چرا و چگونه رخ می دهد، می انجامد. مدل‏سازی رفتار کاربران همچنین می تواند به عنوان ابزاری کمکی برای مدیریت اطلاعات، ارزیابی و یا بهبود سازماندهی و بازیابی اطلاعات و درک روابط بین رفتارهای متعدد کاربران به کار رود.
    نتیجه گیری
    مدل‏ها در توصیف و پیش‏بینی پدیده ها بسیار مفید هستند و از آن‏ها می‏توان برای شناسایی موضوعات پیچیده‏ای چون رفتار اطلاعاتی انسان استفاده کرد. به سبب قدرت بازنمایی، ویژگی های کالبدشناسی و توانایی در ارتباط دادن بین نظریه های علمی و دنیای واقعی، می‏توانند به عنوان یک عنصر قدرتمند در فرایند پژوهش های رفتار اطلاعاتی عمل کنند.
    کلیدواژگان: مدل سازی، رفتار اطلاعاتی، انواع مدل ها، کارکردهای مدل سازی
  • کریم رضادوست، عبدالرضا نواح، الهام ادیب زاده* صفحات 23-42
    هدف
    هدف مقاله حاضر، بررسی عوامل هنجاری و سازمانی موثر بر میزان تولید علمی اعضای هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز می باشد.
    روش
    روش پژوهش، به صورت پیمایشی و ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسشنامه بوده است. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه اعضای هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز بوده که حجم نمونه براساس فرمول کوکران 224 نفر به شیوه نمونه گیری طبقه بندی شده تعیین شدند.
    یافته ها
    نتایج پژوهش نشان می دهد که بین متغیرهای مستقل (میزان پایبندی به هنجارهای علمی، ارتباطات علمی، فرهنگ سازمانی دانشگاه، جو گروه آموزشی، منابع و امکانات دانشگاه) و متغیر وابسته(میزان تولید علمی) رابطه مثبت و معناداری وجود دارد، اما بین متغیر نظام پاداش و میزان تولید علمی اعضای هیات علمی رابطه معناداری وجود ندارد.
    نتیجه گیری
    نتایج حاصل از رگرسیون نشان می دهد که متغیرهای ارتباطات علمی و جو گروه آموزشی و میزان تدریس در دوره دکتری معنادار بوده اند و در مجموع 31 درصد از تغییرات مربوط به میزان تولید علمی اعضای هیات علمی را تبیین می کنند.
    کلیدواژگان: تولید علمی، اعضاء هیات علمی، جامعه شناسی علم، عوامل هنجاری، عوامل سازمانی
  • رضا مختارپور *، علی اکبر خاصه صفحات 43-58
    هدف
    در این پژوهش، با روش جدیدی به نام طیف سنجی سال انتشار مآخذ، مهم ترین آثار تاریخی در حوزه روش پژوهش با رویکردی علمی،موردبررسی و تحلیل قرارگرفته است.
    روش
    این پژوهش از نوع مطالعات علم سنجی می باشد. داده های اولیه این پژوهش از وبگاه علوم استخراج گشته اند. به همین منظور، ارجاعات استفاده شده در کلیه مقالاتی که در مجلات هسته روش پژوهش از سال 1980 تا 2014 به چاپ رسیده اند موردبررسی قرار گرفت. داده های اصلاح شده با استفاده از برنامه نرم افزاری مختص RPYS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
    یافته ها
    توزیع تعداد مآخذ موجود در رکوردهای حوزه روش پژوهش بر اساس سال انتشار آن ها نشان می دهد در بازه زمانی 1900 تا 1980، این حوزه شاهد نه جهش مهم بوده است که به ترتیب در سال های 1910، 1927، 1934، 1938، 1951، 1960، 1965، 1967، و 1979 روی داده است.یافته های پژوهش، از تاثیرپذیری قابل ملاحظه سیر تاریخی مباحث روش پژوهش از مطالعات حوزه روانشناسی (به ویژه،کاربرد آمار در علم روان شناسی) حکایت دارد.
    نتیجه گیری
    نتایج حاکی از آن است که سهم مقالات از کل منابع پرارجاع معرفی شده، 12 به 7 (12 عنوان مقاله، 7 عنوان کتاب) است که این می تواند به منزله آن باشد که تاثیرگذاری مقالات در شکل گیری خاستگاه تاریخی مباحث روش پژوهش، به مراتب بیش از کتاب بوده است.
    کلیدواژگان: روش پژوهش، علم سنجی، خاستگاه های تاریخی، طیف سنجی سال انتشار مآخذ
  • فاطمه اسکندری، پروانه ولوی* صفحات 59-86
    هدف
    هدف پژوهش حاضر شناسایی موانع و راه کارهای تسهیم دانش در بین شرکت های فعال در پارک علم و فناوری خوزستان بوده است.
    روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر گردآوری اطلاعات در دسته پژوهش های آمیخته قرار می گیرد. جامعه ی آماری پژوهش کلیه ی مدیران و معاونان شرکت های فعال در پارک علم و فناوری خوزستان می باشد که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری تصادفی ساده تعداد 144 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردیده اند. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کمی، پرسشنامه ی محقق ساخته می باشد که برای تعیین پایایی، از روش آلفای کرونباخ (921/0)؛ و برای بررسی روایی، از روایی صوری و محتوایی استفاده شده است. ابزار پژوهش در بخش کیفی مصاحبه ی نیمه ساختار یافته بر اساس نتایج بخش کمی پژوهش می باشد.
    یافته ها و
    نتیجه گیری
    از میان مولفه های مورد مطالعه با توجه به نقطه برش های تعیین شده، عوامل تکنولوژیکی پایین تر از متوسط و عوامل فرهنگی، ساختاری و فردی، در حد متوسط می باشند. لذا در این راستا، برای افزایش تسهیم دانش در پارک، راه کارهایی کاربردی نظیر: تشویق رفتارهای تسهیم دانش شرکت ها، برگزاری کارگاه های آموزشی در رابطه با تسهیم دانش و مزایای آن، گرفتن پروژه های بزرگ و تقسیم کار تخصصی بین شرکت ها و... پیشنهاد گردید.
    کلیدواژگان: تسهیم دانش، موانع فردی، موانع ساختاری، موانع فرهنگی، موانع تکنولوژیکی
  • زهرا عابدی خوراگانی، محمد توکلی زاده راوری، فاطمه مکی زاده، فرامرز سهیلی * صفحات 87-104
    هدف
    برای سیاستگذاری در علم و فناوری به مطالعات کلان نگر در حوزه تولیدات علمی در سطح ملی نیاز است. بیشترین مطالعات موجود، مربوط به تولیدات ایرانیان در پایگاه های خارجی است. از این رو، هدف اصلی پژوهش حاضر، مطالعه کلان نگر رشد مقالات و نویسندگان در نشریات علمی حوزه فنی و مهندسی ایران است.
    روش
    روش پژوهش پیمایشی-توصیفی است و در آن از روش های علم سنجی استفاده شده است. جامعه پژوهش، تعداد 9296 مقاله از 332 نشریه حوزه فنی و مهندسی ایران در بازه زمانی 1380-1389 است. داده ها با استفاده از پایگاه های استنادی علوم جهان اسلام، مگ ایران و آرشیو الکترونیکی نشریات به روش سرشماری گردآوری شده است.
    یافته ها
    یافته ها نشان داد که هم رشد تولید مقالات و هم تعداد نویسندگان در نشریات حوزه فنی و مهندسی ایران از رابطه نمایی مثبت تبعیت کرده است به گونه ای که در این حوزه، تعداد مقالات تولیدی هر سال نسبت به مقالات تولید شده سال قبل از خود 183/1 برابر شده و همین طور، این ضریب رشد برای نویسندگان 191/1 در سال است. یافته دیگر نشان داد که بین تعداد نویسندگان و تعداد مقالات طی سال های مختلف رابطه خطی مثبت وجود دارد اما رابطه محسوسی بین رشد تعداد نویسندگان و میانگین هم نویسندگی وجود ندارد.
    نتیجه گیری
    رشد نمایی تعداد مقالات و نویسندگان منطبق بر مطالعات و نظریات قبلی مانند پرایس است. رشد تعداد نویسندگان منجر به بالا رفتن تعداد مقالات شده است اما تعداد نویسندگان نسبت به هر مقاله را افزایش نداده است.
    کلیدواژگان: تولید علم، نشریات علمی، رشد نویسندگان، هم نویسندگی، مطالعه کلان نگر
  • زهرا محمدیان، فریبا نظری*، علی حسین قاسمی صفحات 105-122
    هدف
    هدف پژوهش، بررسی آمادگی سازمانی برای استقرار نظام آراستگی در کتابخانه های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز می باشد.
    روش
    روش پژوهش از نوع توصیفی پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل کتابداران شاغل در کتابخانه های مورد بررسی (47 نفر) بودند. ابزار جمع آوری اطلاعات بر پایه پرسشنامه محقق ساخته بود. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی و از نرم افزار SPSS انجام شد.
    یافته ها
    یافته ها نشان داد، در بین عامل آمادگی سازمانی، متغیر اثرگذار فردی با بالاترین میانگین 19/18 و متغیر اثرگذار سیستمی با میانگین 15/15 کمترین میزان آمادگی را داشتند. همچنین در بین عامل نظام آراستگی، متغیر نظم و ترتیب و آراستگی با بالاترین میانگین 79/18و متغیر انضباط و فرهنگ سازی با میانگین 60/13 کمترین میزان آمادگی را داشتند.
    نتیجه گیری
    میزان آمادگی سازمانی کتابخانه های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز جهت استقرار نظام آراستگی سازمانی در وضعیت نسبتا مطلوبی می باشد و می توان آن را اجرا کرد.
    کلیدواژگان: آمادگی سازمانی، دانشگاه جندی شاپور اهواز، پنج اس، کتابخانه های دانشگاهی، نظام آراستگی
|
  • Zeynab Farizadeh *, Zahed Bigdeli Pages 1-22
    Purpose. The purpose of this research was to investigate the role of modeling in the field of information behavior.
    Method/approach. the type of This study is a library- documentary one.
    Findings. The findings of the study showed that modeling in the field of information behavior helps to understand when, why, and how information-seeking happens. It also helps as an instrument for information management, evaluation and/or improvement of organization and information retrieval, as well as to understand various behaviors of users.
    Conclusion. the results of the study indicate that Models are useful in describing and predicting the phenomena; they could be used in identifying complex problems such as human information behavior. Due to the representation power, anatomical characteristics, and the ability to connect scientific theories and the real world, models can work as powerful element in the process of information behavior research.
    Keywords: Modeling, information behavior, types of models, modeling applications
  • Elham Adibzade *, Reza Navahi, Karim Rezadoost Pages 23-42
    The aim of this study, normative an Organizational factors affecting the production rate of Shahid Chamran University faculty members are. To illustrate the theoretical framework from the perspective of sociology and the sociology of science and the assumptions used were extracted. This research is based on survey and questionnaire data collection, and data analysis was performed by spss software.
    A survey of all faculty members Shaid Chamran University, which was set at 224 Cochran's sample size formula. The results show that the independent variables (level of adherence to the scientific norms, culture, grop climate, scientific communications, university resources) of output variables are positive and significant relationship.
    But the reward system variable and academic scientific production association does not exist.The results show that the scientific communications, grop climate and phd course teaching hours variables are significant.
    In total, 31% of the production rate changes explain the science faculty The final part of this research, the importance of the subject has to offer suggestions and solutions.
    Keywords: Scientific Production, Faculty, Sociology of Science, normative factors, Organizational factors
  • Reza Mokhtarpour *, Aliakbar Khasseh Pages 43-58
    This study, using a new method called Referenced Publication Years Spectroscopy (RPYS), examines the most important historic works written in the area of research methodology. Preliminary data of this study have been extracted from Web ob Science database through scientomerics methods. For this purpose, the references used in all the papers in the core journals in this field since 1980 to the end of 2014 were studied. Distribution of resources in the area of research methodology based on the publication year indicates that this field of study, during time interval 1900 to 1980, has seen 9 major mutations, respectively, in the years 1910, 1927, 1934, 1938, 1951, 1960, 1965, 1967, and 1979. The findings suggest a considerable influence of psychological studies (in particular, the application of statistics in psychology) on historical topics of research methodology; So that, 4 out of 5 sources related to the period 1900 to 1940, are written straight by the experts of psychology, with an emphasis on improving statistical methods and applying them in different researches. The results revealed that the share of articles out of total referred resources works presented, compared to books, was 12 to 7 which could direct us to this point that, the impact of articles in shaping the historical origins of the research methodology topics was more colorful than books.
    Keywords: Research Methodology, Scientomerics, Referenced Publication Years Spectroscopy, RPYS
  • Fatemeh Eskandari, Parvaneh Valavi * Pages 59-86
    Aim: This study aimed to identify barriers and strategic solutions for knowledge sharing among companies operating in the Khuzestan Science and Technology Park.
    Method
    As an applied research, it used mixed method. The research population included all managers and deputies of the companies located in Khuzestan Science & Technology Park, of which using Cochran formula, and simple random sampling method, 144 people were selected as the research sample. In the quantitative part of the study, the data collection tools was a questionnaire which its reliability was tested by calculating of Cronbach’s Alpha that ended up with the figure 0.921. The face and content validity method was used to check the validity of the questionnaire. For the Qualitative part of the study, semi-structured interviews run based on the results of the quantitative part.
    Findings: The results showed that among the components of the barriers to sharing knowledge, with respect to the designated cut-off point, the technological factors were lower than the target average, while the cultural, structural and individual factors were equal to the average score. Therefore, considering the barriers and the outcomes of the interviews carried out, practical measures were suggested such as encouraging knowledge sharing behavior of companies, holding workshops, undertaking large projects and specialized distribution of the labor and jobs among the firms.
    Keywords: Knowledge Sharing, structural barriers, cultural barriers, technological barriers
  • Zahra Abedi, Mohammad Tavakoli Zadeh Ravari, Fatemeh Makizadeh, Faramarz Soheili * Pages 87-104
    Aim: The main aim of the current study was to commit a macro study on the growth of papers and authors in the technical and engineering journals in Iran.
    Method
    The study was a descriptive survey with a Scientometrics approach. The research population consisted of 9296 papers published in 332 Iranian technical and engineering journals during 2001 and 2010. The data were selected from ISC and Magiran databases out of their electronic archives by nose counting method.
    Findings: Data collected showed that the growth of the both paper and author counts follow two positive exponential functions so that the number of papers published in each year is 1.183 times higher than those published in the earlier year. This growth rate is 1.191 for authors. It was also shown that there was a positive linear relationship between the number of authors and papers, while no significant relationship was seen between the growth of authors and the average number of co-authorship in the studied journals.
    Conclusion
    The exponential growths of the papers and the authors agree with the earlier studies like Price's one. The growth in the number of authors caused increase in the number of papers but failed to increase the number of authors per paper.
    Keywords: Scientific Production, Author's Growth, Co-authorship, Macro study
  • Zahra Mohamadian, Fariba Nazari *, Ali Hossein Ghasemi Pages 105-122
    Aim: The present study aimed to assess the organizational readiness for deployment of the adornment system in all the libraries affiliated to Jundishapur University of Medical Sciences.
    Method
    The study was a descriptive survey of which the population included all librarians (n = 47) working in all mentioned libraries. Data collection tool was a questionnaire which was devised for the purpose of this study on the basis of the 5S approach. Data were analyzed by means of descriptive and inferential statistical techniques using SPSS software.
    Findings: The data gathered showed that among all the organizational readiness factor, the individual effectiveness variable had the highest readiness with an average of 18.18, and the lowest readiness was that of effective system with an average of 15.15. Also, among the non-systematic factors, the order and arrangement variable with the highest mean score of 18.79 showed the highest readiness, and discipline and culture had the lowest readiness with a mean score of 13.60.
    Conclusion
    The level of organizational readiness of the libraries affiliated to Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences proved to be relatively acceptable in order to establish an organizational adornment system.
    Keywords: : Adornment system, Ahvaz Jundishapur University, Five s, Libraries University, Organizational readiness