فهرست مطالب

مدیریت بحران - سال ششم شماره 1 (پیاپی 11، بهار و تابستان 1396)
  • سال ششم شماره 1 (پیاپی 11، بهار و تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/08/11
  • تعداد عناوین: 11
|
  • الهام منصوری، مصطفی حاجی آقایی کشتلی، رضا توکلی مقدم* صفحات 5-17
    افزایش جمعیت، تغییر سبک زندگی، افزایش بیماری ها و سوانح و حوادث طبیعی و غیرطبیعی موجب اهمیت روزافزون زنجیره های خدمات درمانی شده است. از سویی اهمیت خون به‏منزله‏ی ماده‏ای کمیاب و حیاتی برای بشر و خاصیت فسادپذیری شدید و شرایط خاص حمل و نگهداری آن از سوی دیگر مسائلی هستند که در سال‏های اخیر محققان را به چالش کشیده‏اند. اهمیت این حوزه به‏خصوص در شرایط وقوع بحران و کمبود شدید خون می‏تواند دوچندان شود. در این مقاله، یک مدل ریاضی در زنجیره‏ی حلقه‏ی بسته‏ی تامین خون در شرایط عدم قطعیت ارائه می‏گردد که در آن لجستیک معکوس و شرایط بحران نیز در نظر گرفته می‏شود. با توجه به پیچیدگی در حل مدل پیشنهادی، پس از ارائه‏ی روش دقیق برای اعتباردهی مدل، از تلفیق دو الگوریتم فراابتکاری ژنتیک (GA) و شبیه‏سازی تبرید (SA) استفاده می‏شود. سپس به سنجش اعتبار الگوریتم فراابتکاری تلفیقی در مقایسه با نتایج نرم‏افزار GAMS IDE/Cplex در حل مسائل کوچک، متوسط و بزرگ پرداخته می‏شود و در خاتمه نیز نتایج تحلیل حساسیت ارائه می‍گردد.
    کلیدواژگان: زنجیره ی تامین خون، لجستیک پیشرو و معکوس، الگوریتم ژنتیک، شبیه سازی تبرید
  • زهرا حسینی*، احمد عباس نژاد، اکبر علوی، سمیه سادات حسینی صفحات 19-29
    در قسمت کوهستانی مشرف به شمال شرق شهر کرمان با کاربری مسکونی تفریحی، تحت تاثیر تکتونیزه‏ی شدید، شاهد پرتگاه های گسلی و خطر ریزش سنگ در منطقه هستیم. در زمان ریزش، مشکل اصلی برای عناصر در معرض خطر، محل رسیدن قطعات سنگی است. بنابراین در نقشه های پهنه‏بندی حساسیت باید حساسیت مناطق نسبت به رسیدن قطعات را مد نظر گرفت و با بررسی و ارزیابی مسیر طی شده (Run-out) توسط ریزش‏ها پهنه های با حساسیت زیاد، متوسط و کم تعیین گردد. بنابراین در ابتدا عوامل موثر در ایجاد ریزش شناسایی شد و سپس با دو روش ارزیابی چند معیاره‏ ی مکانی (AHP) و روش آماری دو متغیره نسبت فراوانی، میزان اهمیت هرکدام از عوامل در منطقه تعیین و نقشه‏ی پهنه‏بندی ریزش‏ها به‏منزله‏ی غالب‏ترین نوع حرکت دامنه‏ای تهیه شد. بیشترین فراوانی ریزش‏های منطقه در دامنه های گسلی، جهت‏های شمال غرب و غرب و شیب‏های 15-30 درجه دیده شدند. نقشه‏ی حاصل از روش آماری دربرگیرنده‏ی اکثریت پهنه های ریزشی و همچنین دربرگیرنده‏ی مناطقی است که مسیر عبور ریزش‏ها بوده‏اند، اما به دلیل دستکاری دامنه های منطقه برای تعیین آخرین محل رسیدن قطعات ریزشی، این نقشه نتوانست اطلاعات کامل را در اختیار بگذارد، بنابراین برای تکمیل نقشه‏ی حساسیت منطقه از رابطه های تجربی زاویه‏ ی رسیدن (Reach Angle) و زاویه ی سایه (Shadow Angle)، برای تخمین بیشترین فاصله‏ای که قطعات ریزشی ممکن است طی کنند استفاده گردید. در نقشه‏ی نهایی، جاده های تفریحی حاشیه‏ی دامنه در معرض خطر متوسط و مسیرهای کوهنوردی در معرض خطر زیاد شناسایی شدند.
    کلیدواژگان: پهنه بندی حساسیت ریزش ها، مدل تجربی زاویه ی رسیدن، مدل تجربی زاویه ی سایه
  • اصغر نوروزی*، مریم فرهادی صفحات 31-45
    انسان از زمان استقرار در روی کره‏ی زمین، همواره در معرض تهدیدات محیط قرار داشته است. افزایش قدرت ابزاری و فناوری امروزی وی نیز در ستیز با طبیعت، نه تنها موفقیت کامل به وی نداده، بلکه تنوع بحران‏ها را نیز افزایش داده است. به هرحال انسان گاهی در اثر وقوع بلایای طبیعی متحمل خسارت فراوانی شده و با بحران‏هایی روبه‏رو می‏گردد. نواحی روستایی نیز به علت ارتباط بیشتر با محیط طبیعی، فقر، شرایط اجتماعی و... بیشتر در معرض بحران‏های طبیعی قرار دارند و آسیب‏پذیرترند. نکته‏ی مهم در این زمینه چگونگی رویارویی‏ و به عبارت دیگر «مدیریت بحران» است. لذا در تحقیق حاضر پس از سنجش آسیب‏پذیری کالبدی و اقتصادی اجتماعی، به برنامه‏ریزی مدیریت بحران زلزله در نواحی روستایی شهرستان شهرکرد پرداخته شده است. نوع تحقیق کاربردی و روش آن توصیفی تحلیلی است. برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز از بررسی های کتابخانه‏ای و میدانی استفاده شد. در روش میدانی تعداد 267 پرسشنامه از خانوارهای ساکن در روستاهای نمونه به روش تصادفی و خوشه‏ای تکمیل گردید. به منظور تعیین راهبرد مورد نظر از روش SWOT و برای آزمون فرضیه ها از آزمون T استفاده شده است. نتایج حاصل از آزمون T نشان داد میزان آسیب‏پذیری اقتصادی اجتماعی نواحی روستایی مذکور در موقع بروز بحران «زیاد» و میزان آسیب‏پذیری کالبدی فضایی «کمتر از حد متوسط» است. همچنین نتایج ماتریس ارزیابی عوامل داخلی و خارجی امتیاز موزون عوامل داخلی معادل 2.37 و عوامل خارجی 2.51 شده است و راهبرد مناسب برنامه‏ریزی «راهبرد بازنگری» تعیین گردید.
    کلیدواژگان: مدیریت بحران، زلزله، آسیب پذیری، مدل SWOT، شهرستان شهرکرد
  • احمد شاهیوندی* صفحات 47-62
    هدف پژوهش حاضر، سنجش میزان ایمنی شهرکرد بر اساس اصول پدافند غیرعامل، سطح‏بندی شهر بر مبنای میزان آسیب‏پذیری، الگوی پراکندگی زیرساخت‏های شهری و سازمان‏های مهم تصمیم‏گیری در سطح شهر است. نوع پژوهش از نظر هدف کاربردی است، بستر مورد مطالعه شهر شهرکرد است که با استفاده از شاخص‏های مکانی موثر بر ایمنی، به سنجش میزان آسیب‏پذیری شهر در زمان بروز جنگ پرداخته شده است. برای تحلیل داده ها ابتدا معیارها و زیرمعیارهای شهری به کمک مدل ANP در محیط نرم‏افزارSuper Decisions مقایسه و امتیاز‏گذاری شده‏اند، سپس ضریب اهمیت هر یک از معیارهای اصلی به کمک مدل AHP و در نرم‏افزار Expert choice سنجیده شده است. پس از ارزیابی معیارها و زیرمعیارها، فاصله از معیارهایی که دوری و نزدیکی به آن‏ها و یا تراکم و پراکندگی از آن‏ها مهم بوده در محیط نرم‏افزار Arc Gis برآورد شده و پس از طی فرایندهای مذکور، شهر شهرکرد از نظر میزان آسیب‏پذیری در 6 طبقه (آسیب‏پذیری خیلی زیاد، زیاد، متوسط، نسبتا کم، کم و خیلی‏کم) از هم متمایز شده است.
    کلیدواژگان: ایمنی، آسیب پذیری، پدافند غیرعامل، محلات شهری، شهر شهرکرد
  • ابراهیم ایران دوست *، مهدی الوانی، غلامرضا معمارزاده، خسرو منطقی صفحات 63-75
    یکی از روش های نوین مدیریت حوادث در شرکت های خدمات رسان، استفاده از مشخصه های سازمان های با قابلیت اطمینان بالا مانند شرکت های هواپیمایی، نیروگاه های اتمی و کنترل ترافیک هوایی در این شرکت هاست. مدیریت بر حوادث در سازمان های مذکور نیازمند فعالیت هایی است که بتواند قابلیت اطمینان بالا را برآورده کند. هدف این تحقیق پیدا کردن این فعالیت هاست. در تحقیق حاضر ابتدا مشخصه های موجود در سازمان های با قابلیت اطمینان بالا ارائه شده، سپس فعالیت های مورد نیاز برای پیاده سازی مشخصه های یک سازمان با قابلیت اطمینان بالا در شرکت های توزیع برق به عنوان یک سازمان خدمات رسان احصا شده است. این فعالیت ها عبارتند از توان تعامل بالا، سرعت انتقال بالا، آرامش، امنیت، یادگیری، کار گروهی، مدیریت استعداد، آشفتگی سازمان یافته، مدیریت دانش، اعتماد، چرخش شغلی، وفاداری، سختی کار، بقای تجربه و کرامت. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه و مصاحبه و جامعه ی آماری مدیران ارشد شرکت های توزیع برق ایران بوده اند. روش تحقیق توصیفی اکتشافی و از نظر هدف کاربردی است.
    کلیدواژگان: حوادث، سازمان خدمات رسان، شرکت توزیع برق، سازمان با قابلیت اطمینان بالا
  • ابراهیم محمودزاده، مهدی صحرایی *، محمد مهدی قوچانی خراسانی صفحات 77-91
    امروزه به دلیل پیچیدگی های فضای سایبری و تاثیرگذاری آن بر بسیاری حوزه های دیگر از منظر امنیت ملی نیاز به سیستم پایش با رویکرد روندیابی فضای سایبری و نیز داشتن دید جامع نسبت به همه ی ابعاد آن شامل فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، نظامی امنیتی و علم و فناوری بیش از پیش ضروری است. با گسترش سیستم های پایگاهی و حجم بالای داده های ذخیره شده در این سیستم ها، نیاز به ابزاری است تا بتوان داده های ذخیره شده را پردازش کرد و اطلاعات حاصل از این پردازش را در اختیار کاربران قرار داد. با توجه به گسترش روزافزون ابزارهای ارتباطی در حوزه ی فناوری اطلاعات و ارتباطات و لزوم ایجاد آگاهی اطلاعاتی بر این حوزه با رویکرد جلوگیری از غافل گیری در مواجهه با بحران و از سوی دیگر حجم، سرعت و تنوع داده های شبکه های اجتماعی، لزوم تدوین استراتژی فناوری کلان داده در تحلیل شبکه های اجتماعی امری بسیار ضروری است. گفتنی است این مفهوم به جهت تازگی با روش های تحلیلی سنتی به هیچ وجه قابل اجرا نیست و باید در مواجهه با این حوزه از فناوری های نوین بهره برد. از آنجایی که یکی از اصلی ترین مباحث در حوزه ی کلان داده روش های داده کاوی برای پالایش داده و دست یابی به ارزش افزوده در حوزه ی داده های عظیم است، در پژوهش حاضر سعی شده است تا فناوری های مورد نیاز شناسایی شده و ضمن تحلیل و اولویت بندی آن به تدوین استراتژی فناوری کلان داده در تحلیل شبکه های اجتماعی برای پیش بینی وقوع بحران پرداخته شود. با توجه به موضوع و هدف پژوهش، نوع تحقیق کاربردی - توسعه ای1 است. روش تحقیق کمی است و جمع آوری اطلاعات از طریق پانل خبرگان و استفاده از پرسشنامه ی بسته بوده است و جامعه ی آماری نیز تعداد 20 نفر از نخبگان عرصه ی فناوری اطلاعات و ارتباطات بوده است و روش تحلیل بهره گیری از طیف لیکرت برای ارزش گذاری اولویت های استراتژی کلان داده بوده است.
    کلیدواژگان: تحلیل شبکه های اجتماعی، استراتژی کلان داده، پیش بینی بحران
  • حسین سادین*، محمد میرزاعلی، معصومه کوثری صفا صفحات 93-104
    وقوع زلزله هایی با بزرگی کمتر از 5 در مقیاس ریشتر برای ‏ساختمان‏ها خطری در بر ندارد و حتی ساختمان‏های سست روستایی هم از این نظر کمتر دچار آسیب می‏شوند؛ درحالی‏که زلزله هایی با بزرگی 5 تا 6 در مناطق روستایی و با بزرگی 6 تا 7 در مناطق شهری بسیار فاجعه‏‏بار هستند. با توجه به وضعیت خاص کشور ایران از نظر زمین‏ساختی می‏توان ادعا کرد که همه‏ی گسل‏های موجود در کشور زلزله‏زا هستند. به‏‏طوری‏‏که، همه‏ساله شاهد خسارات و تلفات مالی و جانی، به‏خصوص در نواحی روستایی هستیم. بنابراین جامعه‏ی ایرانی را گریزی از این حادثه‏ی طبیعی نیست و باید تمهیدات لازم برای مقاوم‏سازی، شناخت و مدیریت خطر اندیشیده شود. این پژوهش با هدف بررسی میزان خطر و برآورد خسارات ناشی از وقوع زلزله در مناطق روستایی انجام گرفته و نقش عوامل انسانی، زمین‏شناسی و ژئومورفولوژیکی را به عنوان عوامل موثر در تخریب و خسارت مورد ارزیابی و تحلیل قرار داده است. جامعه‏ی آماری این پژوهش دهستان ابرشیوه‏ی دماوند در استان تهران است که طبق سرشماری سال1390، 10201 نفر جمعیت و 31 نقطه‏ی سکونتگاهی داشته است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است که با بهره‏مندی از مدل سلسله‏‏مراتبی (AHP) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) تحلیل و کارشناسی شده است. نتایج حاصل از بررسی نشان داد که 6/51 درصد نقاط مسکونی دهستان در فاصله‏ی 5 کیلومتری از گسل‏ها واقع شده‏اند که از شرایط ژئومورفولوژیکی و زمین‏شناسی مناسبی برای وقوع زلزله برخوردار است و در صورت وقوع زلزله حداکثر کشته‏شدگان 1037 نفر در روز و تعداد کشته‏شدگان در شب 1075 نفر در سازه های مسکونی و غیرمسکونی خواهد بود. همچنین 657 سازه‏ی مسکونی و غیرمسکونی تخریب می‏شود که احیا و بازسازی آن‏ها هزینه‏ای نزدیک به‏30 میلیارد تومان به اقتصاد کشور تحمیل خواهد کرد.
    کلیدواژگان: تحلیل خطر، زلزله، آسیب پذیری، تلفات انسانی، دهستان ابرشیوه
  • رحمت محمدزاده، ناهیده رضایی، نگار محمدزاده صفحات 105-119
    یکی از مسائل کالبدی سکونتگاه های روستایی، ضعف بناهای مسکونی در برابر بلایای طبیعی است. به دنبال رانش زمین در روستای روشنق از توابع شهرستان اردبیل، موقعیت جغرافیایی این روستا جابه جا شد و خانه های جدید برای اسکان آسیب دیدگان در این روستا احداث گردید. با این حال، قریب به اتفاق این مساکن در طول زمان تغییرات زیادی پذیرا شدند. این مطالعه درصدد درک مسئله و ارزیابی کیفیت اقلیمی و معماری مساکن پس از سانحه و الحاقات بعدی است. مقاله ی حاضر به روش پیمایشی و از نوع توصیفی- مقطعی انجام گرفت. هشت خانوار ساکن به صورت نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. در کنار مطالعات متعارف کتابخانه ای از مصاحبه، مشاهده، عکس و برداشت از فضاهای مختلف مساکن و تغییرات آن ها در طول زمان استفاده شده و برای ارزیابی های اقلیمی نیز از شاخص ماهانی و تقویم نیاز اقلیمی با به کارگیری طیف لیکرت استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان از پاسخ گو نبودن مساکن احداثی به نیازها و خواسته های روستاییان دارد؛ به گونه ای که بخش پیش ساخته ی پلان ها در مولفه ی اقلیمی با کسب رتبه ی 108 از 240 امتیاز و در مولفه های معماری با کسب 109 از 320 امتیاز، ضعیف و پلان بخش های الحاقی در بحث اقلیمی با کسب رتبه ی 136 از 240 امتیاز و در معماری با کسب 160 از 320 امتیاز، متوسط ارزیابی شدند که با انجام اقداماتی چون در نظر گرفتن الزامات اقلیمی و اجتماعی در طراحی خانه ها، برنامه ریزی و سازماندهی طراحی ها و غیره می توان به بهبود آن ها یاری رساند.
    کلیدواژگان: مساکن پس از سانحه، بازسازی، معماری، روستای روشنق
  • سوگل فاضل *، مسعود تقوایی، امیر محمودزاده صفحات 121-132
    ایران با فعالیت‏های لرزه‏ای پراکنده، زلزله های بسیار بزرگ با دوره های بازگشت طولانی شناخته شده است و عدم بروز زلزله در منطقه‏ای که تا به حال در آن زلزله اتفاق نیفتاده است، نشانگر ثبات و پایداری همیشگی نیست. با مراجعه به نقشه‏ی پهنه‏بندی خطر نسبی زمین‏لرزه در ایران مشاهده می‏شود که بیش از 90 درصد از مساحت کشور بر روی نوار زلزله قرار دارد. در این راستا ارزیابی آسیب‏پذیری لرزه‏ای مناطق مختلف کشور با هدف کاهش آسیب‏پذیری جوامع شهری باید در اولویت برنامه‏ریزی ها قرار گیرد. این پژوهش از نوع کاربردی و روش آن معیاری تحلیلی بوده و در آن ضمن معرفی دیدگاه های مختلف در ارتباط با آسیب‏پذیری، با استفاده از پارامترهای گوناگون کمی و کیفی، بر اساس رویکرد تصمیم‏گیری چند معیاره و با به‏کارگیری فرایند تحلیل شبکه (ANP) به بررسی و تحلیل آسیب‏پذیری لرزه‏ای شهر نجف‏آباد پرداخته شده است. همچنین به منظور مقایسه‏ی نتایج حاصل از دو مدل ANP و AHP، تحلیل آسیب‏پذیری توسط مدل AHP نیز صورت گرفته و نتایج حاصل از این مدل نیز ارائه گردیده است. مطابق نقشه‏ی پهنه‏بندی آسیب‏پذیری، مجموعا حدود 30 درصد مساحت توسعه یافته‏ی شهر از آسیب‏پذیری بالا و بسیار بالا و 37 درصد این مساحت از آسیب‏پذیری متوسط برخوردار است. با تطبیق نقشه‏ی توزیع جمعیت بر این پهنه‏بندی، جمعیتی بالغ بر 51000 نفر (با تراکمی بین 70 تا 100 نفر در هکتار) در معرض آسیب‏پذیری بالا و بسیار بالا قرار دارند. همچنین در مقایسه‏ی دو مدل فوق با شرایط یکسان، به دلیل وجود وابستگی درونی بین معیارها و زیرمعیارها، نتایج حاصل از مدل ANP منطقی‏تر بوده و از تعدیل بهتری برخوردار است.
    کلیدواژگان: آسیب پذیری، فرایند تحلیل شبکه، تحلیل سلسله مراتبی، زمین لرزه، نجف آباد
  • زهرا پریسای*، مجید اونق، واحد بردی شیخ، عبدالرضا بهره مند صفحات 133-143
    یکی از مهم‏ترین دلایل وقوع سیلاب و خسارات مالی و جانی ناشی از آن، تجاوز به حریم رودخانه و کاربری نامناسب اراضی است. یکی از ابزارهای مدیریتی پیش‏بینی شدت خسارات ناشی از سیلاب، برای مهار آن، پهنه‏بندی سیل است. هدف اصلی این تحقیق ارزیابی اثر سناریوی آمایشی در مساحت پهنه های خطر و میزان خسارت ناشی از سیل، در بازه‏ای به طول 21 کیلومتر از بستر اصلی رودخانه‏ی گرگان رود در حوضه‏ی آبخیز سد بوستان است. بدین منظور ابتدا داده های اولیه‏ی مدل از قبیل مشخصات هندسی رودخانه و مقاطع عرضی (316 نمونه)، ضرایب زبری برآورد شده به روش کاون و دبی اوج هیدروگراف‏های محاسبه شده با روش توزیعی مفهومی مادکلارک وارد مدل هیدرولیکی HEC-RAS شد و پس از محاسبه‏ی تراز آب، پهنه های خطر سیل با دوره‏ بازگشت‏های 2، 5، 10، 25، 50، 100 و 200 سال در دو شرایط کاربری فعلی و سناریوی آمایشی، با استفاده از نرم‏افزار HEC-GeoRAS در 5 کلاس ترسیم گردید. نتایج آزمون آماری نشان داد که پهنه های خطر سیل با دوره‏ بازگشت‏های مختلف در کاربری آمایشی به‏طور معنا‏داری (01/0 p <)، کاهش می‏یابد. در این مطالعه برای ارزیابی خسارت سیل نیز از معادله‏ی عمومی ریسک استفاده شد و نقشه های خسارت عددی و ریالی سیل، پس از شناسایی و کلاس‏بندی تعداد و درجه‏ی آسیب‏پذیری عناصر در معرض خطر در 5 کلاس تهیه گردید. نتایج نشان داد که کلاس خسارت احتمالی در کاربری فعلی بزرگ‏تر از کاربری آمایشی است. نتایج حاصل از آزمون معنا‏داری نشان داد که میزان خسارت ریالی در کاربری سناریوی آمایشی به‏طور معنا‏داری (01/0 p <)، افزایش یافته است؛ که علت آن را می‏توان به اختصاص مساحت بیشتری از اراضی کشاورزی به‏‏منزله‏ی عناصر با ارزش‏‏تر در پهنه های سیل‏گیر کاربری آمایشی نسبت داد.
    کلیدواژگان: HEC-RAS، HEC-GeoRAS، پهنه بندی، سناریوی کاربری آمایشی، معادله ی ریسک
  • موسی عابدینی، نازیلا یعقوب نژاداصل* صفحات 145-155
    بخش های کوهستانی استان تهران بر روی سازندهای حساس به زمین لغزش احداث شده است و اگر حرکات لغزشی در این نواحی رخ دهد، چه بسا شاهد اثرات جبران ناپذیر در همه ی ابعاد آن باشیم. هدف این پژوهش بررسی و تحلیل زمین لغزش در استان تهران و پهنه بندی نواحی مستعد وقوع زمین لغزش است. این پهنه بندی از طریق مدل فازی با استفاده از 8 شاخص کمی و کیفی شامل زمین شناسی، ارتفاع، شیب دامنه ها، جهت دامنه ها، فاصله از گسل ها، فاصله از رودخانه ها، کاربری زمین و بارش، به عنوان عوامل موثر در وقوع حرکات لغزشی در نرم افزار Arc GIS انجام شد. نتایج نشان داد در حدود 31/13 درصد از محدوده ی مورد مطالعه نیز در پهنه های با آسیب پذیری زیاد و بسیار زیاد قرار گرفته است. حدود 71/13 درصد در پهنه ی با آسیب پذیری متوسط و 94/72 درصد از مساحت استان تهران در پهنه ی با خطر وقوع کم و بسیار کم قرار گرفته است. پس از انجام مشاهدات میدانی از نواحی مستعد وقوع زمین لغزش و مقایسه ی آن با نقشه ی پهنه بندی به دست آمده صحت و کارایی مدل فازی تایید می شود. پهنه های با آسیب پذیری بالا، عمدتا نواحی کوهپایه ای و کوهستانی استان تهران هستند. علت آسیب پذیری بالا، عوامل توپوگرافی و انسانی هستند، هر چند مورفولوژی پهنه های در معرض خطر زمین لغزش، از عامل شیب تبعیت کرده است و این نشان دهنده ی نقش عامل شیب در وقوع حرکات لغزشی است.
    کلیدواژگان: پهنه بندی، زمین لغزش، مدل فازی، استان تهران
|
  • Elham Mansouri, Mostafa Hajaghaei-Keshteli, Reza Tavakkoli-Moghaddam * Pages 5-17
    Population growth, changing lifestyles, increased diseases, and natural and unnatural accidents are the cause of growing importance of health care chains. On one hand, the importance of blood as a rare and crucial stuff and on the other hand, the specific conditions of transportation and maintenance make researchers to be challenged in recent years. The importance of this area especially in a crisis and a severe shortage of blood can be increased. In this paper, a mathematical model of a closed-loop blood supply chain under uncertainty is proposed, in which reverse logistics and emergencies situation are also to be considered. Due to the complexity in solving the proposed model, after proposing accurate method to validate the model, a hybrid algorithm based on genetic algorithm (GA) and simulated annealing (SA) is used. Then, the validation of this hybrid algorithm is evaluated in comparison with the results of GAMS IDE/Cplex software in solving small, medium and large-sized problems. Finally, the results of the sensitivity analysis are presented.
    Keywords: Blood Supply Chain, Forward-Reverse Logistics, Genetic Algorithm, Simulated Annealing
  • Zahra Hosseini *, Ahmad Abbasnejad, Akbar Alavi, Somayehossadat Hosseini Pages 19-29
    Mountainous regions in the northeastern of Kerman with recreational-residential land use, face severe tectonic activities causing emersion of numerous faulty cliffs, leading to rock fall hazard. When rock fall happens, the main threat posed against exposed elements at risk is to what distance rock pieces will travel, therefore the susceptibility zoning must take into account the region susceptibility to this factor and then through evaluating the run-out of the falls, the zones should be classified into high, medium and low sensitivity. This study tries to prepare susceptibility map as stated earlier. The first step is to identify factors that causes rock fall events, then the importance of each factor in the region has to be determined by using AHP and bivariate statistical method, and finally zoning map of rock falls will be prepared as the most common type of hillside movements. The highest frequency of rock falls in the region have been seen on the faulty slopes, in the N-W and West directions and on 15-30 degrees slopes. The map created by bivariate statistical method contained most rock fall areas and also where rock falls had travels on them, however, due to the manipulation of the region, it is impossible to determine the last place that falling pieces had reached before; so the map does not provide full information. Thus for completing susceptibility map, empirical models such as Reach Angle and Shadow Angle approaches were used to estimate the maximum run-out distance that falling pieces may travel. Based on the final map, recreational roads are at average risk and climbing routes are at high risk.
    Keywords: Rock fall susceptibility zoning, Reach Angle model, Shadow Angle model
  • Asghar Norouzi *, Maryam Farhadi Pages 31-45
    Since start of his settlement in the earth, man always has faced the environmental threats. Enhancement of tools and technologies, not only gives man not-a-full success over nature, but increases the variety of crises. Anyway, man has sometimes suffered many damages caused by natural disasters or faced some crises. Rural regions, because of more relation and contact with natural environment, poverty, social condition, etc. are more vulnerable and susceptible to natural crises. The main point in this respect is how to face with crises which is called “crises management”. Therefore in the present study, after measuring the external, social and economic vulnerabilities, planning of earthquake crises management is carried out for rural areas of Shahrekord, Iran. The research is of applied type and in descriptive-analytical method. In order to collect the required data, library as well as field studies were used. In the field method, 276 questionnaires were filled out by families resident in the sample villages using random and cluster methods. SWOT was used to determine the intended strategy and T-test was used to test the assumptions. Results of T-test showed that the socio-economic vulnerability of the mentioned rural area is “high” during the crises and the spatial-external vulnerability is “less than medium”. Also the results of evaluation matrix of external and internal factors, showed that adjusted scores of internal and external factors are 2.37 and 2.51, respectively. Thereafter “revision strategy” was determined as the appropriate strategy for planning.
    Keywords: crisis management, earthquake, vulnerability, SWOT Model, Shahrkord Township
  • Ahmad Shahivandi * Pages 47-62
    The purpose of this study is to assess safety features of Shahrekord based on passive defense, risk zonation of the city, the distribution pattern of urban infrastructures and decision-making organizations. This study is of applied type and its case study is Shahrekord city. The city vulnerability is case of war, is evaluated by means of spatial indices affecting safety. In order to analyse the data, firstly a comparison and evaluation were carried out on urban criterias and sub-criterias modeled by ANP in Decisions Super software. Then importance coefficients of all main criterias were evaluated by AHP model and Choice Expert software. After evaluation of criterias and sub-criterias, distance to those which closeness or deviation from them are important, were estimated using ArcGIS software. After these processes, Shahrekord was classified into 6 classes based on vulnerabilities (very high risk, high, moderate, modest, low and very low).
    Keywords: safety, Risk, passive defense, Urban Neighbourhoods, Shahrekords City
  • Ebrahim Irandoost*, Mehdi Alvani, Gholamreza Memarzadeh, Khosro Manteghi Pages 63-75
    One of the new incident management methods to apply in social service organizations, is using the same characteristics seen in highly reliable organizations such as airlines, nuclear power plants and the air traffic control. To utilize incident management in these organizations, some activities are required to achieve a high level of reliability whom finding is the very goal of this research. In this research at first characteristics of organizations with high reliability are presented, and then some required activities that are necessary to implement these characteristics in electricity distribution companies as a social service organization are put forward. These activities include high level of interaction, high transmission speed, comfort, safety, learning, teamwork, talent management, organization of chaos, knowledge management, trust, job rotation, loyalty, work difficulty, experience survive and dignity. Information collecting tools were questionnaire and interview surveyed among a sample society of Senior Managers of Iran electricity distribution companies. The study method is descriptive-exploratory and is with applied objective.
    Keywords: events, utilities, electricity distribution companies, high reliability organization
  • Ebrahim Mahmoodzade, Mahdi Sahraei *, Mohammad Mehdi Ghouchani Khorasani Pages 77-91
    Today , because of the complexities of cyberspace and its influence on many other fields from the national security viewpoint, the necessity of monitoring systems with cyberspace routing approach and also a global view of all its dimensions, including cultural, social, political, economic, security, military and science and technology seems more urging than ever. With the development of database systems and high volume data stored in these systems, there is a need for an instrument to process these stored data and information obtained from this process and aslo making them available to users. Ever increasing development of the communication tools in the field of information and communication technology, and the need to create intelligence dominance over this area toward prevention of surprises in crises encounterings, and considering the volume, velocity and variety of data in social networks, proves the neccessity for development of Big Data technology strategies in social network analysis. It is worth noting that this concept cannot in any way be dealt with traditional analytical methods and should modern technologies should be utilized instead. Since one of the main topics in the field of Big Data and data mining methods for remediation of achieving added value in the field is massive data, this study tries to identify the analysis and prioritization technologies needed to develop strategies of Big Data technology in social network analysis to predict the occurrence of crisis. According to the subject and objective of the study, type of applied-development research is used. The method of using quantitative methods and information gathering through a panel of experts and questionnaire fill-out, has been applied to a population of 20 elite students in the field of ICT and analysis utilizes big data strategy by means of Likert scale to evaluate priorities.
    Keywords: Analysis of social networking, big data strategy, predicted the crisis
  • Hosien Sadin *, Mohammad Mirzaali, Masoumeh Kosari Safa Pages 93-104
    Earthquakes of less than 5 Richter magnitudes are not dangerous to buildings and even rural buildings are less impaired in this regard. While earthquakes with a Richter magnitude of between 5 to 6 in rural areas and 6 to 7 in urban areas are very disastrous. Due to the specific situation of Iran from the tectonic viewpoint, it can be argued that all faults are seismically active in the country. So that losses and casualties could be occurred every year specifically in rural areas. Therefore this natural phenomenon happens in Iran and requires preparation for resisting, identifying, and risk management. This research has been done with the aim of investigating the amount of risk and estimation of losses caused by earthquake in rural areas. The role of human factors, geology and geomorphology as effective factor in destruction and losses has also been analyzed. Participants of this study are rural district residents of Abarshiveh, Damavand located in Tehran province. It has 10201 population including 31 residential spots according to 1390 census. The method of research is descriptive analysis which is analyzed and studied using hierarchal model (AHP) as well as geographic information system (GIS). The results of the survey showed that 51.6 percent of the residential spots of the rural district are located within five kilometers from faults, where geologically and geomorphologically have high potential for earthquake. If an earthquake happens, the majority of causalities will be 1037 in day time and 1075 at night time in residential and nonresidential structures. Also 657 of residential and nonresidential structures will be ruined. Rehabilitation and reconstruction of these structures will impose a damage of three hundred billion Rials on the economy of the country.
    Keywords: Risk Analysis, earthquake, vulnerability, Human casualties, barshiveh rural district
  • Rahmat Mohammadzadeh *, Nahideh Rezaei, Negar Mohammadzadeh Pages 105-119
    One of the physical form problems in rural settlements, is inappropriate resistance of residential buildings against natural disasters. After the landslips of 1977 in the Rowshanaq village of Ardebil province, its geographical location was moved and post-disaster houses were erected for victims, but those houses were altered vastly. This paper aims to assess the architectural quality of post-disaster houses and their further attachments. In this regard, cross sectional survey-descriptive method will be used for analyses of 8 randomley selected families. The survey has been done by interviewing and answering to the five scales of Likert and the scores have been obtained by the analysis of descriptive statistics. It was revealed that post-disaster houses do not suffice to satisfy all the needs of users. According to the survey, original plans of post-disaster houses scored 108 out of 240 in climatic component quality and got 109 scores out of 320 in architecture quality, so were appraised as weak; however modified plans were appraised as mediocre by getting 136 scores out of 240 in climatic component and 160 scores out of 320 in architecture component quality. The weaknesses can be improved by corrective actions like: consideration of climatic and social requirements in designings, strategic planning and organizational design approach, etc
    Keywords: Post-disaster housing, Reconstruction, Architecture, Rowshanaq Village
  • Sowgol Fazel *, Masood Taghvaii, Amir Mahmoodzadeh Pages 121-132
    Iran is known as a country with high seismic activities, very large earthquakes with long return periods, wherein the absence of earthquake in an area doesnt indicate permanent stability. Referring to earthquake zoning map of Iran, it is evident that more than 90% of the area of this country rests on the earthquake risk zone. In this context, the evaluation of the seismic vulnerability of different regions of the country in order to reduce the vulnerability of urban communities should be of high priority.
    Methods
    This research is an applied type one and done in analytical method. in addition to introduce the Vulnerability concepts , we used a variety of quantitative and qualitative parameters, on the basis of multi-criteria decision making approach and network analysis process (ANP) assessment of the seismic vulnerability of Najaf Abad. Vulnerability analysis conducted by AHP model and the results of this model are also presented, as well as comparing the results from the ANP and AHP models.
    Results
    With respect to the vulnerability zoning map of the city, around 30% of developed area of the town is within high and very high vulnerability range and 37% of the town has a medium vulnerability. Finally through overlaying the population distribution map on the vulnerability map it was concluded that more than 51000 individuals are in the high and very high vulnerability zones. Because of the interdependence between the criteria and sub-criteria, the results of ANP is more logical and better adjusted between the two methods with the same conditions.
    Keywords: vulnerability, AHP model, ANP model, earthquake, Najaf Abad
  • Zahra Parisay *, Majid Ownegh, Vahedberdi Sheikh, Abdolreza Bahremand Pages 133-143
    One of the most important factors causing flood and related causalities is flood plain encroachment and inappropriate land use type. The flood zonation is one of the management tools for predicting the severity of losses caused by flood in order to control them. The main purpose for this study was impact assessment of land use planning scenario on flood inundation extent and losses caused along a 21 km reach of the Gorganroud river main channel within the Bustan dam basin. To this end, the basic data required by the model such as geometric properties and cross-sections (at 316 locations) of the river channel, roughness coefficients estimated by the Cowan method and peak discharge of hydrographs calculated by the Mod-Clark conceptual distributed method were entered to HEC-RAS hydraulic model. After calculation of the water surface profile by the HEC-RAS model, flood inundation extent for 2, 5, 10, 25, 50, 100 and 200 – year return periods and two conditions of current land use and land use planning scenario was calculated using the HEC-GeoRAS software and flood risk zonation was done for 5 classes of risk. Results of statistical test showed that the flood risk zones decreases significantly in case of scenario planning for all return periods (p
    Keywords: HEC-RAS, HEC-GeoRAS, Zonation, Risk, landuse planning scenario
  • Mousa Abedini, Nazila Yaghoob Nejad Asl * Pages 145-155
    The mountainous parts of Tehran province is located on the formations where are susceptible to landslides and if the landslide occurres in these areas, we will be facing the irreparable effects in various aspects. The purposes of this study are investigation and analysis of landslide in Tehran province and zonation of those areas where are susceptible to landslide. This zonation is done by using 8 quantitative and qualitative indicators, including geology, elevation, slope, aspect, distance from the faults, distance from the rivers, land use and average annual precipitation as the factors in the occurrence of landslide in ArcGIS software. The result of the present study showed that about 13.31 percent of the study area is located in high and very high zones of potential vulnerability, 13.71 percent of the study area is located in moderate zone of potential vulnerability, and about 72.94 percent is located in low and very low zones of potential vulnerability as well. After conducting field observations of landslide-prone areas and comparing it with the zonation map, accuracy and efficiency of fuzzy model will be verified. High and very high zones of potential vulnerability are mainly foothills and mountainous areas of Tehran Province. We considered high vulnerability due to topography and human factors. However, risk of landslides morphology seems to be a function of slope, indicating the role of slope in landslide occurrence.
    Keywords: Zonation, Landslide, Fuzzy model, Tehran province