فهرست مطالب

پژوهش های جامعه شناختی - سال یازدهم شماره 1 (بهار 1396)
  • سال یازدهم شماره 1 (بهار 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/04/04
  • تعداد عناوین: 8
|
  • بهاره جمند، محمد صادق مهدوی، علیرضا کلدی صفحه 7
    پژوهش حاضر به بررسی رابطه ی بین تجددگرایی و بی رغبتی نسبت به ازدواج در میان جوانان شهر تهران می پردازد. روش پژوهش از نوع پیمایش است. جامعه ی آماری این تحقیق، شامل تمامی افراد در محدوده ی سنی 20 تا 40 سال ساکن شهر تهران است. حجم نمونه برمبنای فرمول کوکران 384 مشخص گردیده است که بر مبنای آن، تعداد 384 پرسشنامه به شیوه ی نمونه گیری تصادفی خوشه ای بین افراد مورد نظر پخش شده است. مدل نظری این تحقیق تلفیقی از رویکرد نظری اینگلهارت، ساختار خانواده ی آدورنو و هورکهایمر، نظریه ی رسانه ای کاشت جورج گربنر و رویکرد مدرنیته ی گیدنز، هابرماس و بک است.متغیرهای مستقل پژوهش عبارت بوده اند از: فردگرایی، مدگرایی، مادی گرایی، برابری خواهی جنسیتی، نگرش نسبت به ساختار دمکراتیک خانواده و مصرف رسانه ای. در واقع، این متغیرها را به عنوان ابعاد تجددگرایی در نظر گرفته ایم. یافته های پژوهش بیانگر این است که بین همه ی متغیرهای فوق الذکر با بی رغبتی نسبت به ازدواج رابطه ی مثبت و معناداری وجود دارد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیونی حاکی از آن است که متغیر برابری خواهی جنسیتی (371/0) بالاترین اثر کل را بر بی رغبتی به ازدواج داشته است. متغیرهای مدگرایی(26/0)، فردگرایی (255/0) و مادی گرایی (241/0) در رده های بعدی تاثیرگذاری قرار داشته اند. ضریب تعیین (R2) نشان می دهد که 42 درصد از نوسانات در بی رغبتی نسبت به ازدواجتوسط متغیرهای فوق الذکر تبیین می شود. همچنین مقدار آزمون F (741/54) و سطح معناداری (000/0) نشان می دهد که مدل فوق در سطح 99/0 معنادار می باشد.
    کلیدواژگان: تجددگرایی، فردگرایی، مدگرایی، مادی گرایی، بی رغبتی نسبت به ازدواج، مصرف رسانه ای
  • زهرا حضرتی صومعه، محمد رحیمی صفحه 35
    امروزه دستیابی به توسعه همه جانبه و پایدار با مشارکت اجتماعی در تمامی ابعاد آن میسر است لذا این پژوهش به بررسی مشارکت اجتماعی و عوامل موثر بر آن در میان شهروندان شهر تهران می پردازد. چارچوب نظری با استفاده از نظریه پردازانی چون بوردیو، کلمن، فوکویاما و پاتنام، افه و فوش، گلیزر، لایبسون و ساکردوت و برم و ران ارائه شد. روش این پژوهش پیمایشی و از نوع توصیفی و تبیینی است که با تکنیک «پرسشنامه محقق ساخته» که دارای اعتبار صوری و اعتبار سازه ای و اعتماد (آلفای کرونباخ بالای 70 درصد) در بین 400 نفر از شهروندان تهرانی 18 سال و به بالای که با روش نمونه گیری منطقه ای و سهمیه ای انتخاب شدند، انجام گرفته است. یافته های پژوهش نشانگر این بودند که بین سن، اندازه خانوار، سال های اقامت فرد در شهر، درآمد، آگاهی، احساس امنیت، روابط خویشاوندی، اجبار در گروه ها، میزان مطالعه، تماشای تلویزیون، استفاده از اینترنت، دین باوری و تعهد دینی و مشارکت اجتماعی رابطه معناداری وجود دارد. نتایج به دست آمده از تحلیل عاملی نیز نشان می دهد که 30 گویه ای که در 2 بعد، به سنجش ابعاد مشارکت اجتماعی می پردازند در 7 عامل خلاصه گردید و آزمون تحلیل عاملی توانسته 262/61 درصد واریانس داده ها را تبیین کند. از راه های افزایش مشارکت اجتماعی؛ اعتماد افراد نسبت به هم، نهادها و دولت، آموزش شیوه ها و پیامدهای مشارکت در شهر، تشویق به فعالیت های گروهی با تبلیغات از طریق رسانه های جمعی و... مطرح شده است.
    کلیدواژگان: مشارکت اجتماعی، مشارکت اجتماعی رسمی و غیر رسمی، سرمایه اجتماعی، اعتماد اجتماعی
  • جمشید خویینی، احمد بخارایی صفحه 65
    امروزه فروپاشی مرزهای اطلاعاتی، شتاب تحولات و پیشرفت فن آوری، تاثیرات عمیق و شگرفی بر جنبه های مختلف زندگی افراد برجا گذاشته است. همگام با این تحولات، ارزش‏ها و کارکردهای خانواده نیز دچار دگرگونی‏ هایی شده است. بنابراین این تحقیق با هدف تاثیر اعتقادات دینی بر آسیب پذیری فرهنگی خانواده در شهر زنجان انجام شده است. روش تحقیق کمی و از ابزار پرسشنامه استفاده شده است. با استفاده از فرمول نمونه گیری کوکران 380 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. افراد مورد نظر به شیوه نمونه گیری طبقه ای و در مرحله بعد تصادفی انتخاب شدند. یافته های تحقیق نشان داد که ابعاد مختلف باورهای دینی یعنی بعد اعتقادی، عاطفی، پیامدی و مناسکی با ابعاد مختلف آسیب های فرهنگی خانواده یعنی نظارت و کنترل خانواده، انحرافات اخلاقی، گرایش به فرهنگ غرب، استفاده از ماهواره و فضای عمومی خانواده رابطه معنی داری داشته اند. تحلیل رگرسیون چند متغیره هم نشان داد که متغیرهای بعد اعتقادی دینداری، بعد عاطفی، بعد پیامدی و بعد مناسکی دینداری تاثیر معنی داری بر کاهش آسیب پذیری فرهنگی خانواده داشته اند. این چهار متغیر با همدیگر 42 درصد از تغییرات آسیب پذیری فرهنگی خانواده ها را تبیین می کنند.
    کلیدواژگان: باورها دینی، آسیب پذیری فرهنگی خانواده، انحرافات اخلاقی و گرایش به فرهنگ غرب
  • علی ابوالعی اقدسی، محمدرضا مایلی صفحه 85
    امروزه، سرمایه ی اجتماعی توانسته است نظر بسیاری از صاحب نظران را در مطالعات توسعه، در زمینه های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به خود جلب کند. درادبیات علم سیاست، مفهوم توسعه سیاسی نزدیک ترین مفهوم به سرمایه ی اجتماعی است. همچنین در رویکرد سرمایه اجتماعی، سیاست در متن جامعه و از پایین به بالا نگریسته می شود. بحث اعتماد و همبستگی، از مباحث دیرپا در مطالعات توسعه ی سیاسی است. همبستگی و انسجام، در شبکه روابط واعتماد، نقش مهمی برای تعیین وضعیت هویت و مشروعیت یک نظام سیاسی ایفا می کنند. در جامعه ای که افراد مناسبات مبتنی بر اعتماد و همبستگی داشته باشند، امکان وقوع مشارکت همگان در تصمیم گیری، تکوین و تحکیم دموکراسی به منزله ی مهم ترین مشخصه توسعه سیاسی بیشتر است. همانطور که سرمایه ی اجتماعی می تواند بر توسعه ی سیاسی اثر بگذارد، توسعه ی سیاسی، نیز می تواند کشور را از نظر پتانسیل هایی که دارد روابط انسان ها را که بر پایه ی روابط قدرت است گسترش دهد. این پتانسیل ها تعامل جوامع بر سر قدرت، توسط توسعه ی سیاسی بسط پیدا می کند. در اثر تعامل پتانسیل های مذکور ،سازمان هایی ایجاد می شود، که این سازمان ها می تواند سرمایه ی اجتماعی را بهتر محقق نماید. بالطبع زمینه های مشارکت و اعتماد، بین این سازمان ها، در اثر تعامل فراهم می گردد، و در نتیجه ،سرمایه ی اجتماعی شرط لازم برای توسعه ی سیاسی است اما شرط کافی نیست. توسعه ی سیاسی حتما افزایش سرمایه ی اجتماعی را به دنبال دارد اما سرمایه ی اجتماعی لزوما افزایش توسعه ی سیاسی را به دنبال نخواهد داشت. مسئله ایی که دراین تحقیق به دنبال بررسی آن هستیم « تحلیل دو سویه ی رابطه ی سرمایه ی اجتماعی با توسعه ی سیاسی است». و بدنبال پاسخ به این سوال که : سرمایه ی اجتماعی چگونه می تواند با توسعه ی سیاسی ارتباط داشته باشد؟
    کلیدواژگان: سرمایه ی اجتماعی، توسعه ی سیاسی، مشروعیت سیاسی، شبکه ها و هنجارها، اعتماد و انسجام اجتماعی
  • محمد صادق فربد، مژگان یزدانی صفحه 127
    آیین «سن تکلیف» در همه ادیان به صورت مشترک وجود دارد، هر کدام به شیوه ای خاص این مراسم را اجرا می کنند. در این پژوهش شناسایی نمادها، آشنایی با خصوصیات سدره و کشتی و خوان سدره پوشی، چگونگی کشتی بستن و نحوه اجرای مراسم بررسی شده است. مکان پژوهش دبیرستان دخترانه مارکار شهر یزد و جامعه مورد بررسی 12 نفر از نوجوانان 15 -7 ساله است که با روش مردم شناختی ژرفانگر توام با مشاهده مشارکتی مستقیم، مصاحبه با مطلعین این دین، همراه با مطالعه اسنادی وکتابخانه ای انجام شده است. چارچوب های نظری، نمادگرایی و نظریه تفسیری کلیفورد گیرتز، کارکردگرایی مالینوفسکی است. نتایج پژوهش حاکی از آنست که آیین ها، باورها و اعتقادات دینی تاثیر شگرفی بر حالات روحی و روانی دارند وبا برگزاری آیین ها وجشن ها که از پیشینیان رسیده است، آرامش روحی ناشی ازدین پذیری و جامعه پذیری حاصل می شود. سدره پوشی در دین زرتشتی آیینی است که گذار از مرحله کودکی به نوجوانی محسوب می شود و عمل کردن به باورهای زرتشتی می آموزد و نیز نشان می دهد که نوزوت (Nozoot) در پیمودن راه راستی تنها نیست و دیگر زرتشتیان، اشوان و راستی جویان جهان نیز با او همازور و همراهند.
    کلیدواژگان: سیره امیرالمومنین، نهج البلاغه، رسانه، روش، انسجام اجتماعی
  • سراج الدین محبی، مهدی سوادی صفحه 149
    تعهد سازمانی به عنوان یک نگرش مهم شغلی در طول سالیان گذشته توجه بسیاری از محققین رشته های مختلف خصوصا رشته های مرتبط با علوم رفتاری را به خود اختصاص داده است. با توجه به اینکه منابع انسانی در درون هر سازمان با ارزش ترین منابع سازمانی می باشد، لذا توجه ویژه به این منبع مهم و با ارزش و ایجاد مکانیزم های موثر جهت افزایش انگیزه این گروه در سازمان که نهایتا منجر به تعهد و وفاداری و ایجاد زمینه های لازم در خصوص افزایش بهره وری و اثر بخشی سازمان فراهم می نماید، از وظایف مهم و انکار ناپذیر مدیران می باشد. لذا با توجه به ضرورت تربیت افراد متعهد در سازمان ها و اینکه یکی از راه های حفظ سازمان در محیط رقابتی امروز حفظ نیروهای کارآمد و توانمند می باشد تحقیق حاضر به بررسی عوامل پیش زمینه ای موثر بر تعهد سازمانی در میان کارکنان دانشگاه های آزاد اسلامی استان هرمزگان پرداخته. در تحقیق حاضر پس از تعیین پایایی و روایی پرسشنامه تعهد سازمانی (( آلن و میر)) تعداد 320 نفر از شاغلین در مرکز آموزشی دانشگاه های آزاد استان هرمزگان از طریق نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده به عنوان نمونه مورد بررسی، انتخاب و پس از تجزیه و تحلیل داده ها، نتایج نشان داده که میزان درآمد، جنسیت و سطح تحصیلات با تعهد سازمانی ارتباط معنی داری داشته در حالی که متغیرهای وضعیت تاهل و سن ارتباط معنی داری با تعهد سازمانی نداشته و ارتباط معنی داری بین دو متغیر مذکور و تعهد سازمانی مشاهده نگردید.
    کلیدواژگان: تعهد عاطفی، تعهد هنجاری، تعهد وظیفه ای
  • منصور حقیقتیان صفحه 169
    با توجه به اهمیت روزافزون تحصیلات در کسب موقعیت های اجتماعی و تفاوت دسترسی اعضای طبقات مختلف به آموزش، این تحقیق به بررسی رابطه بین برخی متغییرهای خانوادگی با بازدهی تحصیلی دانش آموزان در شهر اصفهان پرداخت. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر اصفهان می شد که از بین آنها 410 نفر با استفاده از فرمول کوکران و از طریق روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی به عنوان نمونه تخاب شدند. نتایج تحقیق نشان داد بین مشارکت والدین در امور درسی فرزندان ، انتظارات والدین از فرزندان ، نوع روابط والدین با فرزندان، سرمایه اقتصادی خانواده و موفقیت تحصیلی دانش آموزان رابطه معنادار وجود داشت. ضریب تاثیر روابط والدین بر موفقیت تحصیلی برابر26/0 و ضریب تاثیرسرمایه اقتصادی برابر با 14/0 بود و که از نظر آماری دارای معنادار بود.
    کلیدواژگان: روابط والدین با فرزندان، انتظارات والدین از فرزندان، سرمایه اقتصادی و موفقیت تحصیلی
  • حبیب الله کریمیان، لیلا توفیقی صفحه 181
    گسترش خانه های دوم علاوه بر اشتغال زایی، درآمدزایی و ارتقاء سطح فرهنگی موجبات استحکام پیوندهای اجتماعی افراد و جوامع محلی را فراهم می آورد. امروزه گردشگری روستایی نقش مهمی در ایجاد اشتغال و فعالیت-های اقتصادی روستائیان دارد، به طوری که گرایش زیادی در جهان برای سرمایه گذاری در این صنعت به وجود آمده است و میل به متنوع سازی فعالیت های روستایی از طریق گردشگری رو به فزونی می رود. در این پژوهش اثرات گسترش و توسعه گردشگری در ناحیه لواسانات با تاکید بر خانه های دوم قابلیت ها و محدودیت ها و ارائه راهبردها و راهکارهایی لازم برای رشد و توسعه گردشگری مورد بررسی قرار گرفته است. از این رو پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و مبنای روش آن توصیفی- تحلیلی است. داده های مورد نیاز تحقیق از طریق مطالعات اسنادی(کتابخانه ای) و میدانی به دست آمده است. تجزیه و تحلیل داده ها و نتایج حاصل از آن ضمن تاکید بر نقش گردشگری بر توسعه روستایی بیانگر آستانه آسیب پذیری نقاط روستایی به علت بالا بودن تعداد گردشگران در این نواحی بوده و این مسئله لزوم بازنگری و ارائه سیاست هایی مناسب با ویژگی های منطقه در جهت رفع محدودیت ها و استفاده مناسب از مزیت های نسبی موجود را ایجاب می نماید.
    کلیدواژگان: گردشگری روستایی، توسعه روستایی، خانه دوم، منطقه لواسانات
|
  • Bahare Jamand, Mohamadsadegh Mahdavi, Alireza Koldai Page 7
    The present study investigates the relationship between modernism and reluctance towards marriage among youths in Tehran using a survey methodology. The research population included all individuals aged 20 to 40 years living in Tehran. The sample size was determined using Cochran's formula. Accordingly, 384 questionnaires were distributed among the respondents using random cluster sampling technique. The conceptual model of the study was developed based on a combination of Ingelhart’s theoretical approach, Adorno and Horkheimer’s family structure, George Gerbner’s cultivation theory and modernist approaches proposed by Giddens, Habermas, and Beck. The independent variables manipulated in this study were individualism, fashion, materialism, gender equality, family, and media consumption that were used as the components of modernism. The findings of the study showed that all the aforementioned variables had a significant positive relationship with reluctance towards marriage. In addition, the results of regression analysis indicated that gender equality (0.371) had the highest total effect on the reluctance to marry, followed by variables such as fashions (0.26), individualism (0.255), and materialism (0.241) which occupied the next positions in terms of their effects on reluctance towards marriage. The value of coefficient of determination (R2) also indicated that that 42% of the variations in reluctance towards marriage can be explained by the variables used in the research model. In addition, F-value (54.741) and the significance level (0.000) show that the research model is significant at the confidence level of 0.99.
    Keywords: modernism, individualism, fashion, materialism, reluctance towards marriage, media consumption
  • Zahra Hazrati, Mohamad Rahimi Page 35
    Today, achieving comprehensive and sustainable development in all its dimensions is possible with social participation, therefore, this study investigates the social participation and factors affecting it among people in Tehran. The theoretical framework using theorists such as Bourdieu, Coleman, Fukuyama and Putnam, Offe and Foush, Glaeser, Laibson and Sacerdote, Brehm and Rahn are presented. This research method is descriptive and explanatory survey with a researcher-made questionnaire which has face validity and construct validity and reliability (Cronbach's alpha over 70 percent) among 400 citizens (18 year olds) selected by a quota sampling method. The results show that there is a significant relationship between age, size of household, years of residence in person, income, knowledge, sense of security, family relations, forcing groups, amount of study, watching television, using the Internet, religion belief and religious commitment and social participation. The results of the factor analysis shows that with 30 items in two dimensions, the assessment of social participation in 7 factors could explain % 61.2 of the variance. Ways to increase social participation are proposed as; trust people together, institutions and government, education practices and outcomes of participation incites, encouraging group activities with advertising through mass media, etc.
    Keywords: social participation, city, formal, informal social participation, social capital, social trust
  • Jamshid Khobini, Ahmad Bokharaei Page 65
    Today, the collapse of the boundaries of information, the pace of change and technological advances have had profound effects on the various aspects of life. Along with these changes, the values and functions of the family have also been transformed. Therefore, this research has been conducted with the aim of influencing religious beliefs on family cultural vulnerability in Zanjan. A quantitative research method and a questionnaire tool are used. Using the Cochran sampling formula, 380 individuals are selected as sample. The subjects are selected by stratified sampling and randomly selected in the next step. Findings of the research show that there is a significant relationship between different dimensions of religious beliefs such as beliefs, emotions, outcomes and rituals with different dimensions of family cultural harm, namely family monitoring and control, moral deviations, tendency towards Western culture, use of satellite and family atmosphere of the family. Multivariate regression analysis also show that religious beliefs, emotional dimension, consequential dimension and religious rituals have a significant effect on decreasing family cultural vulnerability. These four variables together are accountable for 42 percent of the variation in family cultural vulnerabilities.
    Keywords: religious beliefs, family cultural vulnerability, moral deviations, tendency towards Western culture
  • Ali Abolaliaghdasi, Mohamadreza Mayeli Page 85
    Today, social capital has absorbed the attention of many experts in development studies and in social, economic and political fields. In politics literature the concept of political development is the closest concept to the social capital. Thus in the social capital approach, politics is seen from bottom to top. Trust and solidarity discussion, are the long-standing debate in the political development studies. Cohesion, and solidarity in the trust relationship network, play an important role to determine the identity and legitimacy of a political system. In a society where people have a relations based on trust and solidarity , the possibility of public occurrence participation in decision-making , genesis and consolidation of democracy as the most important characteristic of the greater political development. As social capital can influence the political development, political development develops the country in terms of potential human relationships based on power relations. This potential interaction between communities over power, will be expanded by political development. With the interaction of mentioned potentials the organization are created, which they can create better social capital. Naturally areas of participation and trust between the organizations are provided by the interaction, and as a result, social capital is a necessary condition but not sufficient condition for political development. Be sure to follow the political development of increased social capital but social capital increase does not necessarily follow the political development.
    Keywords: social capital, political development, political legitimacy, networks, norms, trust, social cohesion
  • Mohamadsadegh Farbod, Mojgan Yazdani Page 127
    The ritual ‘duty bound’ exists in all religions which is carried out in the ceremonies in a particular manner. This study tries to identify the symbols, the characteristics of the Kushti and the tablecloth of Navjote and the ceremony. The statistical population is the 12 teenagers aged 7 to 15 years old in Markar girl's high school in Yazd. The research method is in-depth anthropological method and interviews with the acknowledged about the faith. Theoretical frameworks include symbolism, Clifford Geertz theory of interpretation and Malinowski's functionalism. The results indicate that rituals and religious beliefs have a profound effect on mental states and by holding ceremonies from predecessors, peace of mind because of religion and socialization would happen. The Navjote ritual is the transition from childhood to adolescence and the action to Zoroastrian belief teaches and shows Nozoot is not alone in the path of right and the Zoroastrians, truth-seekers worldwide are associated with him.
    Keywords: Navjote, Kushti, the duty bound ritual, adolescence
  • Serajeddin Mohebbi, Mehdi Savadi Page 149
    Organizational commitment as an important business attitude over the years has attracted many researchers from different disciplines, especially those dealing with behavioral sciences. Given that human resources within each organization are the most valuable organizational resources, paying particular attention to this important and valuable source and creating effective mechanisms to increase the motivation of the group in the organization, which ultimately leads to commitment and loyalty and the creation of a background. It is necessary to increase the efficiency and effectiveness of the organization. It is an important and undeniable task of the managers. Therefore, due to the necessity of training individuals in organizations and one of the ways of maintaining organization in today's competitive environment, maintaining efficient and capable forces. The present study investigates the factors that affect organizational commitment among staff of Islamic Azad University Hormozgan. In this research, after determining the reliability and validity of the Organizational Commitment Questionnaire (Allen & Mir), 320 employees of the Hormozgan Free University Graduate School were selected by random sampling as a sample and after Data analysis show that income, gender and educational level have a significant relationship with organizational commitment, while marital status and age variables have no significant relationship with organizational commitment and there is a significant relationship between the two variables and organizational commitment.
    Keywords: Emotional commitment, normative commitment, duty commitment
  • Mansuor Haghighatiyan Page 169
    Given the ever increasing significance of education in obtaining social positions of importance in recent society and also with regard to the fact that social and economic inequalities condition people’s access to education, this article studies the relationship of selected family variables on children's educational achievements. Family variables that are considered in this study are the following: Parent's relationships with children, parental involvement with children's school work, and parent's expectations with regard to children's academic activities. The research method that was utilized is survey and the technique of data collection was questionnaire. Research population consisted of all first-year intermediary students of the six regions of the city of Isfahan, of which, using Cochran's formula and a random stratified sampling technique 410 students were selected. Research findings showed that Parental involvement, parental expectations regarding students’ academic achievement and family economic status were significantly related to educational outcome.
    Keywords: family variables, family economic capital, educational achievement, Parental involvement
  • Habibolah Karimiyan, Lila Tofighi Page 181
    The expansion of the second homes, in addition to job creation, income generation, and cultural upgrading, will strengthen the social ties of individuals and communities. Today, rural tourism plays an important role in creating employment and economic activity of the villagers, so that there has been a great tendency in the world to invest in this industry and the desire to diversify rural activities through tourism is increasing. In this research, the effects of development and development of tourism in the Lavasanat area, with emphasis on second homes, capabilities and constraints, and the provision of strategies and strategies for tourism development and development are investigated. Therefore, the present study is a descriptive-analytical method based on its purpose. The data required for research is obtained through documentary (library) and field studies. Analyzing the data and its results, while emphasizing the role of tourism on rural development, indicates the threshold of vulnerability of rural areas due to the high number of tourists in these areas, and this necessitates a review and presentation of appropriate policies with the characteristics of the region. In order to eliminate the limitations and proper use of the existing comparative advantages.
    Keywords: Rural tourism, rural development, second homes, the area, Lavasanat