فهرست مطالب

روستا و توسعه - سال بیستم شماره 2 (پیاپی 78، تابستان 1396)
  • سال بیستم شماره 2 (پیاپی 78، تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/06/30
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سمیه هاتفی شجاع * صفحه 1
    بخش بسیار مهمی از فعالیت های جهانگردی مبتنی بر طبیعت بوده و از این‏رو، برای بهبود شرایط زندگی روستاییان و بهره مندی از زیبایی های طبیعی، توجه به گردشگری روستایی حائز اهمیت است. روستای دره مرادبیگ همدان با بهره‏مندی از توان‏های طبیعی، فرهنگی و تاریخی از زمینه برنامه ریزی بر پایه مطالعات طبیعت‏گردی برخوردار است. در مطالعه حاضر، با استفاده از روش ماتریس تحلیلی سوات ( SWOT )، توسعه گردشگری روستای دره مرادبیگ بررسی شد و بر پایه نتایج پژوهش، چشم انداز بی نظیر دو طرف دره مرادبیگ و جاذبه های طبیعی آن مهم ترین نقاط قوت، برخورداری از چشم‏اندازهای طبیعی مهم ترین فرصت بیرونی، نبود برنامه‏ریزی و امکانات اردو و اقامت موقت مهم ترین نقاط ضعف داخلی و تخریب باغ‏ها و فضاهای بکر و تغییر کاربری آنها مهم ترین تهدیدهای این روستا شناخته شدند.
    کلیدواژگان: طبیعت گردی، توسعه پایدار، راهبرد، تحلیل سوات، همدان (شهرستان)، دره مرادبیگ (روستا)
  • عمران طاهری ریکنده، حامد اسکندری دامنه، ولی الله فریادرس *، مهدی شعبان زاده صفحه 23
    در پژوهش پیش رو، دیدگاه های اقتصادی و اجتماعی روستاییان شهرستان جیرفت در مورد طرح پیشنهادی برای احیای تالاب جازموریان بررسی شد. پژوهش با تکمیل 243 پرسشنامه در سال 1393 و برآورد الگوی دومرحله ای هکمن به انجام رسید. نتایج نشان داد که متغیرهای سطح زیر کشت، سن، جنسیت، میزان تحصیلات، سطح درآمد، و اخلاق گرایی به‏گونه‏ای معنی‏دار بر تمایل به مشارکت اثر می گذارند، در حالی که میزان غرامت پیشنهادی به روستاییان از متغیرهای سطح زیر کشت، جنسیت، میزان تحصیلات، تعداد اعضای خانوار، محل سکونت، سطح درآمد، اخلاق گرایی و عکس نسبت میلز تاثیر معنی‏دار می پذیرد. همچنین، 45 درصد روستاییان منطقه مورد مطالعه با این طرح مخالف بودند. از این‏رو، پیشنهاد پژوهش حاضر افزایش درصد مشارکت این روستاییان از طریق اعمال سیاست های ویژه دولت در صورت اجرایی شدن طرح آیش‏گذاری اراضی کشاورزی بود.
    کلیدواژگان: سدسازی، مشارکت روستاییان، طرح آیش گذاری اراضی آبی، الگوی دومرحله ای هکمن، جازموریان (تالاب)
  • سینا بهروزی خورگو، حنانه محمدی کنگرانی * صفحه 47
    پژوهش حاضر با هدف تحلیل شبکه های ارتباطی میان ذی‏نفعان صیادی اعم از مردمی و دولتی در روستای سلخ به منظور بررسی علل عدم توسعه گردشگری روستایی با رویکرد صیادی انجام شد. بر این اساس، داده های مورد نیاز از طریق پرسشنامه از افراد و ادارات ذی‏نفع صیادی جمع آوری شد و با استفاده از نرم افزار Visone ، شاخص های مرکزیت درجه درونی، جایگاه و گروه بندی بر اساس هم ارزی ساختاری ترسیم و تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که در شبکه ارتباطی میان ذی‏نفعان صیادی، اعم از مردمی و دولتی، نقصی وجود ندارد و علت عدم توسعه گردشگری روستایی با رویکرد صیادی در این روستا عدم شناخت صیادان و ادارات مرتبط با فعالیت صیادی در روستای سلخ در زمینه گردشگری روستایی و نیز به دلیل مشکلات اقتصادی صیادان است، تا جایی که به دلیل وضعیت بد اقتصادی، حدود 67 درصد آنها تمایلی به ادامه فعالیت صیادی ندارند. از این‏رو، پیشنهاد می شود که بر ای توسعه گردشگری روستایی با رویکرد صیادی در این روستا، فعالیت های صیادان و ادارات مرتبط با بخش صیادی در این راستا هماهنگ شود و معرفی و تبلیغات مناسب در خصوص قابلیت های گردشگری این روستا و جذب گردشگر صورت گیرد.
    کلیدواژگان: توسعه گردشگری روستایی، تحلیل شبکه ای، ذی نفعان صیادی، نرم افزار Visone، سلخ (روستا)، قشم (جزیره)
  • یوسف قنبری *، وجیهه آرین فر صفحه 69
    هدف پژوهش حاضر ارزیابی تاثیر خشکسالی بر وضعیت اقتصادی و معیشت خانوارهای روستایی در تعاونی های مشاع بود و بدین منظور، آزمون تاثیر خشکسالی بر وضعیت اشتغال، عملکرد تولید، هزینه های تولید و رضایت از درآمد در قالب چهار فرضیه صورت گرفت. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و جامعه آماری آن شامل 248 تعاونی مشاع شهرستان فسا بود که به‏صورت تمام شماری، همه سرمشاع ها مورد پرسشگری قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته بود. برای آزمون فرضیات، از آماره ویلکاکسون استفاده شد. نتایج نشان داد که خشکسالی تاثیرات منفی بر وضعیت معیشت خانوارهای عضو تعاونی های مشاع داشته، به‏گونه‏ای که مقدار آماره ویلکاکسون برای هر چهار بعد در سطح خطای کمتر از 05/0 حاکی از تفاوت معنی‏دار وضعیت معیشت بعد از خشکسالی نسبت به قبل از آن است.
    کلیدواژگان: خشکسالی، معیشت، کشاورزی، تعاونی مشاع، آزمون ویلکاکسون، فسا (شهرستان)
  • نوبخت سبحانی *، مجید اکبری، مریم بیرانوند زاده، هدایت الله درویشی صفحه 93
    در پژوهش حاضر، با رویکرد توصیفی- تحلیلی، به بررسی شاخص های پایداری در سکونتگاه های روستایی با شیوه آنتروپی شانون، تحلیل پوششی داده ها و ماتریس متقاطع در روستاهای شهرستان بناب پرداخته شد. بر پایه یافته های پژوهش، از 28 روستای مورد مطالعه با استفاده از سی شاخص، سیزده روستا به‏عنوان روستاهای کارآ شناخته شدند. همچنین، برای نشان دادن کارآیی هر کدام از روستاها از لحاظ سطح بندی، از ماتریس متقاطع استفاده شد؛ بر این اساس، روستاهای خوشه مهر و زوراق و کوته مهر به‏ترتیب رتبه های اول تا سوم و روستاهای قشلاق خانه برق، خانه برق جدید و القو در رتبه های آخر قرار گرفتند، که نشان‏دهنده وضعیت نامناسب آنها در بین روستاهای مورد مطالعه بود.
    کلیدواژگان: توسعه پایدار، سکونتگاه های روستایی، DEA SOLVER، شهرستان بناب (روستاها)
  • فاطمه کاظمی میانرودی *، سید مهدی میردامادی، لاله مرشدی، عبدالله موموندی صفحه 123
    هدف کلی تحقیق حاضر بررسی شیوه های ارتباطات انسانی در بهبود عملکرد آموزشگران ترویجی از دیدگاه سربازان سازندگی وزارت جهاد کشاورزی بود. جامعه آماری تحقیق 222 نفر از سربازان سازندگی این وزارتخانه بودند که به طریق سرشماری و با ابزار پرسشنامه مورد مطالعه قرار گرفتند. تحقیق حاضر به لحاظ ماهیت، کمی و به لحاظ هدف، کاربردی بود و به روش توصیفی انجام شد. یافته ها نشان داد که بین متغیرهای ارتباطات شنیداری و شفاهی (کلامی)، ارتباطات غیرشفاهی (غیرکلامی)، ارتباطات نوشتاری، مدل های ارتباطی، میزان آشنایی با فرایند ارتباطات و میزان اهمیت فرایند ارتباطات و متغیر عملکرد آموزشگران ترویجی رابطه مثبت و معنی‏دار در سطح 99 درصد وجود دارد؛ و همچنین، نتایج تجزیه و تحلیل رگرسیون نشان داد که حدود 41 درصد از واریانس متغیر وابسته بهبود عملکرد آموزشگران ترویجی توسط متغیرهای ارتباطات شنیداری و شفاهی و ارتباطات غیرشفاهی تبیین می شود.
    کلیدواژگان: ارتباطات، ارتباطات انسانی، عملکرد آموزشگران، سربازان سازندگی، وزارت جهاد کشاورزی
  • سروش سنایی مقدم *، رسول بلاغی، بهروز محمدی یگانه، مهدی چراغی صفحه 145
    بعد اجتماعی توسعه پایدار از ابعاد اصلی آن شناخته می شود. هدف پژوهش حاضر ارزیابی پایداری اجتماعی نواحی روستایی دهستان های شهرستان چرام در استان کهگیلویه و بویراحمد بود. نوع پژوهش کاربردی و روش آن نیز توصیفی- تحلیلی بوده، گردآوری اطلاعات به‏صورت کتابخانه ای و میدانی انجام پذیرفت. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از روش های دلفی فازی و با به‏کارگیری شیوه تاپسیس فازی صورت گرفت. حجم نمونه با استفاده از روش نمونه گیری کوکران 285 سرپرست خانوار روستایی تعیین شد. نتایج نشان داد که وضعیت مجموع شاخص های ذهنی پایداری اجتماعی روستاهای سرفاریاب و بردیان در خوشه پایدار واقع است و روستای الغچین علیا خوشه مربوط به پایین ترین سطح پایداری اجتماعی را شکل می دهند؛ از این‏رو، توسعه متوازن نواحی روستایی در شهرستان چرام مستلزم بازنگری مسئولان ذی‏ربط در تخصیص منابع و امکانات، توزیع برابر فرصت ها و ارتقای کیفی خدمات در راستای کاهش فاصله بین نواحی روستایی است.
    کلیدواژگان: پایداری اجتماعی_پایداری روستایی_روش دلفی فازی_شاخص ذهنی_کهگیلویه و بویراحمد (استان)
|
  • Somayeh Hatefi Shojae * Page 1
    An important part of tourism activities is nature-based; and in the majority of regions, paying attention to the rural tourism is of great importance to improve life conditions of the rural people and farmers while enjoying natural beauties. The village of Dareh Morad Beyg in Hamedan County of Iran, with its possible potentials in cultural, natural and historical fields, has the required basis for planning based on ecotourism studies and surveys. This study aimed at investigating the tourism development of this village through an analytical matrix of SWOT. The results showed the excellent landscapes in both sides of the village and their natural attractions as the most important strengths , using its natural landscapes as an external opportunity , lack of comprehensive planning and lack of camping facilities as the most important internal weaknesses, and destruction of the gardens and pristine spaces subject to land use changes as the most important threats .
    Keywords: Ecotourism, Sustainable Development, Rural Development, SWOT Technique, Dareh Morad Beyg (Village), Hamedan (County)
  • Emran Taheri Rikandeh, Hamed Eskandari Damaneh, Valiollah Faryadras *, Mehdi Shaabanzadeh Page 23
    This study aimed at investigating the economic and social viewpoints of farmers in Jiroft county of Iran about the proposed plan for restoration of Jazmoryan wetland. After completing 243 questionnaires in 2014 with estimates of Heckman's two-step model, the collected data were analyzed. The results showed that the variables of acreage, age, gender, education level, income level and morality significantly affected the farmer's willingness to participate while the amount of compensation offered by the farmers, regardless of culture, was significantly affected by the variables of acreage, gender, education level, household members, location of residence, income level, morality and inverted Mills ratio; in addition, some 45 percent of the farmers surveyed disagreed to the plan. Finally, it was suggested that the government would definitely need to increase the participation of farmers through policy actions while implementing the plan.
    Keywords: Dam Construction, Wetland, Agriculture, Laying Irrigated Lands Farrow (Plan), Hackman Two-Stage Model, Jazmoryan (Wetland)
  • Sina Behrouzi Khorgu, Hannaneh Mohammadi Kangarani * Page 47
    This study aimed at analyzing the relation networks among both public and private fishing stakeholders in Salakh village, Qeshm island of Iran, in order to examine the reasons of underdeveloped fishing tourism in this village. Required data were collected using a questionnaire filled by the concerned stakeholders of the village and then, the networks were delineated and analyzed using In-degree Centrality, Status, and Grouping based on Role Equivalence Indices in Visone software. The study results revealed that there was no defect in the relation networks among the stakeholders and indeed, the fishermen and organizations didn’t have sufficient information about this industry and also, 67 percent of the fishermen didn’t have tendency to continue the fishing due to their economic problems as well as the bad economic status of this activity. Coordinating the activities of fishermen and organizations related to fishing industry and giving the required educations to fishermen were suggested as necessary measures to develop the fishing tourism in Salakh village; furthermore, to introduce and advertise in good manner about tourism potentials of the village to attract tourists were among the other recommendations.
    Keywords: Rural Tourism Development, Fishing Approach, Network Analysis, Stakeholders, Visone, Salakh (Village), Qeshm (Island)
  • Yousef Ghanbari *, Vajiheh Aryanfar Page 69
    This study aimed at evaluating the impact of drought on the economic status and livelihood of the rural households in collective operation units (cooperatives) in Fasa county of Iran. The effects of drought on the employment status, production performance, production costs and satisfaction with income were formulated within four hypotheses. A descriptive-analytical research method was used and the study population included 248 joint cooperatives of the county, with all the supervisors of the units being surveyed using the complete enumeration method. The required data were collected through a self-designed questionnaire. The hypotheses were tested using Wilcoxon statistic. The results showed that drought had a negative effect on the livelihood of rural households who were the members of these cooperatives. The Wilcoxon statistic values for all dimensions at an error level smaller than 0.05 indicated a significant difference between the rural people's livelihoods before and after the drought .
    Keywords: Drought, Livelihood, Agriculture, Joint Cooperatives, Wilcoxon Test, Fasa (County), Iran
  • Nowbakht Sobhani *, Majid Akbari, Maryam Beyranvandzadeh, Hedayatollah Darvishi Page 93
    Received: 15 March, 2016 Accepted: 17 April, 2017 This study, with a descriptive-analysis approach, aimed at investigating the sustainability indicators in rural settlements using Shannon entropy, DEA Solver and matrix crossover techniques in the villages of Bonab county of Iran. The results indicated that from the 28 studied villages applying 30 indicators, 13 villages were recognized efficient. Moreover, to demonstrate the effectiveness of each countryside in terms of rating, the cross matrix was utilized; and accordingly, villages of Khoshe Mehr and Zavaragh and Kutah Mehr were allocated the first to third rankings, respectively, while Gheshlagh Khane Bargh, Khane Bargh Jadid and Algho villages were placed in the last rankings, reflecting the inappropriate situation among the studied villages.
    Keywords: Sustainable Development, Rural Settlements, DEA Solver, Bonab (County), Iran
  • Fatemeh Kazemi Mianroudi *, Seyed Mahdi Mirdamadi, Laleh Morshedi, Abdollah Moumvandi Page 123
    Received: 31 December, 2015 Accepted: 24 April, 2017 This study aimed at examining the human communication techniques to improve the performance of extension educators from viewpoint of construction soldiers of Jihad for Agriculture Ministry of Iran. It was a quantitative study in nature, an applied research in terms of purpose and a descriptive study in terms of methodology. Statistical population included 222 individuals of the concerned soldiers and the data was collected by a survey approach through questionnaire. The results showed significantly positive relations of audio and verbal communication, nonverbal communication, writing communication, models of communication, informing with communication process and importance of communication process (P=99%) with the performance of extension educators. Also, the results of regression analysis showed that about 41 percent of the variance in the perception of respondents about the improved performance of extension educators was explained by the audio and verbal communication and nonverbal communication.
    Keywords: Communication, Human Communication, Performance of Educators, Construction Soldiers, Jihade Agriculture Ministry (Iran)
  • Soroush Sanaei Moghaddam*, Rasool Balaghi, Behrouz Mohammadi Yeganeh, Mehdi Cheraghi Page 145
    This study aimed at evaluating the social sustainability of rural areas and specifically subdistricts of Charam county, Kohgiluyeh and Boyerahmad province of Iran. This applied research was conducted in a descriptive-analytic method. The data was collected through a library and field study. The information was analyzed in Delphi method by applying fuzzy and also fuzzy TOPSIS techniques. The sample size was determined 285 rural household heads by using Cochran sampling method. The results showed that the total social sustainability subjective indicators in rural areas of Sarfaryab and Bordyan were located in sustainable cluster and of Alghchyn villages, in upper cluster at the lowest level of social sustainability. A balanced development of rural areas in the couty requires reconsideration of the allocated resources, equal distribution of opportunities and improved quality of services in order to reduce the development gaps among the rural areas .
    Keywords: Social Sustainability, Sustainable Development, Delphi Fuzzy, Subjective Indicators, Charam (County), Kohgiluyeh, Boyerahmad (Province), Iran