فهرست مطالب

پژوهشهای میان رشته ای قرآن کریم - سال هشتم شماره 1 (پیاپی 16، بهار و تابستان 1396)
  • سال هشتم شماره 1 (پیاپی 16، بهار و تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/06/23
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مهناز غیاثی*، سیده منور یزدی، غلام رضا صرامی فروشانی، غلام رضا جعفری صفحه 7
    مداخله هایی مانند آیه های قرآن یا موسیقی ایرانی می توانند به عنوان منبعی برای تنظیم هیجان و بهبود دلبستگی مطرح شوند. پژوهش حاضر، با هدف بررسی اثربخشی آیه های قرآن و موسیقی بر مبنای گسیل الکتروفوتون در ارتباط با تغییرات جسمی انجام شد. جامعه آماری، شامل تمامی دوقلوهای همسان و ناهمسان در انجمن دوقلوها و چندقلوهای پارسی بود. نمونه گیری به شیوه تصادفی ساده انجام شد. ابتدا 500 نفر به صورت تصادفی و سپس، از بین آن ها تعداد 28 نفر با تشخیص شخصیت مرزی انتخاب شدند که به صورت تصادفی در دو گروه مداخله آیه های قرآن (14=1n) و موسیقی (14=2n) قرار گرفتند. ابزار پژوهش: مقیاس شخصیت مرزی، مقیاس عاطفه مثبت و عاطفه منفی، دستگاه تصویربرداری الکتروفوتون، کلمات هیجان و دلبستگی منفی بود. برای تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS-23 و روش های آماری آزمون t وابسته (t زوجی) و t اختلاف نمره های دو نمونه مستقل استفاده شد. طبق نتایج حاصل شده، تحریک زیرآستانه ای هیجان منفی و دلبستگی منفی به صورت معناداری در پس آزمون نسبت به پیش آزمون اثربخش بود. بین دو گروه آیه های قرآن و موسیقی، تفاوت معنادار وجود داشت. اثربخشی مداخله آیه های قرآن در مقایسه با موسیقی بر تنظیم گسیل الکتروفوتون بیشتر بود (05/0>p)؛ بر این اساس این نتیجه حاصل می شود که آیه های قرآن منجر به ایجاد نظم در پایین ترین سطوح جسمانی (الکترون ها و فوتون ها) می شوند و جنبه ای از اعجاز قرآن به وسیله مطالعه میان رشته ای مشخص می شود.
    کلیدواژگان: قرآن، موسیقی، دلبستگی به خدا، گسیل الکتروفوتون، شخصیت مرزی
  • صدیقه رضایی دهنوی* صفحه 33
    رابطه بین هیجان و شناخت موضوعی است که توجه محققان روان شناسی را در طول تاریخ این رشته به خود جلب کرده است. در حالی که نظریه های قدیم بر مجزا انگاشتن این دو حیطه تاکید کردند، نظریه های جدید شواهد زیاد و گسترده ای در ارتباط تنگاتنگ بین این دو حیطه ارائه کرده اند. هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین شناخت و هیجان در قرآن و روان شناسی است. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که آیا از دیدگاه قرآن و روان شناسی بین شناخت و هیجان ارتباط وجود دارد و این ارتباط چگونه است؟ از روش توصیفی تحلیلی برای بررسی متن قرآن و متون روان شناسی استفاده شده و بر اساس نتایج به دست آمده از پژوهش های روان شناسی، هیجان ها و عواطف مختلفی مثل غم، شادی، خشم و اضطراب می تواند بر روی درک، قضاوت، استدلال، توجه، حافظه و تصمیم گیری افراد اثر بگذارد. از طرفی نوع قضاوت و ارزیابی افراد از محرک های محیطی می تواند نوع، شدت و تداوم هیجان را تعیین کند. همچنین از منظر قرآن، شناخت و هیجان رابطه ای دوطرفه و علی بر روی یکدیگر داشته و جهت رفتار را تعیین می کنند. این یافته با نتایج به دست آمده از تحقیقات جدید در روان شناسی مطابقت دارد. تلویحات به دست آمده از نتایج در تفسیر آیات مرتبط با این دو مقوله، خودشناسی و تربیت دینی بحث شده است.
    کلیدواژگان: شناخت، هیجان، عاطفه، قرآن، روان شناسی
  • محسن رفیع خواه*، زهرا نقی زاده، مهدی اسمعیلی صدرآبادی، نجمه کاظمی صفحه 49
    مقاله حاضر با هدف شناسایی زمینه های پژوهشی در حوزه مطالعات میان رشته ای سلامت و علوم قرآنی تدوین شد. این پژوهش از نظر روش شناسی جزء روش های کیفی است که در آن با استفاده از مطالعات اسنادی و کتابخانه ای به بررسی موضوع مورد نظر پرداخته شد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه منابع و اسنادی است که به حوزه سلامت و علوم و معارف قرآنی مرتبط بود. در این پژوهش از معیارهای اندازه گیری و وز ن دهی مستخرج از پژوهش نقی زاده و فیضی (1395) استفاده شد. نتایج این پژوهش حاکی از آن بود که در حوزه سلامت و در میان ابعاد مختلف آن، سلامت اجتماعی 85 امتیاز، سلامت روان 27/75 و سلامت جسمانی 09/46 امتیاز را به خود اختصاص داده اند؛ بنابراین اولویت پژوهش در حوزه سلامت، به طور کلی حوزه سلامت اجتماعی است، اما درصورتی که اگر بحث میان رشته ای قرآن و سلامت مدنظر باشد با توجه به آیات متعدد قرآن که به موضوع سلامت روان اختصاص دارد، حوزه روانی سلامت اهمیت پیدا می کند. این پژوهش هم چنین نشان داد که در حوزه علوم قرآن، بخش معارف قرآنی زمینه فعالیت بیشتری برای پژوهشگران و محققین فراهم می آورد.
    کلیدواژگان: رتبه بندی، حیطه های پژوهش، مطالعات میان رشته ای، قرآن، سلامت
  • زیبا فروزش صفحه 67
    طرح مطالعات میان رشته ای قرآن کریم و روان شناسی زمینه نظری مناسبی برای تحول در علوم انسانی با رویکردی قرآن محور در جامعه اسلامی تلقی می شود. به خصوص که آموزه های قرآنی بر اساس رویکرد انسان شناسانه خاص قرآن، نقش اساسی در ادبیات روان شناسی دارد. هدف این مقاله که با روش توصیفی تحلیلی است، ارائه مبانی معرفت شناختی و ویژگی های مطالعات میان رشته ای قرآن کریم و روان شناسی است. یافته های تحقیق نشان می دهدکه مطالعات میان رشته ای قرآن کریم علاوه بر حواس پنج گانه و عقل، بر وحی و قلب تکیه داشته در حالی که روان شناسی متعارف با یک روش اثبات گرایانه فقط بر حس و تجربه تاکید دارد. همچنین نتایج به دست آمده نشان داد که مهمترین ویژگی های مطالعات میان رشته ای قرآنی نسبت به روان شناسی متعارف، جامعیت، توجه به مبداء و معاد، اتقان و خطاناپذیری، و دارا بودن ساختار جامع و تناسب میان تکوین و تشریع است. نوآوری این پژوهش، انجام مطالعه میان رشته ای قرآن کریم و روان شناسی بر اساس مبانی معرفت شناختی اسلامی است.
    کلیدواژگان: روان شناسی، قرآن کریم، مبانی، مطالعات میان رشته ای، معرفت شناختی
  • محمدحسن امرایی*، محمدتقی زندوکیلی، جهانگیر امیری، مجید محمدی صفحه 85
    ترجمه قرآن کریم به زبان فارسی یکی از چالش انگیزترین بخش های ترجمه است که رسالت آنتوسعه و ترویج فرهنگ قرآنی و انتقال آموزه ها و تعالیم وحیانی است. از اصول و ضرورت های اساسی هر ترجمه، علاوه بر انتقال و رساندن پیام و محتوای متن مبدا قرآن کریم، تلاش برای برقراری ساختارهای نحوی- صرفی، معنایی- واژگانی، آوایی و بلاغی و ایجاد تعادل یا تشابه میان ساختارهای متفاوت زبان مبدا قرآن کریم و مقصد زبان فارسی است؛ زیرا برخی نقش های نحوی زبان عربی در زبان فارسی ساختار مشابه نحوی مشخصی ندارد. ازاین رو نیازمند برقراری ساختاری معادل یا مشابه در زبان فارسی هستند. این تعادل، به ویژه در مورد ترجمه قرآن کریم، اجتناب ناپذیر است تا جایی که ترجمه قرآن را علمی تر و منطقی تر می سازد. از مهم ترین ساختارهای زبانی که نقشی بنیادین در فرایند ترجمه و تحلیل های بین زبانی دارد، ساختار نحوی است. «تمییز» ازجمله نقش های نحوی است که ترجمه آن به سبب فقدان معادل ساختاری در زبان فارسی دقت خاصی می طلبد. از همین روی باید بر مبنای مشابه ساختاری -نه معادل ساختاری- در زبان فارسی معادل یابی شود. بی دقتی در برقراری این پیوند متعادل سبب بروز مشکلات و چالش هایی در حوزه ترجمه فارسی تمییز می شود. بر همین اساس، این مقاله ترجمه دکتر حداد عادل را مورد مداقه و اعمال نظر قرار داده که نتایج حاصله حاکی از توفیق این مترجم در دستیابی به معادل هایی دقیق و نزدیک تر برای تمییز در زبان مقصد بوده است. بررسی ها نشان داد که ترجمه ایشان نسبت به بسیاری از ترجمه های معاصر موفق تر عمل کرده است تا جایی که بیشتر تمییزهای موجود در سوره های مریم و اسراء را به درستی ترجمه کرده اند.
    کلیدواژگان: ترجمه قرآن، حداد عادل، زبان شناسی، تمییز، تعادل نحوی
  • حمید فغفور مغربی*، سید مجید نبوی صفحه 107
    از آنجایی که در جهت انجام پژوهش ها شناخت منابع برای محققان امری ضروری است؛ لذا کتاب شناسی کتاب هایی که به تازگی نشر یافته اند اهمیت دارد واز جمله حیطه هایی که به کمک کتاب شناسی در آن می توان به عرصه تحقیقات ورود پیدا کرد حیطه قرآن و علوم طبیعی است؛ یکی از راهکار های دریافت اطلاعات صحیح در این حوزه شناخت منابع و بررسی نظریات نویسندگان در این کتاب ها است. ازهمین روی نگاه اجمالی به کتب منتشره در این حوزه هدف تحقیق نویسندگان است. سوال محقق، تعداد کتب منتشره در حوزه قرآن و علوم طبیعی است که به نظر می رسد حدود 406 کتاب در حوزه های گوناگون قرآن و علوم طبیعی انتشار پیدا کرده است. روش جمع آوری منابع بر اساس مطالعات یک تیم کتابداری بوده است و هدف از نگارش این مقاله آشنایی محققان با منابع پیرامون قرآن و علوم طبیعی است. نتیجه این تحقیق پرهیز از انجام تحقیق های تکراری و غنی تر شدن نگارش های آینده است.
    کلیدواژگان: کتاب شناسی، قرآن و علوم طبیعی، قرآن و علم
|
  • Mahnaz Ghiasi*, Monavar Yazdi, Gholamreza Sarami Forooshani, Gholamreza Jafari Page 7
    Interventions such as verses of the Quran or Iranian music can be considered as sources for regulation of emotion and attachment recovery. The purpose of this research was to study the effectiveness of verses of the Quran and music based on electro photon emission in relation with physical changes. The statistical population was monozygotic and dizygotic twins who were members of the Persian twins and multiples association. The participants consisted of 500 individuals selected with random sampling. A sample of 28 individuals was selected with diagnosis of borderline personality, then placed randomly in Quran verses (n1=14) and music (n2=14) intervention groups. The study tools: schizotypal trait questionnaire-b form (stb), positive and negative affect scale (panas), electro photon imaging (epi) equipment and words of negative emotion and attachment. Data analysis was based on dependent and independent t-test with the use of SPSS-23 Software. Based on the achieved results, subliminal stimulus of negative emotion and attachment was significantly more effective in posttest than pretest. Verses of the Quran and music were significantly different. The intervention of Quran verses compared with music was more effective on Electro photon emission regulation (p
    Keywords: Quran, Music, Attachment to God, Electro Photon Emission, Borderline Personality
  • Sedigheh Rezaei Dehnavi* Page 33
    The relationship between cognition and emotion is a topic that has drawn psychologists’ attention throughout the history of psychology. While earlier theories emphasized the distinction between these two areas, new theories have presented wide range of evidence affirming the close relationship between them. The purpose of this study is to review the relationship between cognition and emotion in Quran and Psychology. The main question of this study is on the existence of relation between cognition and emotion and it goes. Using the analytical-descriptive, this research investigated the text of Quran and psychological texts. Based on the results achieved from the psychological studies, feelings and emotions such as grief, happiness, anger and anxiety can affect understanding, judgment, reasoning, attention, memory and decision making of individuals. On the other hand, an individual’s evaluation of environmental stimuli can determine the type, intensity and permanence of emotion. Based on the view of the Quran, cognition and emotion have mutual and casual relationship with one another and determine the orientation of behavior. This finding conforms to the new scientific findings on the relationship between cognition and emotion. Implications derived from the results have been discussed in the interpretation of the Quran verses related to the two issues of self-scrutiny and religious upbringing.
    Keywords: Cognition, Emotion, Affection, Quran, Psychology
  • Mohsen Rafikhah*, Zahra Naghizadeh, Mehdi Esmaeili, Najme Kazemi Page 49
    This paper identifies the research fields in interdisciplinary studies of Health and Quran sciences. It has applied the qualitative method and is documentary and library based. The statistical population of this research is formed by all the sources and documents related to the field of Health and Sciences and Quran knowledge. In this research the measurement and evaluation criteria derived from the research of Feizi and Naqizade (to be published). The results of this research showed the points belonging to each field of Health and its various dimensions, the social health 85 points, mental health 75/27 points, and physical health 46/09 points. Therefore the priority of research in the field of Health, is generally focused on Social Health, But if the argue stands on the Interdisciplinary studies of Quran and Health, the mental field of Health would be of importance by considering the verses related to the mental Health. Hence this research indicated that in the Quran knowledge prepares the larger field of research for the scholars and researchers in the field of Quran sciences.
    Keywords: Ranking, Research Fields, Interdisciplinary Studies, Quran, Health
  • Ziba F. Roozesh Page 67
    The idea of Interdisciplinary Studies of the Holy Quran and Psychology is thought as a favorable theoretical ground for evolution in Humanities with a Quran-centered approach in the Islamic community. Especially since Quranic teachings, according to Quran’s special anthropological approach, have a fundamental role in psychological texts. This paper, using the descriptive-analytical method, is to present the epistemological foundations and features of Interdisciplinary Studies of the Holy Quran and Psychology. The findings of the research show that Interdisciplinary Quranic Studies rely on the five senses and intellect, as well as the revelation and heart, whereas conventional psychology by using a proof-based method, relies only on senses and experiences. The results also showed that the main distinctions between Interdisciplinary Quranic Studies compared to conventional psychology are as follows: comprehensiveness, attention to the origin and resurrection, certainty and infallibility, possessing an all-inclusive structure, and proportionality between Takwīn (Creation) and Tashrī’ (Decree). The innovation of this research is investigating on Interdisciplinary Study of the Quran and Psychology based on Islamic epistemological foundations.
    Keywords: Psychology, Holy Quran, Foundations, Interdisciplinary Studies, Epistemological
  • Mohammad Hasan Amrayy*, Mohammad Taghi Zand Vakili, Jahangir Amiri, Majid Mohammadi Page 85
    Translation of the Holy Quran in Persian, is one of the most challenging parts of the knowledge of translation whose goal is to develop and promote Quranic culture and convey the divine teachings and doctrines of Islam. Apart from conveying the message and content of the source text (Holy Quran), the main principles and necessities for translation include establishing grammatical-syntactic, semantic-lexical, phonetic and rhetorical structures and observing balanced link or similar relation between various structures of the source language (Quran Karim) and the target language (Persian); Because some of syntactic roles in Arabic do not have the similar role in Persian; Hence there exists the need to establish equivalent or relative structure in Persian. Establishing this balanced link is inevitable especially in the translation of the Holy Quran to the extent that it presents the translation of the Holy Quran as a more scientific and logical one. Among the most important linguistic structures, syntactic structure has a fundamental role in the process of translation and cross-language analysis. The term "Tameize" is one of these syntactic roles whose translation is difficult due to lack of equivalent structure in Persian. For the same reason, it should be rendered based on relative structure and not equivalent structure. Negligence in establishing this link Causes problems and challenges in finding suitable Persian equivalent in the translation of the term "Tameize". Therefore, this article has examined the translation of Haddad ‘Adel and has proved his success in achieving more accurate and closer equivalents for translating the term "Tameize" in the target language. The Study shows that his translation has been more successful than those of its contemporary ones and has translated most of the terms Tameize existing in the Surah Esra and Maryam correctly.
    Keywords: Translation of the Quran, Haddad Adel, Linguistics, Tameize, Syntactic Balance
  • Hamid Faghfoor*, Majid Nabavi Page 107
    Since identifying the references is essential for the researchers, therefore bibliography of recently published books is of great importance. The field of Quran and Natural Sciences is among the fields, whose domain of research is prepared by the help of its bibliography. One of the solutions in attaining the correct information in this field is to identify the references and evaluate the authors’ views in these books. Therefore, a brief review on the published books in this field forms the aim of scholars’ research. The researcher’s question is on the number of published books in the field of Quran and Natural Sciences, and seemingly they reach 406 books published in various domains of Quran and Natural Sciences. The method of information gathering is based on the study of a team of librarians and the aim of the paper is to make the researchers familiar with references focusing on Quran and Natural Sciences. The result attained in this study is refraining from doing repetitive researches and enriching the future writings.
    Keywords: Bibliography, Quran, Natural Sciences, Quran, Science