فهرست مطالب

  • پیاپی 6 (پاییز و زمستان 1393)
  • بهای روی جلد: 30,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1393/11/29
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مهتاب مبینی*، نوشین فتح الهی صفحه 7
    تا سده ی نوزده نظام اقلیدس را یگانه توصیف از جهان می پنداشتند. بعدها روشن شد که هندسه ی اقلیدسی هیچ الگویی برای مسائلی چون پدیده های به ظاهر بی نظم درخت، ساحل دریا، اقتصاد، تاریخ و... ندارد. پس هندسه های نا اقلیدسی؛ مانند هندسه ی فرکتالی ایجاد شدند. بنوا مندلبروت ریاضیدان لهستانی، توانست یکی از نظریه های مطرح شده ی ریاضی از سال1861 را به صورت هندسه ی جدیدی ارائه دهد که به آن هندسه ی بدون اندازه یا فرکتالی (برخالی) گویند. این هندسه حاصل نظریه ی آشوب و خوانش ترسیمی آن، و از شاخه های جدید ریاضیات با ارائه ی مفهوم جدیدی از بعد فیزیکی و مفاهیمی مانند «خودهمانندی» و «خود تمایلی» است که در برابر تفسیر و شبیه سازی اشکال مختلف طبیعت انعطاف بی نظیری نشان داده است. نظریه ی آشوب و هندسه ی فرکتالی کاربردهای وسیعی در علوم انسانی، هنر، گرافیک رایانه ای، تحلیل هنری پیدا کرد. هندسه فرکتالی دانشی در اختیار هنرمند، برای آفرینش طرح هایی بس نوین و همسو با روان طبیعت گرای اوست. در این پژوهش به دنبال یافتن کاربردهای فرکتال در هنر هستیم با این پرسش اصلی که در کدام بخش از هنرها، ردپای هندسه ی فرکتالی را می توان دید. منابع اختصاصی درباره ی فرکتال و هنر، پراکنده و بیش تر به صورت مقاله است. برای گردآوری داده های مورد نیاز از روش کتابخانه ای، و برای تحلیل داده ها از روش توصیفی استفاده شد. دانش فرکتال امکانی در اختیار هنرمند است برای آفرینش طرح هایی بس نوین و باشکوه که با روان طبیعت گرای آدمی همسو است و فرکتال آفرینش همه گونه طرح غیرتکراری را برای هنرمند امکان پذیر می کند.
    کلیدواژگان: آشوب، هندسه ی فرکتالی، بی نظمی، شکل های فرکتالی، طبیعت
  • ادهم ضرغام*، الهام حیدری صفحه 25
    آسمان همواره جایگاه ویژه ای در باورهای کهن و دینی ایران داشته و تجلی قداست و پاکی بوده است. این مقاله بر آن است تا نشان دهد این جایگاه تا چه اندازه در نگارگری ایرانی متجلی شده و توانسته است نقش معنایی ایفا کند. یا با توجه به موضوع داستان نگاره ها به کمک بیان معنا آید. همچنین شکل آسمان در دوره های مختلف دستخوش چه تغییراتی شده است.
    در این مقاله سعی شده نقش آسمان از نظر ساختاری و معنایی بررسی شود و تفاوت ها و تشابهات نمایش آسمان و عناصر مرتبط با آن همچون ستاره، خورشید و ابر در دوره های مختلف نگارگری مطالعه گردد. نتایج این تحقیق که به روش توصیفی- تحلیلی بدست آمده نشان دهنده این مطلب است که نمایش آسمان در دوره های مختلف نگارگری از نظر ساختاری تفاوت هایی داشته است؛ این تفاوت ها در مقدار فضایی که به خود اختصاص داده، و زاویه دید و میزان هماهنگی با دیگر اجزاء موجود در نگاره مشهود است. که عناصر مرتبط با آسمان مانند شکل ابرها در ابتدا بر اساس قوانین خاص و خشکی طراحی شده اند در حالی که در دوره های بعدی انعطاف و حرکت بیشتری در کارها دیده می شود. مساله مهم تر این که از دوره تیموری به بعد نقش آسمان از نظر معنایی نیز پر رنگ تر شده است.
    کلیدواژگان: نگارگری ایرانی، آسمان، ساختار، معنا
  • بهزاد نیک اندیش*، امیرحسین چیت سازیان صفحه 41
    قالیچه های محرابی بلوچ از اهمیت و اعتبار خاصی در بین فرش شناسان برخوردار است، چرا که نمایانگر آداب، رسوم و فرهنگ قومی است که سالیان درازی با تولید آن، هویت مشخص و جدایی در بین سایر مناطق برای خویش بدست آورده است؛ به گونه ای که با مطالعه ماهیت آن، به راحتی می توان از طریق مشاهده به بلوچ بودن یک قالیچه پی برد. زیبایی هنری قالیچه های محرابی بلوچ برخاسته از ذهنیات هنرمندانی است که تفکرات دینی خود را با شگفتی های محیط بیرونی خویش چنان زیبا در هم آمیخته اند و به نقش پردازی پرداخته اند که نمونه های عینی آن را چه در قالی ها و چه در سایر دست بافته های آنان به وضوح می توان مشاهده نمود.
    بررسی رنگ و طرح قالیچه های محرابی بلوچ و پس از آن بررسی زیبایی شناسی رنگ و طرح آن از اهم اهداف این مقاله است. جمع آوری منابع کتبی و مقالات ارائه شده در باب قالیچه های محرابی بلوچ و همچنین مباحث زیبایی شناسی از بعد اسلامی به شیوه کتابخانه ای و نوع پژوهش بصورت توصیفی- تحلیلی ارائه شده است. قالیچه های محرابی بلوچ از آنجا که رنگ و طرح منحصر به فرد خود را دارند، جنبه زیبایی شناسی آن منوط به شناخت دقیق فرهنگ، اعتقادات، آداب و رسوم این قوم است. حاصل تحقیق آن شد که جلوه های رنگی و نقوش خاص در پهنه متن قالیچه های محرابی بلوچ برآمده از باورهایی است که با زیبایی شناسی هنر اسلامی ارتباط نزدیک دارد و از بطن تفکر اسلامی سر برآورده است.
    کلیدواژگان: قالیچه های محرابی بلوچ، زیبایی شناسی، هنر اسلامی، رنگ و طرح
  • فاطمه زمانی بابگهری* صفحه 55
    هنر مجرد یا هنر انتزاعی (آبستره) به هنری اطلاق می شود که صورت یا شکلی طبیعی ما به ازای آن در جهان موجود نیست و فقط از رنگ و فرم های تمثیلی و غیر طبیعی برای بیان مفاهیم خود بهره می گیرد. هم چنین هنر تجسم بخشیدن به خصوصیات بنیادی و کلی اشیا و موجودات و نادیده گرفتن عوارض ظاهری و جزئیات خاص هر یک از آن هاست؛ مثل تصویر انتزاعی درختی که هیات کلی و خصوصیات بنیادی عموم درختان را دربر داشته باشد، بدون شباهت نزدیک با هیچ درخت خاص. اساس هنر تجریدی (آبستره) در حقیقت این است که ارزش های جهان شناختی در رنگ و شکل خلاصه می شود و به طور کلی ربطی به مضمون نقاشی یا پیکره سازی ندارد. از سویی در کتاب های تصویری، سبک بر گرفته از الگوهای ساختاری، رفتاری یا انتخاب موضوع های مختلف است. سبک هنری تصویرگر، از ویژگی های خاص او به شمار می رود و بخشی از هویت و اندیشه های او را بیان می کند. تصویر انتزاعی در کتاب های کودکان به گونه ای است که موضوع نهفته در تصویر در یک نگاه دریافته نمی شود و نیازمند مکاشفه در مفاهیم پنهان تصویر است.
    انتزاع در کتاب های کودکان اغلب در حد دگرگونی نسبی شکل ظاهری پدیده ها نمودار می شود و تصویرها بیشتر نیمه انتزاعی اند تا آبستره. موضوع پیش رو درواقع عنوان پژوهش توصیفی- تحلیلی است که ابتدا به تعریف سبک، سبک در تصویرسازی، هنر آبستره (انتزاعی) و واقعیت تاریخی آن، انتزاع در تصویرگری، تصویرسازی کتاب کودک، تصاویر انتزاعی در کتاب های کودک و نمونه های آن پرداخته می شود و در انتها به معرفی چند کتاب به شیوه آبستره (انتزاعی) و تصاویری از کتاب ها پرداخته می شود. هدف از این نوشتار شناسایی سبک آبستره در تصویرسازی کتاب کودک می باشد و این که تصویرسازی به سبک و روش آبستره (انتزاعی) به صورت تصاویر نیمه انتزاعی و یا انتزاع محض صورت گرفته است.
    کلیدواژگان: سبک، آبستره، تصویرسازی، کتاب کودک
  • درسا افراسیابی، سیامک علیزاده* صفحه 63
    شاهنامه فردوسی یکی از آثاری است که نگارگران ایرانی در تمامی ادوار به مصور کردن آن علاقه نشان داده اند. شاهد این مدعا تعداد زیادی شاهنامه است که که از دوره اسلامی به جا مانده است. نگارگران مکتب شیراز نیز از این قافله جا نمانده اند. شیراز یک بار در حمله ی مغول و بار دیگر در حمله ی تیمور مورد هجوم قرار گرفت که در هر دو توانست با تکیه بر میراث هنری خود در نگارگری شیوه خاص خود را زنده نگه داردو به وراث پس از خود انتقال دهد. هدف از این جستار مقایسه تطبیقی نگارگری مکتب شیراز در دو دوره ی آل اینجو(703-757 ه . ق) و تیموری (771-916 ه . ق) است که به بررسی نمونه موردی نگاره ای از شاهنامه در هر دو سبک می پردازند. در این تحقیق که به روش تحلیلی و به صورت کتابخانه ای انجام شده است، با وجود شباهت ها و تفاوت ها میان دو شیوه نگارگری مذکور نهایتا این نتیجه حاصل می شود که مکتب نگارگری شیراز عهد تیموری در ادامه مکتب شیراز آل اینجو به حیات خویش ادامه داده است. شناخت آثار مکتب شیراز به عنوان مکتبی که نسبت به سایر مکاتب خصوصیات ایرانی خود را بیشتر حفظ کرده است، اهمیت پژوهش را آشکار می نماید.


    کلید واژه:مطالعه تطبیقی
    مکتب نگارگری شیراز
    دوره آل اینجو
    دوره تیموری



    بررسی آلودگی بصری و شاخص های آن در شهرهای ایران (مطالعه موردی شهر شوشتر )



    چکیده
    محیط پیرامونی ما آکنده از پیام ها و ارتباطات تصویری است که روان انسان را تحت تاثیر قرار داده و به طور مستمر با گذشت زمان رفتار های انسان را شکل می دهد. روح غالب شهرهای کنونی ایران مملو از تضاد و همسویی عوامل و مولفه های مختلف است، در کشاکش این تضاد وهمسویی، کیفیت محیط و زیباسازی شهری اغلب قربانی مقاصد اقتصادی و سیاسی شده است. کنش های سودجویانه و افسارگسیخته، این چنینی موجب شده که امروزه شهروندان با انبوهی از تصاویر و ناملایمات بصری روبرو شوند. معضلی چون آلودگی بصری در سیمای شهری آسایش شهروندان را دستخوش ناملایمات کرده و سبب بروز ناهنجاری های روانی و الگوهای رفتاری نامناسب شده است. شهر شوشتر که از شهرهای مهم و پرسابقه استان خوزستان وسرشار از مفاخر بصری فرهنگی است نیز به شدت درگیر مشکلاتی این گونه است. به هم ریختگی بصری، تهی شدن شهر از درون مایه های اصیل و استوار خود، تداخل نامناسب عناصر جدید با عناصر قدیم در سیمای این شهر بخشی از مشکلات این شهر است. هدف این تحقیق معطوف کردن توجه مسئولان شهری و استانی به این سرمایه ملی و استانی است. در همین راستا، مسئله اصلی این پژوهش بررسی آلودگی بصری شهرستان شوشتر و شناخت شاخص های آن است. سوال این تحقیق بدین شرح است: اصلی ترین عناصر آلاینده بصری شهرستان شوشتر کدامند و علل آن ها چیست؟پژوهش حاضربا مطالعه میدانی از سطح شهر شوشتر و نیز بهره گیری از شواهد بصری و منابع کتابخانه ای، یافته های خود را به شیوه توصیفی وتحلیلی ارائه می دهد.
    کلیدواژگان: آلودگی، بصری، شهری، شوشتر
|
  • Mahtab Mobini*, Nooshin Fatholahi Page 7
    Euclid was one of the first who attempted to explain natural phenomena in terms of mathematical concepts. His efforts were called Euclidean geometry. It thought that Euclid's system is the only description of the world until the nineteenth century. Later it became clear that Euclidean geometry has no pattern for such cases as chaotic phenomena tree, beach, economics, history and…. .Therefore, non-Euclidean geometries, such as fractal geometry, were created. The Polish mathematician, Benoit Mandelbrot, put forward one of the proposed theories of mathematics from 1861 as a new shape of geometry named Geometry without size or fractal. The geometry results from the chaos theory and its graphical grasp and from new branches of mathematics introducing a new concept of the physical dimension and concepts such as “self-similar” and "self- tendency" that have shown unique flexibility in the face of interpretation and simulation of various forms of nature. The chaos theory like quantum and relativity theories arose due to the failure of previous determinist scientific approaches to explain many natural events. The chaos theory and fractal geometry have found wide applications, including in the human sciences, arts, computer graphics, and artistic analysis. In this study, we are looking for applications of fractal in art proposing the main question in which part of the art can the trace of fractal geometry be seen? Dedicated resources about fractals and art are scattered and most of them are available as articles. To collect the required data, a library method was used, and for data analysis relied on descriptive methods.
    Keywords: Chaos, Fractal geometry, Irregularity, Faractal forms, Natural
  • Adham Zargham*, Elham Hidari Page 25
    The sky has always had a special place in Persian religious and mythical beliefs. It has been interpreted as a representation of holiness and refinement. This study aimed to examine the place as well as the significance of the sky in Persian miniatures. From this perspective, in Persian miniatures with mythical content, the role of the sky to transfer meaning has been the especial focus. Interestingly, the form of the sky has been represented differently in different eras of Persian miniatures. As such, the formal and symbolic aspects of the sky in comparison with those of other heavenly elements such as the sky, stars and clouds have been discussed. The results, analyzed descriptively, indicated that the formal aspects of the sky in Persian miniatures have undergone changes in different eras in terms of the physical space dedicated to it, vision angle as well as the proportions considered with respect to other elements present in the picture. As an illustration, the sky-related elements like the clouds, which were designed, in terms of formal appearance, by strict guidelines in earlier eras, have been represented more elastically and freely in subsequent eras. More importantly, from Timurid era on, the symbolic content of the sky has been more in focus.
    Keywords: Persian miniature, Sky, Form, Meaning, Content
  • Behzad Nikandish*, Amirhossin Chitsazian Page 41
    Among the Persian carpets, Beluchi Mihrabi carpets have a special place for carpet experts. In fact, Beluchi carpets represent the traditions and cultural values of their weavers making them distinguished from other carpets. In other words, Beluchi identity of such carpets is easily recognizable. However, the aesthetics of Beluchi Mihrabi carpets is rooted in their weaver's mentality beautifully represented in their carpets and other hand-woven objects. This mentality is a combination of the weaver's religious beliefs and the natural wonders surrounding them. This study aimed to examine the aesthetics of color and design of Beluchi Mihrabi carpets. The data were gathered based on library sources and were analyzed descriptively. In order to have a better understanding of the aesthetics of Beluchi carpets, in the first place, their cultural beliefs and customs of Beluches must be understood. The results indicated that the representation of colors and designs in Beluchi Mihrabi carpets is closely related with Islamic aesthetics and thoughts.
    Keywords: Beluchi Mihrabi, Carpets, Aesthetics, Islamic Art, Color, Design
  • Fatemeh Zamani Babghohari* Page 55
    Single art or abstract art refers to an art with no identifiable natural form that only benefits from unnatural and symbolic forms. Also, art refers to objects and creatures embodying the fundamental features and ignoring the effects of general and specific details of each of them. An abstract image of a tree has to contain general and fundamental properties of a common tree with no close affinity to any particular tree. Based of abstraction, art in fact is the belief that the worldview only refers to color and form and it has no relation to painting or sculpturing content. In visual books, a style is invented by structural or behavioral patterns or selection of different topics. Depictive artistic methods are special properties that expresses a part of identity and thoughts. An abstract image in children’s books is such that the hidden subject is not observed at first sight and it needs uncovering the hidden concepts in the image. Abstraction in children’s books often occurs in the external form of a phenomenon and images are semi abstract. The present study is descriptive –analytic that firstly defines style, portraiture style, abstract art and its historical reality, abstraction in children’s portraiture books, abstraction in portraiture pictures in children’s books and finally introduces a few books and pictures that represent an abstract style. The goal of this paper is to introduce the abstract style and show that imaging in children’s books is either abstract or semi-abstract.
    Keywords: Style, Abstraction, Portraiture, Children's book
  • D. Afrasiabi, S. Alizadeh* Page 63
    Shahnameh has always been one of the literary works which Persian miniaturists have been especially interested in illustrating it. This can be seen through a high number of copies of Shahname surviving from the Islamic era. Miniaturists of Shirazi School are no exception. Shiraz was invaded two times during the Persian history; once by Mongols and another time by Timur army. However, with its miniature heritage in support, Shiraz could manage to preserve its unique miniature style and pass it down to subsequent generations. This study aimed to compare Shirazi miniature school during Al-e-Injoo (703-757) and Timurid (771-913) Eras. To do so, the content of the battle between Rustam and dragons was selected. Data were collected based on library sources. Despite the similarities and differences between the two scenes, the results indicated that Shirazi miniature school in Timurid era has been the continuation of Al-e-Injoo miniature style. Examination of Shirazi miniature, as a school more characterized by the Persian identity compared with other schools, indicated the significance of the present research.
    Keywords: Comparative Study, Shirazi Miniature School, Al-e-Injoo Era, Timurid Era
  • Mahmoud Azarniush*, Ahad Ravanjo Page 75
    The environment and the contemporary world are spaces full of messages and visual communications that affect the human mind and soul and continually shape human behavior over time. The environments which today’s cities of Iranpresent for their citizens have been made by the impact of conflict and alignment of many factors and elements. In this regard, the quality of the environment and beautification of the city are often sacrificed for economic, political and cultural purposes. These unplanned, uncontrolled and profit-seeking actions taken either by the government or by the people cause today's citizens to face ugly images and unhealthy environment visually. Thus, the problem of visual pollution, comfort and quality of the urban environment put them under adversity and lead to mental disorders and inappropriate behavioral patterns. Therefore, the researcher addresses the nature of visual pollution and identifies its indicators mentally, psychologically and deals with the problem in the city of Shushtar. The researcher hopes to provide a framework and specific factors for visual pollution. Better identifying of them will help to beautify and qualify the urban environment.
    Keywords: Visual pollution, Urban, Shushrar