فهرست مطالب

جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای) - سال هفتم شماره 4 (پاییز 1396)
  • سال هفتم شماره 4 (پاییز 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/10/10
  • تعداد عناوین: 20
|
  • مجید کریم پور ریحان، شهرزاد شریف جاهد صفحات 7-18
    تحقیق حاضر با تاکید بر رویکرد برنامه ‏ریزی راهبردی، درصدد تدوین راهبردهای اجرایی و موثر به منظور توسعه پایدار صنعت گردشگری منطقه کویر شهداد می‏باشد. این منطقه به دلیل دارا بودن قابلیت‏ها و منابع ارزشمند خود، توانایی تبدیل به جاذبه های گردشگری را دارد و با برنامه‏ ریزی دقیق و کارآمد می‏تواند به عنوان قطب گردشگری در کشور معرفی شود. در این راستا، رویکرد برنامه‏ ریزی راهبردی قادر به تبدیل منابع منطقه به جاذبه‏ ها و فعالیت‏های گردشگری است و در نتیجه اثرات بالقوه مثبتی از جمله افزایش اشتغال، افزایش سطح رفاه اجتماعی مردم منطقه، حفظ و توسعه منابع موجود، منابع تاریخی و طبیعی منطقه را خواهد داشت. در گام نخست، مصاحبه و نظرخواهی از طریق پرسشنامه از کارشناسان، مسئولین و مدیران حوزه گردشگری در منطقه کویر شهداد انجام شد. در گام دوم با استفاده از تکنیک تحلیل محتوا و تحلیل SWOT که یک جهت‏گیری راهبردی است، داده ها و اطلاعات تحلیل می‏شود، سپس با استفاده از ماتریس ارزیابی داخلی و خارجی IE جهت شناسایی اثرات مورد انتظار منطقه و ماتریس برنامه‏ ریزی استراتژیک کمی QSPM راهبردهای توسعه صنعت گردشگری منطقه کویر شهداد طبقه‏ بندی و اولویت بندی می‏شود. نتایج حاصل از بررسی ها و محاسبات نمایانگر آن است که این منطقه در بخش گردشگری در محیط خارجی با فرصت و در محیط داخلی با قدرت روبرو است. بنابراین این قابلیت بسیار بالایی را جهت توسعه و ارتقای ظرفیت‏های گردشگری خود برای تبدیل شدن به یک مقصد گردشگری توسعه یافته دارد.
    کلیدواژگان: برنامه ریزی راهبردی، توسعه پایدار، کویر شهداد، ماتریس ارزیابی داخلی و خارجی، ماتریس ارزیابی استراتژیک کمی
  • علی مجنونی توتاخانه، مجتبی مفرح بناب، شیما حامدوران صفحات 19-32
    وجود سرما یه ی اجتماعی کلید تداوم حیات شهروندی است و فقدان سرمایه اجتماعی مانع اساسی در شکل گیری بستری مبتنی بر مدیریت شهری توانمند، پاسخ گو و کارآمد محسوب می شود. در این راستا پژوهش حاضر، با هدف اصلی ارزیابی و اولویت بندی میزان سرمایه اجتماعی در نواحی یازده گانه شهر بناب صورت پذیرفته است. نوع تحقق کاربردی بوده، روش بررسی آن توصیفی تحلیلی است. بر این اساس، جامعه مورد مطالعه در این پژوهش 84654 نفر ساکن در 11 ناحیه اصلی شهر بناب بوده است. جمع آوری داده ها از طریق پرسشنامه بوده که با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه 500 نفر و به روش تصادفی ساده طبقه بندی انتخاب شده است. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از مدل های AHP و TOPSIS و GIS صورت گرفته است. نتایج حاصل از پیاده سازی گام های مختلف مدل تاپسیس نشان می دهد که به جهت سطح بندی وضعیت سرمایه اجتماعی در نواحی یازده گانه بناب تفاوت آشکار وجود دارد. بر اساس نتایج پژوهش نواحی زرگران، داش کورپی، کوچه قم، مهرآباد و خانم باغی که از نظر طبقات اجتماعی و اقتصادی و کالبدی در سطح بالاتری قرار دارد، نسبت به سایر نواحی دارای وضعیت مطلوب تری هستند. همچنین نواحی گزاوشت (با ضریب 3685/0)، تنگه کوچه غربی (با ضریب 3689/0) و تنگه کوچه شرقی (با ضریب 3877/0) از کمترین میزان سطح سرمایه اجتماعی برخوردار است و در این نواحی شاخص های امنیت و اعتماد در حد پایین قرار دارد، لذا ارائه طرح های امنیتی و گسترش نظارت بر این نواحی، تبلیغات و فرهنگ سازی در جهت ارتقای سطح اعتماد و مشارکت عمومی می تواند از جمله این راهکارها باشد.
    کلیدواژگان: سرمایه اجتماعی، شهرهای میانه اندام، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، بناب
  • منیژه احمدی، مهدی چراغی صفحات 33-44
    شناسایی موثرترین سطح نحوه حکومت و مدیریت بر تحقق برنامه ها و اهداف توسعه روستایی از الزامات اساسی محسوب می گردد. در این راستا در تحقیق حاضر به بررسی عوامل موثر بر تحقق حکمروایی خوب روستایی با تاکید بر عملکرد دهیاری ها در دهستان چایپاره بالا واقع در شهرستان زنجان پرداخته شده است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و میدانی (پرسشنامه، مصاحبه) می باشد. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل تمامی روستاهای دهستان چایپاره بالا واقع در شهرستان زنجان می باشند برای انتخاب نمونه از جامعه آماری از فرمول اصلاح شده کوکران استفاده شد که تعداد نمونه لازم جهت تکمیل پرسشنامه 160 خانوار محاسبه گردید. به منظور سازگاری درونی و رواییپرسشنامه ها از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. برای این منظور تعداد 30 پرسشنامه تکمیل و پیش آزمون گردید و ضریب آلفای بدست آمده برای با 74/0 درصد به دست آمد. یافته های تحقیق نشان می دهد سطح رضایت مردم از عملکرد دهیاران در وضعیت مطلوبی قرار ندارد.
    کلیدواژگان: حکمروایی خوب، دهیار، توسعه روستایی، شهرستان زنجان
  • سید ابوالقاسم میر حسینی صفحات 45-58
    تقاضا برای گردشگری در طبیعت، برنامه ریزی همه جانبه و توجه به محیط زیست و جلوگیری از تخریب آن را ضروری ساخته است. نواحی بیابانی عموما بعنوان منابع طبیعی بکر شناخته شده اند و در صورتی که بخواهیم گردشگری را در این نواحی گسترش دهیم این نواحی نیز مانند سایر سایت های طبیعی از قاعده توسعه پایدار مستثتی نیستند. استان یزد در مرکز ایران با وسعت 131000 کیلومتر مربع سومین استان بزرگ کشور است که 65 درصد آن را اراضی کویری وبیابانی تشکیل می دهد. معرفی مهمترین شاخص ها و معیارهای مناسب اندازه گیری گردشگری پایدار طبیعی در مناطق خشک و بیابانی سوال اصلی این تحقیق می باشد مقاله حاضر با روش توصیفی – تحلیلی و پیمایشی از طریق نظر خواهی از خبرگان و اساتید به شیوه دلفی و همچنین مدل تحلیل تشخیص در قالب نرم افزار SPSS به معرفی شاخص ها و معیارهای مناسب برای اندازه گیری پیشرفت به سوی پایداری در گردشگری طبیعی در مناطق خشک و بیابانی پرداخته است. یافته های تحقیق بر اساس آزمون فرض T-test در سطح 5 درصد مورد آزمون قرار گرفت. بر اساس یافته های تحقیق تعداد 64 شاخص برای سنجش پایداری گردشگری طبیعی در مناطق بیابانی انتخاب شدند. برای پایداری زیست محیطی 28 شاخص معرفی شدند. در این میان شاخص های دسترسی به منابع آب با میانگین 8، کیفیت آب با میانگین 7، دما با میانگین 72/7 وتنوع گیاهی وجانوری با میانگین 08/7 بیشترین وزن را دارا می باشند. سنجش پایداری اجتماعی و فرهنگی با 19 شاخص صورت می گیرد. مهم ترین این شاخص ها امنیت اجتماعی با میانگین 48/8، اطلاع رسانی با میانگین 96/7 مکانهای تاریخی و فرهنگی با میانگین 12/7 بیشترین امتیاز را کسب نموده اند. سنجش پایداری اقتصادی با تعداد 17 شاخص انجام می شود. شاخص های درآمدحاصل از گردشگری برای ساکنان محلی با میانگین 36/7، میزان اشتغال جوامع محلی با میانگین 7، زیرساخت های گردشگری با میانگین 7 از مهمترین شاخص های اقتصادی می باشد.
    اولویت بندی معیارهای گردشگری بر اساس تست دانکن صورت گرفت که در این میان معیارهای امنیت، منابع آب ومالی در اولویت اول ومعیارهای خاک و توپوگرافی در اولویت پنجم قرار گرفتند.
    کلیدواژگان: گردشگری طبیعی، توسعه پایدار، بیابان، شاخص، یزد
  • احمد پوراحمد، علی مهدی، معصومه مهدیان بهنمیری صفحات 59-76
    امروزه مناطق شهری بخصوص کلان شهرها با جذب جمعیت، سرمایه و فعالیت، تبدیل به مراکز اصلی خدمات، تجارت، تولید، مصرف و سکونت شده و در مسیر پاسخگویی به نیازهای روزافزون خود، بسیاری از منابع انسانی و طبیعی را باچالش های اساسی مواجه نموده است. در این میان، مقوله شهرنشینی توده ای که به معنای افزایش فزاینده مهاجرت به شهرها، شهرنشینی گسترده، رشد فیزیکی شهرها و... می باشد، گریبانگیر بسیاری از شهرها، بویژه در کشورهای جهان سوم شده است. شهرهای ایران نیز در پی تحولات اقتصادی، اجتماعی، با رشد لجام گسیخته، سریع و بی قواره مواجه بوده اند. در این میان شهر قم به عنوان مرکز ثقل و چهارمین شهر مهاجرپذیر ایران، با توحه به رشد جمعیت و شهرنشینی، بویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با رشد سریعی از بعد کالبدی و فیزیکی مواجه بوده است. از این رو نگارندگان مقاله حاضر با علم به اهمیت مقوله بررسی روند و گسترش کالبدی این شهر، به مطالعه در فاصله سالهای 1335 تا 1390 پرداخته است.روش تحقیق در پژوهش حاضر تحلیلی– توصیفی بوده و با بهره گیری از مدل های آنتروپی شانون، هلدرن و جینی، به تحلیل چگونگی گسترش کالبدی– فضایی این شهر پرداخته است. نتایج حاصل از به کارگیری و تحلیل این مدل ها نشان می دهد که طی این دوره ها، گسترش فیزیکی شهر، بصورت پراکنده و غیرمتراکم بوده و زمینه را برای رشد اسپرال و بدون برنامه شهر آماده نموده است.
    کلیدواژگان: گسترش کالبدی، فضایی، رشد افقی و اسپرال، مدل شانون، مدل هلدرن، ضریب جینی، شهر قم
  • محمد غلامی، عیسی شیبانی امین، اسماعیل صفر علیزاده، رباب حسین زاده صفحات 77-88
    حکمروایی شایسته شهری که مبتنی بر برنامه ریزی مشارکتی است، امروزه وجه غالب الگوهای نوین مدیریت شهری در جهان می باشد. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی، ارزیابی و اولویت بندی مولفه های حکمروایی شایسته شهری، از دیدگاه فعالان بخش مدیریت شهری بوکان در استان آذربایجان غربی می باشد. روش تحقیق در مقاله حاضر، توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر بررسی های اسنادی و پیمایشی بوده است. داده های مورد نیاز پژوهش، از طریق پرسشنامه محقق ساخته جمع آوری و برای انجام تحلیل های مورد نیاز و اولویت بندی شاخص های مورد مطالعه از روش تحلیل سلسله مراتبی استفاده شده است. در این پژوهش با اقتباس از اصول حکمروایی شایسته ارائه شده توسط سازمان های جهانی نظیر برنامه توسعه سازمان ملل متحد، بانک جهانی و نظریه پردازان بین المللی، شاخص های مشارکت، پاسخگویی، شفافیت، قانونمداری، اثر بخشی - کارایی و مسئولیت پذیری انتخاب و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. در نهایت یک نوع اولویت بندی در شاخص ها و معیارهای موجود با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) انجام شده است. نتایج به دست آمده از تحلیل، ارزیابی و اولویت بندی داده های به دست آمده نشان می دهد که شاخص پاسخگویی در رتبه 1، مشارکت در رتبه 2، اثر بخشی - کارایی در رتبه 3، مسئولیت پذیری در رتبه 4، قانونمداری در رتبه 5 و شفافیت در رتبه 6 قرار می گیرد.
    کلیدواژگان: حکمروایی شایسته شهری، فعالان بخش مدیریت شهری، روش تحلیل سلسله مراتبی، شهر بوکان
  • پیمان محمودی، تقی طاوسی، عبدالمجید شباب مقدم صفحات 89-101
    یکی از مهمترین عوامل محدود کننده فعالیت های انسانی در نیمه جنوبی ایران بویژه سواحل جنوبی، وقوع پدیده اقلیمی شرجی می باشد. هدف از این پژوهش، تعیین اولین روز شرجی، آخرین روز شرجی، طول دوره شرجی، طول دوره بدون شرجی و فراوانی وقوع روزهای شرجی در سطح احتمالاتی 95 درصد در نیمه جنوبی ایران است. بدین منظور از داده های ساعتی فشار جزئی بخار آب برای یک دوره 15 ساله (2009 - 1995) مربوط به 13 ایستگاه همدید بهره گرفته شد. لازم به ذکر است که در این پژوهش روزی به عنوان روز شرجی تعریف شده است که در یکی از هشت دیده بانی روزانه آن، فشار جزئی بخار آب برابر یا بیشتر از 8/18 هکتوپاسکال باشد. نتایج نشان می دهد که در نیمه جنوبی ایران در سطح احتمالاتی 95 درصد زودترین وقوع اولین روز شرجی در ایستگاه چابهار در 3 ژانویه (13 دی) و دیرترین وقوع آن در ایستگاه کرمان در 29 ژولای (7 مرداد) اتفاق می افتد. دیرترین تاریخ وقوع آخرین روز شرجی نیز در ایستگاه چابهار و در 28 دسامبر (7 دی) و زودترین آن در ایستگاه فسا و در 19 آگوست (18 مرداد) رخ می دهد. طولانی ترین طول دوره شرجی متعلق به ایستگاه های ساحلی یعنی چابهار (359 روز)، بندرعباس (353 روز)، بوشهر (298 روز) و آبادان (266 روز) و کوتاه ترین طول دوره شرجی نیز به ترتیب با 16، 17 و 29 روز متعلق به ایستگاه های شیراز، کرمان و فسا می باشد. توزیع فضایی فراوانی روزهای شرجی نیز نشان می دهد که هر چه عرض جغرافیایی ایستگاه ها افزایش می یابد از فراوانی آنها کاسته می شود. همچنین فراوانی روزهای شرجی در جنوب شرق ایران در مقایسه با جنوب غرب نیز بسیار بیشتر است.
    کلیدواژگان: شرجی، فشار بخار آب، ایران
  • وحیده باقری، هادی برق لامع صفحات 103-114
    خدمات و امکانات گردشگری به عنوان یکی از بنیادی ترین اشکال عرضه در صنعت فراغت و تفریح، بیشترین حجم درآمدزایی را برای جوامع میزبان پس از صنعت حمل ونقل و جابجایی گردشگران به وجود می آورد. بررسی تجارب مقاصد توسعه یافته ی گردشگری داخلی و خارجی نشان می دهد که مقاصدی در این عرصه درخشیده اند که در نظام عرضه محصولات گردشگری خود، مجهز به سیستمی سامان یافته و توانا در بعد تسهیلات و خدمات گردشگری به ویژه در زمینه تاسیسات تجاری و اقامتی هستند. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش توصیفی- تحلیلی می باشد. روش های گردآوری اطلاعات در این پژوهش کتابخانه ای و میدانی می باشد. با توجه به سیال بودن جمعیت بازدید کننده از مرکز تجاری- اقامتی امید شهر مشهد در این پژوهش امکان محاسبه جامعه آماری وجود ندارد، از این رو از فرمول های تعین حجم نمونه خاصی بهره گیری نشده و به صورت پیش فرض تعداد 200 پرسشنامه در محدوده مورد مطالعه پخش و جمع آوری گردیده است. در این راستا با بهره گیری از پرسشنامه اقدام به جمع آوردی داده ها شده است. جهت تجزیه وتحلیل داده ها نیز از نرم افزار 18 spss و تحلیل های T.test، آزمون همبستگی پیرسون و آزمون رگرسیون بهره گیری شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشانگر آن است که بین شاخص های قابلیت و جذابیت فضاهای تجاری-اقامتی امید شهر مشهد و گردشگری آن به میزان 0.417+ درصد رابطه و همبستگی وجود دارد که این امر بیانگر رابطه مستقیم بین دو متغیر است. در ادامه با استفاده از تحلیل رگرسیون به تاثیرات هرکدام از شاخص ها در این همبستگی پرداخته شد. نتایج حاصل از این آزمون نشان داد که شاخص کالبدی و فضایی با امتیاز 0.291 بیشترین ضریب تاثیر و سایر شاخص های پژوهش به ترتیب با میزان بتای 0.219 برای شاخص کاربری و فعالیت، بتای 135/0 برای شاخص زیست محیطی، بتای 116/0 برای شاخص فرهنگی و اجتماعی و بتای 107/0 برای شاخص ادراکی و شناختی در محدوده موردمطالعه تاثیرگذار می باشند.
    کلیدواژگان: جذابیت، راهبردهای طراحی، فضای کالبدی، مجموعه تجاری، فرهنگی، تبریز
  • مصطفی بصیری، میر سعید موسوی، کریم حسین زاده دلیر صفحات 115-131
    بافت های فرسوده بخش قابل توجهی از پهنه بسیاری از شهرهای کشورمان را تشکیل می دهند که به دلیل معضلات خاص خود از گستره حیات شهری خارج شده و به بخش های مسئله دار شهرها تبدیل شده اند. این بافت ها علاوه بر مسائل و مشکلات کالبدی، ابعاد و کیفیات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و فضاهای شهری را نیز دچار تنزل کرده، حضور انسان در فضاهای شهری را با معضل روبرو و یا مختل می سازند. شناسایی این مناطق شهری و اولویت بندی پهنه های مداخله به منظور اعمال راهکارهای منطقی و متناسب که به ارتقای کیفیت فضاهای شهری در این بافت ها می پردازد ضروری می باشد. مقاله حاضر با هدف ارزیابی و اولویتبندی پهنه مداخله در بافت مرکزی شهر تبریز (منطقه 8) با روش توصیفی – تحلیلی و پیمایشی صورت گرفته است که بدین منظور به تعداد 378 پرسشنامه در بین سرپرستان خانوار سطح محلات منطقه 8 توزیع گردید و با بهره گیری از تحلیل واریانس یک راهه و تفاوت میانگین وضعیت محلات مذکور به لحاظ شاخص اقتصادی، اجتماعی و کالبدی ارزیابی گردیده است و از تکنیک کپ لند جهت اولویت بندی نهایی محلات بافت مرکزی به لحاظ سه شاخص مورد بررسی بهره گرفته شده است. نتایج تحقیق حاضر گویای این است که بافت مرکزی شهر تبریز در ابعاد مختلف کالبدی، اجتماعی و اقتصادی متفاوت می باشد. و بر اساس تکنیک کپ لند گویای محله مقصودیه در مرتبه اول جهت مداخله در بافت فرسوده به لحاظ معیارهای اقتصادی، اجتماعی و کالبدی می باشد. و محله تبلی باغ در مرتبه دوم و محله قره باغ در مرتبه سوم قرار دارند.
    کلیدواژگان: بافت فرسوده، اولویت بندی، پهنه های مداخله، بافت مرکزی، تبریز
  • زهرا حاجی لو، سیدجمال الدین دریاباری، عباس ارغان، رحمت الله فرهودی صفحات 133-151
    شهر امروز به عنوان یکی از عظیم ترین دستاوردهای فرهنگ و تمدن و یکی از فراگیرترین پدیده های اجتماعی عصر حاضر مطرح است. بر حسب این گستردگی، هر کس به فراخور ظن و فن خود بدان می نگرد، علیرغم گذشت بیش از دودهه از تصویب مصوبه ی مجموعه های شهری وتهیه ی طرح ها و پژوهشهای متعدد دانشگاهی، نهادهای مسئول برنامه ریزی کلان کشور از دستیابی به یگانگی برنامه ریزی و مدیریتی مطلوب برای مجموعه های شهری ناکام مانده اند. مهم ترین علل این ناکامی رامیتوان عدم توجه پژوهشها به واقعیتهای فضایی، سازمانی وساختار تصمیم گیری در ایران، فقدان بررسی های موشکافانه ی ساز وکارهای اجرایی وکم توجهی به لزوما انطباق رویکردهای برنامه ریزی با ساختار اداری- برنامه ریزی کشور دانست. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تطبیقی نقش سازمان های اداری درتوانمندسازی نظام مدیریت یکپارچه شهری تهران ولندن در راستای شناخت نواقص مدیریت شهری تهران است. تحقیق حاضراز پژوهش های تطبیقی باتحلیل کیفی است. روش تحقیق در این مقاله به دوصورت توصیفی– تحلیلی صورت گرفته است و اطلاعات به صورت کتابخانهای–اسنادی آماری گرداوری شده است واز نظر روش شناسی، فراتحلیل (تحلیل ثانوی) محسوب می شود. با توجه به اینکه هدف نهایی این پژوهش، مقایسه تطبیقی نقش سازمان های اداری در توانمندسازی نظام مدیریت یکپارچه شهری تهران با لندن، تشخیص کمبودها ونقاط مبهم درمدیریت مجموعه های شهری می باشد، ازاین رو می توان پژوهش حاضررا از دسته پژوهش های کاربردی برشمرد. نتایج نشان می دهد از بزرگترین مشکلات موجود در شهرداری تهران، ناهماهنگی ادارات داخل شهرداری است. بسیاری از پروژه های خدمات شهری از جمله: لوله کشی برای فضای سبز شهر، ساختن زیر مخزنی، عریض نمودن نهر، مسدود کردن نهر،... بدون هماهنگی با اداره فنی و ترافیک بوده و این امر هزینه های هنگفتی را بر دوش شهرداری می نهد. علاوه بر آن وقت و نیروی انسانی دوباره و یا هر از گاهی سه باره مصرف می گردد. در کل می توان گفت، دستیابی به مدیریت واحد شهری نیازمند واگذاری اختیارات لازم به مدیریت شهری است.
    کلیدواژگان: مدیریت یکپارچه شهری، سازمان های اداری، توانمندسازی، لندن، تهران
  • محمدحسین جهانگیر، علی محمدی صفحات 153-168
    امروزه زمین گردشگری به عنوان یکی از پیشروترین فعالیت های در حال رشد در جهان محسوب می شود که در میان اشکال مختلف گردشگری، یکی از علمی ترین و جذاب ترین آن ها شناخته شده است. با توجه به اهمیت موضوع، در این پژوهش با استفاده از دو مدل SWOT و FASSOULAS بررسی وضعیت ژئوتوریسمی غار کرفتو استان کردستان انجام شد. از این رو مقاله حاضر از منظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی- تحلیلی است. بدین منظور در گام نخست، نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدهای ژئوسایت کرفتو براساس نظر کارشناسی شناخته شدند و با استفاده از ماتریس SWOT، خط- مشی و سیاست های کاربردی مشخص شد، در مرحله دوم با استفاده از روش ارزیابی FASSOULAS شش ارزش مطرح در این روش برای محیط غار بررسی گردید. نتایج پژوهش نشان می دهد که با توجه به امتیازات کسب شده توسط ماتریس عوامل داخلی (54/3) و ماتریس عوامل خارجی (69/3)، استراتژی مناسب برای غار کرفتو استراتژی، تهاجمی/ رقابتی می باشد و لازم است در زمینه هایی مثل توسعه امکانات ورزشی منطقه و ترغیب به سرمایه گذاری بخش خصوصی در این ژئوسایت اقدام شود. در بین ارزش های مورد بررسی در روش FASSOULAS، ارزش علمی غار امتیاز ویژه ای را کسب نمود و این موضع نشان دهنده اهمیت بالای این ارزش برای توسعه و جذب گردشگر در این منطقه است که با تلفیق آن با راهبردهای بدست آمده از ماتریس SWOT، می توان این منطقه را به یکی از قطب های ژئوتوریسم کشور تبدیل نمود.
    کلیدواژگان: زمین گردشگری، غار کرفتو، استان کردستان، فاسیلاس، مدل swot
  • عیسی خواجوند احمدی، مهرداد نوابخش، سروش فتحی صفحات 169-185
    امروزه توسعه صنعت گردشگری به عنوان الگوی درآمدی پایدار در کشورهای جهان دارای اهمیت بسزایی می باشد. در این میان این سعنت با توجه به حساسیت هایی که دارد بسیار شکننده بوده و لازم است تا تدابیر مناسبی برای پایداری آن در نظز گرفته شود. توجه به امنیت سیاسی و شاخص های سازنده آن یکی ازمهمترین فاکتورهایی است که می تواند رونق یا رکود این فعالیت را رقم زند. از این رو این پژوهش با هدفواکاوی شاخص های امنیت سیاسی در راستای توسعه صنعت گردشگری در استان مازندرانصورت پذیرفته است. تحقیق حاضر از نظر اهداف درونی در زمره پژوهش های توصیفی- تحلیلی و از نظر اهداف بیرونی در زمره پژوهش های کاربردی قرار می گیرد. در جهت جمع آوری داده های مورد نیاز از روش های پیمایشی (مصاحبه و پرسشنامه)، برداشت و مشاهدات میدانی و مطالعات اسنادی استفاده شده است. در بخش تجزیه و تحلیل داده ها تلاش بر آن بوده است تا در بررسی هر یک از شاخص ها و زیرشاخص ها، با تلفیق انواع داده های بدست آمده نتایجی هرچه جامع تر و کامل تر حاصل شود. در این راستا از نرم افزار SPSS و آزمون هایی همچون همبستگی اسپیرمن و تحلیل مسیر (آزمون های KMO و آزمون بارتلت) استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل داده ها حاکی از آن است؛ از آن جایی که مقدار شاخص KMO برابر 0.813 است (نزدیک به 1) تعداد نمونه برای تحلیل عاملی کافی است. همچنین مقدار sig آزمون بارتلت، کوچک تر از 5 درصد است که نشان می دهد که تحلیل عاملی برای شناسایی ساختار، مدل عاملی، مناسب است. با توجه به انجام تحلیل عاملی روی 7 متغیر اصلی اثر امنیت سیاسی بر توسعه گردشگری استان مازندران شامل: امنیت (v1)، اسکان (v2)، رسانه و ارتباطات (v3)، نیروی انسانی (v4)، روابط خارجی (v5)، عملکرد نهادهای حکومتی و نظارتی (v6)، نهادمندی سیاسی (v7) دو عامل به عنوان عامل اصلی شناسایی گشت که این دو عامل به صورتعامل انسانی و اجتماعی و عامل ساختاری و نهادینامگذاری گشت. تحلیل عاملی نشان می دهد که متغیرهای امنیت، رسانه و ارتباطات، اسکان، نیروی انسانی تحت عامل اول که با نام عامل انسانی و اجتماعی نامگذاری شده است قرار می گیرد. متغیرهای روابط خارجی، عملکرد نهادهای حکومتی و نظارتی و نهادمندی سیاسی تحت عامل دوم، که با نام عامل ساختاری و نهادی نام گذاری شده قرار می گیرد.
    کلیدواژگان: توسعه، صنعت گردشگری، امنیت سیاسی، نهادمندی سیاسی، روابط خارجی
  • نصرالله فلاح تبار صفحات 187-202
    هدف اساسی توسعه، رشد و تعالی همه جانبه ی جوامع انسانی است. هدف این تحقیق نیز شناخت واقعی عدم وصول به توسعه ی پایدار روستایی در چالش با چرخه ی طرح ها و برنامه ی ریزی های انجام شده ی روستایی است. روش این تحقیق توصیفی- تحلیلی و با هدف کاربردی است و از روش تاریخی و کتابخانه ای نیز استفاده و از مدل swot هم بهره گرفته شده است. همچنین، این فرضیه مطرح می باشد که توسعه ی پایدار روستایی، با انسجام، یکپارچگی، رفع مشکلات و تنگناها و رفع چالش چرخه ی طرح ها و برنامه ریزی های روستایی حاصل می گردد. از طرفی، یافته های تحقیق نشان می دهد که در چارچوب سلسله مراتبی، فضاهای روستایی می باید، ضمن پایداری در اجزای تشکیل دهنده ی آن، یعنی محیط اکولوژیک، محیط انسانی و محیط فعالیتی، سهم و نقش خود را در نظام سکونتی تا سطح ملی به منصه ی ظهور برساند. چنین نتیجه گیری می شود که توسعه ی پایدار و یکپارچه ی ملی، ارتباط تنگاتنگ با توسعه ی پایدار در سطح منطقه ای، شهری و روستایی دارد و نمی توان به هیچ وجه توسعه ی پایدار روستایی را از آن جدا یا از نظر دور ساخت. لیکن توسعه ی پایدار روستایی در تمام برنامه ریزی های گذشته، نتوانسته موفقیت لازم را در پی داشته باشد.
    کلیدواژگان: روستا، توسعه، توسعه ی پایدار روستایی، چالش ها، طرح ها، برنامه ریزی ها
  • مراد کاویانی راد، افشین متقی، محمدرضا عارف صفحات 203-216
    بندر اقیانوسی چابهار به لحاظ ژئوپلیتیکی عرصه رقابت هایی است که می توان آنرا در دو مقیاس بررسی کرد. در مقیاس اول، پاکستان با توجه به تداخل حوزه سرزمینی جنوب شرق ایران، به دنبال بهره برداری حداکثری از توانش ها و امکانات دو ایالت سند و بلوچستان است. در مقیاس دوم، پاکستان بنابر رقابت ها و تنش های خود با هندوستان، بندرهای اقیانوسی هند از خط مرزی جنوب شرق تا جنوب که شامل ایالت های گجرات تا کرالا است، را به عنوان رقیب ژئواکونومیک خود می نگرد. به همین دلیل، پاکستان با افزایش مناسبات خود با چین، درصدد است تا علاوه بر استفاده از روابط نه چندان مطلوب پکن- دهلی نو، از کریدور جنوبی خود برای اهداف اقتصادی بیشتر استفاده کند. در مقابل، هندوستان نیز با افزایش سطح روابط خود با ایالات متحده، توانسته است از ظرفیت بندرهای اقیانوسی خود استفاده کند. نوشتار حاضر بر این فرضیه استوار است که ایران برای استفاده از توانش های اقتصادی جنوب شرق خود و به ویژه بندر چابهار، چه رویکردی را باید اتخاذ کند؟ بنابر یافته های این پژوهش، به نظر می رسد که تشکیل ائتلاف منطقه ای با محوریت ایران، عمان، هندوستان و روسیه (IOIR) و سپس در مقیاسی بزرگتر، ائتلاف منطقه ای ایران، روسیه، هندوستان، پاکستان، عمان و چین (IRIPOC) می تواند ائتلاف ژئواکونومیک مناسبی برای استفاده بهینه ایران از توانش های راهبردی- اقتصادی جنوب شرق کشور باشد.
    کلیدواژگان: جنوب شرق ایران، رقابت، ائتلاف، ژئواکونومی
  • حیدر لطفی، علی ابراهیمی، عباس نجفی، سجاد عالی فرجا صفحات 217-240
    مناطق آزاد فارغ از پیچیدگی های دست و پاگیر بوروکراتیک و نیز تعرفه ها و قوانین و مقررات سخت گیرانه تجاری و سیاسی نقش مهمی در نقل و انتقال کالا و تکنولوژی در دنیای اقتصاد بازی می کنند. سوال اصلی مقاله این است که به طور کلی مناطق آزاد و به ویژه منطقه آزاد چابهار در اقتصاد ایران چه اهمیتی دارند و اینکه چگونه می توان با استفاده از این مناطق به مدلی فرا منطقه ای برای اقتصاد ایران نائل آمد؟ مناطق آزاد در ایران و به طور خاص منطقه آزاد چابهار با مدیریت هوشمند و آگاهانه و قانون گذاری کارآمد و پیشرفت گرا خواهند توانست هم زمینه مشارکت ایران را در اقتصاد جهانی از طریق صادرات تولیدات داخل را فراهم آورند و هم اینکه با تامین نیازهای وارداتی کشور به ویژه در حوزه تکنولوژی ایران را به قدرتی اقتصادی در سطح اقتصاد جهانی تبدیل نمایند. منطقه آزاد چابهار با پوشش دادن دو کشور افغانستان و پاکستان و نیز منطقه قفقاز و آسیای میانه می تواند سکوی رشد اقتصادی منطقه شرق کشور باشد و توجه بازیگران اقتصادی منطقه ای و بین المللی را به معطوف به ایران نماید. با توجه به این مقدمه در این مقاله تلاش خواهد شد با استفاده از منابع کتابخانه ای و نیز مقالات علمی و پژوهشی به تحلیل و تبیین موضوع نقش و تاثیر مناطق آزاد در اقتصاد ایران با تاکید بر منطقه آزاد چابهار با تلاش برای ارائه مدلی فرا منطقه ای برای اقتصاد ایران پرداخته شود.
    کلیدواژگان: مناطق آزاد، ایران، منطقه آزاد چابهار، اقتصاد ایران
  • سیما همتی صفحات 241-267
    هتلداری هم یکی از مهم ترین متغیرهای سیستم گردشگری به حساب می آید و نیز یکی از بخش های اقتصاد است که نقش مهمی در رونق و توسعه اقتصادی و اشتغال زایی ایفا می کند. هدف این مقاله تحلیل و بررسی نقش برنامه ریزی در توسعه صنعت هتلداری بر توسعه گردشگری و نیز اقتصاد ایران است. سوال اصلی مقاله این است که توسعه صنعت هتلداری چه تاثیری بر توسعه گردشگری و نیز رونق اقتصاد ایران بازی می کند؟ علاوه بر این سوال اصلی سوالات فرعی دیگری نیز در این مقاله مطرح می شود از جمله اینکه صنعت هتلداری دارای چه تاریخچه و اهمیتی است؟ گردشگری دارای چه مولفه ها و ویژگی هایی است؟ نتایج این مقاله نشان می دهد که صنعت هتلداری و برنامه ریزی برای توسعه این صنعت یکی از مهم ترین متغیرهای تمایز آفرین میان گردشگری سنتی و مدرن است و در عین حال که باعث امنیت، رفاه و جذب گردشگر می شود از طرف دیگر نیز سهم قابل توجهی در افزایش تولید ناخالص داخلی کشورها ایفا می کند. با توجه به این مقدمه در این مقاله تلاش خواهد شد با استفاده از مقالات علمی پژوهشی و نیز سایر منابع کتابخانه ای و نیز مقایسه آمار و اطلاعات گردشگری کشورهای مختلف تاثیر برنامه ریزی در توسعه صنعت هتلداری بر توسعه گردشگری و اقتصاد ایران تحلیل و تبیین شود.
    کلیدواژگان: صنعت هتلداری، گردشگری، اقتصاد ایران، توسعه
  • گلناز میکائیلی هاچه سو، علی آذر صفحات 269-284
    پایداری و سرزندگی شهری از جمله موضوعاتی است که در طی چند دهه اخیر، مفاهیم کیفی برنامه ریزی شهری را تحت تاثیر قرار داده است. محیط هایی که از نظر مولفه های کالبدی - فیزیکی، اکولوژیکی، اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی در سطح مطلوبی قرار دارند، به همان اندازه از نظر سرزندگی شهری و پیامدهای مثبت آن یعنی از کیفیت زندگی مناسبی برخوردار هستند. با توجه به متنوع بودن بافت های شهری و انواع متفاوت مسکن و گسترش نوع خاصی از مجتمع های زیستی تحت عنوان محله های اختصاصی، تعیین میزان سرزندگی شهری به صورت مطالعه تطبیقی بین محلات سنتی و مجتمع های مسکونی برای تقویت ابعاد مثبت و کاهش موانع سرزندگی ضروری است. مقاله حاضر با نشان دادن اهمیت سرزندگی شهری به عنوان عامل موثر در بهبود کیفیت فضاهای شهری به ارزیابی تطبیقی سر زندگی شهری در مجتمع های مسکونی اختصاصی و محلات سنتی می پردازد. برای این منظور محله سنتی چرنداب و مجتمع مسکونی آسمان تبریز (به عنوان محله اختصاصی شده) جهت سنجش میزان سرزندگی شهری انتخاب گردیدند. روش تحقیق حاضر توصیفی - تحلیلی است و از ابزار مطالعات اسنادی و پرسشنامه برای جمع آوری اطلاعات استفاده شده است. تجزیه و تحلیل داده ها در نرم افزار SPSS انجام یافته است. نتایج تحقیق نشان می دهد که تفاوت معنا داری از نظر پایداری و سرزندگی شهری بین محلات سنتی و محله های اختصاصی وجود دارد. همچنین بین مولفه های اجتماعی وکالبدی و میزان پایداری و احساس سرزندگی ساکنین ارتباط مثبت و معنی داری وجود دارد. بطوریکه همبستگی بین متغیرهای بررسی برابر با 0.488 می باشد. ضریب تعیین 0.23 نشان می دهد که 23 درصد تغییرات سرزندگی شهری مربوط به مولفه های اجتماعی و کالبدی است.
    کلیدواژگان: سرزندگی شهری، پایداری، محلات اختصاصی، محلات سنتی، چرنداب
  • احمدعلی اسدپور صفحات 285-295
    فعالیت های گردشگری و جذب توریست به عنوان یکی از پربازده ترین فعالیت های اقتصادی مطرح است که می تواند به دلیل اهمیت آن بطور مستمر مورد مطالعه و پژوهش قرار گیرد. پژوهش حاضر نیز به دلیل اهمیت این صنعت با هدف بررسی رابطه ی صنعت توریسم با رشد اقتصادی با عنایت به سند چشم انداز توسعه اقتصادی کشور اجرا شده است. بدین منظور و در ابتدا تاثیر توسعه گردشگری بر رشد اقتصادی بر اساس مبانی نظری پژوهشهای مختلف تشریح و سپس رابطه ای بین این متغیرها با استفاده از داده های سالانه و در دوره زمانی 2015-1995 و با بکارگیری روش ARDL مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می دهد که بین توسعه بخش گردشگری (صنعت توریسم) و رشد اقتصادی رابطه ی معنی داری وجود دارد. همچنین جذب گردشگر بر اساس سند چشم انداز 1404 می تواند نقش قابل توجهی را در افزایش درآمد ملی، ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی ایفا نماید.
    کلیدواژگان: صنعت گردشگری، رشد اقتصادی، درآمد ملی
  • زهرا سیاحی، محمد رحیم رهنما، محمد اجزاء شکوهی صفحات 297-310
    بافت کهنه، فرسوده و نابسامان شهری که بیشتر در هسته مرکزی یا لایه های میانی شهرها واقعند، نیازمند دخالت و ساماندهی هستند که در این راستا ساماندهی و احیاء بافت فرسوده شهری با رویکرد استراتژی توسعه شهری (CDS) یکی از ضروریات مهم در امر برنامه ریزی محسوب می شود. هدف پژوهش ارائه استراتژی توسعه شهری (CDS) در راستای احیاء بافت فرسوده بخش مرکزی شهر اهواز است. وسعت محدوده مورد مطالعه 302 هکتار و شامل 9 محله می باشد. در این پژوهش،40 شاخص در جهت توسعه شهری (CDS) مشخص شده اند. روش تحقیق در قالب پرسشنامه های بسته با مقیاس اسمی و چند گزینه ای رتبه ای صورت گرفته، در ضمن پرسشنامه برای دو گروه شهروندان و متخصصان شهری در 5 طیف لیکریت طراحی و با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه تعیین گردید. اطلاعات شاخص ها از طریق تکمیل 375 پرسشنامه از خانوارهای ساکن واحدهای مسکونی و 105 پرسشنامه از متخصصان شهری بر اساس روش نمونه گیری تصادفی بوده، سپس با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOSE تجزیه و تحلیل اطلاعات انجام شده است که نتایج پژوهش نشان می دهد که میانگین شاخص قابل زندگی بودن 2.79 و میانگین شاخص حکمروایی خوب شهری 2.77، میانگین شاخص بانکداری 2.74 و در نهایت میانگین شاخص رقابتی بودن نیز 2.80 است. در نتیجه شاخص های استراتژی توسعه شهری در بخش مرکزی شهر اهواز از جایگاه مناسبی برخوردار نمی باشد.
    کلیدواژگان: بافت فرسوده، شهر اهواز، AMOSE، CDS
  • هما حبیبیان، بیژن کلهرنیا، نوذر قنبری صفحات 311-324
    توسعه، فرایندی پیچیده و چند بعدی جهت بهبودکیفیت زندگی افراد جامعه است که مستلزم تغییر در ساختار اجتماعی-فرهنگی و نیز تسریع رشد اقتصادی، کاهش نابرابری و ریشه کن کردن فقر و برقراری عدالت اجتماعی و پایداری محیط است. در دنیای کنونی به دلایل نظری و تجربی، نمی توان تنها شاخص های اقتصادی را معرف شرایط توسعه دانست لذا برای شناسایی و تعریف وضع توسعه هر کشور یا منطقه باید به شاخص های دیگری چون شاخص های انسانی، بهداشتی، آموزشی، جمعیتی و فرهنگی - اجتماعی روی آورده تا در کنار شاخص های اقتصادی بتوانند معرف صحیحی برای سنجش درجه توسعه باشند. به کارگیری معیارها و روش های کمی جهت سطح بندی سکونتگاه ها در سیستم فضایی نواحی از طرفی منجر به شناخت میزان نابرابری نقاط سکونتگاهی و از طرفی دیگر معیاری جهت تلاش در راستای کاهش و رفع نابرابری های موجود میان آنها محسوب می گردد. بدین منظورتحقیق حاضر قصد دارد تا با بررسی و تحلیل مجموعه ای از شاخص های توسعه در قالب معیارهای اقتصادی، اجتماعی و کالبدی درمناطق شهری سنندج اقدام به سطح بندی درجه توسعه یافتگی مناطق شهری سنندج نمایید تا بدین شیوه مشکلات و کمبودهای هر منطقه را شناسایی و با اولویت دهی به مناطق در خصوص تخصیص و توزیع منابع و امکانات شهری براساس شاخص های مورد بررسی گامی در جهت ایجاد توسعه متعادل مناطق بردارد. در این راستا شاخص های مورد مطالعه پس از بررسی وضع موجود، با استفاده از مدل تاکسونومی عددی و نرم افزار ArcGis به منظور تعیین سطح توسعه یافتگی نواحی شهر سنندج مورد تحلیل قرار گرفته اند. نتایج تحلیل بیانگر آنست که در مجموع با وجود سطح نسبتا پایین توسعه برای نواحی شهر سنندج، از بین نواحی در مقایسه با هم 9.5 درصد نواحی شهر سنندج (نواحی:14 و 18) در سطح اول توسعه (برخوردار)،23.8 درصد نواحی شهر (نواحی:19،15،11،16 و 14 ب) در سطح دوم توسعه (نسبتابرخوردار)،23.8 درصد نواحی شهر (نواحی:12،7،17،13 و 1) در سطح سوم توسعه (متوسط)،14.3 درصد نواحی شهر (نواحی: 10،9 و 8) در سطح چهارم توسعه (محروم) و 28.6 درصد نواحی شهر (نواحی:5،4،3،2،4 ب و 6) در سطح پنجم توسعه (کاملا محروم) واقع شده اند.
    کلیدواژگان: توسعه، شاخص های توسعه، تاکسونومی عددی، سنندج
|
  • Majid Karimpour Reihan, Shahrzad Sharif Jahed Pages 7-18
    The present research, with emphasis on strategic planning approach, seeks to elaborate executive strategies and Effective for sustainable development of tourism industry of Kavir Shahdad. Due to its capabilities and valuable resources, this region has the ability to turn into tourist attractions And with accurate and efficient planning, it can be introduced as a tourist destination in the country. In this regard, the strategic planning approach is able to turn the region's resources into attractions and tourism activities. As a result, there are potential positive effects, including increased employment, increased social welfare of the people of the region, Preserving and developing existing resources, historical and natural resources of the region. In the first step, interviews and surveys were carried out through a questionnaire from experts, officials and administrators of the tourism sector in Kahir Shahdad area. In the second step, data and information are analyzed using content analysis and SWOT analysis, which is a strategic orientation. Then, using the external and internal evaluation matrix to identify the expected impacts of the region Quantitative Strategic Planning Matrix QSPM is classified and prioritized tourism development strategies of Kavir Shahdad Area The results of the surveys and calculations show that the region faces the opportunity for the tourism sector in the external environment with the opportunity and the internal environment. Therefore, it has a very high capacity to develop and enhance its tourism capacity to become a developed tourism destination.
    Keywords: Strategic Planning, sustainable development, Shahdad Desert, Internal, External Assessment Matrix, Quantitative Strategic Assessment Matrix
  • Ali Majnouni -Toutakhane, Mojtaba Mofareh-Bonab, Shima Hamedvaran Pages 19-32
    Social capital is a continuity key of citizenship life. Lack of social capital is a vital hindrance of formation of a potent, efficient and accountable urban management. Thus, main purpose of this paper is to evaluate and prioritize currently available social capital in 11districts of Bonab city. Type of research is applied and it is based on descriptive analytic approach. Total inhabitants of the 11 districts of the city were 84656 subjects and all of them went under study. A questionnaire was used for data collection, also, we randomly selected 500 subjects by using Cochran’s formula, AHP, and TOPSIS & GIS models were implemented for data analysis. Obtained results of different implementation stages of the Topsis model illustrate a clear difference in rating process of social capital in 11 districts of Bonab city. The districts named Zargaran, Dash Korpi, Koocheh Qom, Mehrabad and Khanom Baghi are inhibited by higher socioeconomic inhabitants and they have more desirable structures rather than other districts. The districts named Gezosht, Tangeh Koocheh Gharbi, and Tangeh Koocheh Sharghi have the least and lowest ratios of social capital respectively, namely, 0.3685, 0. 3689, and 0.3877. Also, their indices of security and dependability are low, so, they need security plans, extensive supervision, publicity and cultural development to enhance dependability and public participation.
    Keywords: Social capital, Middle cities, Hierarchical analysis process, Bonab
  • Manizheh Ahmadi, Mehdi Cheraghi Pages 33-44
    Recognition of the most effective governmental and administrative methods in rural areas is considered of the most importance suggested to enforce the rural government and the main government to meet needs of the people. This study aimed at explaining the factors affecting rural good governance with emphasizes rural managers in Chaipare Bala County in Zanjan Township). Type of research is functional and methodology is descriptive- analytic. Data gathered by library and field search like questionnaire and interview. For analyzing data, we use descriptive analysis (mean, deviation, variance), and extraction statistic (Pearson correlation variable, single sample T.test, Kendal test). Required data is gathered using the sampling and completing questionnaire from head of rural households. According to Cochran formula the necessary number of sample is 160 head of rural households. Cronbach alpha coefficient was calculated equal to, %74. The findings show that the level of satisfaction of people from the rural manager (Dehyar) is not in good condition.
    Keywords: good governance, rural manager, Rural Development, Zanjan Township
  • Seyed Aboulghasem Mirhoseini Pages 45-58
    Demand for ecotourism caused a comprehensive planning and paying attention to the environment and preventing from its destruction, to be a necessary case. Ecotourism development principles in the desert regions, due to the special features of these regions and fragile ecosystems include the distinctive factors and standards that are more focused on the effects of natural environment for tourism. Our studied region in Yazd province located at the center of Iran with extent of 131000 km2 is the third great province of Iran where 65 % of it is composed of desert regions. In this paper, our most important question was this that "what are the appropriate indexes and criteria of measuring the sustainable ecotourism in the dry and desert regions?" and also "what is the process of identifying the appropriate indexes and criteria of ecotourism?" .This paper introduced the appropriate indexes and criteria to measure the progress toward the sustainability in the ecotourism in the desert regions by a survey based and descriptive and analytical method and feedback from the experts in Delphi method. Results of the research were examined based on the T-TEST assumed in the level of 5%. Finally , 64 cases were introduced which in the meantime 28 cases of them for assessing the environment sustainability , and 17 cases of them for assessing the economic sustainability and 19 cases of them were introduced in the desert regions that were in accordance with Iran and ecosystems of these regions .
    Keywords: Ecotourism, desert, Index, criterion, sustainable development, Yazd
  • Mohammad Gholami, Isa Sheibani Amin, Ismail Safar Alizadeh, Robab Hosseinzadeh Pages 77-88
    Urban Good Governance based on participatory planning is today the dominant aspect of modern urban management in the world. The purpose of this study was to investigate, evaluate and prioritize urban governance elements, from the viewpoint of Bukan urban management activists in West Azarbaijan province. The research method in this paper was descriptive-analytical and based on documentary and survey surveys. The required research data was collected through a researcher-made questionnaire and a hierarchical analysis method was used to conduct the required analyzes and prioritize the indicators. This study draws on the principles of good governance provided by global organizations such as the United Nations Development Program, the World Bank and international theorists, participatory, accountability, transparency, rule of law, effectiveness-efficiency, and accountability. Have been analyzed. Finally, a prioritization of existing indicators and criteria was done using Analytic Hierarchy Process (AHP). The results obtained from the analysis, evaluation and prioritization of the data show that the responsibility index in rank 1, participation in rank 2, effectiveness - efficiency in grade 3, accountability in rank 4, rule of law in grade 5 and Transparency is at 6th place.
    Keywords: Urban Good Governance, Urban Managers, analytical hierarchy process, Bukan City
  • Peyman Mahmoudi, Taghi Tavosi, Abdolmajid Shabab Moghadam Pages 89-101
    One of the most important limiting factors of human activities in southern half of Iran, especially coasts, is the climatic sultry. The aim of this study is to determine the first sultry day, the last sultry day, duration of sultry period, duration of non-sultry period, and sultry frequency with 95% probability in southern half of Iran. Therefore, hourly data of vapor pressure for a 15-years term (1995-2009) relating to 13 synoptic stations was used. Its worthy of note that in this study, the sultry day is defined as a day in which in one of the 8 daily scouts’ vapor pressure is about 18.8 Hpa.
    Results have indicated that in the southern half of Iran with 95% probability, the earliest sultry day takes place in Chabahar station on January 3rd and the latest one occurs in Kerman station on July 29th. The latest date of the last sultry day is in Chabahar station on December 28th and the earliest one is in Fasa station on August 19th. The longest sultry period belongs to coastal stations in Chabahar (359days), Bandar abbas (353days), Boushehr (298days), and Abadan (260days) and the shortest one with 16, 17, and 29days belongs to Shiraz, Kerman, and Fasa stations, respectively. Spatial frequency distribution of sultry days shows as stations latitude increases, their frequency decrease. In this manner, frequency of sultry days in south-east of Iran is much more than that in south-west.
    Keywords: sultry, vapor pressure, Kriging, southern half of Iran
  • Vahideh Bagheri, Hadi Barghlameh Pages 103-114
    Tourism services and facilities as one of the most basic forms of supply in leisure and recreation industry provide the most income content for the host communities after the transport industry and tourist's movement in interval-international area. Considering the experience in developing domestic and foreign tourism purposes shows that industries emanated in this area that in their tourism product-supply system are equipped with an organized and capable system in terms of tourism facilities and services especially in commercial and residential facilities. Competition for sustainable development of urban tourism according to the tourist's needs in addition to strengthening the participation of private sectors and citizens in meeting these needs, also creating different substrate-planning platforms in this field should be important and planned in tourism executive management. The current study is done according to its functional goal and its nature and descriptive-analytical method. The data collection methods in this study are library and field ones. In this regard, the data were gathered using a questionnaire. For analyzing data, SPSS 18 software, T-test analysis, Pearson correlation test and Regression test were used. The results show that there is .417 percent relation and correlation between the capability and attractiveness of Omid commercial-residential places in Mashhad and its tourism which shows a direct relationship between the two variables. Then, the Regression analysis was used on the impacts of each indicator in this correlation. The test results showed that physical and spatial indicators had the highest impact factor among all the targeted indicators in this study. The other indicators are effective in the study with the Beta 0.219 for profile and activity index, Beta 0.315 for environmental index, Beta 0.116 for cultural-social index and Beta 0.107 for perceptual and cognitive index.
    Keywords: Capability, attractiveness, commercial-residential complex, tourism industry, Omid commercial-residential complex
  • Mostafa Basiri, Mir Saeed Mousavi, Karim Husseinzadeh Dalir Pages 115-131
    The decayed area of city constitute a significant part of the territory of many cities in Iran, which is due to their particular problems forcing them out of urban sprawl and have become problematic sections of cities. These areas, in addition to the physical problems, social qualities and dimensions, economic, cultural and urban spaces have also degraded, disrupting human presence in urban spaces. Identification of these urban areas and prioritization of intervention zones in order to apply rational and appropriate solutions that promote the quality of urban spaces in these areas is essential. The present article aimed to evaluation and prioritization of the intervention zone in the central district of Tabriz (Municipality district 8) by descriptive-analytical and survey method. For this purpose, 378 questionnaires were districted among the households of district 8. Using the one-way analysis of variance and the difference between the averages of these neighborhoods the economic, social and physical indicators have been evaluated. And the Copeland technique for prioritizing the final textures of the central tissues has been used in terms of three indicators. The results of this study indicated that the central district of Tabriz city is different in different dimensions of physical, social and economic. And according to Copeland Technique, the rhythm of Maghsoudieh neighborhood is in first order to interfere with decayed fabric in terms of economic, social and physical criteria. And the Tapalibagh neighborhood at the second level and the neighborhood of Karabagh third are located.
    Keywords: Decayed fabric, Prioritization, Intervention zoning, Central district, Tabriz
  • Zahra Hajilou, Seyed Jamaeddin Daryabari, Abbas Arghan, Rahmatolah Farhudi Pages 133-151
    City in 20th century is knowing as one of the greatest achievement in culture and civilization, and widespread phenomenon. In spite of passing two decays of planning and processing about urban complexes, government are failed to reaching a appropriate plan for urban complexes. The important reason of this failure is not considering about researches and power structure and government.
    The goal of this paper is comparative urban management in Tehran and London and empower the mangers therefore unique urban management and knowing the weak points of urban management.
    This paper is picked up of comparative analysis of quality analysis. research method is analytical descriptive information are picked up from library and documents.
    As a result, this paper is considered applicable paper. The biggest problems of Tehran municipality are internal in consisting municipality many of urban services such as piping for parks …are done whit no harmony to technical and traffic department and this cases lots of costs and human resources are getting busy more than one time.
    Totally we can say to prevent above problems we need to entrust suitable empowers to urban management.
    Keywords: Unique urban management, Administrative organizations, Empowering, London, Tehran
  • Mohammad Hussein Jahangir, Ali Mohammadi Pages 153-168
    Today the fields of geo-tourism consider as one of the most forerunners in the world which is growing activities among different forms of tourism, one of the most scientific and attractive are known. According to importance of this subject, in these study for analyze the Geo-tourism condition of Karaftou cave in Kurdestan, SWAOT and FASSOULAS models were used. Therefore this study is applicable in purpose and the method is descriptive and analytical. In this regard at first, according to expert opinion, strengths, weaknesses, opportunities and threats of Karaftou geosite were known and by using SWOT matrix, practical policies determined. At second step by using FASSOULAS assessment method, six values that exist in this method, analyzed for cave environment. Results show that according to earn points by internal factors matrix (3.54) and external factor matrix (3.69), aggressive / competitive is appropriate strategy for this cave and it is necessary and it is necessary in areas such as the development of sports facilities and encouraging private sector investment in this area should be done. Among evaluated values in FASSOULAS approach, scientific values obtained special scores which show this factor has high importance in development and tourist attraction in this area. Compilation of this result with the strategies derived from the matrix this area can be turned into one of the poles of geo-tourism country.
    Keywords: Geo-tourism, Karaftou Cave, Kurdestan Province, FASSOULAS, SWOT model
  • Issa Khajvandahmadi, Mehrdad Navabakhsh, Soroush Fathi Pages 169-185
    Today, the development of tourism as a sustainable income model in the countries of the world is very important. In the meantime, due to the sensitivities that it has, it is very fragile and it is necessary to take appropriate measures to ensure its stability. Attention to political security and its constructive indicators is one of the most important factors that can make a boom or stagnation of this activity. Therefore, this research was conducted with the aim of analyzing political security indicators in the development of tourism industry in Mazandaran province. The present research is a descriptive-analytical study for internal goals and is considered as an applied research for external purposes. Survey methods (interviews and questionnaires), surveys and field observations and documentary studies have been used to collect required data. In the data analysis section, efforts have been made to achieve more comprehensive and comprehensive results by analyzing each of the indices and sub-indices by combining the data types. In this regard, SPSS software and Spearman correlation and path analysis (KMO tests and Bartlett test) were used. The results of the data analysis indicate that since the KMO index is 0.813 (close to 1), the number of samples for the factor analysis is sufficient. Also, the value of sig of the Bartlett test is less than 5%, which indicates that the factor analysis is appropriate for identifying the structure, factor model. According to factor analysis, seven main variables of political security impact on tourism development in Mazandaran province include security (v1), housing (v2), media and communication (v3), human resources (v4), external relations (v5), performance Government and oversight institutions (v6), political institutionalization (v7), two factors were identified as the main factor that both were human and social and institutional and structural factors. Factor analysis shows that the variables of security, media and communication, housing, and human resources are named under the first factor, which is named after the human and social agent. Foreign exchange variables, the functioning of government institutions and regulatory and institutional institutions under the second factor, which are The name of the structural and institutional agent is named.
    Keywords: Development, tourism industry, Political Security, Political Institutionalization, Foreign Relations
  • Morad Kavianirad, Afshin Mottaghi, Mohammad Reza Aref Pages 203-216
    Pakistan’s Balochistan is an impoverished region beleaguered by insurgency and ethnic strife. But it is rich in resources and it occupies an increasingly vital geo-strategic position. As a result, Balochistan has been the focus of massive infrastructural projects. Iran and Pakistan are developing competing port, rail, and highway networks, hoping to funnel the trade of Central Asia through their own national territories. As neither country can handle the costs and technical challenges on its own, both are partnering with other states; Pakistan has turned to China, and Iran to India. As a result, rivalry between Iran and Pakistan is mounting. Baloch insurgents, not surprisingly, have targeted the new projects, provoking military escalation. The Iranian port of Chabahar was also a relatively small town before it was selected for infrastructural development. The initial plans were hatched under the shah, with help from the United States. The Iranian revolution of 1979 put the project on hold, but it was revived during the Iran-Iraq war, when shipping through the Strait of Hormuz was periodically paralyzed.
    Keywords: Iran's South East, Rivalry, Coalition, Geo-Economy
  • Heidar Lotfi, Ali Ebrahimi, Abbas Najafi, Sajjad Alifarja Pages 217-240
    Free zones, regardless of the bureaucratic intricacies of complexity, as well as customs and strict trade and political regulations, play an important role in the transportation of goods and technology in the economic world. The main question of the article is that, in general, the free zones, in particular the Chabahar Free Zone, are important in the Iranian economy, and how can these regions be used as a trans-regional model for the Iranian economy? Free zones in Iran and in particular the Chabahar Free Zone With intelligent and informed management and effective and progressive legislation will be able both Provide ground for Iran's participation in the global economy through the export of domestic products and also by supplying the needs of the country especially in the field of technology convert Iran to the economic power of the global economy. Chabahar Free Zone covering Afghanistan and Pakistan as well as the caucasus and central Asia region can be the platform for economic growth in the eastern part of the country and pay attention to regional and international economic actors in Iran. given this introduction, this paper will attempt using library resources as well as scientific and research articles to analyze and explain the role and influence of free zones in Iran's economy emphasizing the free area of Chabahar by trying to provide a trans-regional model for Iran's economy.
    Keywords: Free zones, Iran, Chabahar Free Zone, Iran Economics
  • Sima Hemmati Pages 241-267
    Hotel accommodation is also one of the most important variables in the tourism system and also one of the economic sectors that plays an important role in boosting economic development and job creation. The purpose of this paper is to analyze the role of planning in the development of the hotel industry on the development of tourism and economy in Iran. The main question of this article is that development of hotel industry plays what impact on the development of tourism and the prosperity of the Iranian economy? In addition to the main question they are raised other sub-questions also in this article including what is the history and importance of the hotel industry? What are the characteristics and characteristics of tourism? The results of this article show that hotel industry and planning for the development of this industry is one of the most important distinguishing variables between traditional and modern tourism and at the same time that gets cause security, prosperity and tourist attraction on the other hand, too plays a significant contribution to GDP growth in countries. Given this introduction this article will try using research papers as well as other library resources as well as comparisons of tourism statistics of different countries analyze and explain the impact of planning on the development of hotel industry on the development of tourism and economy of Iran.
    Keywords: hotel industry, tourism, Iran economy, development
  • Golnaz Mikaeili Hache Sou, Ali Azar Pages 269-284
    Urban liveliness is one of the topics that affected quality concepts of urban planning in recent decades. Places where from the index of physical, ecological, social, cultural and economic level point of view are desirable, as much as of urban liveliness and its consequences of good quality of life. Determining the verities of urban texture and different kinds of housing and expansion of typical living complexes as especial residential complexes, determining the level of urban liveliness for a comparative study between traditional neighborhoods and housing complexes are essential to strengthen the positive aspects and to reduce liveliness barriers. The present study comparatively evaluates urban liveliness in especial residential complexes and traditional neighborhoods by showing the importance of urban liveliness as an effective factor in the improvement of urban spaces. To do this, Charandab traditional neighborhood and Asemane Tabriz residential complexes are selected to measure the amount of urban liveliness. The research was descriptive-analytical and use documentary research tools and questionnaires to collect information. Data analysis was conducted in SPSS software. The result of present study shows that there are significant differences between urban liveliness of traditional neighborhoods and especial residential complexes. Also there is a positive relationship between social and physical component and liveliness.
    Keywords: urban vitality Gated residential complexes, traditional neighborhoods, Charandab
  • Ahmad Ali Asadpour Pages 285-295
    Tourism activities and tourist attraction are one of the most exciting economic activities that can be studied continuously due to its importance. The present research is also carried out due to the importance of this industry with the aim of examining the relationship between the tourism industry and economic growth in accordance with the document on the prospects of economic development in the country. To this aim, the impact of tourism development on economic growth was firstly determined on the basis of theoretical foundations of various researches, and then the relationship between these variables was analyzed using annual data in 1995-1995 using ARDL method. The results of the research show that there is a significant relationship between tourism sector development (tourism industry) and economic growth. Also, attracting tourists based on the 1404 vision document can play a significant role in increasing national income, creating employment and economic growth.
    Keywords: Tourism Industry, Economic Growth, National Income
  • Zahra Sayahi, Mohammad Rahim Rahnama, Mohammad Ajza Shokohi Pages 297-310
    Old worn, the need to intervene and are organizing program for the revival of urban development strategy (CDS) is one of the most important in planning essential. the aim of the research compilation of urban development strategy (CDS) in order to regenerate the central section of the decay in Ahwaz. central City of Ahvaz that studied 302 ha of mature and developing neighborhood in the range 9. 40 CDS were determined in line with the index. research methodology in the form of a questionnaire package with nominal scale, and a few of the options taken in the ranking of the questionnaire for the two groups of citizens and urban specialists in design and range of 5 through to specify the sample size was determined and the case study example Cochrane information indicators through the completion of a questionnaire among families residing in 375 residential units and urban specialists on the basis of a questionnaire of 105. then using the SPSS software and software AMOSE analysis and proof of the assumptions. the results of the research show that the average life of being a reliable indicator of 2.79 and the average index is a good indicator of the average 32 year reign, 2.74 2.77 municipal banking and eventually being competitive index is also the average of 2.80. as a result of urban development strategy indicators in the central part of the city of Ahwaz, the right position is not entitled to.
    Keywords: decay, Ahvaz, AMOSE, CDS
  • Homa Habibian, Bijan Kalhorni, Nozar Ghanbari Pages 311-324
    Development is complex and multi-dimensional process to improve the quality of life in the community which requires a change in the socio-cultural structure and as well as accelerating economic growth, Reduce inequality and eradicate poverty and social justice, and environmental sustainability. In the current world because of the theoretical and empirical reasons, not only economic indicator represents the development requirements, therefore for identify and define the state of development of each country or region there should be other factors such as human factors, health, education, population and socio - cultural problems to along with economic indicators, they could be right reagent to measure the degree of development. The use of quantitative criteria and procedures for ranking settlements in space system also led to identification of measure the inequality settlement and on the other hand this is a measure to try to reduce and eliminate disparities between them. Therefore, this study aims to analyze a set of development indicators in terms of economic, social and physical criteria in Sanandaj urban regions to ranking development of the urban regions of Sanandaj and in this way the problems of each region will identify and by prioritize the regions for the allocation and distribution of resources and amenities based on surveyed criterions created a balanced development of its regions. In this regard, the indices studied after examining the status quo, by using numerical taxonomy and ArcGIS software have been analyzed to determine the level of regions development of Sanandaj. The results indicate that in general, despite the relatively low level of development in regions of the Sanandaj city, compare with Sanandaj regions 9.5% are in first development level (provided), 23.8% are second level (relatively provided), 23.8% are in third level (average), 14.3 are in forth level (deprived), 28.6% are in fifth level (completely deprived).
    Keywords: development, Development criteria, Numerical taxonomy, Sanandaj