فهرست مطالب

جستارهای اجتماعی - پیاپی 4 (1395)
  • پیاپی 4 (1395)
  • پرونده ویژه: چالش های جمعیتی با تاکید بر سالمندی
  • بهای روی جلد: 200,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1396/10/10
  • تعداد عناوین: 10
|
  • پرونده ویژه چالش های جمعیتی با تاکید بر سالمندی
  • فاطمه حسین زاده جنیدی، علی سیف زاده، فرزانه معززی خنده روی یزدی، پروانه بیاتی صفحه 11
    توجه به مسایل و نیازهای دوران سالمندی، ضرورتی اجتماعی در جهت ارتقای کیفیت زندگی سالمندان به شمار می رود. هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر مولفه های اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی بر کیفیت زندگی و سلامت سالمندان در مناطق(1و3) شمال تهران و مناطق (18و20) جنوب تهران می باشد. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق توصیفی- پیمایشی صورت گرفت. جامعه آماری، شامل کلیه مردان و زنان بالای 60 سال است که در مناطق(1و3)، شمال تهران و (18و20)، جنوب تهران در سال 95 زندگی می کردند و تعداد آنها 168000نفر می باشد؛ که از این میزان تعداد 489 نفر از طریق فرمول کوکران و براساس نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و مطالعه قرار گرفتند. ابزار گردآوری دادها، پرسش نامه حمایت اجتماعی (MOS)، با ضریب آلفای کرونباخ در دامنه ای(74/0 تا 93/0)و پرسشنامه کیفیت زندگی (QOL)، با ضریب آلفای کرونباخ بین(73% تا 89%)، می باشد. به منظور تحلیل داده ها از آزمون تحلیل واریانس و ضریب همبستگی استفاده شده است.
    نتایج نشان می دهد که بین حمایت اجتماعی، سلامت جسمانی(فیزیکی)، روابط اجتماعی، بهبود شرایط محیط زندگی، سطح درآمد خانواده ها، پایگاه اجتماعی و اقتصادی سالمندان و کیفیت زندگی و سلامت آنان، رابطه مثبت معناداری وجود دارد. با افزایش متغیر های یاد شده، کیفیت زندگی و سلامت سالمندان افزایش می یابد. همچنین بین ناراحتی های روحی و روانی و تجرد سالمندان و کیفیت زندگی و سلامت آنان رابطه منفی معنا داری وجود دارد، همچنین میانگین نمرات حمایت اجتماعی سالمندان شمال تهران، بیشتر از سالمندان مناطق جنوب تهران است.
    کلیدواژگان: کیفیت زندگی، سلامت سالمندان، مولفه های اجتماعی، جمعیتی و اقتصادی، مناطق شمال و جنوب تهران
  • مسعود نصرتی صفحه 29
    سالمندی یکی از مباحثی است، که با رشد شهرنشینی و افزایش سطح بهداشت و امید به زندگی و کاهش باروری در شهر رشت، پدیدار شده است و روند تحولات جمعیتی، حکایت از افزایش این گروه سنی نسبت به سایر گروه های سنی در سال های اخیر و آینده دارد. در این مقاله، سالمندی، ابعاد، پیامدها و چالش های آن به عنوان یکی از پیامدهای تحول جمعیتی در شهر رشت، مورد بررسی قرار گرفته است و لازم است، برنامه ریزان شهری، در برنامه های خود به این موضوع مهم، توجه کافی داشته باشند.
    کلیدواژگان: سالمندی، جمعیت فعال، مهاجرت، شهر رشت
  • امیلی کورتین، مارتین ناپ ترجمه: علی سیف زاده صفحه 41
    تاثیر انزوای اجتماعی و تنهایی بر سلامت و تندرستی در سالمندی به طور فزاینده در حال شناخته شدن است. هدف از این مرور کوتاه مدت، جمع آوری شواهد موجود و نشان دادن کمبودها و زمینه هایی برای تحقیقات آینده است. ما 9 پایگاه داده را برای مقالاتی که به طور تجربی به بررسی تاثیر انزوای اجتماعی و یا تنهایی در مورد نتایج سلامتی در سالمندان می پرداختند، بررسی کردیم. جستجوی ما که بین ماه های ژوئیه و سپتامبر انجام شد 11736 عنوان مقاله را شامل می شد که 128 مورد از 15 کشور در این بررسی گنجانده شد. مقالات، با توجه به تعاریف و اندازه گیری دو مفهوم تنهایی و انزوای اجتماعی، مکانیسم های علی، تفاوت در گروه های جمعیتی و عوامل موثر بر آن موردبررسی قرار گرفتند. این شواهد، عمدتا بر ایالات متحده متمرکزشده اند و در مورد تنهایی بیشتر از انزوای اجتماعی تحقیق شده است. روند اخیر، تحقیق در مورد اثرات تطبیقی انزوای اجتماعی و تنهایی است. افسردگی و سلامت قلب و عروق و پس از آن، تندرستی، بیشترین نتایج حاصله هستند. تقریبا تمام مطالعات (به جز دو عنوان) به تاثیر مخرب انزوا یا تنهایی بر سلامتی رسیدند. با این حال، نشان دادن پیوندها و مکانیسم های علی، مشکل است و تحقیقات بیشتری در این زمینه، ضروری است. ما کمبود پژوهش را با تمرکز بر زیرگروه های درخطر و در حوزه مداخلات، کشف کردیم. هدف پژوهش های آینده باید پیوند بهتر شواهد در مورد عوامل خطر برای تنهایی و انزوای اجتماعی و شواهدی از تاثیر آن ها بر سلامت باشد.
    کلیدواژگان: شبکه اجتماعی تلگرام، گروه، کاربران دانشجو، نظریه زمینه ای
  • زهرا محتشم امیری صفحه 71
    تغییرات جمعیتی گسترده به دلیل افزایش امید به زندگی وکاهش موالید به همراه تغییرات سبک زندگی، چالش جدیدی به نام بحران سالمندی را در دنیا ایجاد کرده است. سالمندی، پدیده ای است با جنبه های زیستی، روانی و اجتماعی مختلف، لیکن سالمندی جمعیت در ایران نیز رو به گسترش است. این مقاله با هدف بررسی تغییرات جمعیت سالمندی در ایران بر اساس آخرین سرشماری و معرفی شاخص ها، خدمات و امکانات روز دنیا برای سالمندان، نوشته شده است.
    کلیدواژگان: خدمات مبتنی بر خانه و جامعه، خدمات روزانه سالمندی، خدمات اورژانسی، مراقبت در منزل، مراکز جامع سلامت. ایران
  • مجید حسینی نثار، فرزانه رفیعی صفحه 79
    این مقاله، به بررسی مفهوم مساله اجتماعی، ویژگی های آن و سابقه این گونه مطالعات، می پردازد و برای این منظور، رویکردهای مختلف جامعه شناسی که به پیدایش و پیامدهای این گونه مسایل توجه دارند، بررسی می شود. در ادامه، جمعیت و تحولات جمعیتی و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی ناشی از آن، از منظر مسایل اجتماعی، مورد بررسی قرار می گیرد.
    کلیدواژگان: جمعیت، مساله اجتماعی، رویکردهای جامعه شناختی، عینی گرایان، ذهنی گرایان
  • نرگس رضازاده صفحه 95
    یکی از راه های رشد و توسعه هر جامعه، تامین بسترکالبدی مناسب و ایجاد فرصت های مساوی برای قشرهای مختلف در دسترسی به تسهیلات شهری است. با ورود به دوره سالمندی، تغییرات چشم گیری در ویژگی های فیزیولوژیکی و روحی- روانی انسان رخ می دهد. این تغییرات، افراد سالمند را وادار می سازد تا محیط فیزیکی را به گونه ای متفاوت از جوان ترها درک و پاسخ های متفاوتی بدهند. سالمندان، به دلیل شرایط سنی و کاهش فعالیت های کاری، اوقات فراغت بسیار دارند و امکان استفاده آنها از فضاهای شهری، بیش از دیگر اقشار جامعه است. با افزایش تعداد افراد سالمند، سازمان های بین المللی خواستار توجه خاص نسبت به این گروه سنی شده اند .بنابراین، باید امکانات بسیاری از نظر جسمانی، با کمک علوم پیشرفته روز و از نظر روانی، با برقراری روابط اجتماعی و خانوادگی فراهم آید که برای سالمندان مناسب باشد. این پژوهش به منظور دستیابی و معرفی شاخص ها و استانداردهای مناسب سازی محیط و بهسازی فضاهای شهری انجام شده است. روش انجام پژوهش مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و میدانی، جهت شناسایی، گرد آوری و مطالعه منابع مختلف در زمینه فضاهای باز و شهری و شرایط جسمی و روانی سالمندان می باشد. بررسی موانع و محدودیت ها به طراحان، برنامه ریزان و مدیران شهری در جستجوی عوامل ایجاد و حل بروز چنین مشکلاتی در طرح های آینده، یاری می نماید.
    کلیدواژگان: فضاهای شهری، سالمندان، فعالیت ها، روابط اجتماعی، ویژگی های فیزیولوژیکی
  • مصاحبه کننده: فریبرز بیات صفحه 115
    حبیب الله زنجانی، دانشیار جمعیت شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم وتحقیقات تهران، استاد برگزیده روز جهانی آمار سال1392 در ایران، استاد برگزیده علوم مرتبط با شهرسازی در روز جهانی شهرسازی در سال1392 در ایران و استاد منتخب دانشکده علوم انسانی واحد علوم وتحقیقات تهران در سال1390 است.
  • تهیه و تنظیم: مهدی مظلوم صفحه 127
    این کتاب، اولین راهنمای جامعه شناسی سالمندی است که با کمک ریچارد سترستن و ژاکلین آنجل نوشته شده است و این دانش را ارایه می دهد. این کتاب، دیدگاه جامع و کاملی در مورد طیف گسترده پدیده های اجتماعی ارایه می کند و نشان می دهد که جامعه شناسی سالمندی تا چه حد رونق یافته است. فصل های این کتاب نشان می دهد که دخالت جامعه شناسان برای ترویج تحقیقات میان رشته ای در مورد سالمندی، ضروری است.
    کلیدواژگان: جامعه شناسی سالمندی، چشم اندازهای نظری، ساختار و عاملیت، سری داده ها
  • بخش دوم: سایر مقالات
  • اسدالله بابایی فرد، شیوا آقابزرگی زاده صفحه 141
    پژوهش حاضر بر آن است که تاثیر خانواده را بر انحرافات نوجوانان در شهر کاشان بررسی کند. فرض اصلی در رویکرد جامعه شناختی این است که افراد بشر، محصول شرایط اجتماعی اند و رفتارهای انحرافی آن ها را باید در متن زندگی اجتماعی تحلیل کرد. خانواده اولین نهادی است که افراد را در ارتباط شخصی و نزدیک با دیگران قرار می دهد. بنابراین، بررسی تاثیر خانواده بر رفتارهای انحرافی افراد برای شناخت زمینه های انحراف در جامعه ضرورت دارد. در این پژوهش از روش پیمایشی استفاده شده و نمونه پژوهش 301 نفر از نوجوانان 18-12 سال شهر کاشان بوده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که بین دلبستگی و تعهد خانوادگی، گرایش مذهبی خانواده، شکاف نسلی و پدرسالاری با انحرافات نوجوانان رابطه معنادار و مستقیم وجود دارد. بین پایگاه اقتصادی - اجتماعی و رابطه ی والدین و فرزندان با انحرافات نوجوانان رابطه ای وجود نداشته است. تحلیل رگرسیونی نیز نشان می دهد که مهم ترین متغیرهای اثرگذار بر انحرافات نوجوانان عبارتند از:دلبستگی و تعهد خانوادگی، گرایش مذهبی خانواده، شکاف نسلی. همچنین، متغیر پدرسالاری از طریق تاثیرگذاری بر متغیرهای دلبستگی و تعهد خانوادگی و گرایش مذهبی به طور غیرمستقیم بر انحرافات نوجوانان تاثیر دارد.
    کلیدواژگان: خانواده، انحرافات نوجوانان، شکاف نسلی، دلبستگی و تعهد خانوادگی، رابطه والدین و فرزندان، گرایش مذهبی خانواده
  • سیدمحمد اجاق زاده محمدی، سید علی حسینی، محمد اسکندری نوده صفحه 167
|
  • Fatemeh Hosseinzadeh Joneidi, Ali Seyfzadeh, Farzaneh Moazzai, Parvaneh Bayaty Page 11
    Attention to issues and needs of aging is a social necessity to improve the quality of life of the elderly. The purpose of this study was to investigate the effect of economic, social and demographic factors on the quality of life and health of the elderly in the areas (1 & 3) of northern Tehran and the regions (18 & 20) of south Tehran. This study was conducted using descriptive-survey research method. The statistical population includes all males and females over the age of 60 who lived in the regions (1 and 3), northern Tehran and (18 and 20) south of Tehran in 1395 and their number is 168000 people, of which 489 people are from the Cochran formula and Based on cluster random sampling, they were selected and studied. Data were collected by social support questionnaire (MOS), Cronbach's alpha coefficient ranging from 0.44 to 0.93 and QOL, with Cronbach's alpha coefficient (73% to 89%). Be To analyze the data, analysis of variance and correlation coefficient were used.
    The results show that there is a significant positive correlation between social support, physical health, social relationships, improvement of living conditions conditions, family income level, social and economic status of the elderly, and their quality of life and their health. Increasing these variables increases the quality of life and health of the elderly. There is also a significant negative correlation between mental and mental discomfort and elderly abilities and their quality of life and their health. Comparison of scores showed that social support for elderly people in northern Tehran is more than elderly in southern Tehran.
    Keywords: Quality of life, health of the elderly, social, demographic, economic components, northern, southern parts of Tehran
  • Masood Nsrati Page 29
    Ageing is one of the issues that has emerged with the growth of urbanization and increased health and life expectancy and reduced fertility in Rasht city. And the Demographic changes trend indicate an increase in this age group compared with other age groups in recent and future years. In this article, its ageing, its dimensions, its consequences and its challenges as one of the consequences of Demographic changes trend in Rasht has been studied. And it is necessary that urban planners pay close attention to this important issue in their plans.
    Keywords: Universal ageing, Probabilistic ageing, Chronological ageing, Social ageing, Rasht
  • Emilie Courtin, Martin Knapp, Translated: Ali Seyfzadeh Page 41
    The health and well-being consequences of social isolation and loneliness in old age are increasingly being recognised. The purpose of this scoping review was to take stock of the available evidence and to highlight gaps and areas for future research. We searched nine databases for empirical papers investigating the impact of social isolation and/or loneliness on a range of health outcomes in old age. Our search, conducted between July and September 2013 yielded 11,736 articles, of which 128 items from 15 countries were included in the scoping review. Papers were reviewed, with a focus on the definitions and measurements of the two concepts, associations and causal mechanisms, differences across population groups and interventions. The evidence is largely US-focused, and loneliness is more researched than social isolation. A recent trend is the investigation of the comparative effects of social isolation and loneliness. Depression and cardiovascular health are the most often researched outcomes, followed by well-being. Almost all (but two) studies found a detrimental effect of isolation or loneliness on health. However, causal links and mechanisms are difficult to demonstrate, and further investigation is warranted. We found a paucity of research focusing on at-risk sub-groups and in the area of interventions. Future research should aim to better link the evidence on the risk factors for loneliness and social isolation and the evidence on their impact on health.
    Keywords: Health, Loneliness, Mental Health, Older People, Social Isolation
  • Zahra Mohtasham-Amiri Page 71
    Widespread demographic changes have led to a new challenges in the name of an aging crisis in the world, due to increased life expectancy and reduced birth rates, along with lifestyle changes. Aging is a phenomenon with different biological, psychological and social aspects, This article was written with the aim of study the changes in the aging population in Iran based on the latest census and the introduction of indicators, services and facilities for the elderly.
    Keywords: Home, Community, Based Services, Elderly Day Service, Emergency Service, Home care, Comprehensive Health Center, Iran
  • Majid Hosseini Nesar, Farzaneh Rafiei Page 79
    This paper examines the concept of social problem, its characteristics and the history of such studies. And for this purpose, various sociological approaches that focus on the emergence and consequences of these problems are examined. In the following, population and demographic changes, as well as the economic and social consequences resulting from it, the point of view of social problem, it is examined.
    Keywords: population, social problem, Sociological approaches, Objectivists, subjectivists
  • Narges Rezazadeh Page 95
    One of the ways of the growth and development of each society is to provide an appropriate context and create equal opportunities for different sectors in access to urban amenities. With the arrival of the aging period, there are significant changes in the physiological and psychosocial characteristics of humans. These changes force elderly people to understand the physical environment differently from the younger ones and respond differently. Elderly people have a lot of leisure time due to their age and reduced activity, and their use of urban spaces is more than other segments of society. With increasing numbers of elderly people, international organizations have called for special attention to this age group. Thus, many physical means, with the help of advanced day-to-day knowledge, and psychologically, should be provided by establishing social and family relationships that are appropriate for the elderly. This research has been carried out in order to achieve and introduce indicators and standards for environmental suitability and improvement of urban spaces.
    The method of research is based on library and field studies to identify, collect and study various sources of open and urban spaces and physical and mental conditions of the elderly. Examining barriers and constraints Helps to designers, planners and city managers in search of factors for creating and solving such problems in future plans.
    Keywords: Urban Spaces, Elderly, Activities, Social Relationships, physiological Characteristics
  • Mehdi Mazloom Page 127
    This book is the first guide to aging sociology Which is written with the help of Richard Steerston and Jacqueline Angel. And it provides this knowledge. This book provides a comprehensive view of the wide range of social phenomena. And shows how well advanced Aging sociology has grown. The chapters of this book show that sociologist's involvement in promoting interdisciplinary research on aging is necessary.
    Keywords: Aging Sociology, Theoretical Perspectives, Structure, Agency, Data Series
  • Asadollah Babaiefard, Shiva Aghabozorgizadeh Page 141
    The present study aims to investigate the effect of family on adolescent deviations in Kashan. The main hypothesis in the Sociological Approach is that Human Beings are the product of Social Conditions and their Deviant ehavior must be analyzed in the Context of Social Life. Family is the first Institution that places People in a Personal and close relationship with others. Therefore, it is necessary to investigate the effect of family on deviant behaviors of individuals in order to understand Deviation Factors in Society. Survey Method was used in this study and 301 of the 12-18 year old students in Kashan were surveyed. The results of this study indicate that there is a significant and direct relationship between Family Attachment and Commitment, Religious Orientation of the Family, Generation Gap and Patriarchy with Deviations of Adolescents. There was no relationship between the Socio-Economic Status and the Relationship between Parents and Children with Adolescent Deviations. Regression Analysis also shows that the most important variables affecting Adolescent Deviations are: Family Attachment and Commitment, Family Religious Orientation and Generation Gap. Also, Patriarchal variable indirectly affects Adolescent Deviations by influencing Family Attachment and Commitment and Religious Orientation variables.
    Keywords: Family, Adolescent Deviations, Generation Gap, Family Attachment, Commitment, Relationship between Parents, Children, Family Religious Orientation
  • Seyed Mohammad Ojaghzadeh Mohammadi, Seyed Ali Hosseini, Mohammad Eskandari Nodeh Page 167
    The study on the mutual relationship between physical environments of cities with negative and abnormal social behaviour is a subject that has been added to geographical studies in recent decades and it has provided a scientific and practical framework for the space and spatial analysis of delinquency and abnormal study in a geographical space.
    In the present study which has been carried out in the geographical scope of Rasht Metropolis, a geographic information system has been used comprehensively to identify and analyze the metropoli's hotspots of crimes. In addition to studying background research and theoretical literature of the study and discussing geographical and physical features of Rasht Metropolis which have been in connection with the subject of study, the status of committed theft and drug-related crimes within the legal limits of Rasht Metropolis was examined from April, 2014 to March, 2015. The analysis of crime occurrence and spatial distribution of the (crime) scene, such as proximity to the informal settlement areas, population density, rusty textures, administrative and educational centers, police stations, main squares, parks, slope of areas and bazaars was evaluated. Data analysis has been carried out by using GIS software and on the basis of AHP model.
    The results indicate that the type of use and the use of land is effective on the formation and spatial distribution of crimes in Metropolis. In addition, the findings suggest that the spatial construction of "Golsar" first district and "Manzariyeh" second district in the city of Rasht has lowered the possibility of social and economic crimes compared.
    Keywords: Crime, Spatial Construction, Theft, Drugs, Rasht Metropolis