فهرست مطالب

ادب عربی - سال نهم شماره 1 (بهار و تابستان 1396)
  • سال نهم شماره 1 (بهار و تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/10/15
  • تعداد عناوین: 16
|
  • محمدنبی احمدی، یحیی معروف، مصیب قبادی صفحات 1-20
    سبک شناسی با انواع مختلف آن جنبه های مختلف متن و فرامتن اثر را با ریزبینی مورد بررسی و واکاوی قرار می دهد و هدف آن ارائه شناختی از ویژگی های اثر و شیوه یا چگونگی خلق آن در ساخت و بافتی منحصر به خالق اثر است. سبک شناسی از گذشته تاکنون، در پژوهش های کلاسیک و مدرن، مبنای بحث و بررسی آثار ادبی است و در سه سطح زبانی، محتوایی و بلاغی صورت می گیرد. در جستار حاضر، سبک شناسی بلاغی مجموعه شاهده قبر من رخام الکلمات(2009م) اثر یحیی سماوی شاعر معاصر مبنای بحث و بررسی قرارگرفت. با بحث و بررسی در متن این مجموعه، دریافتیم که مولفه های سبکی بلاغی شاعر در این مجموعه بدین قرار است: بیان متناقض نما، نمادگرایی، استفاده از میراث در قالب تلمیح، آشنایی زدایی های مفهومی، گرایش به صنایع بیانی تشبیه و استعاره و تصویرسازی دیداری که هریک از اینها کارکرد خاصی برای شاعر در این مجموعه دارند. هدف از این مقاله، دریافت درکی از جنبه های برجسته بلاغی شاعر در مجموعه مذکور است.
    کلیدواژگان: یحیی سماوی، شاهده قبر من رخام الکلمات، سبک شناسی بلاغی، واکاوی متن، ساختار اثر
  • جواد اصغری، فاطمه جعفری صفحات 21-37
    پژوهش حاضر، چند معنایی را در سطح واژگانی رمان دروز بلغراد؛ حکایه حنا یعقوب در سایه دیدگاه معنی شناسی واژگانی شناختی مورد بررسی قرار می دهد. هدف، تبیین چگونگی کارکرد این دیدگاه در تحلیل چندمعنایی، از طریق بررسی معانی برخی واژگان چندمعنای عربی است. بدین منظور ده واژه که در رمان با معانی متعدد به کار رفته است، انتخاب گردید و پس از تحلیل معانی آنها بر اساس اصول نظریه لیکاف و بروگمن، مشخص شد چندمعنایی از ویژگی های بنیادی واژه و نتیجه بسط استعاری معنای سرنمون است و نه حاصل کاربرد واژه در بافتی خاص و همچنین بسط استعاری معنای سرنمون ریشه در ماهیت ارتباط انسان با جهان خارج داشته و دارای بنیانی تجربی است. علاوه بر آن کارآمدی توجه به عناصر این نظریه چون طرحواره تصویری، مقوله شعاعی و سرنمون در معادل یابی صحیح واژگان چندمعنای عربی و نقش آنها در بهبود هرچه بیشتر کیفیت ترجمه نشان داده شد.
    کلیدواژگان: چندمعنایی، معنی شناسی شناختی، طرحواره تصویری، مقوله شعاعی، دروز بلغراد، ربیع جابر
  • بهرام امانی چاکلی صفحات 39-52
    معجم العین خلیل بن احمد فراهیدی(100 170 ه. ق) از منابع لغوی مهم دوره های نخستین اسلامی است. بررسی چگونگی استنادات و استشهادات این کتاب به ویژه استشهادات شعری بسیار مهم است. هدف از این پژوهش ارزیابی این منبع برای استفاده از آن در فهم متون، به ویژه متون نخستین دینی است. بررسی آماری تحلیلی این پژوهش بیانگر آن است که فراهیدی در گردآوری این کتاب و شرح کلمات آن، از انواع استشهادات قرآنی، شعری، حدیثی و در موارد اندکی از امثال و حکم استفاده کرده است. کتاب العین علاوه بر برخورداری از مزیت هایی چون جامعیت در استناد، تاثیرپذیری از قرآن کریم، دارای ویژگی هایی نظیر کم توجهی به صحت و سقم احادیث و ورود اسرائیلیات در این کتاب، ورود برخی از قرائت های گوناگون قرآنی در آن و تمرکز شواهد شعری بر شاعران قبایل نجد و استفاده اندک از شواهد شعری شاعران قبایل حجاز، به ویژه قبایل مکه و مدینه به عنوان محل های نزول وحی است.
    کلیدواژگان: استشهاد، شواهد شعری، لهجات قبایل عرب، خلیل بن احمد، العین
  • ابوالحسن امین مقدسی، سید پیمان حسینی صفحات 53-72
    تکرار در شعر از ارکان اصلی موسیقی درونی و در زیباشناسی شعر از مسایل اساسی است. تکرار در شعر، نوعی تاکید و پافشاری بر پاره ای از عبارات شعری است که شاعر بیش از سایر عبارات بدان توجه دارد و از این جهت در بردارنده دلالت های موسیقایی و معنایی و عاطفی و احساسی ویژه ای است. در این مقاله با استفاده از روش تحلیلی توصیفی به بررسی دلالت های تکرار به عنوان یکی از انواع موسیقی درونی در شعر بدوی الجبل شاعر معاصر سوری خواهیم پرداخت. در بررسی اسلوب تکرار در شعر بدوی الجبل مشخص گردید که سطوح مختلف تکرار در شعر او، ارتباط تنگاتنگی با دلالت های شعری اش دارد و شاعر در راستای ایجاد توازن و تناسب میان کارکردهای لفظی و معنایی از موسیقی تکرار در سطوح مختلف بهره گرفته است و این تکرار ارتباطی ناگسستنی با معنا و فضای کلی شعر داشته و منبع برانگیختن عواطف و احساسات مخاطبان است. بدوی الجبل با استفاده از تکرار حروف و کلمات و عبارات علاوه بر آفرینش موسیقایی از احساسات انباشته شده در وجدان خویش پرده برمی دارد و ریتم موسیقایی سخن را در راستای آن به خدمت می گیرد و بدین ترتیب با دلالت های موسیقایی و معنایی و عاطفی تکرار در جان و دل مخاطب تاثیر می گذارد.
    کلیدواژگان: موسیقی شعر، موسیقی درونی، دلالت های تکرار، بدوی الجبل
  • کمال باغجری، مهدی ترکشوند صفحات 73-92
    مفهوم روان شناختی خودشیفتگی یا نارسیسیسم جلوه ای بسیار آشکار و پربسامد در اشعار احمد الصافی النجفی (شاعر عراقی معاصر) دارد. ظهور و گستردگی این مفهوم در شعر صافی تاحدزیادی معلول زندگی پرافت وخیز و مشقت بار وی، به ویژه در دوران کودکی است. این جستار تلاش می کند ضمن ارائه تعریفی گویا از مفهوم خودشیفتگی و تحلیل عوامل ظهور آن در شخصیت و ادبیات صافی، سطوح متعدد این مفهوم را در اشعار وی واکاوی کند. بر این اساس، نگارندگان این پژوهش چهار سطح مختلف از مفهوم خودشیفتگی را در شعر وی رصد کرده و نمونه های مرتبط با هر یک را مورد مطالعه قرار داده اند. این چهار سطح به ترتیب عبارت اند از: مفاخره یا خودشیفتگی فردی، خودشیفتگی در برابر مردم عادی، خودشیفتگی در برابر شاعران دیگر، و خودشیفتگی در برابر منتقدان. این دسته بندی، با هدف ارائه چارچوبی روان شناختی برای تحلیل شدت واکنش شخصیت خودشیفته صافی به سطوح مختلفی از ناهمگونی با جهان بیرون بوده است. براساس این دسته بندی، شاعر به موازات تشدید مخالفت مخاطب، سطح خودشیفتگی خود را افزایش می دهد.
    کلیدواژگان: شعر معاصر عراق، احمد الصافی النجفی، نقد روان شناختی، خودشیفتگی(نارسیسیسم)، مفاخره
  • رسول بلاوی صفحات 93-111
    نزع الشعر الحدیث إلی السرد باعتباره عنصرا فعالا فی انفتاح النص ورفده بطاقات دلالیه وشعوریه وفکریه، تجعله متحرکا نحو آفاق وروی جدیده. اعتمدت القصیده النثریه علی السرد وتقنیاته للتعبیر عما یدور فی خلد الشاعر، ومن هولاء الشعراء الذین اقبلوا علی توظیف العناصر السردیه فی نتاجاتهم الشعریه هو الشاعر العراقی حبیب السامر. تهدف هذه الدراسه إلی الوقوف علی تمحیص البناء السردی فی قصیده «عصا الخرنوب» للشاعر حبیب السامر، وإبراز اثر هذا البناء فی تحقیق العمق الفنی للبوره الدلالیه. وسوف نتناول التشکیل السردی فی هذه القصیده من خلال تسلیط الضوء علی مجموعه من العناصر التی شکلت بنیه النص، وذلک عبر تجلیاتها السردیه المتمثله ب: الفضاء الکرونوتوبی (وحده الزمان والمکان)، والشخوص، والبولیفونیه (تعدد الاصوات)، والحدث؛ وقد توصلنا إلی نتیجه مفادها ان الشاعر فی هذه القصیده یتجاوز القوالب الشعریه الجاهزه ویتخذ لغه سردیه تواصلیه قائمه علی التاویل؛ فقد استثمر بعض عناصر السرد لإنجاز نص منفتح علی مقومات الاجناس الادبیه الاخری بغیه التعبیر عن مقتضیات الفکره والشعور؛ کما قدم نمطا حداثویا بدفقات شعوریه یتناسب مع روح العصر بتحولاته الفنیه والفکریه.
    کلیدواژگان: الشعر العربی الحدیث، العراق، البناء السردی، حبیب السامر، قصیده عصا الخرنوب
  • فروغ بهرامن، فیروز حریرچی، محمود شکیب صفحات 113-131
    نوستالژی یا احساس غربت در اصطلاح به معنای حس دلتنگی و حسرت به گذشته ای است که فرد آن را در زمان حاضر از دست داده است. ابوفراس حمدانی از شاعران عرب سده چهارم هجری، به دلیل شرایط ویژه ای که در دوران حیات برایش پیش آمده است، به این گونه شعرگرایش دارد و در حال و هوایی رمانتیک در گریز از شرایط سخت زندگی، به گذشته خوشایند خویش پناه برده است؛ از این رو بخشی از اشعار وی به اندیشه های نوستالژیک اختصاص یافته است. با بررسی این دسته ازاشعار ابوفراس، افزون بر ترسیم زیبایی های ادبی هنری آن ها، شناخت دقیق تر ی از زندگی واندیشه و مسایل دوران حیات وی حاصل می شود. این نوشتار بر آن است که چگونگی نمود انواع نوستالژی را با روش توصیفی تحلیلی در اشعار ابوفراس تبیین کند. برخی از نتایج این پژوهش نشان می دهد که برجسته ترین اشعار ابوفراس که در آن اندوه نوستالژیک وحسرت بر گذشته موج می زند، رومیات اوست که غم و اندوه وی را در دوران اسارت و دوری از وطن ترسیم می کند. هم چنین ناکامی های شخصی و نیز نارضایتی های سیاسی- اجتماعی، انگیزه های دیگری هستند که ساخت نوستالژیک شعر او را رقم می زنند.
    کلیدواژگان: عاطفه شعری، غم غربت، نوستالژی، ابوفراس، رومیات
  • فاطمه جمشیدی، وصال میمندی صفحات 133-152
    در هر رمان اساسی ترین عنصر منتقل کننده موضوع، شخصیت های آن رمان است؛ رمان تجلی گر رفتار و حالات شخصیت هایی است با نام ها و ویژگی های منحصربه فرد که هریک بدیل یک شخصیت در عالم خارج هستند که نویسنده این شخصیت ها را با الگو گرفتن از افراد واقعی می آفریند و تصویرگر رفتار این شخصیت ها در برابر محیط و دیگر افراد است؛ از این رو وی برای خلق اثری ارزشمند، باید مهارت کافی در شخصیت پردازی داشته باشد. پژوهش حاضر کوششی است برای نشان دادن اهتمام نجیب محفوظ، رمان نویس مشهور و معاصر مصری، به عنصر شخصیت و شیوه های گوناگون شخصیت پردازی در آثار خود که در این مجال به بررسی این عنصر در رمان «اللص والکلاب» بسنده شده است. عامل اصلی گزینش رمان اللص والکلاب اثر نجیب محفوظ، جایگاه و موقعیت ادبی نویسنده و رمان های او به ویژه رمان موردنظر در عرصه داستان نویسی عربی است؛ چراکه برخی او را نقطه عطف داستان نویسی عربی به شمار آورده اند. در این پژوهش ابتدا به تعریف و جایگاه شخصیت در ادبیات داستانی اشاره شده است و پس از برشمردن اقسام شخصیت و شیوه های پردازش آن، شخصیت های رمان اللص والکلاب اعم از ایستا، پویا، قراردادی و... با توجه به معیارهای ارزیابی، معرفی و در معرض دید خواننده قرار داده شده اند.
    کلیدواژگان: عناصر داستان، رمان مصری، شخصیت پردازی، نجیب محفوظ، اللص والکلاب
  • رسول دهقان ضاد، ابراهیم عبدالرزاق صفحات 153-171
    تحظی المقارنه بین «الالفیه» و«شرحها» باهمیه بالغه بالنسبه لآراء النحاه فی القضایا الصرفیه. وتعود الاهمیه هذه إلی معرفه الشخصیه الادبیه لابن مالک فی «الفیته» من جهه، والمکانه الادبیه لابن الناظم فی«شرحها» من جهه اخری، خاصه انه اخذها عن ابیه المولف مباشره دون واسطه. وعلی ذلک، یستمد الطلبه والباحثون من الالفیه وشرحها فی دراساتهم الصرفیه والنحویه. من هذا المنطلق، وعبر المنهج الوصفی – التحلیلی، تهدف هذه الدراسه إلی المقارنه الصرفیه واوجه الافتراق بین آرائهما لحل قضایا الصرف العربی. وقد اقتصرت اوجه الافتراق إلی اقل من عشره اهمها: اتصال الضمیرین المعمولین للافعال غیر الناسخه، واتصال «لیت» و «لعل» و «قد» و«قط» بنون الوقایه، ومساله الاسم واللقب والکنیه، ومراتب اسم الإشاره، وکیفیه قلب همزه الاسم الممدود واوا وإبقائها علی حالها.
    کلیدواژگان: الصرف، المقارنه، ابن مالک، ابن الناظم، اوجه الافتراق
  • هادی رضوان صفحات 173-189
    تعد الاستعاره المکنیه من المسائل الخلافیه فی علم البیان وتحدث عنها البلاغیون بالتفصیل؛ فهناک - علی اقل تقدیر- اربعه مذاهب: مذهب السلف ومذهب الخطیب القزوینی ومذهب السکاکی ونظریه عصام الدین الإسفرایینی. اما مذهب السکاکی فالتفت إلیه کثیر من الشراح واصحاب الحواشی، فسعوا فی التاویل ورفع التناقض عن اقوال السکاکی بالطرق المختلفه. والعلامه البالکی درس الاستعاره المکنیه واولها بحیث خرج - إلی حد ما- من الإشکالات الوارده علی السکاکی وإن کان رای البالکی قابلا للنقد والإشکال ایضا. والباحث فی هذا المقال بعد ان یلقی الضوء علی هذه الدراسه یقارنها بسائر المذاهب الموجوده فی الاستعاره المکنیه ویجعلها فی بوتقه النقد والبحث. ویمکن ان نذکر ضمن نتائج هذا البحث ان البالکی قدر فی کل استعاره مکنیه تشبیهین، احدهما مستقیم والآخر معکوس، والکلمه فی التشبیه الثانی خارجه عن الحقیقه داخله فی المجاز. فعلی هذا الاساس لا إشکال فی تسمیه المکنیه استعاره ومجازا وقد اجاب البالکی بهذا الطریق عن الإشکالات الوارده علی رای السکاکی. ومن نتائج هذا البحث ان رای البالکی وإن کان قریبا مما ذهب إلیه الإسفرایینی فی القول بالتشبیه المعکوس للمبالغه، لکنه استطاع ان یمیز بین المکنیه والمصرحه خلاف ما فعله الإسفرایینی فإنه ابقی هذا النوع فی دائره الاستعاره المصرحه.
    کلیدواژگان: الاستعاره المکنیه، البلاغه، السکاکی، البالکی، المجاز اللغوی
  • حسن ساقی، سید خلیل باستان، مجید صالح بک صفحات 191-209
    لا شک ان للتعبیر القرآنی اشکالا واسرارا فنیه تدل علی ان هذا القرآن کلام ادبی مقصود وتکسب نصه جمالا وروعه ودواما واستقامه. لعل من ابرز هذه السمات، ظاهره الانسجام واثرها فی اداء المعنی القرآنی متکاملا من جمیع الوجوه، فضلا عن منطقیه نحوها وصرفها وقالبیه الفاظها وسعه مفرداتها ودقه تعبیراتها عن المعانی المقصوده. استهدف هذا البحث، دراسه المعانی الضمنیه لانسجام الصوائت فی سوره آل عمران مستخدما المنهج الوصفی التحلیلی الذی یتمحور حول معطیات علم التجوید متناولا المستوی الصوتی والدلالی فی هذه السوره. لم تکن الآیات القرآنیه خطابا جامدا تنتهی دلالته بمجرد الکلام عن ظاهر المعنی وصراحته بل یصل القارئ إلی معان إضافیه واشاریه تتبلور منها، جمالیه النص. ظهر من خلال هذه الدراسه ان هناک انسجاما مقصودا فی إیقاع هذه السوره کما ان التکرار هو من العناصر الهامه فی زیاده هذا الانسجام الجمیل للسوره بالإضافه إلی الدلالات الإیحائیه لهذه الاصوات؛ وان هذه الدلالات نابعه من انسجام الصوائت المعتمده علی صفاتها وترکیب بعضها مع بعض؛ وان الانسجام الفنی قد برز بین الصور المختلفه کالبلاغه بصوره واضحه.
    کلیدواژگان: سوره آل عمران، الانسجام، الصوائت، الدلاله، التکرار
  • صلاح الدین عبدی، جواد محمدزاده صفحات 211-230
    الموسیقی عنصر اساسی من عناصر الشعر، ومن ابرز التقنیات التی یستخدمها الشعراء فی بناء قصائدهم، من هنا، تناول هذا البحث هذا العنصر بالمنهج الوصفی – التحلیلی فی قصائد نزار قبانی، لاسیما مجموعتی «الرسم بالکلمات وهکذا اکتب تاریخ النساء»؛ مما عالجنا الظواهر الإیقاعیه علی المحورین: المحور الاول ما یسمی بالموسیقی الخارجیه، حیث قمنا بتحلیل الاوزان والقوافی، وتبین لنا ان الشاعر استثمر إیقاع بحر «الکامل» وحلاوته ونظم فیه کثیرا من تجاربه الفنیه؛ لانه من اکثر بحور الشعر غنائیه، ولینا وانسیابیه، واتضح ایضا ان القوافی المطلقه- مردوفه موصوله بلین – هی غالبه علی القوافی المقیده فهی تمیزت باصوات (الف، والواو والیاء) المهموسه التی هی اکثر الاصوات مناسبه لغرض الوصف والتغنی به. اما بالنسبه إلی المحور الثانی الموسوم بالموسیقی الداخلیه فقمنا بدراسه القضایا الإیقاعیه التی قد اکثر الشاعر فی استخدامها کالتدویر والتکرار والانزیاح، مما تدل النتائج علی ان التدویر لم یستخدم إلا لغرض الوحده العضویه ووحده الجو النفسی، کما انه لجا إلی تقنیه التکرار لیعزز البنیه الإیقاعیه لنصوصه الشعریه اما الغرض الرئیس للموسیقی الفکریه المتمثله بالانزیاح، فهو یکمن فی تحقیق حاله من الابداع.
    کلیدواژگان: نزار قبانی، الموسیقی الخارجیه، الموسیقی الداخلیه، الوزن الشعری والاسلوبیه
  • ناصر قاسمی، زین العابدین فرامرزی صفحات 231-248
    الشعر القصصی هو شعر یروی احداث معینه مصوغه علی شکل قصه، وهو الذی یذکر الوقائع والحوادث فی ثوب القصه، وکان خلیل مطران رائدا من رواد التجدید فی الشعر العربی الحدیث، ومن المظاهر الجدیده التی قام بها مطران هو الشعر القصصی المتمیز. وهذه المقاله تهدف إلی الکشف عن القصه فی شعر مطران من خلال التتبع فی اشهر قصائده، ورصد اهدافه من وراء هذه الاشعار ببعدی ها التاریخی والاجتماعی بالاستعانه من منهج النقد الاجتماعی. واراد مطران من قصائده القصصیه بالاستفاده من الإسقاط التاریخی، توعیه الشعوب الضعیفه وتحریضها علی تحطیم قیودها والثوره فی وجه الظالمین وإثاره الحمیه والاندفاع فی النفوس وبناء مستقبل مشرق، واختار بعض موضوعاته من واقع الحیاه للدعوه إلی الإصلاح والمثالیه وإلی التمسک بالاخلاق واهداب الفضیله. وکان لشعره القصصی دور تنویری علی مستویین: الاول سیاسی وهو مواجهه الاستبداد الشرقی (العثمانی، العربی(، والثانی إخراج القصیده العربیه فی مرحله ما بعد «الإحیاء» او «الانبعاث» من هیکلیه عمومیه متوارثه ثابته إلی وضع فردی متحول.
    کلیدواژگان: الشعر القصصی، النقد الاجتماعی، خلیل مطران، الرومانسیه
  • حسن کاظمی سهلوانی، سید ابراهیم دیباجی، غلام عباس رضایی هفتادر صفحات 249-260
    سلام واژه ای است قرآنی با 43 بار تکرار و پنج جلوه معنایی که خداوند، انبیای خود را با آن درود گفته و مردمان را در جهت تحیت به آن فرمان داده است. این واژه در ساخت های گوناگون صرفی و وجوه متعدد نحوی در قرآن آمده است. بررسی وجوه اعرابی و ساخت های صرفی این واژه و کشف رابطه معنایی آن، رسالت این مقاله است تا با شیوه تحلیلی پاسخی بر این تفاوت ها بیابد. افق نگاه این مقاله آرای طوسی و گاه مقایسه با آرای دیگران بوده و دریافته که بافت متن سوره و نوع مخاطب آن، در ساخت صرفی خاص این واژه و دلالت آن تاثیر مستقیم دارد و گاه در یک آیه و در یک اسلوب دو جلوه اعرابی را شاهدیم که این خود بیانگر یکی از جنبه های اعجاز ساختاری قرآن بوده و بررسی ادبی آن در حوزه های صرف و نحو و بلاغت در این مقاله آمده است.
    کلیدواژگان: معناشناسی، قرآن، سلام، تفسیر تبیان، تحیت
  • امیر مقدم متقی صفحات 261-278
    إن من ابرز الظواهر الفنیه فی التجربه الشعریه الجدیده هی الإکثار من استخدام الرموز ذات الدلالات العدیده ولاشک ان استخدامها لیس مقصودا لذاتها او لمجرد التجریب او المحاکاه وإنما جاءت تعبیرا عن افکار الشاعر ورواه بصوره اکثر تاثیرا وفاعلیه. ومن هذه الرموز التی عنی بها الشعراء عنایه بالغه لاسیما شعراء المقاومه الفلسطینیه حیث استخدموها اداه للتعبیر عن مقاومتهم ضد الاحتلال الصهیونی، رمز «الزیتون» الذی ینطوی علی دلالات ومعان تتکاثف وتتنوع حسب توظیفه فی شعرهم. تهدف هذه المقاله معتمده علی المنهج الوصفی التحلیلی إلی تبیین مدی اهتمام شعراء المقاومه الفلسطینیه برمز الزیتون فی شعرهم کما تسعی عن طریق استعراض بعض صوره المختلفه إلی استشفاف بعض ما رمز إلیه عندهم. ومن اهم النتائج التی توصلت إلی ها هذه الدراسه ان الزیتون فی شعر المقاومه الفلسطینیه یرمز إلی معان کثیره منها: الارض المغتصبه، المقاومه الفلسطینیه، التحریض علی الثوره، السلام ،الانتشار، الغضب العربی فی فلسطین، التجدد والتولد، القدسیه، الثقافه العریقه الفلسطینیه، تشرد الفلسطینیین، الإلهام الشعری، الشموخ، الصلابه والحریه؛کما ان اخضراره الدائم یرمز للحیاه والمقاومه المستمره؛کلها ترجع إلی فلسطین وقضایاها. واخیرا تبین ان تعدد رموز الزیتون وتنوعها لیست إلا نتیجه لخصوبه هولاء الشعراء المذهله وحبهم العمیق لوطنهم.
    کلیدواژگان: الزیتون، الرمز، المقاومه، الشعر الفلسطینی المعاصر، التحلیل
  • حسن مقیاسی، سمیرا فراهانی صفحات 279-294
    آیرونی کلامی از مهم ترین انواع آیرونی است که در سطح کلام رخ می دهد و در قالب این تکنیک بیانی، جملات آگاهانه یا ناآگاهانه کارکرد ارجاعی خود را از دست داده و معنای حقیقی را متضاد و واژگونه نشان می دهند؛ از این رو نوعی دوگانگی در سخنان گوینده پدید آمده که عمدتا به عنوان شگردی بلاغی کاربرد دارد. آیرونی کلامی در ادبیات عربی با اصطلاح «المفارقه اللفظیه» شناخته شده و به مثابه تکنیکی بیانی برای مقاصد استهزائی به کار می رود که نمونه هایی از آن را می توان در حکایت های جاحظ مشاهده نمود. در این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی حکایت های کتاب البخلاء پرداخته می شود و نوع بیان جاحظ در توصیف احوالات بخیلان و ذکر خصوصیت های اخلاقی آنان از منظر آیرونی کلامی ارزیابی می گردد. جاحظ در حکایت های خود از برخی شیوه های آیرونی کلامی در قالب تهکم، طعن و کنایه، هزل، شوخی نما و... به قصد استهزاء بخیلان و نقد جامعه معاصر خود بهره می برد.
    کلیدواژگان: سخریه، فولکلور، آیرونی کلامی، جاحظ، البخلاء
|
  • Mohammadnabi Ahmadi, Yahya Marouf, Mossayeb Ghobadi Pages 1-20
    Rhetoric with different types of different aspects of the text and the hypertext of the work is investigated by microbiology and aims to provide a cognition of the features of the effect and manner or how to create it in the construction and the textbook exclusive to the creator of the work Is.This kindof Stylistics from the past, in the classical and modern studies, is the basis of the discussion of literary works and is carried out at three levels of language, content and rhetoric. In the present research, the rhetorical style of the collection of the grave of my grave (2009), The work of Yaḥyā Samāwy, the contemporary poet, was the basis for discussion. With the discussion in the text of this collection, we find that the components of the poet's rhetorical style in this collection are as follows: contradictory expression, symbolism, the use of legacies in the form of telemoments, conceptual desensitization, tendency to the expressions of simile And metaphorical visualization, each of which has a particular function for the poet in this collection. The purpose of this article is to provide an understanding of the great aspects of the poet's rhetoric in the collection.
    Keywords: Yaḥyā Samāwy, The Grave stone of My Grave, Alam-Kalamat, Rhetoric Stylistics, Text Editing, The Structure of the Effect
  • Javad Asghari, Fateme Jafari Pages 21-37
    The present study investigated the novel Druze of Belgrade in the shadow of cognitive semantics. This research aims at determining how cognitive semantics functions in polysemic analysis through investigating the meanings of some polysemic words in Arabic. Accordingly, ten words used in the novel with various meanings, were selected and after analysis of their meanings based on the Lakoff and Brugman’s theory survaing the validity of this theory were proved. This theory claims that polysemy is one of the fundamental features of the word and is the result of metaphorical extension of the prototype meaning of the word and is not the production of using word in a particular context. Moreover, it states that the metaphorical extension is the meaning of root prototype in the nature of man's relationship with the outside world and it has an experimental basis. The efficacy of considering the elements of this approach including visual schema, radial category and prototype was proved in finding the correct meaning of polysemic words in Arabic language that is a new step to further improve quality of translation.
    Keywords: Polysemy, Cognitive Semantics, Visual Schema, Radial Category, Druze of Belgrade, Rabee Jaber
  • Bahram Amani Chacoli Pages 39-52
    The book of Al-ain Khalil ibn Ahmad Farāhidi (100- 170 AH) is one of the most important sources of the Islamic period. Exploring the citations of this book is important especially in it's poetie instances. The purpose of this research is to assess the validity of this book in referring to the texts, especially the first religious texts. . Analytical statistical analysis of this research shows that Farahidi in collecting this book and describing its words, used a variety of Quran, poetry and hadith. This study has sought to accomplish such an objective. The statistical and content analyses revealed that despite its strong points such as comprehensive documentations, profound Quranic influences, reliance on the element of time (history) in bringing poetic examples, etc. the dictionary also suffers from some pitfalls such as lack of enough attention to the verification of the hadiths, frequent selection of poetic examples from the poetry of the Najd tribes, with fewer examples chosen from the poetry of tribes in Mecca and Medina, where the revelations to the prophet of Islam took place.
    Keywords: al-Esteshhad, Poetic Instance, Accents of Arab Tribes, Khalil Ibn Ahmad, al-Ain
  • Abolhasan Amin Moghadesi, Sayed Peyman Hosaini Pages 53-72
    repetition is the basic fundamentals of inside music in poetry. repetition in poetry is emphasis on certain phrases of poetry that poet attent more than any other words and phrases and hence contains Special musical and conceptual implications. In this paper we describe the analytical method, repeating pattern in Badavi al-Jabal poetry as one of the elements inside music. In the study of repetition methods determined that types of replication in his poetry, is closely associated with images and implications and source of motivate audience's emotions and repeating in his poetry is inextricably linked with the sense of overall space and serves internal system poem. Poet by musical repeating reconstructs some of his poetry images as it implies a double meaning poetry Badavi al-Jabal Using repeated addition of musical creation accumulated emotions of our own conscience reveals and serverd rhythm of speech In line with itsand thus affects the lives and hearts of the audience.
    Keywords: Musical Implications, Inside Music, Repetition, Badavi al-Jabal
  • Kamal Baghjeri, Mahdi Torkshavand Pages 73-92
    The psychological concept of self-fascination, aka narcissism, is a highly vivid display in the poems of Ahmad al-Sāfi al-Najafi. The spread of this concept in Sāfi’s poems is due to the sufferings in his life, especially during childhood. This article attempts to provide a vivid definition of narcissism while evaluating its emerging factors in al-Sāfi al-Najafi’s character and literary works, and yet examining this concept in multiple layers in his poetry. Focusing on descriptive-analytical approach, authors of this research have thoroughly approached four different layers of narcissism concept in his poetry and have studied relevant samples to each one. These four layers are respectively labeled as: Egoism or individual narcissism, Narcissism against ordinary folks, Narcissism against other poets, and Narcissism against critics. The purpose of this category has been to provide a psychological framework for analyzing the intensity of the reaction of Sāfi’s egotistical character to several levels of heterogeneity with the outside world. Accordingly, the poet’s self-fascination increases parallel to the audience’s disagreement surge.
    Keywords: Contemporary Iraqi's poetry, Ahmad al-Sāfi al-Najafi, Psycological Cirtics, Narcissism
  • Rasool Ballawi Pages 93-111
    Modern poetry comes to use narration and all literature technicalities. modern poetry is rooted from these elements to make the text flexible and open to new ideas. For expressing themselves, the poets have used prose poem which is based on narrative and it's techniques. Habib al-sāmer, an Iraqi poet, is one of the poets who have utilized narrative elements in their poems. This study is an attempt to sift narrative structure in this ode and to explain the effect of this structure in reaching the technical depth of inductive point. Too, we worked on the narrative structure in this ode by zooming on a group of elements that formed the narrative text structure. That is reachable through narrative shows which can be found in Cronotopy atmosphere, personification, polyphony, narrator, and incident, and explanation, cinematic pick. At the end we concluded that our poet in this special ode went beyond poetic formats and took a narrative language based on interpretation. He used these narrative elements to create an open text based on other literary genres for expressing thought and sense. Also, he used a modern method in line with modern time and its thought and technical changes.
    Keywords: Modern Arabic Poetry, Iraq, Narrative Structure, Habib Al-sāmer, The Poem “Locust Stick”
  • Furogh Bahraman, Firuz Harirchi, Mahmood Shakib Pages 113-131
    Nostalgia or feeling nostalgic is a term to convey a state of depression and regretting a past that one has lost at her or his present time. “Abū Firās Al-Hamedāni”, one of the 4th century poets, because of his special circumstances in his life’s period, was tended to this kind of poetry and in a romantic mood, escaping from hard conditions of life, he had took refuge to his pleasant past time. Therefore, a part of his poetries has been dedicated to nostalgic thoughts. Surveying this group of “Abū Firās’s” poetries, in addition to depiction of their literary – artistic beauties, more accurate recognition from his life, thought and life matters will achieve. This study is to define how different nostalgic themes were manifested in “Abū Firās’s” poetry with a descriptive – analytic method. Some of The results of this study reveal that the most outstanding poetries of “Abū Firās” with the theme of nostalgic grief and regretting the past are “Rūmiyāt”, which depicted his grief and sorrow of homesickness and his period of captivity. Also his personal failures and political – social disapprove, were other motivations that create nostalgic structure of his poetry.
    Keywords: Poetic Emotion, Nostalgia, Nostalgic Sorrow, Abū Firāss, Rūmiyāt
  • Fatima Jamshidi, Vesal Miamandi Pages 133-152
    The expression of novel in literature deals with various literary works whose corner-stones are being written in prose, being like a story and its length. The main elements that convey the theme of a novel are its characters. A novel is an indicator of the behaviours and states of the characters whose unique names and characteristics in an outside world have substitutes that indicate the fate of other members of the society for the reader. The writer of the novel creates the characters from an example of real mankind and tries to indicate their reactions to the deeds and behaviors of themselves and other characters. In a word, it creates an example of a real mankind with all its mental and emotional characteristics. Therefore, in order to create a valuable literary work, he should have enough skills in terms of characterization. The present study is an attempt to indicate the effort of Najib Mahfūz, the famous and contemporary Egyptian novelist, to the element of character and different ways of characterization in his literary works that in this investigation, this phenomenon is just examined in the novel “al-Lis va al-kilāb”. The main motivation in the selection of this character and novel is the place of this literary work in Arabic story writing because some people consider it as a corner-stone in Arabic story writing. This study first investigated the definition and place of character in literature and after enumerating different types of characters and different methods of characterization, the novel will be investigated based on the above mentioned criteria.
    Keywords: Elements of Fiction, Egyptian Novel, Character, Najib Mahfūz, al- Lis va al Kilāb
  • Rasool Dehghan-Zad, Ebrahim Abdorrazaq Pages 153-171
    The comparison between the views of Ibn Malik, in Alfiya, and his son, Ibn al-Nazim, in Sharh Ibn al-Nazim ‘ala alfiyat Ibn Malik, is one of the most important morphological and grammatical issues in the Arabic grammer. Alfiya (ÃáÝیÉ ÇÈä ãÇá˜) is a rhymed book of Arabic grammar written by Ibn Malik in the 13th century. Sharh Ibn al-Nazim ‘ala alfiyat Ibn Malik is considered one of the best commentaries which has been written on Alfiya, because the author of this commentary was the son of the Ibn Malik. Ibn al-Nazim, the son of Ibn Malik, was one of the most Arab prominent grammarians who have learned Arabic grammar straightly from his father. The alfiyat Ibn Malik and its explanation also help students and investigators in their morphological and grammatical studies. So this thesis seeks to compare the views of Ibn Malik, in Alfiya, and his son, Ibn al-Nazim, in Sharh Ibn al-Nazim ‘ala Alfiyat Ibn Malik. From this point of view, the study aims at comparing their opinions and the differences between their opinions on the morphological and grammatical issues. It should be also noted that the approach taken in this article is the analytical approach. The most important finding of the research is that the differences of opinion between them are less than ten, and the most important of these views are as follows: the communication of pronouns of Nasikheh verbs, the connection of “lyta”, “La‘alla”, “Qad” and “Qat” with “Noon al-viqayah” and issue of Title and Nickname….
    Keywords: Morphology, Comparison, Ibn Malik, Ibn al-Nazim, Controversial Opinions
  • Hadi Rezwan Pages 173-189
    Implicit Metaphor is one of the disputable matters in Arabic eloquence which rhetoric's scholars have talked about in detail. Regarding this matter, there are at least four viewpoints: predecessor's viewpoint, Khatib Qazwini's viewpoint, Sakkaki's viewpoint, and Isam al-Din Esfaraini's one. Sakkāki's viewpoint has attracted many explainers and scholar's attention and they tried to interpret and remove its contradictions with different methods. Baleki also tried to describe the Sakkaki's viewpoint of implicit metaphor and to interpret it, so that he could reduce its flaws but his research is subject to criticism too.The researcher in this paper, after throwing light on this hypothesis, compares it to other view regarding the implicit metaphor and puts it in the crucible of criticism and dispute. Within the results found in this research, we can point to that Baleki has guesstimated in every metaphor two similes, one is direct and the other opposite, and the word usage in the second simile is metaphorical not real. Therefore, it is not erroneous to regard an implicit metaphor as a verbal metaphor, so Baleki could reply opposing questions regarding Sakkaki's viewpoint. Another result of this research is that, though Baleki's viewpoint toward implicit metaphor is similar to that of Esfaraini who considered it as an opposite simile, but contrary to his view, Baleki could differentiate between explicit and implicit metaphors while the former one had regarded implicit metaphor a subdivision of the explicit one.
    Keywords: Implicit Metaphor, Rhetoric, Sakkaki, Baleki, Verbal Metaphor
  • Hassan Saghi Alni, Sayyed Khalil Bastan, Majid Salehbeik Pages 191-209
    There is no doubt that quranic description and expression includes forms and artistic secrets that shows Quran is literary and purposeful speech. This fact gives beauty, attraction,lastingness and eternity to quran text. likely, among the clearest features’ coherence phenomenon and semantic showing are complete and extensive. This subject along the rationality of grammer and Structural system of words and richness of lexicon and its exactness in expressing the ultimate meaning is exposed.This study by using of descriptive-analytical method along the focus on Tajvid science data aims at survey the implied meaning of vowels’coherence in Al-Imran chapter (sura).This study cleared the mentioned chapter has purposeful coherence in its verses’ intonation. Therefore, repetition is one of the most important elements in increasing the artistic coherence and peripheral meanings. Mean while, these meaning come from the vowels’ coherence that emphasize to their features and their combination to each other. Then, artistic coherence can be found as the clearest form among the different forms like eloquence.
    Keywords: Ᾱl-Imran Sura, Coherence, Vowels, Meaning, Repetition
  • Salahedin Abdi, Javad Mohammadzade Pages 211-230
    the music is an essential element of poetry and is one of the most prominent techniques used by poets in the construction of their poems, from here, this research examines this element in the poems of Nizar Qabbani, based on descriptive-analytical method. We studied the rhythmic phenomena on both aspect: the first is what is called external music, where we analyzed scansions and rhymes and we understood that the poet invested the rhythm of the “Kamil” meter, and he have been published many of his technical experiences in this metre; because it is one of the most poetic lyric poetry. It has also become clear that the absolute rhymes - rhymes connected to soft character- are predominant on the restricted rhymes and it was characterized with the voices (Alif, Vav and Ya) which are the most appropriate sounds for the purpose of description and singing. The results indicate that the implication was used only for the purpose of organic unity and the unity of the psychological atmosphere and he also resorted to repetition technique to enhance the rhythmic structure of his poetic texts but the main purpose of intellectual music is creating a kind of invention and innovation.
    Keywords: Nizar Qabbani, External Music, Internal Music, Metre, Stylistic
  • Naser Ghasemi, Zeynolabedin Faramarzi Pages 231-248
    Story poetry is a literary genre which portraits given phenomenon in the story frame. Though this genre of poetry functionally and formally was well known at historical Arabic poetry but Mutrānrebuilt it by imitating western literary movements. This paper concentrates on the narrative poems of Khalil Mutran studying social-historical aspects by analyzing his main poems by using sociological criticism. Mutran through historical projection encourage oppressed nations to revolt against ignominy and tyranny reign in Arab worlds and created in them mobility in sake of illustrious future. Mutrān took his poetic themes from reality of people’s life to reform Arab society and enunciated for ideal life full of morality. Mutran poems had two explanatory aspects: 1-political aspects embodied in resisting to eastern autocratic rule of Othmani- Arabic. 2- Changing of Arabic lyrics from its inheritable and classic form to the individualism and dynamism frame.
    Keywords: Story Poetry, Sociological Criticism, Khalil Mutrān, Romantic
  • Hassan Kazemi Sahlavani, Sayyed Ebrahim Dibaji, Gholam Abbas Rezayi Haftadur Pages 249-260
    Being repeated for 43 times and having 5 semantic implications, “Salām” is a Quran term through it God greeted his prophets and ordered human beings to greet each other accordingly. The term has been used in Quran in various morphological structures and syntactic implications. The current article aims at analyse the diacritical dimensions and morphological structures of the term and to discover its semantic relation in order to find the reason for the differences, using analytic methods. The perspective of the article is to compare Sheikh Tūsi's viewpoints to those of others. It concluded that the text of the Surah and the kind of its addressees influences directly the morphological formation of the term as well as its implications. Sometime in one verse with one style we see two sides of Arab which says one of the aspect of structure miracles of Quran and evaluation literary of that in district of grammar and eloquence come in this article.
    Keywords: semantics, Quran, Salām, al-Tibyan fi Tafsir al-Quran, Greeting
  • Amir Moqaddam Mottaqi Pages 261-278
    Symbol has always had a significant role in contemporary Arab literature, particularly in poetry of resistance; as we always see the frequent use of symbolic terms and words in it. Symbols let the poet to see what others cant, and enable them to go deep in the experiences of life and understand the facts, and also get to the root of concepts and topics.One of these symbols being center of attention for poets of resistance is olive and they have continuously used it in their poems as a sign of resistance of Palestinians against the Zionist’s invasion. Olive stands for many different concepts and topics. Some of these concepts are invaded land, Palestinian resistance, encouraging a revolution and Intifada, farms of Arabs in Palestine, peace, report, Arab anger in Palestine, birth, sanctity, the folk culture of Palestine, homelessness of Palestinians, poetic inspiration, superiority and glory, patience and resistance and freedom and etc. Olive’s ever green colour is also the symbol of life and continuous resistance. On the other hand, these concepts and other olive related topics in poetry of resistance indicate that intensity and verity of olive meanings is the result of amazing vitality of resistance poets and their love to their land. Relying on some poem samples and descriptive-analytic way, this research addresses the concepts and different topics of olive in resistance poetry.
    Keywords: Olive, Symbol, Poem, Palestinian Contemporary Poetry
  • Hasan Meghyasi, Samira Farahani Pages 279-294
    One of the most important kinds of ironies is verbal irony which has been utilized in the level, and in this oral method which words meaning, consciously and unconsciously, opposite their real meaning. it is a type of bidirectional and contradictory state in the speech in which words and surface structures lose their dictionary meaning and, implicitly and ironically, are opposite to the narrator’s intended speech. this kind of irony which in Arab literature is known as verbal irony has been applied ridiculously and satirically which some of its uses can be seen in Jāhiz’s fables. This paper investigates the narrations of Albukhala using descriptive-analytical method and evaluates Jāhiz’s wording in describing the parsimonious people and their characteristics from the view of verbal irony in the template of mock, sarcasm, humor, pseudo humor and etc. in order to ridicule the parsimonious people and criticize his contemporary community.
    Keywords: Satire, Folklore, Irony, Verbal Irony, Jāhiz's Fables