فهرست مطالب

زیبایی شناسی ادبی - سال پانزدهم شماره 32 (تابستان 1396)
  • سال پانزدهم شماره 32 (تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/07/19
  • تعداد عناوین: 10
|
  • علمی پژوهشی
  • فرهاد نادری، محمدعلی موذنی صفحات 9-31
    نقد تخیل، مابین نقد موضوعی و نقد ساختاری قرار داشته و سعی دارد با تمرکز بر نیروی تخیل، از موضعی روانکاوانه به مطالعه نظام مند تصاویر شعری بپردازد و بر اساس تداوم حضور یک یا چند عنصر از عناصر اربعه در خیال پردازی های شاعرانه، میزان خلاقیت و اصالت تصویرسازی شاعران را مشخص کند. بدون شک، روش نقد تخیل، از راه پیوند شعر با مباحث روان‏شناسی و بخش ناخودآگاه ذهن، راه را برای تفسیر چندمعنایی شعر بیشتر باز می کند و شعر را از حصار بررسی های کلیشه ای رها می سازد. محور اصلی مقاله حاضر، نقد و بررسی اشعار وصفی ابن‏خفاجه شاعر اندلس و هلالی جغتایی شاعر قرن دهم است که بر پایه الهام از دو عنصر آب و آتش سروده شده اند و به این سوالات پاسخ می دهد که ابن‏خفاجه و هلالی در خلق تصاویر شعری خود، تا چه میزان بر اساس دو عنصر آب و آتش خیال پردازی کرده اند؟ و نیز تخیل خلاق در خوانش مشترک شعر این دو شاعر، تا چه میزان فعال عمل نموده است؟ در پایان مشخص شد که شعر هلالی با توجه به سبک غزلی آن، متاثر از آتش است و بیشتر سوز و گدازهای درونی و نیز ناامیدی و ترس از تنهایی خود را در قالب تصاویری از آتش خلق کرده است؛ در حالی که شعر ابن‏خفاجه، با تو جه به علاقه وی به طبیعت سرسبز آندلس، برگرفته از حرکت و پویایی عنصر آب است و به نوعی نیروی زایش آب را مورد توجه قرار داده است.
    کلیدواژگان: نقد تخیل، وصف شعری، شعر هلالی جغتایی، شعر ابن خفاجه، شعر عربی، شعر فارسی
  • حبیب الله ده مرده قلعه نو، مریم شعبان زاده، عباس نیک بخت صفحات 33-47
    حروف الفبا از جمله عناصری هستند که در زندگی انسان کاربرد زیادی دارند و شاعران به شیوه هایی متنوع این حروف را برای خلق مضامین تازه و عمیق و آرایش سخن به کار گرفته‏اند و به کمک آموزه های دینی، ادبی و فرهنگی به آنها جانی تازه و رنگی نمادین بخشیده‏اند. نقادان سخن بر هر کدام از این شیوه های ابداع و آرایش کلام نامی نهاده اند؛ اما یک نوع هنری، شیرین و پرکاربرد از ترفندهای ادبی که سابقه‏ای به قدمت خود ادبیات دارد و از آغاز و در شعر رودکی نیز دیده می شود، کمتر مورد توجه سخن شناسان قرار گرفته است. این شیوه به کارگیری حروف الفبا در خلق مضامین به شیوه‏ای هنری، زیبا و شورانگیز است. جامی از جمله شاعرانی است که با بهره‏مندی از جادوی هنر بر کالبد حروف الفبا دمیده و به آفرینش تصاویر و مضامینی زیبا، هنری و دینی دست زده است. در این نوشتار بر آنیم تا چگونگی به کارگیری حروف الفبا در توصیف هنری بسمله را تبیین کنیم و به ابداعاتی که جامی در این شیوه به آن دست یازیده است اشاره نماییم. در این مجال ضمن بیان مفاهیم خلق شده، زیبایی ها و کاربرد هنری حروف الفبا نیز ارائه خواهد شد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی بوده و از طریق مطالعات کتابخانه‏ای و الکترونیکی صورت می‏گیرد.
    کلیدواژگان: زیبایی شناسی، مضمون آفرینی، حروف الفبا، جامی، هفت اورنگ
  • اسلام اسلامی، امیرحسین ماحوزی، محمود طاووسی صفحات 49-71
    مظاهر عصر حاضر که عصر شتاب نام گرفته به سبب عوامل متعددی چون آشنایی با ادبیات غرب، عینی شدن آموخته های بشری، عدم توجه به مفاهیم انتزاعی و...، در بسیاری از موارد با حماسه‏پردازی تناقض دارد. با این وجود در میان شاعران پیشتاز معاصر، شعله و شراره های اشتیاق به این مقوله هیجان انگیز، همچنان روشن است. مقاله حاضر، مطالعه و بررسی اشعار شاعران معاصری است که دوره‏ای مشترک از تحولات و تطورات سیاسی و اجتماعی و فرهنگی را درک نموده و توانستند با جستاری متاملانه در آثار شاعران حماسه سرای ایران، فراخور بضاعت علمی و ادبی، به گونه‏ای هدفمند و آگاهانه عناصر حماسی و اسطوره های ملی را در پهنه پهناور اشعار خود وارد نمایند و با ارایه نظرات نوین و امروزی به بازآفرینی هنرمندانه این عناصر بپردازند. این مقاله به دو بخش تقسیم شده است. در بخش اول سعی شده با ارایه نمودار، به مقایسه عناصر حماسی در شعر هر کدام از شاعران – با تکیه بر مجموعه اشعار آن‏ها پرداخته شود و میزان بسامد این عناصر مورد واکاوی قرارگیرد. در بخش دوم نیز سعی گردید تا ضمن ارایه نمودار به مقایسه میزان نگرش شاعران این مقاله به مفاهیم و اشارات حماسی پرداخته شود.
    کلیدواژگان: عناصر شعر، حماسه، بسامد، ساختار شعر، شعر معاصر
  • طاهره خبازی، محمدرضا قاری صفحات 73-93
    انوری را می توان بزرگ ترین و مهم‏ترین آیینه تعارض و تناقض عصر سلجوقی دانست. انوری از یک سو میراث عظیم تمدن اسلامی و ایرانی را که شامل حکمت، علم، هنر و شعر است به ارث برده و از یک سو تمامی آن میراث معنوی را به سخره گرفته است. انوری همواره میان خرد گرایی و خرد ستیزی و مفاخره به شعر و نفرت از شعر در نوسان است و دیگر از جلوه های تناقض را می توان در کلام و زبان انوری جستجو کرد. برای فهم بهتر این تعارض ها باید علل آن‏ها مورد بررسی قرار گیرد و نقش اجتماعی شعر انوری و هنجارگریز های وی شناخته شود.
    انوری همواره در میان حقیقت وجودی و واقعیت اجتماعی زمانه معلق بوده و نگاه او به شعر و شاعری در درک این تعارضات بسیار مهم است. در میان قصاید مدحی وی می توان به اهداف و رویکردهای متفاوت او در مدح نیز پی برد.
    کلیدواژگان: تعارض، تناقض، ملتمسات، محیط اجتماعی، هنجارگریزی
  • محبوبه بسمل صفحات 95-114
    تجاوز ارتش سرخ به افغانستان موجب شد تعداد زیادی از مردم به جهت قرابت‏های دینی و زبانی به جمهوری اسلامی ایران مهاجرت کنند. از میان این مهاجران تعداد کمی که ذوق شعری داشتند بنا به ایجاد زمانه به سرودن شعر روی‏ آوردند. اینان با سرمایه های ادبی و فکری خود سبکی را بنیان نهادند که به شعر مهاجرت افغانستان مشهور شد. محمدکاظم کاظمی نیز یکی از چهره های سرشناس و معروف جریان شعر افغانستان محسوب می‏شود. وی تا کنون دو مجموعه مستقل شعری به چاپ رسانده است. اولین مجموعه شعری او «پیاده آمده بودم» نام دارد. دفتر شعری دیگر او که بیست سال بعد سروده شد «شمشیر و جغرافیا» نام گرفت. مقاله حاضر با هدف بررسی سبکی دو اثر مذکور، پرداخته شده و بر آن است این دو مجموعه را از رویکردهای مختلفی همچون زمینه های عاطفی، خصوصیات زبانی، فرم و ساختار، موسیقی و تخیل مورد کندوکاو قرار دهد.
    کلیدواژگان: کاظمی، زبان، موسیقی، ساختار، تخیل
  • کبری سامانی صفحات 115-134
    نوستالژی یا غم غربت از جمله مباحثی است که در سالیان اخیر وارد حوزه ادبیات شده است. کمتر شاعر یا نویسنده‏ای است که از این ویژگی در امان مانده باشد. هنگامی که انسان در زندگی فردی یا اجتماعی خود با مشکلاتی روبه رو می‏شود، ممکن است با پناه بردن به گذشته درد خود را التیام بخشد. این همان نوستالژی است که در زبان فارسی می‏تواند معادل غم غربت یا تاسه ترجمه شود و در شعر مشروطه نمونه های آن بسیار یافت می‏شود. نوستالژی در معنای اصلی خود بر دوری از وطن تکیه دارد؛ اما حسرت بازگشت به بهشت از دست رفته، ستایش ایران باستان، مفاخر قومی و اسطوره ها را نیز دربرمی گیرد. در این پژوهش نویسنده در صدد است تا به بررسی زیباشناختی نوستالژی در اشعار ابوالقاسم لاهوتی بپردازد. شاعری که رغم تفکرات حزبی خود، از این ویژگی روانی که به ناخودآگاه قومی او باز می گردد در امان نمانده است.
    کلیدواژگان: نوستالژی، کهن الگو، اسطوره، زیباشناسی
  • معصومه لک، قدمعلی سرامی صفحات 135-156
    یکی از شاخصه های محتوایی شعر سبک هندی تمایل شدید شاعران به خودآزاری و اظهار علاقه و دلبستگی به عوامل رنج‏آفرین و آزاردهنده می‏باشد. اشک، گریه، خون، درد، سختی، مصیبت، گرایش به مرگ و... در آثار این شاعران به وفور قابل رویت است. گرایش به آزاربینی در آثار این شاعران تا بدانجاست که می‏توان آن را یکی از ویژگی های اصلی و اساسی سبک هندی به شمار آورد. این تمایل به خودآزاری به گونه های متنوعی بیان گردیده و موجبات تنوع و رنگارنگی خیالات شاعران این سبک را فراهم آورده است، به طوری که ساحت مضمونی سبک هندی به میزان معتنابهی از این رهگذر غنا پذیرفته است. در این پژوهش نگارندگان بر آنند است تا پیوندی میان خودآزاری و زیباشناسی در اشعار کلیم کاشانی بیابد. با توجه به آنکه تصویر سازی در سبک هندی مورد توجه بسیار قرار دارد، کلیم کاشانی توانسته است با روحیه بدبینی خود تصاویر زیبایی از ترکیب این ویژگی روان‏شناسانه و تخیل شاعرانه خلق کند.
    کلیدواژگان: سبک هندی، شعر کلیم کاشانی، خودآزاری، زیباشناسی، نقد شعر
  • زینب باقری صفحات 157-178
    با وجود اینکه شعر نو مدعی است از بسیاری از قید و بندهایی که شعر کلاسیک را به درازا می کشاند خود را رها ساخته است، اما هنوز نتوانسته است خود را از بسط کلام بی نیاز بداند. خصوصیت تصویرگرایی شعر معاصر همراه با توصیف های دلپذیر، تکرارها، آوردن مترادف های ادبی، تفسیر و تبیین کلام، آوردن جملات معترضه و... به ناگزیر شعر معاصر را به بسط کلام وا داشته است. در این مقاله نویسنده کوشیده است به شیوه توصیفی تحلیلی به موارد بسط کلام از دیدگاه علم معانی به شعر فریدون مشیری یکی از شاعران معاصر بپردازد و موارد ایجاد‏کننده اطناب را در شعر او مورد بحث و بررسی قرار دهد. نتایج نشان می دهد: بزرگترین دستاویز مشیری برای ایجاد هم‏حسی در مخاطب گرایش به توصیف است که این مورد بیش از دیگر موارد باعث اطناب در شعر او شده است. از دیگر دلایل طولانی شدن کلام مشیری تکرار واژه ها و جملات در میان اشعار است که این ویژگی نیز به طرز چشم گیری سخن او را به درازا کشانده است. رد پای دیگر موارد اطناب کلام نیز در شعر او به وضوح قابل پیگیری است.
    کلیدواژگان: شعر فریدون مشیری، اطناب، بسط کلام، علم معانی
  • رقیه صدرایی صفحات 179-198
    با نگرشی عمیق در میان متون کهن نثر فارسی نفثه‏المصدور نسوی به عنوان یکی از بهترین نمونه های نثر فنی فارسی به زیبایی می درخشد این اثر که از معروف ترین کتب
    ادبی تاریخی قرن هفتم و نمونه عالی نثر فنی، متکلف محسوب می شود روایت گر یک برهه تاریخ است. این اثر با برخورداری از عناصر زیباشناختی آثار شعری نظیر تکرار و توازن، برجسته سازی، توصیف های بی اندازه، جملات معترضه، استشهادات عربی تا حد یک اثر منظوم پیش رفته است و چنان آن را در هاله ای از ابهام معنایی قرار داده که فهم و درک آن را بسیار با مشکل مواجه ساخته است. در این میان کاربرد این شگردهای ادبی سبب شده که این اثر از معیار زبان خودکار خارج شده و به زبان شعر و نظم نزدیک شود. از این رو در این مقاله بر آن شدیم به صنایع تکرار و توازن و برجسته سازی که ابزارهای ایجاد کلام ادبی هستند و سبب ایجاد نظم و موسیقی و هنجارگریزی از کلام عادی زبان می شود مورد بررسی قرار دهیم تا دریابیم که نویسنده جهت بیان فحوای درونی و ساختار بیرونی کلامش از چه مبانی‏ای بهره جسته است
    کلیدواژگان: نفثه المصدور، بدیع نظم، بدیع نثر، ساختارگرایی
  • مظاهر زمانی نعمت سرا، محمدرضا زمان احمدی صفحات 199-216
    پیوند واقعه عاشورا با روح فرهنگ و اندیشه ایرانی، شعر آیینی عاشورایی را از اعتبار و اهمیت فراوانی برخوردار کرده است. واقعه کربلا و مسایل آیینی عاشورایی از محورهای اصلی شعر قیصر امین پور است که از این رو در زمره برجسته ترین شاعران آیینی عاشورایی محسوب می شود. پژوهش حاضر به نقد زیباشناختی شعرهای عاشورایی قیصر امین پور در سه محور نوگرایی، تصویرپردازی و گفتمان علمی دانشگاهی پرداخته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد قیصر امین پور شعر عاشورایی را از افراطی گری و قیاس و کلیشه برداری دور ساخته است و به اصلاح جریان نوگرایی در شعر آیینی عاشورایی پرداخته است و با حفظ حریم و حرمت واقعه کربلا، برکنار از ارایه تصویرهای تکراری و کلیشه ای، تصویرهایی نو را که حاصل تجربیات شاعرانه خود اوست ارایه داده است و نیز با رویکرد عقلانی انتقادی و زیباشناختی، گفتمان علمی دانشگاهی را به حوزه شعر آیینی عاشورایی کشانده و ضمن پرهیز از عامه گرایی، با ارایه شعر ناب در این حوزه، در تغییر رسالت هنری این نوع شعر کوشیده و آن را دستخوش تحولی چشم گیر و ماندگار کرده است.
    کلیدواژگان: زیباشناسی، نقد شعر، شعر آیینی، شعر عاشورایی، شعر معاصر
|
  • Farhad Naderi, Mohammadali Moazeni Pages 9-31
    Fiction Reviews is Between thematic and structural criticism Trying to focus on imagination, the local psychoanalytic systematic study of poetic images pay based on the continued presence of one or more elements of the four elements in poetic fantasies, creativity and originality, imagination poets specify. Without a doubt, criticism imagination, through discussions between poetry and psychology and the subconscious mind, a way to interpret the lyrics more open and poetry of the fence stereotypical Reviews releases. The main objective of this paper is to review those poems Andalusian Ibn Khfajh Badriddin Hilali is written based on the inspiration of two elements, fire and water, Trying to identify the creativity of the poet in poetic images and answer the questions that Ibn Khfajh and arches in the creation of his poetic images, the extent of these two elements inspired? Subscribe to poetry readings and creative imagination in these two poets, to what extent has active?
    Keywords: cash imagination, of Gaston Bachelard, poetic image, Badriddin Hilali, Ibn Khfajh
  • Habibollah Dahmarde Ghaleno, Maryam Shabanzadeh, Abbas Nikbakht Pages 33-47
    Poet use different methods for creation new and deep themes and decoration speech. And speech criticisms named for any of invention ways and decoration utterance, but artistic, sweet and many applied types of poetic strategies that has a record as long as literature and from beginning is seeing in any Rodaki’s poem, it less noticed literary critics. This way is applied alphabet letters in creation themes such as artistic, beauty and exciting way. Jami is one of the people that blow with benefit of art magic on body of alphabet letters and give them new life. In this writing we decide to revelation how applied alphabet letters for creation themes in his poems and we point to inventions that Jami reaches in way. In this opportunity will present with expression invented themes, beauties and artistic applied of alphabet letters too. Research method was description and it happens from library and electronic studies.
    Keywords: creation theme, syllable, Besmelal, alphabet letters, Jami
  • Eslam Eslami, Amirhossein Mahozi, Mahmood Tavosi Pages 49-71
    The manifestation of the present age, called the accelerated age, is contradictory in many cases with epic controversy due to many factors such as familiarity with Western literature, the objectivity of human learning, the lack of attention to abstract concepts, and so on. However, flames and flares of enthusiasm for this exciting category are still clear among the leading pseudo- contemporary poets. The present article is a study of the poems of contemporary poets who have understood the course of the common period of political and social and cultural developments and were able to deliberately and consciously investigate in versatility in the works of the poets of Iran's saga, for the sake of scientific and literary adventure for encyclopedic elements and national myths in this vast area of ​​poetry, and presenting these modern elements to present these new elements today. This paper is divided into two sections. In the first section, we have tried to compare the elements of epic in poetry of each poet by presenting the diagrams, based on their poetry series, the rate of frequency of these elements have investigated. In the second part, it was also discussed how to compare the attitudes of poets in this article with epic concepts and tips.
    Keywords: Elements, epic, Frequency, structure, contemporary poetry
  • Tahereh Khabazi, Mohamadreza Ghari Pages 73-93
    Wrigley can be the greatest and the most important conflict and inconsistency of the Seljuk era mirror. On the one hand a massive legacy of Wrigley Islamic and Iranian ÊãÏøä that contains wisdom, science, art, and poetry is inherited and the spiritual heritage of all of it to skhreh. Wrigley has always been among the new wisdom and wisdom and mfakharh to poetry and poetry of hate in swing and other sound effects the inconsistency can be found in the words and language of Wrigley. For a better understanding of the causes of this conflict, they should be investigated and social roles anvari's poetry and his åäÌÇѐÑیÒ. Wrigley has always been in the midst of existential truth and reality has been suspended and his social-stroke look to poetry, and very important in the understanding of these conflicts said. In the midst of his ãÏÍی ÞÕÇیÏ can be applied to different approaches and goals he also sought in the eulogy.
    Keywords: Conflict, contradiction, social environment, mltmosat
  • Mahboobeh Besmel * Pages 95-114
    The invasion of the Red Army into Afghanistan has led many people to immigrate to the Islamic Republic of Iran for religious and linguistic affiliations.Of these immigrants, a number of poetry who have talents about poeme began to compose poetry based on the demands of the time.They established a style with their literary and intellectual resources, which became known as the Afghan Immigration Poem. Mohammad Kazem Kazemiis considered as one of the most prominent figures and famous in Afghan poetry. He published two independent poetry collections yet.the first poetry collection of him are called "On foot, I came". and the another book poetry that was poemed years twenty later was called "Sword and Geography." The present paper aims to investigate the style of these two works. It is intended to examine the two collectionsfrom different approaches, such as emotional contexts, language features, form and structure, music and imagination.
    Keywords: Kazemi, language, music, structure, Imagination
  • Kobra Samani Pages 115-134
    Nostalgia or wistful affection for a period in the past is one of the topics that has been included in the field of literature in recent years. Few poets or writers have managed to save themselves from the effects of this phenomenon. When people encounter problems in their individual or social life, they may choose to sooth the pain by taking refuge in the past. This feeling is called nostalgia that can be defined as sentimental longing or wistful affection for a period in the past and can be frequently seen in constitutional poetry. In its original sense, Nostalgia refers to the state of being away from homeland, but it also includes longing for return to the lost paradise, praise for ancient Iran, as well as ethnic heroes and myths. In the present research, attempts are made to conduct an aesthetic study on nostalgia in the poems of Abolqasem Lahouti; a poet who, despite his partisan thoughts, has failed to escaped this psychological feature that is associated with his ethnic subconscious.
    Keywords: nostalgia, ancient pattern, Myth, abolghasem Lahouti
  • Masoomeh Lak, Ghadamali Sarami Pages 135-156
    Indian poetry is characterized by intense Masochistic tendencies of the poet and expression of interest and attachment to painful and annoying things. Tear, cry, blood, pain, difficulty, calamity, death drive... are clearly visible in the works of these poets. The intense Masochistic tendencies are considered to be one of the main features of the Indian poetry. In the present research, attempts are made to discover the link between masochism and aesthetics in the poems of the Kelim Kashani. Given that imagery has received considerable attention in Indian poetry, Kalim Kashani has managed to use his pessimism to combine this psychological factor and poetic imaginations and create beautiful images. This feature is so prominent in the works of this poet such that, he refers to prophets who suffered a lot during their lifetime even in his allusions.
    Keywords: Indian poetry, Kalim Kashani, Masochism, Aesthetics
  • Zeinab Bagheri Pages 157-178
    Despite the fact that the new poem claims to have released itself from many of the clauses that prolong the classical poetry .But has not yet been able to be independent of expansion of speech. The characteristic of contemporary poetic, illustration with nice descriptions, repetitions, bringing literary synonyms, interpreting and explaining words, bringing sentences and ... Inevitably, has made contemporary poetry expanded. The writer has tried in this article in a descriptive-analytical way, to pay to the expansion of the word of poetry of Fereidoun Moshiri a contemporary poet from the perspective of the science of meanings. And discusses the issues of prolixity in his poem. The results show. The greatest excuse is to describe the tendency to create a sentiment in the audience .This case has been made his poetry verbose more than the others. Another reason for prolonging the word is repetition of words and sentences among the poems that this feature has dramatically extended its speech. The other footprint of verbalism is clearly in his poem.
    Keywords: Fereydoun Moshiri, prolixity, Extension of the word, Science of meaning
  • Roghayeh Sadraie Pages 179-198
    With a deep understanding among ancient texts of Persian prose, Nafsat Almsdor of Nasavi shines very beautiful as one of the best examples of Persian technical prose. This work that is one of the most famous literary - historical books of the seventh century and excellent sample of technical prose and is the narrator of a historical juncture. This work has progressed with having aesthetics elements of poetry works such as repeat and balances, outstanding, hyper descriptions, short phrases, arabic affidavit up to a versified work and has put it in an aura of ambiguity that has made it’s understanding very difficult. Among these, application of this literary techniques has caused that this work be out of the automated language criterion and be approached to the language of poetry and order.
    Therefore, in this article we intend to be examined repetition and balances and outstanding industries that are creation tools of literary discourse and are causing of order and music and deviation of the normal discourse of language to find out that the author of what principles has used for expression his word inner and outer structure.
    Keywords: Nafsat Almasdor, exquisite order, exquisite prose, Mohammad Kharandzy Zeydari
  • Mazaher Zamani Nematsara, Mohammad Reza Zaman Ahmadi Pages 199-216
    The linkage of Ashura event with Iran" s culture and thought has made these poems highly important. The event of Ashura and the poems on it form the basic axis of Aminpour's poems, making him an important figure in this respect. The present research tries to criticize his Ashura related poems from the perpective of modernism, images and scientific discourse. The findings indicate that Aminpour Ashura related poems distant from extremism, analogy and stereotypes and modified the trend of modernism in these poetical codes. He has rendered new pictures based on his owm experiences and has applied a rational , critical and scientific approach in Ashura - centered poems while avoiding populism and creating a spectacular change in this respect.
    Keywords: Aesthetics, Poem Critigue, Ritual Poem, Ashura Poem, Modern poetry