فهرست مطالب

مطالعات اجتماعی  روان شناختی زنان - سال پانزدهم شماره 2 (تابستان 1396)
  • سال پانزدهم شماره 2 (تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/07/06
  • تعداد عناوین: 7
|
  • حامد قادرمرزی، داود جمینی * صفحات 7-47
    هدف از پژوهش کاربردی حاضر، که از نوع توصیفی تحلیلی می باشد، بررسی وضعیت پایداری اجتماعی و عوامل تبیین کننده آن در بین زنان روستایی می باشد. جامعه آماری پژوهش را زنان روستاهای بالای 20 خانوار شهرستان روانسر تشکیل می دهد که با استفاده از فرمول کوکران 260 نفر از آنان به عنوان نمونه آماری برآورد شده و با استفاده از روش نمونه گیری چند مرحله ای با انتساب متناسب پرسشنامه ها در بین زنان روستایی ساکن در 18 روستای واقع در 6 دهستان شهرستان روانسر به صورت کاملا تصادفی توزیع گردید. جهت تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS از ضرایب همبستگی اسپیرمن، کندال تائو و فی لاندا و همچنین، رگرسیون چند متغیره استفاده گردید. نتایج نشان داد پایداری اجتماعی در بین زنان روستایی شهرستان روانسر با میانگین 3، در حد متوسطی می باشد و در بین شاخص های 14گانه پایداری اجتماعی، سه شاخص ناهنجاری های اجتماعی، مسئولیت پذیری اجتماعی و پویایی اجتماعی به ترتیب با ضریب تغییرات 233/0، 236/0 و 238/0، بیشترین اهمیت را در پایداری اجتماعی زنان در محدوده مورد مطالعه داشته اند. همچنین، نتایج رگرسیون چند متغیره نشان داد پنج متغیر مستقل درآمد شخصی، شغل، همکاری با گروه های ثانویه، سطح تحصیلات و درآمد سرپرست خانوار، در مجموع 3/67 درصد متغیر وابسته را تبیین می کنند.
    کلیدواژگان: توسعه پایدار، پایداری اجتماعی، زنان، مناطق روستایی، روانسر
  • یوسف نامور، خدیجه آذر * صفحات 43-80
    همزمان با ورود جامعه ایرانی به نظام مدرن، نهاد خانواده و ازدواج تحولات مهمی را از سر گذرانده است. از جمله این تحولات، افزایش روابط دوستی دختر و پسر قبل از ازدواج است. جامعه ایرانی- اسلامی همواره برای استحکام نهاد خانواده در تلاش بوده؛ تا افراد را از هرگونه روابطی که می تواند بر این نهاد مقدس آثار زیانباری داشته باشد برحذر داشته است. هدف این پژوهش واکاوی تجارب روابط دوستی دختر و پسر در دانشگاه است. پژوهش حاضر، مطالعه ای کیفی از نوع پدیدارشناسی است. این پژوهش با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته و نمونه گیری غیر تصادفی گلوله برفی(زنجیره ای) صورت گرفته است. نمونه ها شامل25نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی در دانشگاه پیام نور اردبیل، تجربیات خود را پیرامون مسئله مورد نظر بیان کردند. مکالمات ثبت و سپس با استفاده از روش کلایزی مورد تحلیل قرار گرفت.
    طی این پژوهش، هفت مضمون اصلی که هر کدام حاوی مضامین فرعی متعددی می باشند استخراج شد. مضامین اصلی عبارتند از: نیازهای عاطفی و روانی، حس کنجکاوی بیشتر، فشار محیطی و همسالان، حس استقلال طلبی، حس انتقام جویی و تشفی خاطر، ضعف باورها و اعتقادات، وسایل ارتباط جمعی.
    کلیدواژگان: تجارب روابط دوستی دختر و پسر، دانشجو، دانشگاه، رویکرد پدیدار شناسی
  • غزل هداوند اول *، حسینعلی مهرابی کوشکی، بهجت یزدخواستی صفحات 81-104
    این پژوهش به منظور بررسی تاثیر قومیت بر سلامت روان، حمایت اجتماعی، رضایت زناشویی و همسرآزاری در زنان ایرانی اجرا شد. در قالب یک مطالعه علی– مقایسه ای، از بین جامعه ی آماری زنان قومیت های فارس، لر، کرد و ترک در ایران، تعداد320 زن به طور تصادفی انتخاب و مورد ارزیابی قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه SCL-90-R، سرمایه اجتماعی )مبارک بخشایش، 1389)، مقیاس سوء رفتار با همسر (هودسن، 1992)، رضایت زناشویی کانزاس (اسچام، 1986) و پرسشنامه ویژگی های جمعیت شناختی بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس و نرم افزار SPSS-20 انجام شد. نتایج حاصل از تحلیل کوواریانس نشان داد با کنترل تحصیلات، مدت زمان ازدواج، تعداد فرزند، تعداد خانواده اصلی، تحصیلات همسر و وضعیت اجتماعی- اقتصادی، در مجموع بین سلامت روان زنان و ابعاد آن، برحسب قومیت، تفاوت معناداری وجود نداشت. علاوه بر این، بین زنان قومیت های فارس، لر، کرد و ترک در حمایت اجتماعی و رضایت زناشویی نیز تفاوتی مشاهده نشد؛ اما زنان قومیت های مورد بررسی در مولفه همسرآزاری جنسی، تفاوت معناداری با یکدیگر داشتند؛ به گونه ای که میزان همسرآزاری جنسی در زنان لر به طور معناداری بیشتر از زنان فارس و ترک و در زنان کرد به طور معناداری بالاتر از زنان ترک بود (05/0p
    کلیدواژگان: قومیت، سلامت روان، همسرآزاری، حمایت اجتماعی، رضایت زناشویی
  • حجیه بی بی رازقی نصرآباد*، الهام سنجری صفحات 105-136
    سقط جنین در ایران غیرقانونی می باشد و زمانی مجاز است که ادامه بارداری، سلامت مادر را به خطر بیندازد یا به تولد نوزادی بیمار و یا معلول بینجامد. با این حال بسیاری از زنان با حاملگی ناخواسته برای توقف بارداری، بطور مخفیانه و عموما بصورت ناایمن اقدام به سقط جنین می نمایند. از این رو این مقاله به دلایل و نحوه اقدام به سقط جنین عمدی می پردازد. مطالعه از نوع کیفی است و داده ها از طریق مصاحبه عمیق با 50 زن که تجربه سقط جنین عمدی داشتند، در تیر و مرداد سال 1393جمع آوری شد. مصاحبه با افراد تا اشباع نظری ادامه یافت. یافته ها نشان داد دو گروه از زنان برای سقط مراجعه می کنند گروهی از زنان بدون فرزند و شامل دختران مجرد و یا زنانی هستند که در دوران عقد و نامزدی بسر می برند. گروه دوم زنان دارای فرزند می باشند. بر اساس یافته های این مطالعه، سقط جنین در فرایندی از ارزیابی هزینه – فایده و اجتناب از خطرات و آسیب های احتمالی در آینده رخ می دهد. در شرایطی نظیر - فرزندآوری خارج از عرف، اعتیاد همسر اختلافات خانوادگی، احساس ناامنی در زندگی مشترک، مشکلات مالی و اقتصادی، مشارکت کم مردان در امور خانه و بچه داری و ناسازگاری کار و فرزندآوری، - هزینه های (مادی و غیر مادی) ادامه حاملگی و تولد فرزند ناخواسته، بیشتر از هزینه های سقط جنین ارزیابی می گردد و افراد سقط جنین را کنشی عقلانی و برای اجتناب از پیامدها و آسیب های احتمالی در آینده در نظر می گیرند.
    کلیدواژگان: سقط جنین، تجربه زیسته، هزینه -فایده، حاملگی ناخواسته، وسایل پیشگیری از بارداری
  • مینا آخوندی درزی *، معصومه اسمعیلی، سمیه کاظمیان صفحات 137-154
    رشد روزافزون میزان طلاق، آن را به یک معضل مهم اجتماعی تبدیل کرده است و این امر توجه بسیاری از محققان را به بررسی علل و پیامدهای افزایش طلاق و لزوم سازگاری با شرایط پس از آن به خود جلب کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیش بینی حالات روان شناختی مثبت در سازگاری پس از طلاق زنان مطلقه انجام شده است. در این پژوهش 150 زن مطلقه با دامنه سنی بین 19 تا 65 سال به روش نمونه گیری تصادفی ساده مورد مطالعه قرار گرفته اند. در این مقاله از پرسشنامه های سازگاری پس از طلاق فیشر و پرسشنامه حالات روان شناختی مثبت، استفاده شده است. از تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون و روش رگرسیون چندمتغیره استفاده شده است. یافته های حاصل از رگرسیون چند متغیره نشان داد ضریب همبستگی چندگانه ای بین حالات روانشناختی مثبت با سازگاری طلاق وجود دارد از بین حالات روانشناختی مثبت، خوش بینی، احساس کنترل، امیدواری، معنادار بودن زندگی و رضایت از زندگی می توانند 53 درصد از واریانس سازگاری طلاق در زنان مطلقه را پیش بینی نمایند. به این ترتیب که با افزایش حالات روانشناختی همچون خوش بینی، احساس کنترل، امیدواری، معنادار بودن زندگی و رضایت از زندگی میزان سازگاری بعد از طلاق نیز افزایش پیدا می کند.
    کلیدواژگان: طلاق، سازگاری پس از طلاق، زنان مطلقه، حالات روان شناختی مثبت
  • حسین افراسیابی*، رقیه دهقانی دارامرود صفحات 155-184
    ازدواج و همسرگزینی یکی از مهم ترین تجربه ها و رویدادها در زندگی شخصی و اجتماعات انسانی بویژه در فرایند شکل گیری نهاد خانواده است. از همین رو ازدواج مخاطره آمیز می تواند زمینه ساز بسیاری از مسائل در زندگی فرد و جامعه باشد. هدف این پژوهش، کشف زمینه ها و ابعاد ازدواج پرمخاطره از طریق ادراک و معنای ذهنی زنانی است که این پدیده را تجربه کرده اند. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش نظریه زمینه ای انجام شده است. جامعه موردمطالعه زنان شهر یزد هستند و در نمونه پژوهش 33 نفر از زنانی که اقدام به ازدواجی پرمخاطره کرده بودند، مشارکت داشتند. از روش نمونه گیری هدفمند برای انتخاب نمونه ها و مصاحبه نیمه ساخت یافته برای گردآوری داده ها استفاده شد. داده ها با شیوه کدگذاری نظری مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. بر اساس یافته ها زمینه های به وجود آورنده ازدواج مخاطره آمیز شرایط بحرانی دوران مجردی مشارکت کنندگان بود؛ ازجمله این شرایط: زندگی در خانواده های نابسامان که با فقر، طلاق والدین، احساس تنهایی، سالخوردگی والدین همراه بوده است. همچنین زندگی در خانواده های سرکوبگر و سختگیر، کلیشه های فرهنگی و جهان بینی توسعه نیافته زمینه اقدام به یک ازدواج پرمخاطره را فراهم کرده بود. زنان مشارکت کننده انواع ازدواج مخاطره آمیز ازجمله: ازدواج بحران گریز، ازدواج احساسی، ازدواج خودمحورانه، ازدواج پنهانی، ازدواج مصلحتی و... را تجربه کرده بودند.
    کلیدواژگان: ازدواج، طلاق، مخاطره، همسرگزینی، خانواده
  • مهناز فاطمی عقدا *، مژگان حیاتی صفحات 185-203
    هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه بین تجارب معنوی با مسئولیت پذیری و انسجام خانواده در زنان سرپرست خانوار بود، روش پژوهش توصیفی- از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه زنان تحت پوشش کمیته امداد منطقه یک شهرستان کرج در استان البرز به تعداد 2536 نفربود که 335 نفر از آنها به روش تصادفی ساده بعنوان نمونه انتخاب شدند. پرسشنامه های پژوهش شامل مقیاس انسجام خانواده (سامانی، 1381)، مقیاس تجارب معنوی روزانه (، اندروود و ترسی، 2002) و مسئولیت پذیری (نعمتی، 1386) بود. تحلیل رگرسیون چند متغیره داده ها بیانگر این است که بین تجارب معنوی با انسجام خانواده (05/0 P≤؛ 550/0r=) و نیز بین نمره کلی مسئولیت پذیری با انسجام خانواده (05/0 P≤؛ 571/0r=) و بین مولفه های مسئولیت پذیری در زنان و انسجام خانواده آنها نیز رابطه مثبت و معنی داری و جود داشت. همچنین مسئولیت پذیری و تجارب معنوی میتوانند و اریانس انسجام خانواده این را (746/112F=، 001/0P=)پیش بینی کنند. بیشترین سهم پیش بینی کننده مربوط به مسئولیت پذیری با ضریب بتا (395/0+) و بعد از آن تجارب معنوی با ضریب بتا (353/0+) بوده است. نتایج تحقیق بیانگر این بود که بین تجارب معنوی باانسجام خانواده درزنان سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته امداد رابطه معنادار و جود دارد، بدین معنی که هرقدر سطح تجارب معنوی روزانه این زنان، بالاتر بوده به همان مقدار از انسجام خانوادگی بالاتری برخوردار بوده اند، نیز با افزایش مسئولیت پذیری، میزان انسجام خانوادگی افزایش نشان می دهد.
    کلیدواژگان: تجارب معنوی، مسئولیت پذیری، انسجام خانواده، زنان سرپرست خانوار
|
  • Hamed Ghadermarzi, Dawod Jamini * Pages 7-47
    The purpose of this applied research study is a descriptive and analytical study of social stability and the factors determining the status of among the rural women. The study population consisted of rural women constitute more than 20 families Ravansar city. Using Cochran formula, 260 of whom were selected using a multistage proportional sampling, questionnaires were distributed among the 18 villages in six districts. To analyze the data, using the software SPSS, using the Spearman correlation coefficient, Kendall's tau and phi lambda, as well as multivariate regression. The results showed that social sustainability among rural women with an average 3 Ravansar Township is moderate. Among the 14 main social sustainability indicators, three indicators of social disorder, social responsibility and social dynamics, respectively, with a coefficient of variation of 0.233, 0.236 and 0.238 are the most important women in social stability. Also multivariate regression analysis showed five independent variables of personal income, occupation, work with the group secondary, education level and income households, a total of 76.3% of the variance in the dependent variable (social sustainability of rural women Ravansar Township) can explain.
    Keywords: Sustainable Development, Social Sustainability', Women, Rural Areas, Ravansar
  • Khadije Azar * Pages 43-80
    With the entrance of Iranian society to the word modern system, the families have gone through some important changes. One of these changes is the increasing friendship relationships between boys and girls before marriage. Iran Islamic society has always put great emphasis on strong family ties, to keep away any relationships that might harm this bond. This study was a qualitative phenomenological one using half structured interviews and snowball(chain) random sampling. The sample included 25 female and male. Ardebil Payam Noor university students who set forth their experiences about the problems. The conversations were recorded and analyzed using collaizz method. In this study seven main themes, each including sub-themes were extracted. The main themes were emotional and psychological needs, Curiosity environmental and peer pressures, sense of independence, reven and relief, weakness of belief and faith, and mass media.
    Regarding the causes of themes, student's answers ranged around two main themes of; meeting emotional needs and sexual needs. According to students if the causes and problems were considered seriously, the number of such unhealthy relations would decrease and young people would experience a happy life with a good marriage.
    Keywords: Friendship experiences boys, girls, university, phenomenological approach
  • Ghazal Hadavand Aval *, Hoseinali Mehrabi Koushki, Behjat Yazdkhasti Pages 81-104
    This study was conducted to evaluate the effect of ethnicity on mental health, social support and marital satisfaction and rate of spousal abuse in Iranian women. in the form of a causal-comparative study of the population, including women ethnic fars, Lor, kord and tork, 320 women randomly selected (n1 = n2 = n3 = n4 = 80). Research instruments were SCL-90-R, social capital questionnaire (mobarak bakhshayesh, 1389), the scale of spousal abuse (Hudson, 1992), scale of marital satisfaction (schumm, 1986) and demographic questionnaire. Data were analyzed by using the SPSS-20 software and Analysis of covariance was performed. The results of analysis of covariance showed that by control of education, duration of marriage, number of children and family members, spouse education and socio-economic status, there was no significant difference between mental health and its dimensions, in terms of ethnicity. In addition, there was no significant difference in social support and marital satisfaction between women of ethnic fars, Lor, kord and tork. but there was differences in component of sexual abuse. such that the sexual abuse of lor women was significantly more than fars and tork women and in kord women was significantly higher than tork women. Therefore, based on these results, it requires taking into account the role of ethnicity in the occurrence of the domestic violence. this is necessary to Investigate Why the sexual abuse is higher in some ethnic groups and provide appropriate interventions in these areas be addressed.
    Keywords: Ethnicity, Mental Health, spousal abuse, social support, marital satisfaction
  • Hajiye Bibirazeghi Nasrabadi * Pages 105-136
    In Iran, induced abortion is prohibited unless the life of the mother is in danger or if or her fetus is diagnosed with a disease or defect. However many women with an unwanted pregnancy who wants to terminate their pregnancy, must resort to an unqualified practitioners and unsafe abortion. This study used qualitative research method and in-depth interviews to explore reasons for induced abortion in the city of Tehran, Iran. The required data were collected through in-depth interviews with 50 women who had experienced induced abortion during August and September 2014. The interviews continued to reach the theoretical saturation..The results showed two group of women decided to perform abortions. The groups of women were childless women who are single or in the early months of marriage. Others have one child or more. According to results, decisions are made within the framework of weighing costs and benefits and risk aversion. In circumstances like illegal pregnancy, addiction, family conflicts, insecurity and uncertainty in marital relation, financial and economic problems, low participation of men in housework and childcare and the incompatibility of work and childbearing, the cost (material and immaterial) of having an unwanted child is more than abortion. When women are forced to abort, one may consider this a “rational action to avoid of aversion. So in order to prevent unwanted pregnancies and unsafe abortions and improving women's health, revision to the Iran’s family planning policies and abortion law, providing health policies comply with the new requirements is proposed.
    Keywords: abortion, cost, benefit, lived experience, unwanted pregnancy, contraceptive methods
  • Mina Akhondi *, Masome Esmaeili, Somaye Kazemian Pages 137-154
    Continuous growing of divorce rate, has made it an important social dilemma and this fact, has got lots of researcher’s attention to divorce increase consequences and necessity to adjustment with post-divorce conditions. This study was conducted to predict Positive psychological states in women’s post-divorce adjustment. In this study 150 divorced women from 19 to 65 years old were selected by random sampling method. In this article Fisher’s Divorce Adjustment Scale (FDAS) and predict Positive psychological states (PPS) were used. Pearson correlation and multivariate regression were used for data analysis. Multivariate regression findings showed that there is multiple correlation coefficient between Positive psychological states and post-divorce adjustment. Among positive psychological states Optimism, control, hope, meaningfulness of life and life satisfaction can predict 53 percent of women’s post-divorce adjustment Variance. It means with increasing in psychological states such as Optimism, control, hope, meaningfulness of life and life satisfaction post-divorce adjustment will increase too.
    Keywords: Divorce, post-divorce adjustment, divorced women, Positive psychological states
  • Hoseein Afrasiyabi * Pages 155-184
    Marriage is a main experience in personal life and have crucial role in any society. According to this, risky marriage can be create many problems in personal and social life. Risky marriage can become as one of important issue in social studies about family. Risky marriage is a precondition for divorce and marital non-satisfaction. The aim of this study was to explore the risky marriage contexts and dimensions throught woman experinces. The research done in qualitative research approach and grounded theory used as research method. Participants included 33 woman that experienced risky marriage and they are in process of divorce. The research smaple selected by purpusefull sampling method and research data gathered by semi-structured interview. Research data analysed by using theoretical coding in open, axial and selected phases. Results showed that the singlehood conditions is most important context for entering in a riskfull marriage. Family disorganization, parent divorce, the sense on lonliness and family poverty was crucial conditions for having a risky marriage.
    Keywords: Marriage, Divorce, Risk, mate selection, family
  • Mahnaz Fatemi Aqda *, Mojgan Hayati Pages 185-203
    The purpose of this study was to investigate the relationship between spiritual experiences with responsibility and family cohesion in female headed households.The research method was descriptive-correlational and the statistical population included all women covered by the Rescue Committee of the district of Karaj city in Alborz province with 2536 people, 335 They were selected randomly as a sample. The research questionnaires included family solidarity scale (Samani, 2002), daily spiritual experiences scale (Androod and Terris, 2002) and accountability (Nemati, 2007). The multivariate regression analysis shows that between spiritual experiences with family cohesion (r = 0.55; p≤0.05) and between general score of accountability with family cohesion (p≤0.05; r = 571) and There was a positive, meaningful relationship between the components of responsibility in women and their family cohesion. Also, responsibility and spiritual experiences can predict women's family cohesion (FF = 746 / 0P = 0 / P), with the highest predictor of accountability with the beta coefficient ( 395.0) and later Spiritual experiences with beta coefficient (.33). The results of the research indicated that there is a significant relationship between the spiritual experiences of the family in the community covered by the Relief Committee, which means that the level of spiritual experiences of these women has been higher The same amount of family solidarity has been observed, with increasing responsibility, the degree of family cohesion increases.
    Keywords: Spiritual Experience, accountability, Family Cohesion, Female-headed households