فهرست مطالب

خانواده و پژوهش - سال چهاردهم شماره 4 (پیاپی 37، زمستان 1396)
  • سال چهاردهم شماره 4 (پیاپی 37، زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/12/08
  • تعداد عناوین: 6
|
  • حبیب الله نجفی هزارجریبی*، سکینه اشرفی صفحات 7-28
    معلمان کارآفرین افرادی هستند که شجاعت تغییر الگوهای آموزش سنتی را دارند. آنها به روش های جدید فکر می کنند و در راستای بهبود آموزش و یادگیری دانش آموزان ابزارهای کمک آموزشی جدید تولید و از آنها بهره می گیرند. پژوهش آمیخته حاضر با هدف شناسایی نشانگان معلمان کارآفرین و ارزیابی وضع موجود آن در مدارس شهر خرم آباد انجام شده است. در بخش کیفی از راهبرد پدیدارشناسی توصیفی استفاده شد و با کاربست روش های نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی، معلمان باتجربه، نمونه و مشهور که بنابر گزارش والدین و مدیران می توان آنها را کارآفرین تلقی کرد، انتخاب شدند و مورد مصاحبه قرار گرفتند. با استفاده از تحلیل محتوا و کدگذاری مصاحبه ها، پنجاه نشانگر در 8 بعد (خلاقیت، مهارتهای آموزشی، ویژگی های شخصیتی، خودکارآمدی، دانش افزایی، کار گروهی، مهارت ارتباطی و تفکر حل مسئله) طبقه بندی شدند. در بخش کمی پژوهش، راهبرد توصیفی از نوع همبستگی به کار گرفته شد و با استفاده از نشانگرهای شناسایی شده پرسشنامه ای با روایی محتوایی تاییدشده و پایایی مناسب (آلفای کرونباخ بالاتر از 0/8) تدوین شد و 290 معلم آن را تکمیل کردند. از طریق تحلیل عاملی اکتشافی 48 نشانگر شناسایی شده در 8 بعد (خلاقیت، مهارتهای آموزشی، ویژگی های شخصیتی، خودکارآمدی، دانش افزایی، کار گروهی، مهارت ارتباطی و تفکر حل مسئله) طبقه بندی شدند. در مرحله بعد با توجه به نتایج آزمون T تک نمونه ای، ابعاد هشتگانه معلمان کارآفرین به طور معناداری بالاتر از متوسط ارزیابی شد. نتایج پژوهش علاوه بر شناسایی نشانگان معلمان کارآفرین، شرایط و زمینه های لازم را برای تقویت و توسعه مهارتهای کارآفرینی معلمان ایجاد خواهد کرد.
    کلیدواژگان: معلمان کارآفرین، مهارتهای آموزشی، خودکارآمدی، دانش افزایی، مهارت ارتباطی، کار گروهی، تفکر حل مسئله
  • مهدی قدر تی میرکوهی*، بهاره بیگدلی، محمد مخاطب صفحات 29-46
    اختلال نافرمانی مقابله ای، یک اختلال شایع و ناتوان کننده در کودکان است که برای معلمان، خانواده و کودک مشکلاتی را ایجاد می کند و با میزان بالایی از معضلات جتماعی همراه است و در نوجوانی و بزرگسالی می تواند سبب بروز اختلال سلوک شود. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه پیوند علائق میان خانواده ها و معلمان (ساخته ادی، رید و فترو، 2000)، بر کودکان دارای نشانه های اختلال نافرمانی مقابله ای است. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود. مشارکت کنندگان 30 دانش آموز پسر با اختلال نافرمانی مقابله ای (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه کنترل) مقطع ابتدایی دبستان اندیشه، منطقه 18 شهر تهران در سال تحصیلی 1394-1393 بودند که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گرد آوری داده ها پرسشنامه سیاهه رفتاری کودک (فرم والدین)، فرم گزارش معلم و خرده مقیاس سنجش مشکلات اجتماعی از نظام سنجش مبتنی بر تجربه آخنباخ (آخنباخ و رسکورلا، 2001؛ انطباق و هنجاریابی، مینایی، 1384) و ملاکهای مبتنی بر راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی(ویراست پنجم، انجمن روان پزشکی آمریکا، 2013) برای تشخیص اختلال نافرمانی مقابله ای بود. داده ها با آزمون کوواریانس تحلیل شد. نتایج نشان داد برنامه پیوند علائق میان خانواده ها و معلمان تاثیری معنادار بر کاهش نشانه های اختلال نافرمانی مقابله ای از دیدگاه والدین و معلمان دارد. همچنین نتایج نشان داد این برنامه بر کاهش میزان مشکلات اجتماعی از دیدگاه والدین و معلمان تاثیرگذار است.
    کلیدواژگان: برنامه پیوند علائق میان خانواده ها و معلمان، اختلال نافرمانی مقابله ای، مشکلات اجتماعی
  • عزت الله میرزایی، ندا افشاریان * صفحات 47-68
    این پژوهش با هدف تعیین رابطه ابعاد دلبستگی به والدین و همسالان و ازخودبیگانگی روانی با رفتارهای جامعه ستیزانه دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری همه دانش آموزان پایه سوم دوره متوسطه اول شهر کازرون در سال تحصیلی 95-1394 و نمونه پژوهش شامل 340 دانش آموز (186 دختر و 154 پسر)پایه سوم دوره متوسطه اول بود که به روش نمونه گیری خوشه ایچندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها با سیاهه دلبستگی به والدین و همسالان (آرمسدن و گرینبرگ، 1987)، پرسشنامه ازخودبیگانگی روانی (قائمی فر، 1386) و فرم رفتار خرابکارانه (نیک اختر، 1378) گردآوری شدند و با نرم افزار آماری SPSS19 و با به کارگیری روش های آمار توصیفی، آزمون همبستگی پیرسون، آزمون T مستقل و تحلیل رگرسیون گام به گام تحلیل شدند. نتایج آزمونT مستقل نشان داد که دو گروه پسران و دختران در میزان ارتکاب رفتارهای جامعه ستیزانه، تفاوتی معنادار ندارند (05/0
    کلیدواژگان: ازخودبیگانگی روانی، دلبستگی، رفتار جامعه ستیزانه، دانش آموزان سال سوم دوره متوسطه اول
  • فریبا پازانی، احمد برجعلی، حسن احدی*، آدیس کراسکیان موجمباری صفحات 69-90
    هدف از پژوهش حاضر تبیین الگوی ساختاری با توجه به نقش واسطه ای هم وابستگی در رابطه عوامل روانشناختی موثر بر آمادگی سوء مصرف مواد در نوجوانان بوده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی همبستگی است. جامعه آماری پژوهش تمام دانش آموزان دختر و پسر دوره دوم متوسطه مدارس دولتی منطقه 16 تهران در سال 95-1394 بود. گروه نمونه شامل 400 دانش آموز بود که با روش نمونه گیری خوشه ایدو مرحله ای انتخاب شده بودند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه آمادگی اعتیاد، پرسشنامه هم وابستگی استونبرینک و پرسشنامه عوامل روانشناختی بوده است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از رگرسیون و تحلیل مسیر استفاده شده است. نتایج تحلیل رگرسیون به شیوه متوالی نشان داد که هم وابستگی به طور معناداری نقش واسطه ای در میان عوامل روانشناختی و آمادگی اعتیاد در نوجوانان ایفا می کند و شاخصهای مدل از برازش خوبی برخوردارند. باتوجه به یافته های پژوهش به نظر می رسد هم وابستگی تحت تاثیر عوامل روانشناختی شکل می گیرد و رابطه این عوامل روانشناختی را با آمادگی اعتیاد واسطه گری می کند.
    کلیدواژگان: عوامل روانشناختی، آمادگی اعتیاد نوجوانان، هم وابستگی
  • اعظم ملایی نژاد*، حسن رضا زین آبادی، علیرضا کیامنش، حسین عباسیان صفحات 91-118
    این مطالعه با هدف شناسایی نیازهای آموزشی والدین دانش آموزان دوره ابتدایی در حوزه تربیت اجتماعی انجام شده است. روش پژوهش ترکیبی و از نوع اکتشافی است و در بخش کیفی از نوع تحلیل محتوای کیفی استقرایی است. در این مرحله نمونه مورد نظر از میان صاحب نظران و کارشناسان موضوعی و به روش هدفمند انتخاب شده است. ابزار مورد استفاده مصاحبه باز بوده که تا دستیابی به مرحله اشباع انجام شده است. در بخش کمی، این مطالعه از نوع پیمایشی و از نظر هدف، از نوع پژوهش کاربردی می باشد. درمجموع 300 مدیر، 1800 معلم و 3600 ولی دانش آموز از ده استان نمونه این پژوهش بودند که به روش نمونه گیری خوشه ایچندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته بود که بر اساس نتایج حاصل از بخش کیفی با کسب روایی و محاسبه پایایی پرسشنامه (0/97) میان نمونه آماری اجرا شد. دراین مطالعه ابعاد و نشانگرهای تربیت اجتماعی شناسایی شده است. یافته ها نشان می دهند که پاسخگویان همه گویه ها، نشانگرها و ابعاد را در حد زیاد و خیلی زیاد مورد نیاز دانسته اند. اولویت بندی نیازها از دیدگاه مدیران و معلمان یکسان بوده، اما میان نظرات مدیران و والدین و نظرات معلمان و والدین تفاوت معنادار وجود دارد. اولویت نیازها از دیدگاه مدیران و معلمان به ترتیب 1. مهارتهای میان- فردی 2. مهارتهای شهروندی،3. مهارتهای فردی و 4. شناخت ویژگی های کودکان است.
    کلیدواژگان: نیازسنجی، والدین، دانش آموزان دوره ابتدایی، تربیت اجتماعی
  • مهسا امیدی کرکانی، علیرضا عصاره * صفحات 119-136
    هدف این پژوهش بررسی مدل یابی تاثیر هویت بر احساس تعلق به مدرسه با میانجیگری خودپنداره تحصیلی است. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه پژوهش، دانش آموزان دختر دوم دبیرستان منطقه 8 تهران در سال تحصیلی 94-1393 هستند. 150 نفر به صورت تصادفی خوشه ایبرای نمونه تحقیق انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه سبک های هویت برزونسکی(1989)، پرسشنامه احساس تعلق به مدرسه (برو، بیتی و وات،2004) و پرسشنامه خودپنداره تحصیلی (دلاور، 1373) است. برای تحلیل داده ها از شاخصهای آمار توصیفی(میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی با روش تحلیل رگرسیون چندگانه (نرم افزارSPSS) و تحلیل مسیر (نرم افزار AMOS) استفاده شده است. نتایج نشان داده که با سطح اطمینان %99 می توان پیش بینی کرد که سبک هویت اطلاعاتی و هنجاری به صورت مستقیم و غیر مستقیم پیش بینی کننده احساس تعلق به مدرسه است. سبک هویت مغشوش – اجتنابی به صورت مستقیم بر خودپنداره و غیر مستقیم بر احساس تعلق به مدرسه تاثیر می گذارد. همچنین مقدار ضریب همبستگی چندگانه متغیر پیش بین و متغیر ملاک وارد شده به مدل برابر 63/0 بود. در نهایت نتایج نشان داد که با میانجیگری خودپنداره تحصیلی، دو سبک هویت اطلاعاتی و هنجاری دارای تاثیر مستقیم معنادار بر احساس تعلق به مدرسه هستند، اما سبک هویتی مغشوش – اجتنابی دارای تاثیر معنادار نیست.
    کلیدواژگان: سبک های هویت، خودپنداره تحصیلی، احساس تعلق به مدرسه
|
  • H. Najafi Hezarjaribi *, S. Ashrafi Pages 7-28
    The present mixed research was carried out with the aim of identifying teachers’ entrepreneurial indicators and evaluating the current status of entrepreneurship among teachers in Khorramabad. In the qualitative phase of the study, descriptive phenomenological approach was utilized and through purposeful and snowball sampling, some famous, experienced and expert teachers, who according to parent's and principals’ report can be regarded as entrepreneurs, were selected and interviewed. Fifty indicators and 8 dimensions were identified by using content analysis and coding the interviews (creativity, educational skills, personality traits, self-efficacy, professional enrichment, group work, communication skill, and problem-solving thinking). In the quantitative phase of the study, based on the identified indicators and dimensions, a valid and reliable questionnaire was developed and completed by 290 teachers. The 48 identified indicators were classified into 8 dimensions via exploratory factor analysis (creativity, educational skills, personality traits, self-efficacy, professional enrichment, group work, communication skill, and problem-solving thinking). In the next step, results of one-sample t-test demonstrated that the extent of entrepreneurial indicators was above the average among expert teachers. The findings of the present research will pave the way for the promotion of teachers’ entrepreneurial skills.
    Keywords: entrepreneur teacher, educational skills, self-efficacy, professional enrichment, group work, communication skill, problem-solving thinking
  • M. Ghodrati Mirkouhi *, B. Bigdeli Pages 29-46
    Oppositional defiant disorder is a common and disabling disorder in children, causing many problems for teachers, parents and children, and is associated with high rates of difficulties in social relationships; it may result in conduct disorder in adolescents and adults. The goal of this research was to study the effectiveness of Linking the Interests of Families and Teachers (LIFT) Program (Eddy, Reid & Fetrow, 2000) in preventing oppositional defiant disorder (ODD) and social problems. This was a quasi-experimental study with pretest posttest design. The statistical population of the study comprised all primary school boys with ODD symptoms in district 18 of Tehran. The sample was drawn using purposive sampling method and the subjects were randomly assigned to two experimental (N= 15) and control groups (N = 15). The instruments included Child Behavior Checklist (CBCL), Teacher Report Form (TRF), Social Problems subscale from Achenbach System of Empirically Based Assessment (ASEBA) (Achenbach & Rescorla, 2001), and clinical interviews based on Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (American Psychiatric Association, 2013). The collected data were analyzed by using covariance. Results indicated that LIFT program had a significant effect on oppositional defiant disorder symptoms from parents’ and teachers’ viewpoint. In addition, LIFT program had a significant impact on social problems based on parents’ and teachers’ point of view.
    Keywords: Linking the Interests of Families, Teachers (LIFT) program, oppositional defiant disorder, social problems
  • E. Mirzaei, N. Afsharian * Pages 47-68
    The present study sought to determine the relationship between dimensions of parent and peer attachment, psychological alienation, and anti-social behaviours among students. The research design was descriptive, correlational. The population of the study included ninth graders in Kazeroon in academic year 2015-2016. For the purpose of sampling, multi-stage cluster sampling method was utilized and 340 ninth graders (186 females and 154 males) were selected. The instruments included Inventory of Parent and Peer Attachment-Revised (IPPA-R) (Armsden & Greenberg, 1987), Psychological Alienation Questionnaire (Gha’emiFar, 2007) as well as Questionnaire of Vandalistic Behaviours (NikAkhtar, 1999). The collected data were analyzed by using descriptive and inferential statistics (Pearson correlation, independent samples t-test, and stepwise regression). Results of independent samples t-test revealed that there was no significant difference between girls and boys in antisocial behaviours (p
    Keywords: psychological alienation, attachment, anti-social behaviour, ninth grade students
  • F. Pazani, A. Borjali *, H. Ahadi *, A. Kraskian Mujembari Pages 69-90
    The aim of the current research was to explain the relationships among psychological factors influencing adolescents’ addiction potential with mediating role of codependency. This study had a descriptive, correlational design. The statistical population of the study comprised all high school girls and boys studying in public schools in district 16 of Tehran in academic year 2015-2016. The sample which included 400 students was selected via two-stage cluster sampling method. The instruments consisted of Addiction Potential Questionnaire, Codependency Inventory (CODI) (Stonebrink, 1988), as well as Risk and Protective Factors Inventory (RAPI). Regression and path analysis were used to analyze the obtained data. Sequential model building for prediction in regression analysis revealed that codependency can significantly have a mediating role between psychological factors and students’ addiction potential. The results were also indicative of the goodness of the structural equation modeling fit indexes. It could be concluded that the codependency as an acquired behavior, which includes self-negligence and losing individual identity, is formed under the effects of psychological factors and mediates the relation between psychological factors and addiction potential.
    Keywords: psychological factors, adolescent's addiction potential, codependency
  • A. Mollaeenezhad*, H.R. Zeinabadi, A.R. Kiamanesh, H. Abbasiyan Pages 91-118
    Parents, especially those who have elementary school age children, need to know about their children’s social education and any program aimed at improving this knowledge requires an initial needs assessment. To this end, initially a group of experts were interviewed and then a sample of 300 principals, 1800 teachers, and 3600 parents in 10 provinces was given a questionnaire based on the data collected in the first part of the study. Results show that respondents expressed extreme need to know all areas of knowledge in question. Both teachers and principals prioritized the identified needs similarly, yet differently from that done by parents. Nevertheless, teachers and principals indicated that priority should be given to information on interpersonal skills, civic skills, personal skills, and recognizing children’s characteristics.
    Keywords: needs assessment, parents, elementary school students, social education
  • M. Omidi Karkani, A.R. Assareh * Pages 119-136
    The present study was undertaken to investigate the impact of identity styles on sense of belonging to school with the mediation of academic self-concept. The research method was descriptive, correlational. The population of the study comprised the second grade high school girls in district 8 of Tehran in academic year 2014-2015. For the purpose of sampling, 150 students were selected through random cluster sampling method. The instruments included Identity Styles Questionnaire (ISI-6G) (Berzonsky, 1989), Sense of Belonging to School Questionnaire (Brew, Beatty & Watt, 2004), as well as Academic Self-Concept Questionnaire (Delawar, 1994). For the purpose of data analysis, descriptive statistics (mean and standard deviation) and inferential statistics (multiple regression and path analysis) were utilized. Results showed that informational and normative identity styles could directly and indirectly predict sense of belonging to school at a 99 percent confidence interval. Diffuse-avoidant identity style can directly affect self-concept and indirectly impact sense of belonging to school. Furthermore, the results indicated that through the mediation of academic self-concept, the two informational and normative identity styles have a direct significant effect on sense of belonging to school, but diffuse-avoidant identity style has no significant impact.
    Keywords: identity styles, academic self-concept, sense of belonging to school