فهرست مطالب

اندیشه مدیریت راهبردی - سال یازدهم شماره 1 (پیاپی 21، بهار و تابستان 1396)
  • سال یازدهم شماره 1 (پیاپی 21، بهار و تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/06/30
  • تعداد عناوین: 7
|
  • حسین سوزنچی، مرتضی جوانعلی آذر * صفحات 5-40
    بحث در مورد احکام و عوارض هر پدیده فرع بر شناخت آن پدیده بوده و شناخت هر پدیده نیز مستلزم انتخاب روشی متناسب برای شناخت آن است. سازمان نیز به عنوان یک پدیده ی پیچیده و البته قابل شناخت از این اصل مستثنی نبوده و در نتیجه شناخت آن نیز نیازمند انتخاب روشی متناسب با آن است. با توجه به نکته ی فوق می توان گفت که استفاده از شیوه ی شناخت استعاره ای و یا به عبارت بهتر استفاده از استعاره ها در فضای مطالعات سازمان نیز پاسخی است به این نیاز روش شناختی در حوزه ی مطالعات سازمان؛ چرا که استعاره اساسا بر پایه مشابهت میان دو پدیده ایجاد می شود و با رویکردی انتزاع زدایانه و مبتنی بر فروکاهیدن و ساده سازی مفهومی، فهم پدیده ی پیچیده را آسان و قابل دسترس می کند. با توجه به همین رویکرد در شناخت سازمان استعاره های گوناگونی برای تبیین سازمان ارائه شده اند و هر یک نیز نشان گر نوع نگاه فلسفی، فرهنگی، جامعه شناختی و... ارائه کنندگان این استعاره ها به سازمان بوده اند. در این مقاله نیز تلاش شده است تا با بررسی منابع دینی به این سوال پاسخ داده شود که آیا می توان از تعالیم دین اسلام نیز استعاره ای خاص برای اداره ی سازمان برداشت و ارائه کرد؟ پاسخ ما به این پرسش استعاره ی امانت است؛ به همین خاطر در این مقاله تلاش شده است تا این بحث با ارائه ی دلایل کافی تبیین شده و شرایط امانت داری و ویژگی های امین در پرتو آیات قرآن و روایات معصومین(علیهم السلام) روشن گردد. شرایط و ویژگی هایی که می توان تمامی آن ها را در ذیل سه مفهوم کلیدی علم، رحمت و عدالت قرار داد.
    کلیدواژگان: مدیریت اسلامی، شناخت استعاره ای، استعاره ی سازمان، استعاره ی ریشه ای، امانت
  • احمد عربشاهی کریزی * صفحات 41-72
    هدف این پژوهش بررسی تاثیر مولفه های مورد تاکید در قرآن کریم بر شکل گیری سازمان سرآمد می باشد. لذا در اولین گام با بررسی و مطالعه آیات قرآن، ابعاد و عوامل متناسب با سازمان سرآمد استخراج گردید و در مرحله بعد و با استفاده از تکنیک دلفی در مورد تناسب این ابعاد و عوامل از خبرگان نظرخواهی شد. با توجه به نتایج به دست آمده پرسشنامه طراحی شد. جامعه مورد بررسی این پژوهش موسسات آموزش عالی شهر مشهد می باشد که نمونه به صورت طبقه ای تصادفی انتخاب گردید. محاسبات انجام شده با استفاده از نرم افزار SPSS 16.0 حاکی از این است که شاخص KMO برابر با 0.909 بوده و نشان دهنده مناسب بودن تعداد نمونه جهت انجام تحلیل عاملی می باشد و مقدار آلفای کرونباخ معادل 0.944 بوده که گویای پایایی قابل قبول پرسشنامه می باشد. در جهت آزمون، بررسی برازش و اصلاح مدل مفهومی پژوهش از مدل معادلات ساختاری، تحلیل مسیر و نرم افزار LISREL 8.50 استفاده شد که مدل پیشنهادی مورد تایید واقع گردید. مقادیر t مربوط به فرضیات معادلات ساختاری بیانگر این است که بین ارتباط با خدا، ارتباط با دیگران و ارتباط با خود و سازمان سرآمد ارتباط مستقیم، مثبت و معناداری برقرار است. مقادیر t مربوط به فرضیات معادلات اندازه گیری گویای این است که تمامی شاخصها در اندازه گیری متغیرهای پنهان موثرند. با توجه به شاخصهای برازش و تایید فرضیات می توان گفت مدل پیشنهادی از برازش قابل قبول و از قدرت تبیین مناسبی برخوردار می باشد.
    کلیدواژگان: اسلام، قرآن، تعالی سازمانی، سازمان متعالی، مدل معادلات ساختاری
  • حسن دانایی فرد، محمد صادق تراب زاده جهرمی * صفحات 73-108
    سازوکار کلیدی تحقق اهداف غایی در حوزه آموزش و پرورش، خط مشی های عمومی آن حوزه هستند. عدم اتقان مبانی نظری و از سوی دیگر عدم انسجام کارکردی این خط مشی ها، از جمله چالش های نظام آموزش و پرورش است. بی تردید کیفیت خط مشی های آموزشی بر نظریه برنامه چنین خط مشی هایی استوار است. یکی از نظریه های خط مشی های آموزشی، نظریه عدالت است. این بدان معناست که پشتوانه خط مشی های آموزشی، نوعی نظریه عدالت ضمنی یا مصرح است.
    هدف این پژوهش تحلیل انسجام نظریه عدالت مورد اشاره با روش ارزیابی نظریه برنامه است. مدل منتخب در روش ارزیابی نظریه برنامه، تلفیقی از مدل «تحلیل منطق» و مدل «ماتریس واقع گرا» است. نتایج پژوهش موید آن است که از زاویه عناصر ماهوی عدالت (نیاز، تلاش، حق، بیطرفی، توازن، مساوات و زمینه)، شاهد نوعی ضعف انسجام نظری بین دو بسته خط مشی آموزشی (دولتی، غیردولتی) هستیم.
    کلیدواژگان: نظریه های عدالت، ارزیابی نظریه برنامه، اداره دولتی مدارس، غیردولتی مدارس
  • سعید مسعودی پور * صفحات 109-140
    برای اثرگذاری پیام در تبلیغات از جاذبه های مختلفی استفاده می شود. یکی از این جاذبه ها، جاذبه ترس است که بیشتر در حوزه تبلیغات اجتماعی و بازاریابی اجتماعی کاربرد دارد. این جاذبه، با به تصویر کشیدن پیامدهای منفی انجام یک رفتار یا ترک آن، منجر به برانگیختگی درونی فرد شده و او را به سمت رفتار مطلوب هدایت می کند. یکی از موضوعات تجاری که در آن از جاذبه ترس استفاده می شود، اطمینان نسبت به آینده است. به عبارت دیگر از طریق ایجاد نگرانی و اضطراب نسبت به تامین نیازهای آینده، او را به سمت خرید محصول پیشنهاد شده که به ادعای پیام تبلیغاتی می تواند سطح نگرانی را کاهش دهد، سوق می دهد. در نوشتار حاضر تلاش شده است تا در ابتدا تحلیل محتوایی از تیزرهای تبلیغاتی یک سپرده سرمایه گذاری که در آن از عنصر نگرانی نسبت به تامین آتیه استفاده شده است، ارائه شود. در این تحلیل مشخص شد که سطح برانگیختگی و اضطراب ایجاد شده در این تبلیغات، چندان زیاد نیست. اما بر اساس این یافته ها، اصول و راهبردهای سلبی برای تولید پیام های تبلیغاتی بر مبنای نگاه اسلامی در خصوص به کاری گیری جاذبه ترس در حوزه تبلیغات تجاری ارائه شد. این سه اصل عبارتند از: ممنوعیت ایجاد ترس و نگرانی نسبت تامین هزینه های آینده، ممنوعیت معادل قرار دادن محصول با مفاهیمی نظیر تضمین موفقیت آینده، گنجینه و ثروت حقیقی برای آینده و... و در نهایت ممنوعیت نشان دادن تصویر قطعی الوقوع از تامین نیازهای آینده در صورت خرید محصول تبلیغ شده.
    کلیدواژگان: تبلیغات تجاری، نگرانی، جاذبه ترس، آینده، اسلام
  • سید رضاسیدجوادین، محمد امین پهلوان شریف * صفحات 141-170
    عصر جدیدی که در آن قرار داریم، با ویژگی هایی چون نوآوری، توسعه دانش، جهانی سازی و افزایش رقابت معرفی می شود؛ به همین دلیل، سازمان ها از تمام توان خود برای پیروزی در رقابت فزاینده موجود استفاده می کنند که سرمایه های انسانی از مهم ترین آن هاست. برخی گروه های مشاوره صاحب نام در سال های اخیر نظر سازمان ها و محققان را به مدیریت استعداد به عنوان یکی از پراهمیت ترین موضوعات و چالش های اساسی مدیریت منابع انسانی جلب کرده اند. بر این اساس، توجه فزاینده ای در میان پژوهشگران و مدیران سازمانی در خصوص این موضوع به وجود آمده است. علی رغم این موضوع، بسیاری از نویسندگان به عدم شفافیت و ابهام در تعاریف، قلمرو و اهداف این حوزه به عنوان یکی از نقاط ضعف آن اشاره دارند. پژوهشگران به منظور برطرف کردن این ابهام، تحلیل های مختلفی انجام داده اند لکن بررسی های اخیر، آن ها را ناکافی ارزیابی می کنند. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی مشابه، به دنبال معرفی مبانی نظری مستحکمی برای بناگذاشتن تعاریف مختلف در خصوص مدیریت استعداد است؛ ازاین رو، از طریق اجرای پژوهشی کیفی در خصوص تحلیل تحقیقات سابق و با استفاده از روش تحقیق تحلیل مضمون و روش نمونه گیری نظری، به دسته بندی هشتگانه جدیدی از نگاه به استعداد دست یافته است. در نهایت، هشت دسته تعریف برای مدیریت استعداد ارائه شده که بر دسته بندی های پیشنهادی مذکور ابتناء شده است.
    کلیدواژگان: استعداد، مدیریت استعداد، پژوهش کیفی، تحلیل مضمون
  • سمیرا پور، سعید مرتضوی *، محمد لگزیان، غلامرضا ملک زاده صفحات 171-200
    کارکنان با ادراک از رفتار مدیران، نحوه رفتار خود را تنظیم می کنند. از طرفی، فهم ماهیت ادراک کارکنان از رفتار مدیران منبع بی بدیلی برای مدیران به شمار می آید؛ زیرا از این طریق می توانند به بهبود رفتار خود کمک کنند. در این راستا پژوهش حاضر با هدف کشف و فهم مولفه های رفتاری مدیران که تقویت کننده رفتارهای فرانقش مددکاران در کمیته امداد امام خمینی(ره) است و با استفاده از روش کلایزی و استراتژی پدیدارشناسی انجام شده است؛ به منظور دستیابی به داده های کیفی از نمونه گیری هدفمند بهره گرفته شد. این داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 31 نفر از مددکاران تا رسیدن به اشباع نظری حاصل گردید و با استفاده از مراحل هفت گانه روش کلایزی مورد تحلیل قرار گرفت. در نهایت، 9 مضمون استخراج شد که رفتارهای حمایت گرایانه مدیر از اولویت بالاتری نسبت به سایر مضامین برخوردار بود. به منظور اعتبارسنجی داده های کیفی علاوه بر مرحله نهایی روش کلایزی، از معیارهای گوبا و لینکلن نیز استفاده شد. به جز مضامین احصاء شده مشخص گردید که افراد فقط از رفتار مثبت مدیرانشان تحت تاثیر قرار نمی گیرند بلکه گاهی به واسطه خودمدیریتی که در افراد وجود دارد و یا آرمان ها و اعتقاداتی که دارند رفتارهای فرانقش در آنان بروز می کند. یافته های حاصل شده در تحقیق حاضر ضمن کمک به توسعه و پیاده سازی برنامه های بهبود مدیریت، می تواند به ارتقای عملکرد کاری و رفتارهای فرانقش مددکاران در ارتباط با مددجویان این نهاد یاری رساند.
    کلیدواژگان: مولفه های رفتاری، ادراک، رفتار فرانقش، کلایزی، کمیته امداد امام خمینی(ره)
  • حسین بختیاری، عادل آذر *، محمدرضا امین ناصری، علی رجب زاده صفحات 201-242
    موفقیت کامل یک پروژه، به ثمر رسیدن ایده ها و ابتکارات ایجاد یک کسب و کار و یا راه اندازی یک طرح صنعتی منوط به امکان سنجی صحیح و همه جانبه آن طرح ها پیش از اجراست. رویکرد سنتی به امکان سنجی پروژه های صنعتی متمرکز بر حوزه های مالی طرح و سودآوری آن و همچنین، در نظر گرفتن توجیه پذیری پروژه در ابعاد فنی و بازار است. طرح موضوع سبز بودن پروژه ها و الزام پروژه ها مبنی بر برخورداری از پیوستار محیط زیستی در دهه اخیر موجب بازنگری در رویه توجیه پذیری پروژه ها شده است. مدیریت سبز و به تبع آن، به کارگیری رویکرد سبز در توسعه پروژه های صنعتی از پارادایم های جدید مدیریت است که تضمین کننده تحقق شاخص های محیط زیستی در توسعه طرح ها و پروژه های صنعتی است. هدف از این پژوهش ارائه یک سیستم خبره فازی برای امکان سنجی پروژه های صنعتی با رویکرد جامع بوده و شامل امکان سنجی پروژه ها در پنج بعد مالی، اقتصادی، فنی، بازار و محیط زیستی می شود. پس از احصای شاخص های امکان سنجی جامع پروژه ها و تعریف قواعد دانشی مبتنی بر روش شناسی سیستم های خبره فازی با استفاده از دیدگاه خبرگان، برای اعتبارسنجی مدل توسعه یافته، پروژه ساخت تصفیه خانه فاضلاب جنوب تهران انتخاب و داده های این پروژه در سیستم مذکور تغذیه گردید و با تعیین میزان توجیه پذیری کل پروژه، خروجی سیستم در ابعاد پنجگانه مذکور از منظر خبرگان مورد ارزیابی قرار گرفت که نتایج حاصل حاکی از تایید خروجی سیستم توسط خبرگان است.
    کلیدواژگان: امکان سنجی، پروژه های صنعتی، صنعت سبز، سیستم خبره فازی
|
  • Hossein Souzanchi, Morteza Javanali Azar * Pages 5-40
    Discussion about the dictates and consequences of each phenomenon is secondary to the understanding of that phenomenon, and understanding the phenomenon requires selecting an appropriate method. Organization as a complex and of course understandable phenomenon is not an exception and therefore its understanding requires choosing a method commensurate with that. Thus, it could be pointed out that the use of metaphorical cognition method in organizational studies and management is a response to this methodological need, because a metaphor is basically created to show the similarities between two phenomena through concreteness, reduction and conceptual simplification that can make the understanding of complex phenomena easy and accessible. According to this approach, various metaphors have been presented to explain the organization, each representing its provider's philosophical, cultural, sociological, etc. views on the organization. In this thesis we have also attempted to review the religious sources to answer this question, "Can it be claimed that Islam has presented a particular metaphor for managing the organization?" Our primary answer to this question is trust metaphor, hence an attempt to provide sufficient reasons to explain that Islam looks to the organization as a trust and then in the light of Koranic Verses and Infallible Imam's (peace be upon them) sentences we will also try to explain circumstances of trustworthiness and features of trustees and to express the impact of this outlook on managing the organization. These features can be categorized under three key concepts, namely, science, mercy and justice.
    Keywords: Islamic management, metaphorical cognition, organization metaphor, root metaphor, trust
  • Ahmad Arabshahi * Pages 41-72
    The goal of this study is to present a Quranic-based model for the organization. To achieve this goal, a conceptual model of research was designed. This model includes four latent variables. Each of these latent variables has its respective observed variables. On the basis of a conceptual model, a questionnaire for measuring the variables was composed. The statistic society of this research is higher education institutes in Mashhad. Altogether, 154 questionnaires were gathered. By using SPSS 16.0 and LISREL 8.50 software for statistical analysis of the data, the conceptual research model was approved by factor analysis, path analysis and structural equation.
    Keywords: Islam, The Quran, organizational excellence, transcendental organization, LISREL
  • Hasan Danaeefard, Mohammad Sadiq Torabzadeh * Pages 73-108
    Public policies constitute the key mechanism for achieving the ultimate objectives of national education. Lack of a solid theoretical foundation and functional coherence in these policies are among major challenges of the educational system. Undoubtedly, the quality of educational policies is based on the program theory of such policies. One underlying theory here is justice theory. This means that a kind of implicit or explicit justice theory is the base of educational policies.
    The purpose of this study is evaluating the above-mentioned justice theory coherence using program theory evaluation method. The adopted model in this method is the combination of “logic analysis” model and “realistic matrix” model. The results of the study indicate that, in regard to the intrinsic elements of justice (need, effort, right, impartiality, equilibrium, equality and background), some weakness in theoretical coherence can be seen between two sets of educational policies, i.e. public and nongovernmental ones.
    Keywords: Justice theories, program theory evaluation, public school administration, nongovernmental school administration
  • Saeed Masoodipoor * Pages 109-140
    To increase advertising effectiveness, various techniques are used. One is the fear appeal which is mostly practiced in social and marketing advertising. This appeal by portraying the negative consequences of doing or quitting a behavior, leads to arousing interest in the person and directing him to the desired behavior. One of the business objectives for which fear appeal could be applicable is confidence in the future. In other words, by creating fear and worry about providing future needs, the advertising encourages the audience to buy the product that is claimed it could reduce the level of their concern. In the present article, we try to analyze the content of a TV commercial about an investment account which arouses concern about future. The level of this concern, however, is found to be not high enough. Based on these findings, some Islamic inhibiting principles and strategies for generating advertising messages that use fear appeal are presented. Three derived principles are: 1) the ban on creating fear and worry about future costs, 2) the prohibition of associating a product with concepts such as a guarantee for future success, treasure and real wealth for the future, 3) the ban on showing that future needs are definitely provided if the advertised product is purchased.
    Keywords: advertising, worry, fear appeal, future supply, Islam
  • Sayyed Reza Seyyedjavadeyn, Mohammad Amin Pahlavansharif * Pages 141-170
    The new era we are in is characterized by features such as innovation, knowledge development, globalization and competition increase. As a result, organizations use all their power - human capitals are the most important - to win the competition. Some well-known consulting groups in recent years have gained organizations and researcher's attention in terms of talent management as one of the most important issues and challenges in basic human resource management. The issue has, therefore, received considerable attention among researchers and managers. Despite this, a lot of authors have pointed out some ambiguities in the definitions, scope and objectives of the area as one of its weaknesses. To resolve this ambiguity, several analyses have been conducted by researchers, but recent surveys have proved it to be insufficient. The present study by adopting a similar approach is to introduce a strong theoretical basis for building up different definitions of talent management. Thus, through implementing a qualitative research on former researches and using thematic analysis method and theoretical sampling, it has gained an eightfold category in terms of looking to talent. Finally, eight groups of definition for talent management are presented, which are based on the proposed categories.
    Keywords: talent, talent management, principles, conceptual approaches
  • Samira Pour, Saeed Mortazavi *, Mohammad Legziyan, Gholamreza Malekzadeh Pages 171-200
    Employees regulate their behavior according to their perception of that of managers. Besides, understanding the nature of employees’ perception of managers’ behavior is an unmatched source for the latter because it can help them improve their behavior. This study was conducted with the aim of exploring and understanding the behavioral components of managers that can amplify extra role behaviors of social workers in Imam Khomeini Relief Foundation using the phenomenological strategy and Colaizzi method. To achieve qualitative data, purposive sampling was used. The data were obtained through semi-structured interviews with 31 social workers to achieve theoretical saturation and were analyzed by using the Colaizzi seven-step method. Finally, nine themes were extracted among which the manager's supporting behavior had a higher priority than other themes. In order to validate qualitative data in addition to the final stage of Colaizzi method, Guba and Lincoln criteria methods were also implemented. Apart from the recognized themes , it was found that people are not impressed only by their manager's positive behavior, but sometimes they show extra role behaviors through their own self-management or their ideals and beliefs. Our findings in this study contribute to the development and implementation of management improvement programs. They can also help to increase job performance and extra role behaviors of social workers in connection with the clients of Imam Khomeini Relief Foundation.
    Keywords: behavioral components, perception, extra, role behavior, colaizzi, Imam Khomeini relief Foundation
  • Hosein Bakhtiari, Adel Azar *, Mohammad Reza Amin Naseri, Ali Rajabzadeh Pages 201-242
    Full implementation of projects and ideas, innovativeness in launching businesses, and running industrial projects, all depend on correct and comprehensive feasibility assessment beforehand. The classic approach to this focuses on the industrial project's financial aspect and profitability and also their justifications in terms of technical and market conditions. In the recent decade, with the rise of green ideas and the necessity for projects to offer an environmental supplement, the project's justifications have been subjected to revisions. Green management and applying green approach in the development of industrial projects are new paradigms in management that can guarantee environmental criteria in the development of industrial projects. The goal of this article is developing a fuzzy expert system for total feasibility study of industrial projects. This system involves five aspects, namely, financial, technological, economical, market and environmental criteria. After defining the criteria for project's feasibility assessment and the rules using fuzzy expert system methodology based on expert opinions for determining the validity of the developed model, the project of constructing the sewage treatment plant in the south of Tehran was selected and the obtained data were input in it. The subsequent analysis of the system's output confirmed expert opinion about the issue.
    Keywords: feasibility, industrial projects, green industry, fuzzy expert system