فهرست مطالب

بررسی های حسابداری و حسابرسی - پیاپی 90 (زمستان 1396)
  • پیاپی 90 (زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/12/22
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مقاله عملی پژوهشی
  • محمد اصولیان، سیدجلال صادقی شریف، محمد امین خلیلی* صفحات 463-482
    اقلام تعهدی بخش غیرنقدی سود را تشکیل می دهد. با خارج کردن اقلام تعهدی از سودآوری عملیاتی، به معیاری دست می یابیم که سودآوری عملیاتی بر مبنای نقد است. حال با استفاده از این معیار، به پیش بینی بازدهی سهام می پردازیم. تحقیق حاضر در ادامه تحقیقات پیشین و در راستای مدل های قیمت گذاری دارایی ها انجام شده است.
    با بررسی نمونه ای از بورس اوراق بهادار تهران از سال 1385 تا 1394 که شامل 164 شرکت می شود، رابطه اقلام تعهدی، سودآوری عملیاتی و سودآوری عملیاتی بر مبنای نقد با بازدهی سهام بررسی شد و این نتیجه به دست آمد که سودآوری عملیاتی بر مبنای نقد، معیار بهتری برای توضیح بازدهی سهام است.
    همچنین با واردکردن این سه عامل به مدل قیمت گذاری سه عاملی فاما و فرنچ و بررسی توان توضیحی مدل از طریق آزمون های مختلف از جمله GRS، مشاهده شد که مدل ترکیبی سه عاملی فاما و فرنچ به علاوه عامل سودآوری عملیاتی بر مبنای نقد، بالاترین توان توضیحی را نسبت به سایر مدل های آزمون شده دارد.
    کلیدواژگان: اقلام تعهدی، بازده سهام، سودآوری عملیاتی بر مبنای نقد، سودآوری عملیاتی، خلاف قاعده اقلام تعهدی
  • پرویز پیری، ماریه قربانی* صفحات 483-502
    مالکان شرکت ها برای ایجاد نظارت بر نماینده، جلوگیری از رفتار های فرصت طلبانه، عدم تقارن اطلاعاتی و همچنین کاهش هزینه های نمایندگی، به حسابرس مستقل روی می آورند. این نقش حسابرسی برای بررسی دستکاری در صورت های مالی و درنتیجه گزارش سودهای مدیریت شده توسط مدیران، اهمیت ویژه ای دارد. بر این اساس، هدف مقاله حاضر بررسی ارتباط بین نوع اظهارنظر حسابرس مستقل با سنجه های کیفیت سود است. نمونه آماری این مطالعه مشتمل بر 70 شرکت فعال در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1394-1388 است. داده ها با استفاده از الگوی داده های تابلویی و روش آرلانو باور بلاندل باند، آزمون شده و در قالب سه مدل و با متغیرهای وابسته کیفیت سود (شامل پایداری سود)، کیفیت اقلام تعهدی و شاخص قابلیت اتکای اطلاعات، تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین نوع گزارش حسابرس مستقل در هر سه مدل با شاخص های کیفیت سود رابطه معناداری برقرار است. همچنین بین نوع گزارش حسابرس مستقل با پایداری و کیفیت اقلام تعهدی رابطه منفی و معناداری وجود دارد و درنهایت این ارتباط با قابلیت اتکای اطلاعات مثبت است.
    کلیدواژگان: پایداری سود، قابلیت اتکای سود، کیفیت اقلام تعهدی، گزارش حسابرس، نوع اظهار نظر
  • یدالله تاری وردی، جواد نیک کار *، الهه ملک خدایی حسنوند صفحات 503-526
    هدف این پژوهش بررسی تاثیر استراتژی شرکت (شامل استراتژی رقابتی، استراتژی سرمایه گذاری، استراتژی تامین مالی، استراتژی شرکت با توجه به اطلاعات گذشته و استراتژی شرکت با توجه به اطلاعات آینده) و توانایی مدیریت بر عدم تقارن رفتار هزینه است. بدین منظور هفت فرضیه برای بررسی این موضوع تدوین شد و داده های مربوط به 106 شرکت عضو بورس اوراق بهادار در دوره زمانی 1385 تا 1394 تجزیه و تحلیل شدند. مدل رگرسیون پژوهش با استفاده از روش داده های تلفیقی، بررسی و آزمون شد. نتایج نشان داد استراتژی سرمایه گذاری، استراتژی شرکت با توجه به اطلاعات آینده و توانایی مدیریت سبب افزایش عدم تقارن رفتار هزینه می شود. افزون بر این، نتایج موید آن است که متغیرهای استراتژی های رقابتی شرکت و تامین مالی سبب کاهش عدم تقارن رفتار هزینه می شود. از سوی دیگر، نتایج گویای آن است که استراتژی شرکت با توجه به اطلاعات گذشته و رشد تولید ناخالص داخلی، تاثیر معناداری بر عدم تقارن رفتار هزینه در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ندارد.
    کلیدواژگان: استراتژی شرکت، توانایی مدیریت، چسبندگی هزینه، رقابت بازار محصول، عدم تقارن رفتار هزینه
  • علی رحمانی، فاطمه قشقایی* صفحات 527-550
    هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین قابلیت مقایسه حسابداری و انتخاب رویکرد مدیریت سود است. انجام مدیریت سود با استفاده از دو روش اقلام تعهدی و واقعی امکان پذیر است. قابلیت مقایسه نیز یکی از ویژگی های کیفی اطلاعات حسابداری است که استفاده کنندگان صورت های مالی را قادر می سازد تا شباهت ها و تفاوت های موجود بین دو مجموعه از اطلاعات را شناسایی و درک کنند و در تصمیم گیری های خود مدنظر قرار دهند. یکی از عواملی که به صورت بالقوه می تواند این ویژگی را مخدوش کند، استفاده از مدیریت سود تعهدی است. در این پژوهش به منظور ارزیابی ویژگی قابلیت مقایسه، از خروجی سیستم حسابداری استفاده شده و رابطه بین سود و بازدهی شرکت های هم صنعت، بررسی می شود. نمونه آماری پژوهش شامل 72 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، در شش صنعت، طی سال های 1384 تا 1394 است. یافته های پژوهش نشان می دهد بین ویژگی قابلیت مقایسه ارقام حسابداری و مدیریت سود واقعی و تعهدی، رابطه معناداری وجود ندارد.
    کلیدواژگان: تصمیم گیری، قابلیت مقایسه حسابداری، مدیریت سود برمبنای اقلام تعهدی، مدیریت سود واقعی، مدیران
  • مهدی رضایی*، حجت پارسا، سیما مهربانیان صفحات 551-572
    در این مقاله تاثیر رشد اقتصادی و تحریم اقتصادی بر چسبندگی هزینه روی 117 شرکت از بین شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره زمانی 1374 تا 1393 بررسی شده است. برای آزمون فرضیه ها از رگرسیون چندگانه و برای مقایسه ضرایب در دوران تحریم عادی و شدید، از آزمون پترونوستر استفاده شده است. با تفکیک دوره 20 ساله پژوهش به سه دوره رشد و رکود، تحریم شدید اقتصادی و تحریم کم، چسبندگی هزینه در این دوره ها و نیز در سه سطح هزینه های عمومی و اداری، بهای تمام شده کالای فروش رفته و هزینه های عملیاتی بررسی شدند. بر اساس نتایج، هزینه ها به صورت غیر متقارن نسبت به تغییرات فروش یکسان، واکنش نشان می دهند. همچنین رونق اقتصادی بر چسبندگی هزینه ها تاثیر مثبت دارد، به بیان دیگر در دوران رونق اقتصادی چسبندگی هزینه افزایش می یابد؛ اما رکود اقتصادی بر چسبندگی هزینه ها تاثیر منفی دارد، به این معنا که در دوران رکود اقتصادی چسبندگی هزینه وجود ندارد. تحریم های شدید اقتصادی بر چسبندگی هزینه تاثیر منفی دارد، اما تفاوت چسبندگی هزینه ها در دوران تحریم عادی و شدید تنها در مورد هزینه های عملیاتی معنادار است و در مورد چسبندگی بهای تمام شده کالای فروش رفته و هزینه های عمومی و اداری با وجود تاثیر منفی تحریم بر چسبندگی، این تفاوت از نظر آماری معنادار نیست.
    کلیدواژگان: تحریم های اقتصادی، چسبندگی هزینه، رشد اقتصادی، رکود اقتصادی، رونق اقتصادی
  • غلامرضا کرمی *، سلمان بیک بشرویه صفحات 573-596
    حرکت نهادهای ناظر بازار به سمت استانداردهای حسابداری بین المللی، نقش ارزش های منصفانه را در گزارشگری مالی شرکت های ایرانی پررنگ تر خواهد کرد. تجربه به کارگیری استاندارد حسابداری سرمایه گذاری ها در ایران نشان داده است هر زمان که ارزش های منصفانه به واسطه تطابق با استانداردهای حسابداری بین المللی پررنگ تر شده، پیاده سازی استاندارد به دلیل فراهم نبودن زیرساخت های لازم با تعویق مواجه شده است. در همین رابطه با 17 نفر از خبرگان حوزه های مختلف (سازمان بورس و اوراق بهادار، سازمان حسابرسی، جامعه حسابداران رسمی، کارشناسان رسمی دادگستری و مدیران ارشد شرکت ها و متخصصان مالیاتی) مصاحبه به عمل آمد و با استفاده از روش تحقیق تئوری داده بنیاد، مدلی شامل شرایط علی، راهبردها، شرایط بستر، شرایط مداخله گر و پیامدها در خصوص پیاده سازی ارزش منصفانه با تاکید بر بخش اندازه گیری در ایران ارائه شد. توجه و توسعه حوزه ارزشیابی و ارزشگذاری در داخل کشور و ایجاد استانداردهای ارزشیابی برای ارزشیابان مستقل، از دستاوردهای مهم این تحقیق است که به ارتقای اندازه گیری ارزش های منصفانه کمک می کند.
    کلیدواژگان: ارزش منصفانه، ارزشیابی، اندازه گیری، تئوری داده بنیاد، زیرساخت
  • مینا مقدسی نیکجه*، رضوان حجازی، مرتضی اکبری، محمد علی دهقان دهنوری صفحات 597-621
    در این مقاله کاهش ارزش و ارزش منصفانه پورتفوی تسهیلات اعطایی یکی از بانک های ایرانی با رویکرد استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی برآورد شد و نتیجه آن با ارزش گزارش شده با رویکرد فعلی بانک مرکزی که بر مبنای گزارش بهای تاریخی و زیان تحقق یافته است، مقایسه شد. برای محاسبه ارزش منصفانه از ارزش فعلی جریان های نقدی آتی و زیان اعتباری مورد انتظار استفاده شده است. زیان اعتباری مورد انتظار با تخمین احتمال نکول و زیان نکول وام ها برمبنای مدل های توسعه یافته با استفاده از روش شبکه عصبی و داده های مربوط به وام های پرداختی در سال های 1386 تا 1394 برآورد شد. نتایج ارزش منصفانه و زیان اعتباری 208 قرارداد وام که 82 درصد مانده تسهیلات بانک در پایان سال 1395 را تشکیل می دهند، نشان داد نسبت زیان اعتباری مورد انتظار به زیان تحقق یافته 3/2 برابر بوده و شایان توجه است، اما نسبت ارزش منصفانه به بهای تمام شده تاریخی 97 درصد بود که چندان چشمگیر نیست. همچنین، نتایج نشان داد رویکرد استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی بر نسبت کفایت سرمایه بانک تاثیر دارد و آن را کاهش می دهد.
    کلیدواژگان: ارزش منصفانه، استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی، تسهیلات اعطایی، زیان اعتباری مورد انتظار، کفایت سرمایه
|
  • Mohammad Osoolian, Seyed Jalal Sadeghi Sharif, Mohammadamin Khalili * Pages 463-482
    Accruals are the non-cash component of earnings. Cash-based operating profitability is a measure that excludes accruals from the operating profitability. We used this measure to predict stock returns. With a sample of 164 stocks from the Tehran Stock Exchange (TSE) over the period of 2006 to 2015. We observed the relations between accruals, operatingprofitability and cash-based operating profitability in the cross section of stock returns and found that cash-based operating profitability is a better measure compared to accruals and operating profitability in predicting stock returns. We also performed portfolio sorts and priced accrual-size portfolios using Fama and French three-factor model augmented with accruals, operating profitability and cash-based operating profitability. It turned out that the three factor model which was augmented with cash-based operating profitability factor outperformed other augmented models for pricing portfolios sorted by accruals-size according to well-known performance measurement tests such as GRS.
    Keywords: Accrual anomaly, Accruals, Cash-based operating profitability, Operating profitability, Stock returns
  • Parviz Piri, Marieh Gorbani * Pages 483-502
    Owners of companies for monitoring agent and prevent their opportunistic behaviors and reducing information asymmetries as well as reduce the cost of agent, refer to independent auditors. This role of auditing in examining manipulation of financial statements and consequently, earning management, has a particular importance. Thus the aim of this paper is to examine the relationship between types of independent auditor's opinion, and quality of profit indicators. Statistical sample of this study consists of 70 companies listed in the Tehran Stock Exchange during 2010-2016. The data has been tested with using the panel data approach and the Arellano-Bover/ Blundel- Bond (1998) method. The data has been analyzed by three models with considering earnings quality as related variable (including earnings sustainability, accrual items quality, and information reliance). The results showed that the type of independent auditor's report has a meaningful relationship with profit quality indices in all three models. Also, the type of independent auditor's report has a negative relation with sustainability index and quality of accrual items, and ultimately this relationship is meaningful and positive with information reliance index.
    Keywords: Accrual items quality, Independent auditor report, Opinion type, Profit reliability, Profit sustainability
  • Yadollah Tariverdi, Javad Nik Kar *, Elahe Malekkhodae Hasanvand Pages 503-526
    The aim of this study isto examine the effect of the company's strategy (Including competitive strategy, investment strategy, financing strategy, company strategy based on past information, and company strategy based on future information) and managerial ability on asymmetric cost behavior. For this purpose seven hypotheses are developed and data about 106 companies listed in the Tehran Stock Exchange for the period between the years 2006 to 2015 are analyzed. Regression models using panel data approach are reviewed and tested. The results show that the investment strategy, company strategy based on future information and management ability increase the asymmetry of cost behavior.In addition, the results show that the company's competitive index and financing strategy variables reduce the asymmetry of cost behavior.On the other hand, the results indicate that the company strategy based on past informationand GDP growth have no significant effect on the asymmetry of cost behavior in companies listed in the Tehran Stock Exchange.
    Keywords: Ability of management, Asymmetric cost behavior, Corporate strategy, Costs stickiness, Product market competition
  • Ali Rahmani, Fatemeh Ghashghaei * Pages 527-550
    The purpose of this paper is to assess the relation between accounting comparability and earning management method selection. Comparability is a qualitative characteristic of accounting information. It makes information user's able to identify and understand similarities and differences between two set of information and use them in their decision making. Accrual earning management is a potential factor which can seriously damage comparability. We defined comparability as a characteristic of accounting system outputs and the assessed companie's return and earning which were in an industry. We examined a sample of 72 companies of the Tehran stock exchange in 6 industries during 2005 to 2015. Findings show that accounting comparability has no relation with real and accrual earning management.
    Keywords: Accrual earning management, Comparability, Decision making, Managers, Real earning management
  • Mehdi Rezaei *, Hojat Parsa, Sima Mehrabaniyan Pages 551-572
    Cost stickiness affects the behavior of costs in different ways. In this paper, the effect of economic growth and economic sanctions on cost stickiness was investigated. The data from 117 companies of the Tehran Stock Exchange from 1996 to 2015 was selected. Multiple regression was used for hypothesis testing and to compare the coefficients during the minor and severe sanctions, the Petronaster test has been used. To examine the cost stickiness during these periods the 20-year period was divided into the boom and recession, and usual and severe sanctions periods.Cost stickiness was investigated in terms of public and administrative costs, cost of goods sold and operational costs. Results show that cost responds asymmetrically to identical sales. Economic boom affects positively costs stickiness in other words, cost stickiness raises during the economic boom. Recession has a negative effect on cost stickiness. In other words, there is no cost stickiness during recession. Although severe economic sanctions have a negative effect on cost Stickiness, the difference of cost stickiness during the usual and sever sanctions is significant in operational costs. Despite the negative impact of sanctions on cost stickiness, the difference of public and administrative costs and cost of goods sold are not statistically significant.
    Keywords: Cost stickiness, Economic boom, Economic growth, Economic recession, Economic sanctions
  • Gholamreza Karami *, Salman Beik Boshrouyeh Pages 573-596
    Market supervisors’ movement towards international accounting standards can highlight the role of fair values ​​in the financial reporting of Iranian companies. Past experience has shown that although fair values ​​have become more sophisticated by complying with international accounting standards, standard adoption has been delayed due to the lack of necessary infrastructure. In this regard, 17 experts from different field's securities and stock market organization, audit organization, official accountants community, experts in the field of justice, corporate executives and tax professionals were interviewed. Conditions, strategies, context, intervening conditions and implications about adopting a fair value system are presented through the grounded theory research method and with an emphasis on measurement. This paper helps to turn attentions to valuation area in the country, and to develop valuation standards for independent assessor which promotes fair value measurement.
    Keywords: Fair value, Grounded Theory, Infrastructure, Measurement, Valuation
  • Mina Moghadasi Nikjeh *, Rezvan Hejazi, Morteza Akbari, Mohammad Ali Dehghan Dehnavi Pages 597-621
    In this paper, fair value and impairment of an Iranian bank's loan portfolio is estimated using the approach of International Financial Reporting Standards and the result is compared with values using the approach of Central Bank of Iran which is based on reporting historical cost and incurred loss. Present value of future cashflows and expected credit loss are used for calculating fair value. Expected credit loss is estimated through predicting probability of default and loss given default based on models developed using neural network method and data from loans paid during years 2007 to 2016. The results of fair value and expected credit loss from 208 loan contracts, which comprise 82 percent of bank's total loan portfolio in 2017, show that the ratio of expected credit loss to incurred loss is 2/3 which is considerable, but the ratio of the fair value to historical cost is 97 percent which is not considerable. Furthermore, findings show that the approach of IFRS has an impact on the capital adequacy ratio of the bank and reduces it.
    Keywords: Capital Adequacy, Expected credit loss, Fair value, IFRS, Loan