فهرست مطالب

آفاق الحضاره الاسلامیه - سال بیستم شماره 1 (الصیف و الخریف 2017)
  • سال بیستم شماره 1 (الصیف و الخریف 2017)
  • تاریخ انتشار: 1396/10/30
  • تعداد عناوین: 6
|
  • علمی پژوهشی
  • ابو الحسن امین المقدسی، عزت ملاابراهیمی *، محمد سالمی صفحات 1-18
    ظاهره التکرار باعتبارها نوعا من الانواع الادبیه تحظی باهمیه کبیره فی الشعر العربی الحدیث، ذلک لانه یمکن من خلالها التوصل إلی رویه الشاعر وموقفه حول قضایا مختلفه وکذلک یمکن من خلالها الکشف عن حجم تاثر الشاعر بالمذاهب الادبیه والفکریه. فی هذه الدراسه نسعی لتسلیط الضوء علی اغراض تکرار الفعل فی اشعار عبدالوهاب البیاتی الملتزمه.کما لا یخفی علینا ان البیاتی قد مر بمرحلتین اساسیتین فی حیاته الشعریه هما المرحله الرومانسیه والمرحله الواقعیه، وقد کان لکل من هذین المرحلتین اسلوبه الخاص فی تناول القصائد ومعانی ها وخصائصها اللفظیه والفنیه. لذلک نسعی فی هذا البحث ان نکشف عن وظائف هذه الظاهره فی قصائد الشاعر الملتزمه ومدی تاثر وتبعیه هذه الاغراض والوظائف من المدرسه الواقعیه والشعر الملتزم. إن المنهج المستخدم فی هذه الدراسه هو المنهج التحلیلی - التوصیفی کما استعنا بالمنهج الإحصائی لاستخراج عدد اغراض الافعال المتکرره التی قد وردت فی دیوان الشاعر ودلالاتها فی المرحله الواقعیه وإعطاء عینات لحجم تاثر الشاعر بهذه المدرسه. مما توصلنا إلیه فی هذه الدراسه هو ان الشاعر کان فی المرحله الواقعیه یستخدم التکرار لاغراض ثوریه ونضالیه تنسجم مع مبادئ الواقعیه وما تدعو إلیه.
    کلیدواژگان: الشعر الملتزم، الواقعیه، التکرار، عبدالوهاب البیاتی
  • فاطمه بهشتی پور، علیرضا نظری * صفحات 19-41
    من اهم الإتجاهات الحدیثه التی یمکن من خلالها إلقاء الضوء علی النصوص عامه والنص القرآنی الشریف خاصه برویه لغویه هو الاسلوبیه او علم الاسلوب والذی ینوی التعرف علی کیفیه إستخدام لغه ما فی نص ما. وللاسلوبیه مناهج متعدده منها الاسلوبیه الإحصائیه والتی تقوم علی اساس الإستفاده من الإحصائیات فی خدمه اللغویات حیث یودی إلی نتائج اسلوبیه دقیقه فی النصوص ایا کان نوعها. إحدی هذه المناهج الاسلوبیه الإحصائیه، نظریه الثروه اللفظیه لجانسون مستنده بإحصاء المفردات المنفرده فی نص ما للتعرف علی ثروتها المعجمیه. علی هذا تقارن المقاله هذه، بین سوره مکیه واخری مدنیه کنموذجین و تدرسهما دراسه اسلوبیه إحصائیه وفقا علی نظریه جونسون لتبین علی منهج توصیفی – تحلیلی، تجریب هذا المنهج الاسلوبی الإحصائی فی الدراسات القرآنیه اولا وتبین التفاوت المحتمل بین السور المکیه والمدنیه فی الثروه اللفظیه ثانیا. إذن تتناول هذه الدراسه میزات اسلوبیه للسورتین المکیه (طه) والمدنیه (النور) فی الخطوه الاولی لبحث اوسع وتحلل الثروه اللفظیه فیهما عن طریق قیاس غناء المفردات ثم یغنی البحث بمقارنه الحقول الدلالیه بین السورتین بناءا علی نتائج التنوع اللفظی ومن نتائج البحث ان الثروه اللفظیه فی السور المکیه و المدنیه لاتختلف إختلافا ملحوظا رغم الإختلاف الموضوعی؛ وان الحقول الدلالیه المعنیه بالإجتماع والاحکام فی السوره المدنیه والحقول الدلالیه المعنیه بالإعتقادات فی السوره المکیه یمکن إثباتهما بمساعده النتائج الحاصله من إحصاء الثروه اللفظیه.
    کلیدواژگان: الاسلوبیه الإحصائیه، الثروه اللفظیه، جانسون، السور المکیه، السور المدنیه
  • جمال طالبی قره قشلاقی، عسکر بابازاده اقدم صفحات 43-58
    یستغرق موضوع المقاومه جزءا مهما من الشعر العربی الحدیث؛ ویعتبر سمیح القاسم احد اشهر الشعراء العرب الذین ارتبط اسمهم بشعر الثوره والمقاومه من داخل اراضی عام 1948. یقوم شعره علی الواقعیه الثوریه، وفیه تحد ودعوه إلی الکفاح، ومعظم قصائده ذات مضامین ثوریه. والقارئ لشعر القاسم المقاوم یری انه وظف آلیه موثره لا نجد مثیلا لها لدی الشعراء الاخرین، وهی الخطاب التهکمی. هذه الدراسه ناقشت آلیات الخطاب التهکمی فی شعر سمیح القاسم وفقا للمنهج الوصفی التحلیلی، وتوصلت إلی بعض نتائج اهمها ان موضوع المقاومه رغم انه یتعلق بجمیع شعراء الارض المحتله وخارجها، لکن الذی یمیز القاسم هو رویته التهکمیه فی مواجهه العدو وتحدیه، وکذلک اسلوبه المتمیز الذی جعله رائد لهذا الفن الشعری. هذا من جانب، ومن جانب آخر غیر دلالات بعض الالفاظ والاعلام فی خطابه التهکمی للنیل من العدو الصهیونی، ولاحظنا ذلک فی وقوفه وراء قناع الشنفری ومزج ذلک بمفارقه الموقف. وقد تهکم فی خطابه السیاسی المقاوم علی ثلاث: الاول: الاحتلال الإسرائیلی والدوال الموالیه له، والثانی: قاده العرب وحکامه، والثالث: الانا الفلسطینی، فحملهم مسوولیه الاوضاع المتازمه فی الاراضی المحتله.
    کلیدواژگان: الادب المقاوم، الشعر الفلسطینی، سمیح القاسم، الخطاب التهکمی
  • جلال مرامی، نسیم عربی، مینا عربی * صفحات 59-72
    إن القرآن الکریم کتاب سماوی تم فیه توظیف آلیات متعدده للهدایه والإرشاد،کما تعتبر آلیه القص من الآلیات المعتمده فی هذا الصدد، حیث نجد فیه قصصا کثیره یختلف بعضها البعض فی ناحیه الموضوع والطول، فمن قصص طویله تستغرق صفحات، إلی قصص قصیره، وقصیره جدا تختزل فی سطر او سطرین. إن عنصر التکثیف من العناصر الرئیسه لجنس القصه القصیره جدا، مما یعنی اتساع هذا النوع القصصی لمفاهیم عمیقه واحتواءها لمعان کثیره علی الرغم من حجمها القصیر جدا،وقد تبین لنا بمناقشه دور الجمله الفعلیه فی نخبه من القصص القرآنیه القصیره جدا، برز فی ها عنصر التکثیف،وباتباع منهج الدراسات الوصفی– التحلیلی،إن الجمله الفعلیه ساعدت علی إعطاء القصهالقرآنی هالقصیره جدا طابع التکثیف، کما اثرت علی سرعه وتیره القصه، وذلک من خلال مقارنه الجمل الفعلیه الموجوده فی نماذج من القصه القرآنیه القصیره جدا بجمل اسمیه تحتوی علی نفس المضامین، ثم مقارنه طولهما لتبیین اثر فعلیه الجمل الموظفه فی هذه النماذج علی اتصافها بالقصر الشدید وظهور عنصر التکثیف.
    کلیدواژگان: القرآن الکریم، الفعل، الجمله الفعلیه، القصه القصیره جدا، التکثیف
  • سید مهدی مسبوق *، شهرام دلشاد صفحات 73-87
    الرحله ماده ادبیه حکائیه من الانواع الادبیه الذاتیه التی تتجلی فی ها نفسیات الرحاله واتجاهاته الدینیه ونزعاته الاجتماعیه واسالیبه الفنیه. وقلما نجد رحاله یصور مشاهداته بمنای عن هذه الاتجاهات والنزعات، فمن ثم اقترن الخطاب فی الرحله بالسمات الذاتیه لصاحبها. ابن جبیر الکنانی رحاله اندلسی یحظی الخطاب فی رحلته بتمظهرات دینیه وإسلامیه وذلک لانه کان شخصیه دینیه وفقهیه ودافعه الاساس من هذه الرحله هو السفر إلی مکه المکرمه واداء فریضه الحج فتعد رحلته هذه من الرحلات الحجازیه التی غلبت علی ها النزعات الدینیه والومضات الإسلامیه وصور فی ها التمظهرات الإسلامیه کالامکنه والمعتقدات والشخصیات الدینیه والفرق الإسلامیه. إن هذه الدراسه بالاعتماد علی المنهج الوصفی- التحلیلی هدفت إلی التحری عن هذه التمظهرات وتوصلت إلی ان لهذه التمظهرات حضورا واسعا فی رحلته والتی تتراءی لنا فی الالتزام بالواقعیه، والسیمیائیه الدینیه للعناوین، ووصف الامکنه الإسلامیه، وتوظیف الشخصیات الدینیه، وتصویر العقائد الإسلامیه، والتحیز للممالک الإسلامیه.
    کلیدواژگان: التمظهرات الدینیه، الملامح الإسلامیه، ادب الرحله، ابن جبیر
  • مجید محمدی*، قصی زکی عبدالامیر الجمالی صفحات 89-112
    إنه لا یکاد یوجد شخص علی الکره الارضیه قدیما وحدیثا یخلو من لغه الاتهام وتشویه صورته من جانب مناوئیه وإن لغه الخصومه متجذره فی حیاه الشعوب ولاسیما اوساط الشعوب العربیه. ممن اصبح مرمی سهام التهمه هو ابوتمام حبیب بن اوس الطائی من فحول شعراء العصر العباسی، یقوم هذا البحث بدراسه حول التهمه التی الصقت بالشاعر وجعلته اجنبیا عن قبیله طیء العربیه، وکذلک التهمه التی قالت بنصرانیه الشاعر وایضا بکفره وعدم إسلامه، لذا تقوم هذه الدراسه اولا: بطرح ابرز الاقوال لبعض العلماء والادباء، المتقدمین والمتاخرین الذین یقولون بنصرانیه ابی تمام ورومیته، کالصولی وطه حسین ومرجلیوث وغیرهم. ثم یقوم ثانیا: بإثبات العکس من خلال الکتب التاریخ والسیر والانساب، کما اثبت ذلک من خلال شعره الذی اثبت صحه نسبه لقبیله طیء، وإسلامه کما ان الباحث اضاف ادله عقلیه واستنتاجیه توید طائیته وإسلامه، واخیرا یخرج الباحث ب
    نتیجه
    ان الشاعر عربی اصیل وغیر نصرانی الاسره والمعتقد، بل إنه من اعیان الشیعه.
    کلیدواژگان: ابوتمام، الاتهام، العقیده، القومیه، الشعر
|
  • Abolhasan Amin Moghaddasi, Ezat Mola Ebrahimi * Pages 1-18
    Repetition as a figure of speech is of great importance in the contemporary Arab poetry substantially to review the ideas and intention of the original purpose of the poet's ode understood and accepted the following effects poet of literary movements revealed. The Bayati as one of the contemporary Arab poets on the one hand this figure of speech in a variety of means (repeat characters, Kama, including, cross-sectional image) is widely used in poetry and on the other hand from the Romantics and realism is also the effect has been enormous. The two schools, which is why it can be a good example to study this figure of speech in his poetry the influence of Romanticism and Realism literary and poetic language to express him. Due to the abundance of this figure of speech in poetry Bayati review all of it does not fit the scope of this discussion. So just to repeat check verbs analytical method – descriptive and statistical methods discussed during this type of repeat how and the influence these two schools on the meaning of his poetry explains.
    Keywords: Poetry pledged, Realism, Repetition, Abdol wahab AlBayati
  • Alireza Nazari * Pages 19-41
    . The most important of these modern trends that shed light on the text and Quranic text to see the language is astylistic or stylistics which purpose is to identify how to use the language in the text. Stylistics has different methods including statistical stylistics that by using statistics in the service of language leads to precise stylistic results in every kinds of texts. One of these statistical stylistics approach is Johnsonʼs theory of lexical diversity which is individually based on lexical statistics in each text to identify it’s lexical wealth. this article campares Mecca and Medina suras and these statistical stylistic studies according to Johnsonʼs theory firstly to explain the efficiency of this stylistic method in Quranic studies with a descriptive - analytic approach and secondly to show the potential diversity in lexical wealth of Mecca and Medina suras. So this study discusses the stylistic features of the two suras Mecca and Medina in the first step of a broader search and analyzes the verbal wealth by measuring vocabulary and then compares the semantic field of these suras based on lexical diversity results. Including results that there is no significant difference in lexical wealth of Mecca and Medina suras despite of these substantive differences.Medina suras semantic field concerns about community and sentences and semantic field in Mecca suras is about beleifs that can be proved with the help of lexical diversity statistics.
    Keywords: Statistical Stylistic, Verbal wealth, Johnson, Mecca suras, Medina suras
  • Jamal Talebii * Pages 43-58
    The theme of resistance is an important component of the new Arabic poetry.Samih Qasim is one of the most famous Arab poets whose name is tied to the poem of revolution and resistance of 1948.Qasim's poem is based on revolutionary realism, in which it calls for rebellion and protest. Most Odes Qasim has revolutionary themes and resistances. In his poetry, he used the mechanism of bitter comedy, and we see less poetry at this level. The present research is conducted with an analytical descriptive approach to study this approach in his poem. The most important finding of the research is that the issue of resistance, despite being welcomed by many poets, but what distinguishes Samiah Qasim from others is his unique style, which puts him at the forefront of others. On the other hand, he has signaled some words and announcements in the direction of the bitter comic discourse to attack the Israeli occupation regime best. He has done this in an excellent way and he has used the opposite of the image in shanfara ode. Qasim's speech in his political discourse, which has a bitter comic taste, is divided into three categories: Israeli occupation and its supportive governments, Arab rulers, and Palestinian "I". The poet has considered the menacing and critical responsibility of occupied Palestine to be the three groups.
    Keywords: Resistance literature, poetry Palestinian Samih Qasim, bitter irony
  • Mina Arabi * Pages 59-72
    The Holy Quran is a book in which various methods have been used as guidance. One of them is story telling so that stories with different subjects and content can be found in Quran, some of them are told in few pages and some others are short or very short and their length is one or two lines. Compression in text is one of the main characters of these short stories. In other word, although being short, such stories contain many deep meanings. In descriptive- analyzing research of some Quran short stories, which reflect this character so well, clarifies that verbal sentence has been effective in being compressed and has given fast rhythm to Quran short stories. This result has been found in comparison with existing verbal sentence in exampled Qurans short stories observed in noun sentences with the same meaning and then in the comparison of length of these sentences with each other.
    Keywords: The Holy Quran, verb, verbal sentence, short stories, Compression
  • Shahram Delshad * Pages 73-87
    The journey is a literary material of self-literary genres which show the psychosocialities of travelers and its religious tendencies Its social tendencies and its technical methods. and rarely find a traveler depicts his observations of these trends and tendencies, The speech in the journey was then associated with the self-characteristics of its owner. Ibn Jubayr al-Kannani An Andalusian traveler The speech on his journey is characterized by religious and islamic preaching this is because he was a religious figure and jurist his motivation for this journey is to travel to Makkah to perform Hajj this trip is considered one of the hijaz trips that were dominated by religious tendencies and Islamic flashes and depicted the Islamic manifestations such as beliefs, beliefs, religious figures and Islamic groups. This study is based on the descriptive descriptive approach aimed at investigating these demonstrations And found that these aspects have a wide presence on his journey which we see in the commitment to realism, the religious semitism of the subjects, and the description of the Islamic faith and the recruitment of religious figures, and the portrayal of islamic beliefs, and prejudice to islamic mallems.
    Keywords: Religious manifestations, Islamic Profiles, The journey, Ibn Jubayr
  • Majid Mohamadi * Pages 89-112
    You may find nobody who has not accused in the present and past, and his fame has been lost by his enemies, the process of accusing dates back to Arabian societies. One of poets who have been accused is Abu TammamHabibIbnUusTaee who has been well known in Abbasid. This study tries to examine accusing to the poets, because he believed, he was not Arabian Muslim, instead he was Romian, Christian, and especially a theist. This study tries to present the old and new scientist’s views such as, Suli, TahaHossein, Marjalious … etc who believed AbuTammam was Romian, then, author has refered to the historical documents which date back to many years ago when it is close to the poet’s age, besides, his poems show the contrary point of view, at the end, we conclude that Abu Tammam is a Muslim, original, Arabian Shieh poet whose history and his poems show this fact too.
    Keywords: AbuTammam, accusing, belief, tribe, History, poem