فهرست مطالب

اقیانوس شناسی - سال هشتم شماره 31 (پیاپی 42، پاییز 1396)
  • سال هشتم شماره 31 (پیاپی 42، پاییز 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/12/20
  • تعداد عناوین: 7
|
  • روزبه میرزا *، مظاهر معین الدینی صفحات 1-9
    هدف از این مطالعه اندازه گیری غلظت فلزات سنگین (جیوه، کادمیوم، مس، سرب، نیکل و وانادیوم) در رسوبات دریایی خلیج چابهار است. همچنین پتانسیل آسیب رسانی فلزات سنگین به کمک شاخص های ریسک اکولوژیکی ترکیبی آلودگی (CPI) و شاخص پتاسیل ریسک اکولوژیکی (PERI) در 7 ایستگاه در خلیج چابهار تعیین شد. از هر ایستگاه تعداد 3 نمونه از رسوبات سطحی (cm 5-0) با استفاده از گرب ون وین جمع آوری شدند و نمونه ها طبق روش های استاندارد استخراج و آنالیز شدند. میزان غلظت فلزات سنگین به ترتیب V>Ni>Pb>Cu>Cd>Hg مشاهده شدند. بررسی وضعیت آلودگی رسوبات بر مبنای شاخص CPI نشان داد که به استثنای ایستگاه پوزم کلیه ایستگاه ها دارای مقادیر CPI>1 بودند، که بیانگر آلوده بودن رسوبات به فلزات سنگین است. شاخص پتانسیل ریسک اکولوژیکی (PERI) فلزات نیکل، مس و سرب دارای سطح زیر40 بود که بیانگر خطرات بوم شناختی پایین این فلزات بود. با توجه به نتایج بدست آمده، ریسک اکولوژیکی فلزات سنگین مطالعه شده در سواحل خلیج چابهار دارای سطح کم تا بسیار زیاد بودند.
    کلیدواژگان: فلزات سنگین، ریسک اکولوژیکی، رسوبات، خلیج چابهار، دریای عمان
  • مریم راه بانی، مهدی اسماعیلی *، علی کرمی خانیکی صفحات 11-18
    هدف از مطالعه حاضر برآورد نیروی موج وارد بر دیوارهای ساحلی قائم صلب، نیمه متخلخل و متخلخل با استفاده از مدل سازی فیزیکی است. تست های آزمایشگاهی برای امواج تصادفی دریا در طیف گسترده ای از ارتفاع ها و پریودهای موج و عمق های مختلف آب انجام گرفت. مقایسه مقادیر حداکثر نیروی موج (Fmax) اندازه گیری شده وارد بر سه دیوار نشان می دهد که نیروی وارد بر دیوارهای ساحلی نیمه متخلخل و متخلخل به ترتیب حدود 28 و 46 درصد بیشتر از دیوار صلب نفوذناپذیر است. بنابراین دیوارهای ساحلی نیمه متخلخل و متخلخل نسبت به دیوار صلب در استهلاک انرژی موج و در نتیجه کاهش ضریب انعکاس کارآیی بالاتری دارند. همچنین مشخص شد که Fmax با افزایش تیزی موج (Hs/Lp) و کاهش عمق نسبی آب (d/Lp)، افزایش می یابد. بر اساس داده های آزمایشگاهی و آنالیز رگرسیون چندگانه، روابط تجربی جدیدی برای پیش بینی حداکثر نیروی موج وارد بر هر دیوار ارایه شده است.
    کلیدواژگان: نیروی موج، دیوار ساحلی صندوقه ای، مدل سازی فیزیکی، امواج تصادفی
  • سودابه ایرانی نسب، بیتا ارچنگی *، فائده امینی، نسرین سخایی صفحات 19-26
    در این تحقیق، بررسی ریخت شناسی و شناسایی مولکولی گونه های غالب جلبک های قهوه ای ساحل نیروگاه اتمی بوشهر مورد بررسی قرار گرفت. نمونه برداری جلبک ها در پاییز و زمستان 93 از نواحی بین جزر و مدی انجام شد. ویژگی های ریخت شناسی جلبک ها با استفاده از کلیدهای شناسایی معتبر و میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفت. به منظور شناسایی مولکولی، ابتدا ژنوم جلبک ها با روش تغییر یافته CTAB استخراج و سپس تکثیر قطعات ژنومی توسط بخش DNA هسته ای ریبوزومیITS-2 انجام شد. نتایج حاصل از Blastدر بانک ژن و آنالیز نرم افزارهای ژنتیکی، دو گونه جلبک قهوه ای Sargassum vulgare و Sargassum fallax را تایید نمود. در نتیجه علی رغم وجود ابهامات در طبقه بندی جلبک های گونه سارگاسوم، تلفیق نتایج مشاهدات ریخت شناسی و استفاده از قطعه ژنومی ITS-2 گونه های مورد بررسی را با اطمینان صد در صد مورد شناسایی قرار داد.
    کلیدواژگان: جلبک قهوه ای، Sargassum vulgare، Sargassum fallax، ITS، 2، نیروگاه اتمی بوشهر، خلیج فارس
  • محسن محمدی گلنگش *، عیسی سلگی، زهرا بزرگ پناه صفحات 27-34
    هدف از این مقاله، سنجش غلظت فلزات نیکل، وانادیوم، مولیبدن، مس، آهن، سرب وکروم در رسوبات 5 ایستگاه در سواحل استان گیلان است. از هر ایستگاه 3 نمونه رسوب ترکیبی در پاییز 1391 برداشت گردید و پس از آماده سازی اولیه و هضم نمونه ها، غلظت عناصر توسط دستگاهICP اندازه گیری شد. الگوی تجمع فلزات به صورت V > Cr > Ni > Cu > Pb > Fe > Mo بود و همبستگی بالا بین فلزات مشاهده شد. بیشترین غلظت وانادیوم و کروم در بندر انزلی و بیشترین مقدار سرب و نیکل در چوبر بدست آمد. بر اساس شاخص آلودگی هاکنسون، کیفیت رسوبات منطقه در کلاس صفر (غیر آلوده) قرار گرفتند. نتایج آنالیز خوشه اینشان داد که منشا آهن، مستقل ازمنبع سایر عناصر است. غلظت نیکل به عنوان عنصر شاخص آلودگی نفتی در محدوده بین ERL و ERM قرار گرفت که می تواند بیانگر اثرات آلودگی نفتی در منطقه باشد. بنابراین پایش زیست محیطی مداوم منطقه برای حمایت از زیستمندان و سلامت عمومی ضروری است.
    کلیدواژگان: فلزات سنگین، رسوبات، آلودگی، دریای خزر
  • وحیده عبدی، ایمان سوری نژاد *، مرتضی یوسف زادی صفحات 35-42
    در تحقیق حاضر امکان سنتز زیستی نانوذرات نقره با استفاده از عصاره آبی برگ، ساقه و ریشه گیاه مانگروی بومی حرا (Avicennia marina) که از خلیج نایبند واقع در استان بوشهر جمع آوری شده بودند، مورد بررسی قرار گرفت. نانو ذرات نقره به روش احیای زیستی یون های نقره توسط فرآورده های سوخت و ساز ثانویه موجود در عصاره استخراج شده از گیاه حرا سنتز شدند. از بین اندام های مختلف گیاه، عصاره برگ بیشترین میزان جذب و سنتز نانوذرات نقره را نشان داد. طیف های جذبی در طول موج 420 نانومتر سنتز نانوذرات نقره را تایید کرد. نتایج آنالیز XRD نیز تشکیل نانوذرات نقره کریستالی را اثبات نمود. ارزیابی تصویر TEM نشان داد که اندازه نانوذرات سنتز شده 1 تا 75 نانومتر بوده که بیشترین ذرات، اندازه ای حدود 10 تا 15 نانومتر داشتند و میانگین اندازه نانوذرات، 30/17 نانومتر بود. بررسی FE-SEM نانوذراتی را با اندازه 15 تا 43 نانومتر برای گونه Avicennia marina نشان داد. طیف EDS حضور عناصری مانند فلز نقره، کربن، کلر، نیتروژن و اکسیژن را در نانوذرات حاصل تایید نمود که فلز نقره دارای بیشترین مقدار معادل 6/51 درصد بود. آنالیز FT-IR بیانگر حضور گروه های عاملی مانند آمین ها، الکل، حلقه ی آروماتیک، آلکان ها، گروه فنول و آلکیل هالیدها در فرآیند سنتز بود. نتایج پژوهش نشان داد که نانوذرات نقره را می توان با روش زیست شناختی سازگار با محیط زیست و بدون کاربرد مواد شیمیایی مضر و با استفاده از ترکیبات احیا کننده عصاره های گیاهانی مانند حرا سنتز نمود.
    کلیدواژگان: فن آوری نانو، یون نقره، سنتز زیستی، Avicennia marina
  • عباس هراتی مختاری، سیدجعفر سجادی پارسا، الهام الهیاری * صفحات 43-52
    هدف از این مقاله شناسایی و اولویت بندی مجموعه عوامل موثر بر بازاریابی خدمات بندر امیرآباد و ارایه راهکار جهت ارتقاء جایگاه و بهبود توان عملیاتی و رقابتی بندر امیرآباد در سطح منطقه و بازار است. بنادر از گذشته تاکنون همواره نقش کلیدی در حمل و نقل بین المللی کالا داشته اند. از این رو توجه به برنامه ریزی مناسب در بنادر می تواند نقش مهمی در راستای خدمت رسانی بهتر به مشتریان بندر داشته باشد. هرچه برنامه ریزی بندر در جهت جذب بیشتر مشتریان باشد سبب رونق اقتصادی بندر و منطقه می گردد. یکی از مهمترین برنامه ریزی ها در بنادر، برنامه ریزی بازاریابی بندر است. با توجه به اینکه بندر امیرآباد تنها بندر نسل سومی کشور جمهوری اسلامی ایران است، به منظور رشد و توسعه روزافزون در عرصه بازار نیازمند بهره گیری از اصول بازاریابی خواهد بود. در این مقاله تجزیه و تحلیل داده ها با بهره گیری از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و استفاده از نرم افزار Expert choice، نسخه 11 انجام گرفت. باتوجه به نتایج به دست آمده از اولویت بندی عوامل، مهمترین راهکارهای ارائه شده، توجه به بهبود هرچه بیشتر خدمات و امکانات رفاهی در پس کرانه بندر، استقرار سیستم مدیریت دانش در بندر، ارائه بسته های حمایتی و تشویقی به مشتریان بندر، جلب رضایت شغلی پرسنل و کارکنان بندر، برگزاری و شرکت در نمایشگاه های داخلی و خارجی دریایی در جهت معرفی هرچه بیشتر توانمندی های بندر است.
    کلیدواژگان: بازاریابی، ابزار بازاریابی، بندر امیرآباد، روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP)
  • سعید رودباری شهمیری، مهدی عجمی *، همایون خوشروان صفحات 53-65
    هدف از این مقاله، بررسی ساز و کار و عملکرد دهانه خلیج گرگان و ساحل میانکاله با مدل سازی عددی، به منظور پی بردن به مدل های مسدود شدن این دهانه در تراز فعلی (7/26-) است. این پژوهش با استفاده از مدل سازی با نرم افزار مایک، نسخه 21 به همراه مطالعات میدانی انجام شد. بر اساس نتایج پژوهش در سواحل میانکاله، انرژی موج و سرعت جریان های ساحلی از غرب به شرق کاهش داشت. همچنین از غرب به شرق منطقه، دهانه آشوراده تحت اثر انرژی پایین امواج دریای قرار دارد. میانگین جهت جریان ها در یک سال در بیرون خلیج از غرب به شرق بوده و درون خلیج به صورت پادساعتگرد عمل می کند. نرخ کلی انتقال رسوب به دهانه خلیج گرگان 0.001 متر مکعب در ثانیه بر هر متر و تغییرات تراز بستر در دهانه کمتر از 1 سانتی متر در روز مشاهده شد. نرخ کلی انتقال رسوب در زبانه میانکاله کمتر از 0.00002 متر مکعب در ثانیه بر هر متر بود که نرخ پایین انتقال رسوب از بالا دست را نشان می دهد. عملکرد دهانه آشوراده در طوفان های بزرگ یک ساله ی منطقه، تحت شرایط کنونی در حالت پایدار طبق مدل اسکوفیر قرار دارد.
    کلیدواژگان: پایداری دهانه ها، مایک 21، مدل اسکوفیر، مدل هیدرودینامیک، دهانه خلیج گرگان، خلیج گرگان
|
  • Roozbeh Mirza * Pages 1-9
    The aim of this study was to measure the concentration of heavy metals (Hg, Cd, Cu, Pb, Ni and V) in marine sediments as well as to determine the potential harmful effects of these heavy metals using Combined Pollution Index (CPI) and Potential Ecological Risk Index (PERI) at seven stations in Chabahar Bay. From each station, 3 samples of surface sediments (0-5 cm) were collected using Van Veen Grab and samples were extracted and analyzed according to the standard methods. The concentration levels of measured heavy metals were in the order of V>Ni>Pb>Cu>Cd>Hg . Contamination assessment based on CPI shows that the sediment samples in the study area were heavily contaminated with the CPI>1 except for Pozm Station. The potential ecological risk indices of Pb, Cu, Ni, were lower than 40, which indicated slight potential ecological risk of all stations. The results showed that the ecological risk level of heavy metals in the sediments of Chabahr Bay were low to very high.
    Keywords: Heavy metals, Ecological risk, Sediments, Chabahar Bay, Oman Sea
  • Maryam Rah Bani, Mehdi Esmaeili *, Ali Karami Pages 11-18
    The aim of present study is to estimate the wave-induced force acting on a vertical rigid, a semi-porous and a porous caisson-type seawalls using physical modeling. For this purpose, random sea waves in wide range of wave heights and periods, with variety of water depth were considered for the experimental test. Comparison of the measured values of maximum wave forces (Fmax) for three walls revealed that the wave-induced forces acting on the semi-porous and porous seawalls were more than the impermeable plane seawall. These increaments were calculated as about 28% and 46%, respectively. The semi-porous and porous seawalls showed better performance in wave energy dissipation and in wave reflection decreases in comparison with the rigid impermeable seawall. In addition, it was found that the Fmax increased with the increase of the wave steepness (Hs/Lp) and the decrease of the relative water depth (d/Lp). Based on the lab measurements and multiple regression analysis, new empirical equations have been proposed to predict the maximum wave force acting on each of the above mentioned seawalls.
    Keywords: Wave force, Caisson seawall, Physical modelling, Random waves
  • Sudabeh Iraninasab, Bita Archangi *, Faedeh Amini, Nasrin Sakhai Pages 19-26
    In this research, morphological and molecular identification of dominant brown algae species from Bushehr Nuclear Power Plant coastal areas were investigated. Sampling of marine algae was carried out during autumn and winter 2014 from intertidal areas. Detailed morphological observations were done using valid identification keys and microscope. To undertake molecular identification, marine algae genome was extracted first using modified CTAB method followed by amplification of gene fragments using nuclear ribosomal ITS-2 primer. Genetic analysis was undertaken. The results of Blast in GeneBank and phylogenetic analysis confirmed identification of two species of dominant brown algae as Sargassum vulgare and Sargassum fallax with 100% bootstrap. Hence, despite taxonomic uncertainty of sargassum genus, integrating the results of morphological observations and ITS-2 gene fragment confirmed identification of both sargassum species with 100% bootstrap.
    Keywords: Brown algae, Sargassum vulgare, Sargassum fallax, ITS, 2, Bushehr Nuclear Power Plant, Persian Gulf
  • Mohsen Mohammedi Galangash *, Esa Solgi, Zahra Bozorgpanah Pages 27-34
    The purpose of this study was to measure the concentrations of nickel, vanadium, molybdenum, copper, iron, lead and chromium in coastal sediments collected from 5 sampling sites in Guilan province. Three composite samples were collected from each sampling site in October 2012. After sample preparation, the specimens were analyzed using ICP spectrophotometry. The accumulation pattern of metals in sediment were obtained in the form of V>Cr>Ni>Cu>Pb>Fe>Mo. The results showed a high correlation between metals at all sampling sites. In this study, the highest concentration of vanadium and chromium were obtained from Anzali station and the highest concentrations of nickel and lead were observed in Chubar site. The Haknson ecological risk assessment index demonstrated that the sediments were classified in the class of zero at all sites. Cluster analysis showed that the iron source was independent of the other elements sources. ERL & ERM levels of nickel as an indicator of oil pollution revealed that the region affected by oil pollution, hence continues environmental monitoring is essential at the study areas.
    Keywords: Heavy metals, Sediments, Pollution, Caspian Sea
  • Vahideh Abdi, Iman Sourinejad *, Morteza Yousefzadi Pages 35-42
    In present research, the biosynthesis possibility of silver nanoparticles (AgNPs) was investigated using the aqueous extract of leaf, stem and root of native mangrove plant Avicennia marina, collected from Nayband bay in Bushehr province. Silver nanoparticles were synthesized through reduction of silver ions by secondary metabolites from the extract of Avicennia marina. Among the different plant parts, the leaf extract showed the maximum spectral absorption and synthesis yield of AgNPs. Absorption spectra in 420 nm confirmed the synthesis of AgNPs. The crystalline nature of AgNPs was confirmed based on the XRD pattern. TEM images showed that the size of nanoparticles was in the range of 1 to 75 nm. The distribution size histogram revealed that most of the particles were in the range of 10-15 nm and the mean size of nanoparticles was 17.3 nm. FE-SEM analysis showed the size ranges of the nanoparticles between 15 to 43 nm. EDS spectrum confirmed the presence of elements like silver, carbon, chlorine, nitrogen and oxygen in the synthesized nanoparticles and silver had the maximum percentage of 51.6 %. FTIR spectrum indicated the presence of different functional groups like amines, alcohol, aromatic loops, alkanes, phenolic groups and alkyl halides in the synthesis process. The results of this research revealed that silver nanoparticles could be synthetized by eco-friendly biological procedures without mediating harmful chemical using reductant components of extracts of plants such as mangroves.
    Keywords: Nanotechnology, Silver ion, Biosynthesis, Avicennia marina
  • Abbas Harati Mokhtari, Jafar Sadjadi Parsa, Elham Alahyari * Pages 43-52
    The study paid to identify and prioritize effective factors on Amirabad Port marketing services. The goal was to suggest some solutions for improving the position and throughput of Amirabad port in the region and in the whole market. Ports always have a vital role in international transportation. As a matter of fact, an appropriate port schematization can have an important effect on better services to the port customers. Port schematization leads to attract more customers and causes developments in ports and regions. One of the main port schematization is port marketing. Since Amirabad Port is a third generation port in Iran, it is necessary to use marketing principles for its growth and development in marketing. Analysis of the data was carried out using AHP method and Expert choice 11 software. According to the results, prioritizing, attention to the improvement of services and facilities at port hinterland, establishment of a knowledge management system in the port, offering support and encouragement packages to the port customers, consideration of the port personnel job satisfaction, organization and participation in national and international marine exhibitions, and finally better introduction of port capabilities, are among the most important offered solutions.
    Keywords: Marketing, Marketing tools, Amirabad Port, AHP
  • Saeid Roodbari Shahmiri, Mehdi Adjami *, Homayoon Khoshravan Pages 53-65
    The aim of this research was to study the stability and performance of Gorgan Bay and Miankaleh sand spit in order to find out the mechanisms of Gorgan Bay closure. According to the result of Miankaleh coasts’ numerical model (by DHI Mike21 package), wave energy and current speed reduced from west to east. Simultaneously, the sensitively of coasts to local storm surge due storm increased. The most probable storm surge at eastern coasts was about 40 centimeters and can make 15-20 cm sea level rise. Ashooradeh was a low wave energy mode region. The currents out of the bay were mostly from west to east and in the bay were counter clockwise. The total rate of sediment discharge in Gorgan inlet was 0.001 m3/sec/m that resulted in 1 cm/day bed level changes in inlet, while the rate of total sediment discharge in Miankaleh beach was less than 0.00002 m3/sec/m. Finally, the Gorgan bay inlet stability study (by Escofier popular model) showed that under the current conditions of the storm and low rate of sediment transport from upstream, it remains stable.
    Keywords: Stable inlets, Mike 21, Escofier model, Hydrodynamic model, Gorgan bay inlet, Gorgan Bay