فهرست مطالب

اقتصاد مقداری - سال چهاردهم شماره 4 (پیاپی 55، زمستان 1396)
  • سال چهاردهم شماره 4 (پیاپی 55، زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1397/01/05
  • تعداد عناوین: 7
|
  • حسین پناهی، حسین اصغرپور، سارا معصوم زاده، الهام وفائی صفحات 1-26
    صنعت گردشگری به عنوان یکی از پردرآمدترین صنایع جهان می تواند نقش مهمی در رشد اقتصادی کشورها ایفا کند. گردشگری شامل خدماتی است که تاثیر زیادی بر فعالیت های اقتصادی و اجتماعی دارد. در این راستا، با وجود مطرح شدن رژیم های ارزی به عنوان یکی از عوامل موثر بر جریان گردشگری، پژوهش های چندانی در رابطه با اثر رژیم های ارزی بر جریان توریسم انجام نگرفته است. پیشرفت های اخیر در طبقه بندی نظام های ارزی محرکی شده است که در این مطالعه به بررسی اثرات رژیم های ارزی بر جریان توریسم بین الملل پرداخته شود. این پژوهش از روش گشتاور تعمیم یافته سیستمی (GMM-SYS) و داده های تابلویی برای تخمین تعداد گردشگران واردشده از کل جهان به کشورهای خاورمیانه (16 کشور) طی دوره زمانی 2013-1999استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که رژیم ارزی ثابت بر روند گردشگری اثر مثبت و معنی دار دارد و حفظ ثبات نرخ ارز برای جذب گردشگران بین الملل بسیار حائز اهمیت است. همچنین تجارت، مسافت، جمعیت، داشتن زبان مشترک، ایجاد اتحادیه تجاری بین کشورهای عضو و مستعمره بودن اثر مثبت بر جریان گردشگری دارد و متغیر نرخ ارز موثر و حجاب و پوشش اجباری اثر منفی بر جریان گردشگری دارد.
    کلیدواژگان: رژیم های ارزی، جریان گردشگری، کشورهای خاورمیانه، رهیافت گشتاور تعمیم یافته سیستمی
  • نرگس صمدپور، مصطفی عمادزاده، فیروزه عزیزی، همایون رتجبر صفحات 27-52
    امروزه سلامت به عنوان یکی از مهمترین شاخص های توسعه به شمار می آید. اما افزایش مرگ و میر ناشی از بیماریهای غیر مسری و افزایش هزینه های درمانی ناشی از این بیماری ها، نظام های سلامت را در اکثر کشورهای جهان به خصوص کشورهای در حال توسعه که با کمبود منابع مواجه هستند به چالش کشیده است. این امر سبب گشته تا سیاستگذاران، برای بهبود سلامت جامعه، توجه بیشتری به امر « آموزش»به عنوان یک ابزا رموثر معطوف دارند. هدف اصلی این مطالعه بررسی رابطه بلند مدت بین سلامت و آموزش در منتخبی از کشورهای عضو کنفرانس اسلامی طی دوره (2013-1998)می باشد. در این راستا، ابتدا تابع تولید سلامت بر اساس مدل گروسمن(1972) تعریف می شود. سپس، الگوی تحقیق با استفاده از تکنیک هم جمعی داده های تابلویی برآورد می گردد. پس از آن کارایی فنی تولید سلامت، با استفاده از ضرایب برآورد شده از رابطه بلند مدت و روش اثرات تصادفی برای کشورهای منتخب محاسبه می شود. نتایج حاصل از برآور د مدل نشان می دهد که یک رابطه تعادلی بلند مدت بین آموزش و سلامت وجود دارد. همچنین نتایج حاصل از محاسبه کارایی فنی برای کشورهای مختلف نشان می دهد که کشورهایی با نرخ با سوادی بالاتر، از نهاده ها در تولید سلامت بهتر استفاده می کنند.
    کلیدواژگان: آموزش، سلامت، روش هم جمعی داده های تابلویی، کارایی فنی، کشورهای عضو کنفرانس اسلامی
  • محمدتقی گیلک حکیم آبادی، شهریار زروکی، صدیقه رحمتی حاجی آبادی صفحات 53-92
    هدف پژوهش حاضر بررسی مخارج مصرفی خانوارهای شهری در پنچ گروه عمده غذایی (نان و غلات، گوشت، لبنیات و تخم مرغ، میوه ها و خشکبار، انواع سبزی و حبوبات) و استخراج معیار تغییرات جبرانی در جهت ارزیابی زیان رفاهی می باشد. برای این منظور پارامترها در سیستم تقاضای تقریبا ایده آل (AIDS) بر اساس داده های بودجه خانوار شهری استان های کشور (93-1382) در قالب داده های تابلویی با روش رگرسیون های به ظاهر نامرتبط برآورد شد. نتایج نشان می دهد که مطابق با انتظارات نظری، کشش قیمتی گروه های مصرفی به جزء گروه میوه ها و خشکبار منفی بوده و اندازه ی حساسیت در استان های مختلف، متفاوت است. بر اساس کشش درآمدی گروه های نان و غلات و گوشت جزء کالاهای ضروری و گروه های لبنیات و تخم مرغ، میوه ها و خشکبار، انواع سبزی و حبوبات جزء کالاهای لوکس محسوب می شود.
    محاسبه ی زیان رفاهی ناشی از تغییرات قیمت مواد غذایی با استفاده از معیار تغییر جبرانی (مثبت) نشان داد که طی دوره ی مورد بررسی خانوارها بدلیل افزایش قیمت مواد غذایی با کاهش رفاه مواجه شده اند. اندازه معیار محاسباتی تغییر جبرانی نشان می دهد که بطور متوسط خانوارها در استان تهران با 23 درصد و استان قم با 14 درصد به ترتیب از بالاترین و پایین ترین سطح در زیان رفاهی برخوردارند. به نحوی که در هر سال لازم است تا خانوارها در استان تهران و قم بطور متوسط به ترتیب معادل 5208093 و 2427796 ریال جبران درآمد شوند تا در سطح مطلوبیت سال ماقبل قرار گیرند. همچنین رابطه ی یک به یکی بین تورم و معیار محاسباتی زیان رفاهی در استان های کشور... (250 کلمه!)
    کلیدواژگان: خانوارهای شهری، زیان رفاهی، سیستم تقاضای AIDS، Panel، SURE
  • مهدی قائمی اصل، محمد نصر اصفهانی، سیروس چرخ صفحات 93-121
    بانک ها و ارائه دهنده های خدمات مالی عمومی حساس ترین سازمان ها درخصوص مسئولیت اجتماعی هستند. بانک دارای الزام اجتماعی و حقوقی است تا بتواند پاسخ گوی نیازهای اقتصادی و اجتماعی باشد. همچنین صنعت بانک داری نقطه اتکای توسعه اجتماعی و اقتصادی هر جامعه ای محسوب می شود. بر این اساس در این پژوهش با استفاده از یک الگوی خودرگرسیون برداری ساختاری (SVAR)، تاثیر همزمان، بلندمدت و پویای ارائه تسهیلات بانکی به بخش غیردولتی بر نرخ بیکاری در دوره 1346-1394 مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج برآورد ماتریس اثرات همزمان نشان می دهد که یک تکانه بانکی (به اندازه یک انحراف معیار) ناشی از ارائه تسهیلات حمایتی بانکی، در دوره اول منجر به کاهش 062/0 درصدی در نرخ بیکاری می شود، ولی بر اساس نتایج برآورد ماتریس اثرات بلندمدت، این تکانه بانکی در بلندمدت تاثیری بر نرخ بیکاری ندارد. برآورد اثرات پویای تکانه تسهیلات بانکی نیز نشان می دهد که از دوره پنجم به بعد، تاثیر پویای این تکانه حمایتی بانکی از میان خواهد رفت. بر این اساس می-توان چنین نتیجه گرفت که حمایت بانک ها از بخش های اقتصادی، تنها منجر به کاهش بیکاری در کوتاه مدت می شود و نمی تواند تاثیر بلندمدتی داشته باشد. بنابراین پیشنهاد می شود که در راستای تامین مسئولت اجتماعی بانک در حیطه ایجاد اشتغال، راه کارها و اصول حمایتی لازم از بخش غیردولتی، برای تاثیرگذاری بر اشتغال در بلندمدت، تدوین شود.
    کلیدواژگان: مسئولیت اجتماعی، بیکاری، الگوی خودرگرسیون برداری ساختاری (SVAR)
  • زینب قبائی آرانی، بهرام سحابی، لطفعلی عاقلی صفحات 123-149
    هرگاه پول داخلی یک کشور نتواند به وظایف خود عمل کند، پول خارجی جانشین پول داخلی می شود و به این پدیده جانشینی پول می گویند. جانشینی پول، پدیده رایج کشورهای درحال توسعه است که آثار متفاوتی بر اقتصاد این کشورها دارد، از این رو تشخیص عوامل تعیین کننده جانشینی پول در کشور مهم است.
    در این پژوهش ابتدا از روش کمین و اریکسون(2003) برای برآورد حجم پول خارجی درگردش استفاده می شود. سپس با استفاده از رویکرد کلان عوامل تعیین کننده جانشینی پول برای ایران بررسی می شود. برای تخمین تابع تقاضای پول واقعی در روش کمین و اریکسون از روش هم جمعی جوهانسون-جوسیلیوس استفاده می شود و سپس از روش ARDL برای بررسی عوامل تعیین کننده استفاده می شود. دوره زمانی متغیرها در این مطالعه از سال 1338-1392 می باشد.
    نتایج نشان داد که جانشینی پول در ایران تحت تاثیر متغیرهای تفاوت نرخ بهره های داخلی و خارجی، نرخ تورم داخلی و نرخ ارز غیررسمی می باشد ولی متغیرهای حجم واقعی واردات، نرخ تورم جهانی و تولید ناخالص داخلی بی معنی و بی تاثیرند. نتایج نشان می-دهد که جانشینی پول در ایران تابعی از شاخص های هزینه فرصت پول است. بعبارتی هدف اصلی افراد از جانشینی پول در ایران رهایی از هزینه های فرصت نگهداری پول می باشد.
    کلیدواژگان: جانشینی پول، سری های زمانی، روش هم جمعی جوهانسون جوسیلیوس، ARDL
  • ابراهیم مرادی، علی رهنما، سمیرا حیدریان صفحات 151-182
    از اصلی ترین واژه هایی که در دهه های اخیر در ادبیات اقتصادی از جایگاه ویژه ای برخوردار است واژه حکمرانی خوب می باشد. حکمرانی خوب به معنای سازوکارها، فرآیندها و نهادهایی است که به واسطه آن ها شهروندان، گروه ها و نهادهای مدنی، منافع مدنی خود را دنبال می کنند و حقوق قانونی خود را به اجرا درمی آورند و تعهدات شان را برآورده می سازند. حکمرانی خوب از 6 شاخص؛ کنترل فساد، کارایی و اثربخشی دولت، ثبات سیاسی، کیفیت قوانین و مقررات، حاکمیت قانون و حق اظهار نظر و پاسخگویی تشکیل شده است که یکی از اجزای مهم آن متغیر کنترل فساد است. بر همین اساس به بررسی ارتباط بین شاخص های حکمرانی خوب بر کنترل فساد در بازه زمانی 2015-2004 بین کشورهای خاورمیانه و جنوب شرق آسیا با استفاده از روش Panel Varپرداخته شد. نتایج تحقیق نشان داد که متغیر کیفیت قوانین و مقررات رابطه مثبت و معنی دار و متغیر کارایی و اثربخشی دولت رابطه منفی و معنی-داری بر کنترل فساد در کشورهای خاورمیانه دارد در حالی که متغیرهای ثبات سیاسی، حاکمیت قانون و حق اظهارنظر و پاسخگویی در کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا تاثیر مثبت و معنی داری بر کنترل فساد دارد.
    کلیدواژگان: حکمرانی خوب، فساد، روش panel var
  • مجید عینیان صفحات 183-209
    مانده بدهی بخش غیردولتی به شبکه بانکی نسبت به تولید ناخالص اسمی داخلی در طول سال های نیمه دهه هفتاد تا نیمه دهه هشتاد بیش از دو برابر شده و پس از آن این رشد متوقف شده است. در این مقاله برای توضیح این پدیده یک مدل کمی تعادل عمومی پویا معرفی می شود و مدل با توجه به داده های کلان ایران و داده های خرد به دست آمده از طرح دسترسی خانوار به خدمات مالی بانک مرکزی کالیبره می شود. از دیدگاه مدل، چرخه اعتباری بیشتر مرتبط با موضوعاتی است که قیمت مسکن را مستقیما تحت تاثیر قرار داده و در نتیجه میزان وثیقه گذاری مسکن را برای دریافت اعتبارات تحت تاثیر می گذارد. مدل به خوبی می تواند تحولات بازار اعتبار در ایران و بخش مهمی از تحولات بازار مسکن را توضیح دهد. ولی اثرات اقتصاد کلان نسبتا جزئی هستند، چرا که پاسخ قرض گیرندگان و قرض دهندگان در سطح هم افزون همدیگر را خنثی می کنند. این موضوع نشان می دهد انقباض اعتباری از سال 1386 به تنهایی قادر به توضیح رکود سال های اخیر نیست.
    کلیدواژگان: قیمت مسکن، بدهی وام، محدودیت استقراض، چرخه اعتباری
|
  • Hossein Panahi Pages 1-26
    The tourism industry, as one of the most profitable industries in the world, can play an important role in the economic growth of countries. . It includes services that have a great impact on economic and social activities. In this regard, despite the common belief of foreign exchange regimes as one of the most important factors that affect the flow of tourism, there has been little research on the effect of foreign exchange regimes on tourism flow. Recent developments in the categorization of exchange rate regimes have been stimulated to study the effects of foreign exchange regimes on international tourism flow. This study utilizes the Systematic Generalized Systemic Method of Moments Technique (GMM-SYS) and panel data for estimating the number of tourists entering Middle Eastern countries (16 countries) over the period of 1999 to 2013. The results show that the fixed exchange rate has a positive and significant effect on the tourism trend and maintaining the stability of the exchange rate is highly important to attract international tourists. Also, trade, distance, population, having a common language, the establishment of a trade union between the member states and the colony have a positive effect on the flow of tourism. And the effective exchange rate variable, hijab coverage and compulsory coverage have a negative effect on the flow of tourism.
    Keywords: Exchange Rate Regimes, Tourism Flows, Middle East Countries, Generalized Method of Moment
  • Narges Samadpoor, Mostafa Emadzade, Firoozeh Azizi, Homayan Rangbar Pages 27-52
    Health is considered nowadays as one of the most important factor in Human Development Index. Increase in mortality rate due to non-communicable diseases and increase in health care costs, caused by these diseases has challenged the health systems in most nations, particularly the developing countries which are faced severe resource shortage. This has led the policy makers to focus on “education”, as an effective instrument to improve the public health efficiency. The main objective of our study is to investigate the long-term relationship between health and education among selected OIC countries during the period (1998- 2013). In this regard, based on the Grossman (1972) model, a health production function is defined. Using a co-integration panel data technique, we estimated the model. Subsequently, using the estimated coefficients of the long-run relationship and the random effect model, for selected countries, the technical efficiency of health production was calculated. The results shows that there is a long-term equilibrium relationship between health and education. the results of the calculation of technical efficiency, in various countries, showed that those countries with higher literacy rates, used efficiently the inputs in health production.
    Keywords: Education, Health, Co-integration panel data technique, Technical Efficiency, OIC Countries
  • Shahryar Zaroki Pages 53-92
    The aim of the present study is to evaluate the expenses of urban households in the provinces of Iran using the Almost Ideal Demand System (AIDS) based on the Panel Data method and extracting price and income elasticities in five food groups which possess a high degree of importance in the households ' food basket (bread and grains, meat, dairy and eggs, fruits and dried fruit, vegetables and legumes), and also extracting the Compensating Variation (CV) index in order to evaluate the welfare loss among these households. The results obtained from pattern analysis using the Seemingly Unrelated Regression (SUR) method for the budget data of the families in various provinces of the Iran from 2003 to 2014 revealed that the price elasticity of all the food groups except the fruit and dried fruit group is based on theoretical and negative expectations and there are different sensitivities to price variations for these food groups in different provinces. Also, based on the income elasticity, bread and grains and meat groups are considered necessity goods, and dairy and eggs, fruit and dried fruit, and vegetables and legumes groups are among luxury goods. The calculation of Compensating Variation also indicates that the households face a welfare loss as a result of the increase in the price of food. In average, the housholds in Tehran Province have the highest, and the families in Qom Province have the lowest welfare loss rates with 23 and 14 percent respectively. Also, a .... (250 Word!)
    Keywords: Urban Households, Welfare Loss, Almost Ideal Demand System (AIDS), Panel-SURE
  • Mahdi Ghaemi Asl, Mohammad Nasr Isfahani, Cyrus Charkh Pages 93-121
    Banks and providers of public financial services are the most sensitive organizations in terms of social responsibility. bank has a social and legal obligation to respond to economic and social needs. The banking industry is also the point of reference for the social and economic development of any society. Accordingly, in this study, using a structural VAR model, the contemporaneous, long-term and dynamic effects of bank loans to the private sector on the unemployment rate has been studied during the period of 1967-2015. The results of the simulation of the contemporaneous impacts matrix indicate that a banking shock (as measured by a standard deviation) due to the provision of bank support facilities in the first period leads to a decrease of 0.062% in the unemployment rate, but based on the long-term impacts matrix estimation results, this banking shock does not have an impact on the unemployment rate in the long run. The estimation of the dynamic impacts of bank facilities also shows that, from the fifth period onwards, the dynamic impact of this banking shock will be eliminated. On this basis, it can be concluded that the support of banks from the economic sectors only leads to a reduction in unemployment in the short term and can’t have an impact on long-term employment. Therefore, it is suggested that, in order to ensure the social responsibility of the bank in terms of employment creation, the necessary advocacy and support principles of the nongovernmental sector, should be developed to influence long-term employment.
    Keywords: Social Responsibility, Unemployment, Structural Autoregressive (SVAR)
  • Bahram Sahabi, Lotfali Agheli Pages 123-149
    If domestic currency of a country can’t to perform its functions, foreign currency substitute domestic currency and This phenomenon is called currency substitution. Currency substitution is a common phenomenon in developing countries that it has different effects on the economy of the countries, so it is important to identify the determinants of currency substitution.In this study, is used the method of Kamin and Erickson (2003) to estimate the amount of foreign currency in circulation. Then using a macro approach the determinants of currency substitution investigate in Iran. To estimate the real money demand function of Iran used the method of Johansen-Joselius cointegration and then to investigate the determinants of currency substitution used ARDL method. The Period of variables in this study are from 1338-1392. The results showed that currency substitution in Iran impressed by difference between domestic and foreign interest rates, domestic inflation rate and informal exchange rate, while the real volume of imports, worldwide inflation rate and gross domestic production on the currency substitution are effectless and insignificant. The results show that currency substitution is a function of the parameters of the opportunity cost of money. In other words the main purpose of the substitution is the release of opportunity costs of holding money.
    Keywords: currency substitution, time series, Johansen Juselius co-integration method, ARDL
  • Ebrahim Moradi, Ali Rahnama, Samira Heidarian Pages 151-182
    The term "good governance" is one of the most important words in recent decades in the economic literature. Good governance means the mechanisms, processes and institutions through which citizens, groups and civil institutions follow their civil interests and enforce their legal rights and fulfill their obligations. Good governance consists of six indicators: Control of Corruption, Government Effectiveness, Political Stability and Absence of Violence, Regulatory Quality, Rule of Law, Voice and Accountability that one of its important components is the variable control of corruption. Accordingly, the relationship between good governance indicators on corruption control has been investigated in the period of 2015-2004 between the countries of the Middle East and South-East Asia with using of Panel Var method. The results showed that Regulatory Quality and Government Effectiveness had a positive and negative significant on control of corruption in the Middle East countries respectively while Political stability, Rule of Law and Voice and Accountability had a positive significant on control of corruption in the East and South East Asia.
    Keywords: Good Governance, Control of Corruption, PanelVar
  • Majid Einian Pages 183-209
    Private sector's debt to the banking network to GDP ratio has more than doubled during the mid-1990s to the mid-2000s, after which growth has stopped. In this paper, a quantitative dynamic general equilibrium model is introduced to illustrate this phenomenon and calibrate the model based on the macro data of Iran and micro data that is derived from the central bank's survey on household's access to the financial services. From the perspective of the model, the credit cycle is more closely related to issues that directly affect housing prices and, as a result, affect the amount of housing collateral to receive credits. The model can well explain the developments in the credit market in Iran and a significant part of the developments in the housing market. But the macroeconomic effects are relatively small, as the borrower's and lender's responses are mutually suppressed at the same level. This indicates that the contraction of credit since 2007 alone is not able to explain the recession in recent years.
    Keywords: Housing prices, debt loans, borrowing constraints, credit cycle