فهرست مطالب

علوم ترویج و آموزش کشاورزی - سال سیزدهم شماره 2 (پیاپی 26، پاییز و زمستان 1396)
  • سال سیزدهم شماره 2 (پیاپی 26، پاییز و زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/12/28
  • تعداد عناوین: 15
|
  • محمد شریف شریف زاده *، غلامحسین عبدالله زاده صفحات 1-20
    در چارچوب پارادایم اقتصاد اکولوژیکی، بهره گیری از فنون تصمیم گیری چند معیاره رو به افزایش است و ارائه ابزارهای تحلیلی جدید برای حل عملی مسائل پیچیده به هدفی در این زمینه بدل شده اند. در این تحقیق، با بهره گیری از فرآیند تحلیل سلسه مراتبی بر پایه دانش گروهی از خبرگان، به مقایسه چند معیاری و جامع سه نظام زراعی کشاورزی متعارف و کسب و کارهای کشاورزی پرداخته شده است. این تحقیق دو مرحله ای با هدف ارزیابی تطبیقی پایداری کسب و کارهای کارآفرینانه کشاورزی و نظام های متعارف تولید کشاورزی به انجام رسید. در مرحله اول تحقیق، یک مطالعه دلفی در سه دور انجام شد و در نتیجه، 4 گزیدار و 4 معیار (27 زیر معیار) برای اولویت بندی نظام های تولید و بهره برداری کشاورزی بر اساس ظرفیت پایداری شناسایی شد. در مرحله دوم تحقیق، با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، گزیدارها و معیارهای استخراج شده، اولویت بندی شد. نمونه گیری به صورت هدفمند نظری انجام شد. با توجه به هدف تحقیق، معیارهایی برای انتخاب مشارکت کنندگان به عنوان خبرگان کلیدی به شرح زیر در نظر گرفته شد: (1) تجربه عملی در تولید و کسب و کار کشاورزی، (2) تجربه مدیریتی و سیاست گذاری در تولید و کسب و کار کشاورزی و (3) دانش علمی در حوزه مدیریت تولید و کسب و کار کشاورزی. بر این پایه، روی هم رفته از 22 خبره برای مشارکت در انجام مطالعه دلفی کمک گرفته شد. معیارهای شناسایی شده به ترتیب اولویت عبارت اند از: (1) ظرفیت همسازی اکولوژیکی؛ (2) ظرفیت ارزش افزوده اقتصادی؛ (3) ظرفیت مدیریتی سازگار شونده؛ و (4) ظرفیت همگرایی اجتماعی. اولویت معیارها، نشان دهنده ارجحیت دغدغه زیست محیطی مشارکت کنندگان بر مسائل اقتصادی، مدیریتی و اجتماعی است. با توجه به این معیارها و نیز گزیدارهای شناسایی شده، یک درخت تصمیم گیری سه سطحی ترسیم گردید. داده های مورد نیازاز طریق تکمیل 20 پرسشنامه از سوی خبرگان مشارکت کننده در تحقیق بر مبنای مقایسه های زوجی، گردآوری و از نرم افزار 2000Expert Choice برای تحلیل داده های گردآوری شده بهره گرفته شد. گزیدارهای شناسایی شده برحسب میانگین وزنی احراز شده به ترتیب زیر اولویت بندی گردید: (1) کسب و کارهای کشاورزی؛ (2) بهره برداری های تعاونی و (3) بهره برداری های خانوادگی، (4) سیستم کشاورزی تجاری. به طور کلی، نتایج این تحقیق مبین ظرفیت پایداری بیشتر کسب و کارهای کشاورزی نسبت به سه نظام کشاورزی متعارف در استان گلستان است.
    کلیدواژگان: کشاورزی پایدار، ظرفیت های پایداری، کسب و کارهای کشاورزی، نظام های زراعی
  • مسعود بیژنی *، فرشاد مجیدی، عنایت عباسی صفحات 21-38
    کیفیت نشر مطالب علمی نقش مهمی در تسهیل تبادل دانش دارد. بر این اساس، امروزه بر آسیب شناسی فرآیند نشر و حفظ کیفیت آن تاکید فراوان می شود. هدف این مقاله، واکاوی عوامل موثر بر کیفیت نشر مقاله های علمی در علوم کشاورزی ایران بود. روش تحقیق، توصیفی همبستگی بود و از فن پیمایش برای جمع آوری داده ها استفاده گردید. جامعه آماری پژوهش، اعضای هیات علمی و دانشجویان دکترای کشاورزی دانشگاه های دولتی ایران بودند (6773=N) که تعداد 363 نفر از آن ها با استفاده از جدول کرجسی و مورگان و روش نمونه گیری چند مرحله ای (سه مرحله) انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه ای بود که روایی ظاهری و محتوایی آن توسط پانلی از متخصصان ترویج و آموزش کشاورزی و تعدادی از سردبیران مجلات معتبر علمی پژوهشی در حوزه ی کشاورزی تایید گردید. همچنین، پایایی دسته گویه های مختلف آن، با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ، مورد تایید قرار گرفت. نتایج تحلیل همبستگی نشان داد که متغیرهای زمینه ای نشر (شامل زمینه های دانشی، اخلاقی و نگرشی)، رفتار نشر (شامل رفتارهای برنامه ریزی، تدارکات و تهیه مقدمات، اصلاح و بازنگری و تهیه متن نهایی)، ساختار نشر (شامل ساختارهای فرآیند داوری و چاپ مقاله) با کیفیت نشر علمی، رابطه معنی داری دارند. در این راستا، نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که متغیرهای یاد شده، حدود 60 درصد از تغییرات متغیر کیفیت نشر مقاله های علمی در علوم کشاورزی را تبیین می کنند. در پایان، بر اساس یافته های پژوهش، برخی پیشنهادهای کاربردی ارائه شده است.
    کلیدواژگان: کیفیت نشر، مقاله های علمی، کشاورزی، ایران
  • نقش پیش برنده ها در افزایش نرخ انتقال یافته های طرح های تحقیقات کشاورزی
    پریسا اینانلو *، ایرج ملک محمدی، محمد چیذری صفحات 39-50
    یافته ی تحقیقاتی، به ویژه در تحقیقات کاربردی کشاورزی، باید به مصرف کننده اصلی آن برای توسعه و بهبود تولید محصولات کشاورزی منتقل شود. البته همه ی این یافته ها به هر دلیل به دست مصرف کننده نمی رسند. هرچه تعداد یافته های تحقیقاتی بیشتری به نسبت شمار طرح های تحقیقاتی انجام شده به واحد های تولیدی کشاورزی منتقل و به کار گرفته شوند، تحقیقات نقش موثرتری در توسعه این بخش خواهد داشت. این تحقیق که با هدف بررسی نقش پیش برنده ها در افزایش نرخ انتقال یافته های طرح های تحقیقات کشاورزی در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی انجام شده است، به لحاظ هدف، کاربردی و از نظر امکان کنترل متغیرها، شبه تجربی و به لحاظ الگوی تحقیق، علی–همبستگی است. جامعه ی آماری، متشکل از محققان: (2973 نفر)، کارشناسان ترویج: (1121 نفر) و کارشناسان موضوعی: (1945 نفر) بود (N=6039). با استفاده از فرمول کوکران اصلاح شده 361 نفر از آنان به عنوان نمونه با روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی متناسب انتخاب شدند. روش جمع آوری داده ها میدانی و ابزار تحقیق، پرسشنامه بود. برای بررسی موقعیت جامعه آماری و انتقال یافته ها از آمار توصیفی و در بخش استنباطی از رگرسیون چندگانه و همچنین آزمون مقایسه میانگین کروسکال والیس بهره گرفته شد. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار win19 SPSS انجام شد. یافته ها نشان دادند که سه عامل پیش برنده ی: رابطه موثر ترویج با تحقیقات؛ راهکارهای تشویقی کشاورزان در استفاده از یافته های تحقیقاتی و اعتمادسازی در بهره برداران کشاورزی نسبت به استفاده از یافته ی تحقیقاتی در هر سه گروه پاسخگو مورد توافق بود. نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که متغیرهایی که وارد معادله رگرسیون شدند، از نظر محققان 46/9 درصد؛ کارشناسان ترویج 5/50 درصد و کارشناسان موضوعی 50/3 درصد از واریانس متغیر وابسته ی نرخ انتقال یافته های تحقیقاتی را تبیین می‏نمایند.
    کلیدواژگان: انتقال یافته های تحقیقاتی، عوامل پیش برنده، نرخ انتقال یافته ها، تحقیقات کشاورزی
  • بررسی وضعیت سرمایه های معیشت و پایداری آن ها در خانوارهای روستایی (مورد مطالعه: بخش مرکزی شهرستان دنا)
    زینب شرفی، مهدی نوری پور *، اسماعیل کرمی دهکردی صفحات 51-70
    معیشت پایدار، در دهه ی 1980، به عنوان یک رویکرد جدید در مبحث توسعه ی روستایی و با هدف کاهش و ریشه کنی فقر روستایی مطرح شد. دستیابیبه معیشتپایدارروستایی،بدونتوجهبهدارایی هاوسرمایه های معیشتدرروستاهاامکان پذیر نمی باشد. بر این اساس هدف تحقیق حاضر، بررسی وضعیت سرمایه های معیشت و پایداری آن در بین خانوارهای روستایی بخش مرکزی شهرستان دنا بوده است. تحقیق حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ چگونگی جمع آوری داده ها، غیر آزمایشی از نوع پیمایش بود. جامعه ی آماری تحقیق 2500 سرپرست خانوارهای روستایی بخش مرکزی شهرستان دنا بودند که بر اساس جدول کرجسی و مورگان، اندازه ی نمونه 300 خانوار تعیین و از طریق نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها در این تحقیق، پرسشنامه ای ساختارمند و محقق ساخته بود که روایی صوری آن توسط گروهی از متخصصان رشته توسعه روستایی دانشگاه یاسوج و پایایی آن با محاسبه ی آلفا کرونباخ تایید شد. نتایج تحقیق نشان داد که در بین 5 سرمایه ی معیشت، 3 سرمایه ی اجتماعی، سرمایه ی انسانی و سرمایه ی فیزیکی از نظر پایداری در حد متوسط و 2 سرمایه ی مالی و طبیعی در وضعیت ناپایداری بالقوه (ضعیف) قرار دارند.
    کلیدواژگان: سرمایه های معیشت، پایداری معیشت، خانوار روستایی، شهرستان دنا
  • هژبر محقق زاده، عزت الله کرمی * صفحات 71-89
    افزایش راندمان و بهره وری آب کشاورزی با بکارگیری سیستم های آبیاری تحت فشار در سطح مزرعه، یکی از مهمترین راهکارهایی است که از سه دهه گذشته در راس برنامه های مدیریت منابع آب کشاورزی قرار گرفته است. اگرچه مسئله چالش برانگیز در زمنیه راندمان و بهره‏ وری بهینه این نوع سیستم آبیاری کماکان بی پاسخ مانده است. این تحقیق با هدف تعیین عوامل اثرگذار بر استفاده بهینه از سیستم آبیاری قطره ای – نواری در راستای بهبود بهره وری آب کشاورزی به روش تحقیق پیمایشی انجام پذیرفت. نمونه مورد مطالعه، 250 نفر از کشاورزان گوجه فرنگی کار بخش های مرکزی و جره- بالاده شهرستان کازرون بوده که به روش نمونه گیری سیستماتیک انتخاب گردیدند. ابزار سنجش، پرسشنامه بوده و مطالعه راهنما در شهرستان ممسنی انجام پذیرفت. یافته‏ها نشان داد که نگرش نسبت به اهمیت آبیاری بهینه با بهینگی آبیاری، رابطهمعنی دار مثبت و قوی دارد. طبق نتیجه آزمون رگرسیون، نگرش نسبت به اهمیت آبیاری بهینه، کیفیت آب کشاورزی(EC) ، کیفیت خاک زراعی، اولویت های اقلیمی، مقدار مصرف کودها و سموم شیمیایی و شیب زمین زراعی، 76 درصد تغییرات آبیاری بهینه را توضیحمی دهند. همچنین آبیاری بهینه با عملکرد، بهره‏وری آب کشاورزی، هزینه تولید، میزان علف هرز و بیماری‏ های مزرعه رابطه معنی‏ داری دارد. افزایش بهره ‏وری آب کشاورزی تنها با توسعه و بهبود ابعاد فنی سیستم های آبیاری تحت فشار امکان پذیر نیست بلکه توجه به ابعاد انسانی این سیستم ها نقش تعیین کننده دارد لذا برنامه ‏های بهینه سازی استفاده از سیستم های آبیاری تحت فشار باید بر روی نگرش، رفتار و کنترل کننده های رفتاری بهره برداران متمرکز گردد.
    کلیدواژگان: نگرش، رفتار، آبیاری بهینه، آبیاری قطره ای، نواری
  • مدل یابی رفتار حفاظت زیست محیطی روستاییان بر مبنای تئوری ارزش- عقیده- هنجار (مورد مطالعه: شهرستان خدابنده)
    لیلا صفا *، نفیسه صلاحی مقدم، مهدی گنج خانلو صفحات 91-108
    هدف این تحقیق توصیفی- پیمایشی، مدل یابی رفتار حفاظت زیست محیطی روستاییان بر مبنای تئوری ارزش- عقیده- هنجار بود. جامعه آماری این پژوهش، تمامی سرپرستان خانوار در سطح مناطق روستایی بخش سجاسرود در شهرستان خدابنده استان زنجان بود که تعداد 259 نفر از آنان با روش نمونه گیری طبقه ای تناسبی برای انجام تحقیق انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد استفاده شد. روایی محتوایی پرسشنامه با نظرسنجی از متخصصان تایید شده و روایی سازه و پایایی ابزار تحقیق نیز از طریق بررسی برازش مدل در سه سطح مدل اندازه گیری، مدل ساختاری و مدل کلی به دست آمد. برای تجزیه وت حلیل داده ها از تکنیک چند‏متغیره مدل سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی استفاده شد که برای این منظور نرم افزار Smart PLS2.0 به کار گرفته شد. نتایج تحقیق نشان داد که مولفه های ارزش ها، جهان‏ بینی اکولوژیکی، آگاهی از پیامدها، احساس وظیفه و مسئولیت پذیری و هنجارهای شخصی از اثر مثبت و معنی داری بر متغیر وابسته برخوردار بودند، به نحوی که در مجموع متغیرهای مورد مطالعه در حدود 68/6 درصد از واریانس رفتار حفاظت زیست ‏محیطی روستاییان را تبیین کردند.
    کلیدواژگان: محیط زیست، تئوری ارزش، عقیده، هنجار، رفتار زیست محیطی، روستاییان
  • علی اسدی *، امید جمشیدی، خلیل کلانتری صفحات 109-130
    شرایط اقلیم جهان در حال تغییر است و کشاورزان خرده پا با توجه به عدم توانایی در به کارگیری روش های سازگاری، به مراتب نسبت به این پدیده آسیب پذیرتر هستند. از این رو، هدف تحقیق حاضر شناسایی ساز و کارهای سازگاری با تغییر اقلیم کشاورزان خرده پای استان همدان و ارزیابی شکاف بین میزان اهمیت سازوکارها با میزان اجرای آن ها بود. برای این منظور دو جامعه، کارشناسان و متخصصان کشاورزی (برای ارزیابی میزان اهمیت) و کشاورزان خرده پا (برای ارزیابی میزان اجرا) انتخاب شد. با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه گروه کشاورزان 280 و کارشناسان 121 نفر تعیین و از طریق پرسشنامه محقق ساخته، اطلاعات لازم جمع آوری شد. روایی پرسشنامه به‏وسیله اساتید و کارشناسان و پایایی آن از طریق مطالعه‏ ی راهنما و آماره ‏ی آلفای کرونباخ (0/942 برای پرسشنامه کارشناسان و 0/966 برای پرسشنامه کشاورزان) تایید گردید. نتایج نشان داد که از دید کارشناسان، ساز و کارهای «تغییر الگوی کشت در منطقه به سمت کشت محصولات کم آب بر»، «استفاده از روش های نوین آبیاری (تحت فشار، نواری و...)» و «استفاده از ارقام مقاوم به خشکی» مهم ترین ساز و کارهای سازگاری بودند. به منظور دسته بندی ساز و کارها نیز از تحلیل عاملی استفاده و مجموعا 6 عامل استخراج و نام گذاری گردید. نتایج نشان داد که عامل های استخراج شده 66 درصد از تغییرات واریانس را تبیین می نمایند. همچنین بررسی شکاف اهمیت و اجرا مشخص نمود که در تمامی ساز و کارها تفاوت معنی داری بین میزان اهمیت و میزان اجرا وجود داشت. همچنین بر اساس یافته های پژوهش، توصیه هایی برای افزایش سازگاری با تغییر اقلیم و کاهش آسیب پذیری کشاورزان ارائه شد.
    کلیدواژگان: تغییر اقلیم، سازوکار سازگاری، کشاورزان خرده پا، استان همدان
  • واکاوی شبکه ی نهادی ترویج و آموزش کشاورزی استان کرمان: کاربرد تحلیل شبکه اجتماعی
    حمید کریمی گوغری، کورش رضائی مقدم *، غلامحسین زمانی، داریوش حیاتی، عبدالمطلب رضایی صفحات 131-151
    پژوهش حاضر با هدف واکاوی شبکه‏ ی نهادی ترویج و آموزش کشاورزی تکثرگرا در سطح استان کرمان اجرا شده است. در این راستا با استفاده از مشاهده مستقیم و همچنین مصاحبه غیر ساختارمند با افراد متخصص و مطلع کلیدی (163 نفر)، تعداد 51 نهاد دولتی، خصوصی، انتفاعی و غیرانتفاعیفعال در حوزه ‏ی آموزش و ترویج کشاورزی در سطح استان کرمان، شناسایی و ارتباطات و تعاملات بین این نهادها با بهره‏ گیری از رویکرد تحلیل شبکه ی اجتماعی در چهار شبکه ‏ی تبادل اطلاعات، همکاری، هماهنگی و شراکت تحلیل و بررسی شد. طبق نتایج پژوهش پیوند‏های تبادل اطلاعات و همکاری در بین کنشگران نهادی، وضعیت نسبتا مطلوبی دارند، اما در پیوندهای هماهنگی و شراکت، شبکه‏ های نهادی متراکمی مشاهده نمی‏ شود و میزان انسجام اجتماعی بر اساس این دو پیوند ضعیف می ‏باشد. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که در پیوند‏های مورد بررسی، سازمان جهاد کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تعاون روستایی، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی، مراکز آموزش دانشگاهی و سازمان بسیج مهندسین کشاورزی و منابع طبیعی از مهم ترین نهادهای ذی ‏نفوذ و دارای تاثیر بر نهادهای دیگر می‏ باشند. این در حالی است که در اکثر موارد نهادها و تشکل‏ های غیردولتی و مردمی که ارتباط تنگاتنگی با جامعه هدف کشاورزی و روستایی دارند، از لحاظ اقتدار، نفوذ و توانایی کنترل شبکه در سطح پایینی قرار دارند و در نظام ترویج و آموزش کشاورزی تکثرگرای موجود در عمل به حاشیه رانده شده ‏اند و حمایت‏ های کمتری دریافت می‏کنند.
    کلیدواژگان: ترویج تکثرگرا، تحلیل شبکه اجتماعی، کنشگران نهادی، استان کرمان
  • تبیین امنیت معیشت کشاورزان در شرایط گرد و غبار در شهرستان شوش
    مرضیه نظری، معصومه فروزانی *، مسعود یزدان پناه، مسعود برادران صفحات 153-169
    ایران به دلیل واقع شدن در منطقه خشکو نیمه خشکجهان،به طور مکرردرمعرضگردوغبارقرارمی گیرد. پیامدهای نامطلوب این پدیده به عنوان یک شوک محیطی، امنیت زندگی افراد را تحت تاثیر قرار می دهد. طوفان های گرد و غبار، اثرات منفی بر سلامت، اقتصاد جامعه و محیط زیست داشته و منجر به خسارت های زیادی به بخش های مختلف به ویژه کشاورزی می شود. بر همین اساس، پژوهشی با هدف تبیین وضعیت امنیت معیشت کشاورزان در شرایط گرد و غبار در شهرستان شوش انجام گرفت. پژوهش در دو مرحله انجام شد. در مرحله اول، نقشه ریسک (خطر) با استفاده از شاخص های شدت و رخداد ترسیم شد. داده های لازم برای این مرحله با تشکیل گروه متمرکز از کشاورزان خبره شهرستان شوش که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شده بودند، جمع آوری شد. در مرحله دوم، یک مطالعه پیمایشی روی نمونه ای به حجم 254 نفر از کشاورزان شهرستان شوش با استفاده از پرسشنامه انجام شد. نتایج تحلیل نقشه ریسک نشان داد که از نظر پاسخگویان، شدیدترین اثرات گرد و غبار به ترتیب مربوط به بخش های اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی است در حالی که بیشترین تاثیرات آن به ترتیب به بخش های زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی مربوط است. نتایج پیمایش نیز تاییدکننده این یافته بود. همچنین، مشخص شد که کشاورزان مورد مطالعه از نظر امنیت معیشت در سطح مطلوبی قرار ندارند. امنیت اجتماعی افراد، اهمیت بیشتری نسبت به امنیت‏ های اقتصادی و زیست محیطی آن ها دارد.نتایج تحلیل خوشه ای نیز نشان داد که کشاورزان بر اساس شدت و رخداد اثرات گرد و غبار به سه گروه (خوشه) قابل تقسیم هستند و اختلاف معناداری بین آن ها از نظر امنیت معیشت وجود دارد.
    کلیدواژگان: گرد و غبار، نقشه ریسک، امنیت زیست محیطی، امنیت اقتصادی، امنیت اجتماعی
  • عوامل موثر بر رفتار اطلاع یابی کشاورزان گندم کار بخش مرکزی شهرستان زنجان
    المیرا خان محمدی، روح الله رضائی * صفحات 171-187
    با توجه به اهمیت دانش و اطلاعات به عنوان مولفه های تاثیرگذار بر توسعه بخش کشاورزی، بسیاری از محققان و صاحب نظران تاکید ویژه ای بر روی شناخت منابع اطلاعاتی و استفاده مناسب از آن ها و به بیان دیگر، داشتن رفتار اطلاع یابی مطلوب دارند. با در نظر گرفتن اهمیت موضوع، پژوهش حاضر با هدف بررسی رفتار اطلاع یابی کشاورزان گندم کار و عوامل تاثیرگذار بر آن انجام گرفت. جامعه آماری تحقیق شامل تمامی کشاورزان گندم کار در بخش مرکزی شهرستان زنجان بود (5705=N) که 250 نفر از آنان به عنوان حجم نمونه تعیین شدند. سپس نمونه ‏ها از طریق روش نمونه گیری چندمرحله ای برای انجام تحقیق انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه بود. روایی محتوایی پرسشنامه با نظر پانلی از کارشناسان و متخصصان در زمینه ‏ی موضوع مورد پژوهش مورد تایید قرار گرفت. برای تعیین پایایی ابزار تحقیق، پیش آزمون انجام گرفت که مقدار آلفای کرونباخ محاسبه شده برای مقیاس ه ای اصلی پرسشنامه در حد مناسب (در دامنه بین 0/784 تا 0/888) بود. نتایج تحقیق نشان داد که در حدود 50 درصد از کشاورزان گندم کار در سطح متوسط، 46 درصد در سطح پایین و تنها چهار درصد در سطح زیاد از منابع و کانال های اطلاعاتی و ارتباطی استفاده می نمایند. همچنین، با توجه به نتایج تحقیق مشخص شد که در بین منابع اطلاعاتی بین فردی، اعضای خانواده و مسئولان محلی؛ منابع اطلاعاتی چندرسانه ای، برنامه های تلویزیونی و رادیویی؛ رسانه های الکترونیکی، فیلم ها و سی دی های آموزشی؛ و منابع اطلاعاتی چاپی، کتاب های علمی و خبرنامه ها و گزارش های پژوهشی سازمان ها، به ترتیب بالاترین رتبه ها را از نظر میزان استفاده داشتند. نتایج تحلیل رگرسیون حاکی از آن بود که 65/7 درصد از واریانس متغیر وابسته «میزان استفاده از منابع و کانال های اطلاعاتی و ارتباطی» را شش متغیر میزان دسترسی به منابع و کانال های اطلاعاتی و ارتباطی، میزان مهارت های ارتباطی، میزان نیازهای اطلاعاتی، میزان اعتماد به منابع و کانال های اطلاعاتی و ارتباطی، نگرش اطلاع یابی و میزان عملکرد گندم (دیم و آبی) تبیین کردند.
    کلیدواژگان: دانش و اطلاعات، رفتار اطلاع یابی، استفاده و دسترسی به منابع اطلاعاتی، مهارت های ارتباطی، کشاورزان گندم کار، شهرستان زنجان
  • مرضیه فراشی، مهدی رحیمیان *، سعید غلامرضایی صفحات 189-204
    هدف از انجام این تحقیق بررسی اثرات نحوه ‏ی مصرف اعتبارات خرد بر توانمندی و یا ناتوانمندی اجتماعی زنان روستایی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل 200 نفر از زنان در شهرستان نهاوند بود که طی سال های 1389 تا 1393 هجری شمسی از تسهیلات اعتبارات خرد استفاده کرده اند. حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان 127 نفر تعیین و نمونه گیری به صورت طبقه ای با انتساب متناسب انجام شد. پایایی و روایی پرسشنامه، به ترتیب با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (بیش‏تر از 0/7) و روش اعتبار محتوایی مورد تایید قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده‏ ها با نرم ‏افزار SPSS20 انجام شد. نتایج نشان داد که مصرف اعتبار در زمینه‏ های؛ 1) پرورش دام، طیور، زنبورداری، بوقلمون، شیلات 2) کشت زعفران، پرورش قارچ، کشت گیاهان دارویی و باغداری، بر توانمندی اجتماعی زنان روستایی تاثیر مستقیم و معنی‏دار دارند؛ اما مصرف اعتبار در زمینه‏ ی 1) قالی‏بافی، خیاطی، فعالیت های هنری 2) درمان و سلامت، 3) آموزش خود و فرزندان و 4) مغازه داری رابطه ‏ای با توانمندی اجتماعی زنان روستایی ندارد. با توجه به نتایج حاصله، پیشنهاد می‏ شود تا بانک ‏ها و موسسات مالی در شهرستان نهاوند، اعتبارات خرد پرداختی به زنان روستایی را به سمت فعالیت ‏هایی هدایت نمایند که ارتباط آن‏ ها با توانمندی اجتماعی زنان معنی‏ دار شده است.
    کلیدواژگان: توانمندی اجتماعی، ناتوانمندی اجتماعی، زنان روستایی، نهاوند
  • عاطفه ابدام، مریم شریف زاده * صفحات 205-218
    بخش کشاورزی با کاهش منابع آبی و تشدید تضادهای ناشی از آن در سال های اخیر مواجه بوده است. مدیریت آب زراعی در شهرستان خرم بید با چالش های فنی- اجتماعی زیادی عجین بوده که کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف شناسایی چالش های مدیریت آب زراعی در بین گندم کاران آبی انجام پذیرفت. جامعه ی آماری این پژوهش پیمایشی- توصیفی، گندم کاران آبی شهرستان خرم بید بودند. گردآوری داده ها با بهره گیری از مصاحبه های ساختارمند با ابزار پرسشنامه در بین 110 نفر گندم کار انجام پذیرفت. روایی صوری ابزار سنجش توسط پانل متخصصان تایید و پایایی آن از طریق یک مطالعه راهنما تعیین شد. ضرایب آلفای کرونباخ (0/52 تا 0/7) دلالت بر ثبات درونی گویه ها داشت. نسخه 22 نرم افزار آماری SPSS برای تحلیل داده ها به کار گرفته شد. یافته ها نشان داد، چالش های مدیریت آب زراعی ابتدا در سطح مزرعه، سپس در سطح منبع و در گام آخر در مسیر انتقال می باشد. گندم کاران با استفاده از آزمون تحلیل خوشه ای در دو گروه مدیران ماهر مزرعه و مدیران غیر ماهر مزرعه قرار گرفتند. یافته های آزمون مقایسه میانگین نشان داد تفاوت معنی داری از نظر متغیرهای چالش در سطح مزرعه، درآمد حاصل از گندم، سطح زیر کشت گندم، سابقه کشت گندم، عملکرد گندم، سن و سطح تحصیلات وجود دارد. برای تعدیل چالش های مدیریتی آب زراعی در سطح مزرعه می بایست مقوله ی یکپارچه سازی اراضی با دقت نظر بیشتری مد نظر قرار گیرد.
    کلیدواژگان: چالش های سطح مزرعه، مدیریت آبیاری، گندم کاران، خرم بید
  • سازه های موثر بر رفتار حفاظت خاک کشاورزان استان آذربایجان غربی: کاربرد رویکرد فرهنگی
    رضا سیفی، محمد چیذری *، عنایت عباسی صفحات 219-234
    خاک منبع مهم کشاورزی می‏باشد؛ اما مدیریت نادرست، بی توجهی و بهره برداری بی رویه، این منبع آسیب پذیر را به سوی نابودی سوق دادهاست. آمارها حاکی از آن است که 94 درصد از زمین‏های ایران در حال تخریب هستند و ایران در رتبه دوم جهان از نظر میزان فرسایش خاک قرار دارد. در این راستا، مطالعات نشان داده است که جهت جلوگیری از تخریب خاک باید رفتار حفاظت خاک کشاورزان را بهبود بخشید. هدف از این پژوهش تعیین سازه‏های فرهنگی موثر بر رفتار حفاظت خاک کشاورزان استان آذربایجان غربی بود. پژوهش حاضر از نوع توصیفی- همبستگی است که با استفاده از فن پیمایش انجام شد. جامعه‏ی آماری پژوهش کشاورزان استان آذربایجان غربی (N=221940) بود که بر اساس جدول کرجسی و مورگان، حجم نمونه 384 نفر انتخاب گردید.برای انتخاب نمونه ها از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای با انتساب متناسب استفاده شد. ابزار جمع‏آوری داده‏ها پرسشنامه‏ای بود که برای تعیین روایی آن از پانل متخصصان استفاده گردید. همچنین به منظور سنجش پایایی ابزار پژوهش از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. یافته ‏های حاصل از تحلیل همبستگی نشان داد که متغیرهای دانش، نگرش، ارزش ها، آموزه های دینی، هنجارها و سوگیری های فرهنگی با متغیر وابسته‏ ی پژوهش رابطه‏ی معنی ‏داری دارند. افزون بر این، نتایج تحلیل مسیر نشان داد که سه متغیر دانش، نگرش و سوگیری های فرهنگی (سلسله مراتبی و مساوات طلبی) تاثیر بیشتری بر رفتار حفاظت خاک کشاورزان داشتند. در این میان، متغیر دانش نسبت به حفاظت از خاک دارای بیشترین تاثیر بر رفتار حفاظت از خاک بود.
    کلیدواژگان: حفاظت خاک، رفتار زیست محیطی، سوگیری فرهنگی، کشاورزان، آذربایجان غربی
  • اثرات تالاب زریوار مریوان بر معیشت پایدار خانوارهای روستایی
    کاروان شانازی، موسی اعظمی * صفحات 235-249
    تالاب ها به عنوان یکی از باارزش ترین زیست بوم های طبیعی از کارکردهای متنوعی برخوردارند که می توانند بر سطح معیشت مردم محلی تاثیرگذار باشند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثرات تالاب زریوار مریوان بر معیشت پایدار خانوارهای روستایی حاشیه آن به انجام رسیده است. این تحقیق توصیفی- تحلیلی از نوع همبستگی است که به روش کتابخانه ای (اسنادی) و میدانی (با بهره گیری از ابزار پرسشنامه) بر اساس چارچوب معیشت پایدار ارائه شده از سوی سازمان توسعه بین الملل انجام گرفته است. جامعه آماری تحقیق را 1539 نفر از سرپرستان خانوار ساکن در هفت روستای حاشیه تالاب زریوار در شهرستان مریوان تشکیل می دهند که با استفاده از فرمول کوکران 230 نفر از آن ها به عنوان نمونه برآورد گردید و جهت تجزیه و تحلیل داده های گردآوری شده از نرم افزار SPSS استفاده شده است. بر اساس یافته های پژوهش، بین سرمایه های پنج گانه معیشتی ناشی از تالاب با سطح معیشت خانوارها رابطه مثبت و معنی دار وجود دارد. با توجه به نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون در مجموع 65/1 درصد از تغییرات متغیر وابسته سطح معیشت خانوارهای روستایی حاشیه تالاب توسط چهار متغیر سرمایه مالی، طبیعی، اجتماعی و فیزیکی تبیین شد که نشان از نقش مهم سرمایه های معیشتی تولید شده ناشی از تالاب در تعیین سطح معیشت روستاییان و وابستگی جوامع روستایی به کارکردها و خدمات اکوسیستم ‏های تالابی دارد. تالاب زریوار یک امکان و فرصت اقتصادی و زیست محیطی در منطقه بوده و می تواند به راهبردی برای خروج منطقه از انزوای اقتصادی و جغرافیایی تبدیل شود.
    کلیدواژگان: معیشت پایدار، دارایی های معیشت، نتایج معیشت، تالاب زریوار، مریوان
  • بیژن ابدی *، محمد جلالی، سید بهمن موسوی صفحات 251-268
    برخی نظریات در احیای زیست‏ بوم‏ دریاچه ارومیه بر انتقال منابع آب از مناطق دیگر تاکید دارند که خودموجب انتقال بحران به آن مناطق می‏ شود. در این میان، کمتر به اصلاح الگوی مصرف آب در بخش ‏های متعامل با این ‏زیست بوم تاکید می ‏شود. در این راستا، بهینه‏ سازی مصرف آب در بخش کشاورزی، راهکار مناسبی برای ذخیره آب و بازگرداندن مازاد آن برای باز توزیع به دریاچه می ‏باشد. لذا، تحقیق حاضر درصدد شناسایی عوامل موثر بر رفتار کشاورزان در صرفه‏ جویی مصرف آب با تاکید بر نقش سازمان ‏های مردم‏ نهاد محیط‏ زیستی می ‏باشد. چارچوب نظری تحقیق بر اساس الگوی رفتار هدفمند پروجینی و کانر شکل گرفت. جامعه تحقیق کلیه کشاورزان حوضه آبریز جنوبی دریاچه ارومیه در شهرستان میاندوآب بودند ( N ≈23750 ) که با جدول کرجسی و مورگان حجم نمونه 368 نفر انتخاب شد و طبق نمونه‏ گیری طبق ه‏ای با انتساب متناسب نسبت به نمونه ‏گیری آن ها اقدام شد و با ابزار پرسشنامه پیمایش شدند. روایی صوری پرسشنامه توسط عده ‏ای از اعضای هیات علمی رشته ترویج و آموزش کشاورزی تایید شد. برای تایید انسجام گویه ‏های شاخص ‏های تحقیق، از مطالعه پیش آزمون و تحلیل عاملی تاییدی در فضای نرم‏افزار AMOS (نسخه 20) استفاده شد. آمار توصیفی و استنباطی تحقیق با نرم ‏افزار SPSS تحلیل گردید. نتایج تحلیل مسیر نشان می‏ دهد که کنترل رفتاری و عملکرد سازمان‏ های مردم ‏نهاد محیط زیستی به طور مستقیم بر رفتار صرفه‏ جویی آب تاثیر می ‏گذارند و تمایل به مشارکت در سازمان‏های مردم‏ نهاد و تمایل به احیای دریاچه ارومیه به طور غیرمستقیم و با واسطه نیت مشارکت در سازمان ‏های مردم نهاد محیط ‏زیستی و نیت صرفه‏ جویی آب بر رفتار صرفه‏ جویی آب تاثیر می گذارند. در نهایت، بر اساس نتایج تحقیق، پیشنهادهایی برای بهبود رفتار کشاورزان در مصرف آب و افزایش مشارکت آن ها در سازما ن های مردم نهاد محیط زیستی ارائه شده است.
    کلیدواژگان: رفتار، مصرف آب، سازمان های مردم نهاد، کشاورزی، دریاچه ارومیه
|
  • Mohammad Sharif Sharifzadeh *, Gholam Hossein Abdollahzadeh Pages 1-20
    The use of Multiple Criteria Decision Making (MCDM) techniques is increasing in the framework of Ecological Economics paradigm as well as providing new analytical tools for the practical resolution of complex problems which has become a target in this regard. In current research, a multi criteria and holistic comparison of three conventional farming systems and agro enterprises was carried out by implementing Analytical Hierarchical Process (AHP) due to the knowledge of experts. This two-phase research was done in order to comparative analysis of the sustainability of entrepreneurial agro-enterprises and conventional farming systems. By a three-round Delphi study, the first phase was conducted in order to identify criteria of sustainability capacities assessment of different agricultural systems. So, four alternatives and four criteria (including 27 sub criteria) were extracted. In the second phase, extracted alternatives and criteria were prioritized using AHP. Using theoretical purposeful sampling and according to the research purpose, criteria for selection of participants as key experts were identified, as: (1) Practical experience in the agricultural production and business, (2) Management and policy making experience in agricultural production and business and (3) Scientific knowledge in the field of agricultural production and business management. A total of 22 experts participated in the Delphi survey. The criteria were (1) Ecological adaptive capacity; (2) Economic value-adding capacity; (3) Adaptive management capacity; and (4) Social integration. Environmental concerns had higher priority than economic, social and managerial issues due to the criteria rankings. Based on alternatives and criteria, a three-level decision making tree was outlined. Required data was collected through pair wise comparison and 20 questionnaires were filled by a group of experts and key informants. Data analysis was done using Expert Choice 2000. According to the results, the alternatives were ranked as: (1) Agro-enterprises; (2) Agricultural Cooperatives (collective farming systems); (3) Family farming systems; (4) Agribusiness (commercial farming system), respectively. Overall, findings revealed that the sustainability capacities of agro enterprises were greater than the other three conventional farming systems in the Golestan Province.
    Keywords: Sustainable Agriculture, Sustainability Capacities, Agro, enterprises, Farming Systems
  • Masoud Bijani *, Farshad Majidi, Enayat Abbasi Pages 21-38
    The quality of scientific publication has an important role in facilitating the exchange of knowledge. Therefore, there is a special focus on pathology of publishing process and its quality preservation. The purpose of this study was to investigate factors affecting the publcation quality of scientific papers in the agricultural sciences in Iran. The research method was descriptive-correlational, which was carried out using survey technique. The statistical population consisted of faculty members and Ph.D. students of agriculture in the public universities of Iran (N=6773) that 363 persons of them were selected using Krejcei and Morgan sample size Table and multi-stage sampling method (three stages). The research instrument was a questionnaire which its face and content validity were confirmed by a panel of experts of agricultural extension and education, and a number of chief- editors of research-scientific journals in the agricultural field. The reliability of the scales of the questionnaire was approved with Cronbach's alpha test. The correlation test results showed that the variables of background of publication (including the fields of knowledge, ethics and attitude), behavior of publication (including the behaviors of planning, procurement and preparation, modification and revision and the preparation of final text), the policy structure of publication (including the policy structures of arbitration process and printing paper) have significant correlation with the scientific publication quality. In this regard, results of regression analysis showed that the mentioned variables explained about 60 percent of the variability of publication quality of scientific papers in the agricultural sciences. Finally, based on the findings, some executive recommendations have been provided.
    Keywords: Publication Quality, Scientific Papers, Agriculture, Iran
  • The Role of Motivators in Increasing of the Transfer Rate of Agricultural Research Projects Findings
    Parisa Inanlou *, Iraj Malek-Mohammadi, Mohammad Chizari Pages 39-50
    The research results especially the agricultural applied ones should be transferred to the main users in order to develop and improve of agricultural products. However, due to any reasons, all of these findings have not been received by the users. So, the research would be more effective in agricultural development if more research results could transfer and apply by the farmers in proportional to the numbers of accomplished research projects. This research which is done by the agricultural research, education and extension organization aiming to study the roles of motivators in increasing the transfer rate of researches results. The study was applied, quasi-experimental and causal-correlation in terms of purpose, control of variables and the research model, respectively. Statistical population including 2973 researchers, 1121 agricultural extension experts as well as 1945 subject thematic experts (N=6039) in which a sample of 361 individuals were selected by Cochran`s formula using stratified random sampling method. The required data was collected by a questionnaire. Different statistical analysis including descriptive and inferential (multiple regression and Kruskal-Wallis test) were used in order to data analysis using SPSS19. Findings revealed that all of the three groups of the study agreed on the factors of the effective relationship between agricultural extension and research, encouragement of farmers to research results use and trust building among farmers towards research findings use as the main three motivators. Based on the regression results, the variables which were entered into the regression model could explain the variance of dependent variable (transfer rate of research findings) as 46.9, 50.5 and 50.3 percent due to the opinions of researchers, agricultural extension experts and thematic experts, respectively.
    Keywords: Transfer of Research Results, Motivators, Rate of Results Transfer, Agricultural Research
  • Assessing Livelihood Capitals and their Sustainability in Rural Households (the Case of the Central District of Dena County)
    Zeynab Sharafi, Mehdi Nooripour *, Esmaeil Karamidehkordi Pages 51-70
    The sustainable livelihood was introduced in the 1980 as a new approach of alleviating the rural poverty in rural development debate. Achieving sustainable rural livelihoods, regardless of livelihood assets in rural areas are not possible. Accordingly, this study aimed to assess sustainable livelihood capitals in rural households of the Central District of Dena County. This study was an applied research due to the aim of the study and non-experimental survey in terms of the method of collecting data. The statistical population consisted of 2500 rural households in the study area. The sample size was determined 300 ones based on the Krejcie and Morgan Table and were selected through cluster random sampling. The data was collected by a structured researcher-made questionnaire which its validity was confirmed by a group of rural development experts in Yasouj university and its reliability was also confirmed by calculating Cronbach's alpha. The results showed that among the five livelihood capitals, three capitals including social capital, human capital and physical capital were at average level in terms of sustainability and two capitals including financial capital and natural capital were at potential in sustainability (poor) level.
    Keywords: Livelihood Capitals, Livelihood Sustainability, Rural Household, Dena County
  • Hojabr Mohagheghzadeh, Ezat Allah Karami * Pages 71-89
    Increasing the efficiency and productivity of agricultural water using pressurized irrigation systems at the farm level has been one of the main strategies of the past three decades of agricultural water resources management plans. However, the question of efficiency and optimum use of this irrigation system remains to be answered. The aim of this research was to study the level of optimal water-use and its determinants among tomato producers who have adopted drip-tape irrigation system in Kazeroon County, Iran. A survey research method was used with a systematic random sample which included 250 tomato producers from Markazi and Jereh-Baladeh Divisions of Kazeroon County. The findings revealed that attitudes toward the importance of optimal irrigation has a strong positive correlation with optimum water-use. Regression results indicated that attitude toward the importance of optimal irrigation, agricultural water quality (EC), soil quality, climate type, the amount of chemical fertilizers and pesticides used and agricultural land slope can significantly predict the level of farmers’ optimal drip-tape irrigation use. These variables explain 76 percent variance of the optimal water use. The results also showed that the optimal water-use has a significant relationship with agricultural water productivity, cost of production, and the level of farm weeds and diseases. Findings indicated that human dimension has a decisive role in achieving the optimization of drip-tape irrigation system, therefore, the agricultural extension plans to optimize the use of pressurized irrigation systems should focus on improving attitudes, behavior and skills of farmers.
    Keywords: Attitude, Behavior, Optimal Water, Use, Drip, Tape Irrigation
  • Pro-Environmental Behavior Modeling of Rural People based on Value-Belief-Norm Theory (The Case of Khodabandeh County)
    Leila Safa *, Nafiseh Salahi-Moghaddam, Mehdi Ganjkhanloo Pages 91-108
    Pro-environmental modeling of rural people based on the theory of Value-Belief-Norm was the main objective of this survey study. The statistical population of the research consisted all of the rural household heads of Sojasroud district of Khodabandeh County in Zanjan Province (N= 2354) of which a sample size of 259 individuals was selected by a proportional stratified sampling method. Data was collected using standard questionnaires. Content validity of the questionnaire was confirmed by a panel of experts and the construct validity and reliability were confirmed through validity and reliability were confirmed through examining of model fit in three levels of measurement model, structural model and total model. Structural Equation Modeling (SEM) multivariate technique (Partial Least Squares) was used to analyze data. So Smart PLS2.0 software was applied. The results indicated that components of values, ecological ideology, awareness of consequences, responsibility and personal norms had positive and significant effects on dependent variable of villagers’ pro-environmental behavior explaining about 68.6 percent of its variances.
    Keywords: Environment, Theory of Value, Belief, Norm, Pro, Environmental Behavior, Rural People
  • Ali Asadi *, Omid Jamshidi, Khalil Kalantari Pages 109-130
    Global climate is changing and smallholder farmers are more vulnerable than others in terms of their inability to apply adaptation strategies. So, identifying the adaptation strategies of climate change for smallholder farmers of Hamedan province as well as evaluating the gap between importance and implementation of those strategies were the main purposes of the study. This study had two target population including agricultural experts and professionals (to evaluate the importance level) and smallholder farmers (to evaluate the implementation level). The samples of 121 experts and 280 farmers were selected due to the Cochran formula. The required data was collected by a structured questionnaire which its validity and reliability were confirmed through a panel of experts and a pilot study, respectively. The Cronbach`s alpha coefficient equaled 0.942 for importance and equaled 0.966 for implementation. The results showed that the strategies such as "cultivation pattern change towards water-efficient plants", "using modern irrigation systems (under pressure irrigation, tape irrigation and etc.)" and "using drought resistant varieties" were the most important adaptation strategies due to the experts` opinion. Based on the results of factor analysis, the strategies were divided into 6 main categories. The findings also showed that there was a significant difference between the importance and implementation in all of the strategy groups. At last, some recommendations were presented in order to adaptation increase and vulnerability reduction.
    Keywords: Climate Change, Adaptation Strategies, Smallholder Farmers, Hamedan Province
  • Analysis of Agricultural Extension and Education Organizational Network in Kerman Province: Social Network Analysis
    Hamid Karimi-Gougheri, Kourosh Rezaei-Moghaddam *, Gholam Hossein Zamani, Dariush Hayati, Abdolmotaleb Rezaei Pages 131-151
    This study was conducted to analysis of agricultural extension and education organizational network in order to establish pluralistic extension system in Kerman Province. Using direct observation and unstructured interviews with experts and key informants (n:163) specialized in agricultural extension and education, 51 active governmental, private, non-profit and profit organizations in extension and education sector of Kerman province were recognized. Social Network Analysis was accomplished to identify connections and interactions between these organizations in four types of information sharing, cooperation, coordination and partnership networks. The results showed that knowledge sharing and cooperation networks had good condition between different organizations. But, there was an unsuitable situation in terms of coordination and partnership of organizational networks which led to the weak social cohesion. Findings revealed that Jihad Agricultural Organization, Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Organization of Rural Cooperative, Department of Natural Resources and Watershed Management, Chamber of Commerce, Industries, Mines and Agriculture, University Education Centers, Government House and Agricultural and Natural Resources Engineers of Basij Organization, were the most strong and effective organizations. On the other hand, NGO’s which have the most connections and interactions with the target population of the province were located in lower level due to the authority, dominance and the ability of control of the networks. So, they were marginalized in current pluralistic system of agricultural extension and education.
    Keywords: Pluralistic Extension System, Social Network Analysis, Organizational Actors, Kerman Province
  • Livelihood Security of Farmers under Dust in Susa County
    Marziyeh Nazari, Masoumeh Forouzani *, Masoud Yazdanpanah, Masoud Baradaran Pages 153-169
    Iran is frequently exposure to dust emerging in terms of locating in dry and semi-dry areas of the world. Dust phenomenon is a form of atmospheric hazards which occurred with undesirable impacts and as an environmental shock threaten the livelihood security of the human. Dust storms usually have negative effects on the health, economy and environment as well as huge damages on different productive sectors especially agriculture. Accordingly, this study aimed to investigate the livelihood security of farmers under dust in Susa County. The study was conducted in two stages; the first stage involved mapping dust risks based on its severity and incidence. The required data of this stage was collected through a focus group discussion meeting with informant farmers who purposefully selected from Susa County. Findings of the first stage were used to conduct a survey at the second stage. The population of interest in this stage consisted of farmers living in Susa county (N: 5924) using cluster random sampling method and a sample of 254 farmers was selected based on Krejcie & Morgan Table. The instrument was a questionnaire. The risk mapping results showed that the most sever damages of dust were related to economic, social and environmental dimensions, respectively since the highest incidence of dust effects were associated to environmental, social and economic sectors. Similar and confirmatory results were observed through the survey part. In addition, farmers’ livelihood security was not favorable. Social security of each individual was higher than his economic and environmental security. Based on the results of cluster analysis, the farmers could classified into three groups (clusters) due to the incidence and severity of the dust and there was significant difference between each group in terms of environmental, social and economic dimensions of security.
    Keywords: Dust, Risk Map, Environmental Security, Economic Security, Social Security
  • Factors Affecting Information Seeking Behavior of Wheat Farmers in Central District of the Zanjan Township
    Elmira Khanmohammadi, Rohallah Rezaei * Pages 171-187
    Many scholars and experts have a special emphasis on an appropriate understanding of information resources as well as the suitable use of them which means having a desirable information seeking behavior due to the importance of the knowledge and information as the main effective factors of agricultural development. Investigating the information seeking behavior of the wheat farmers in order to determine its affecting factors was the main purpose of the study. All of the wheat farmers of central district of Zanjan township (N=5705) were the statistical population of the study in which 250 individuals were selected as a sample through multistage sampling method. Data were collected through a questionnaire. The content validity of the questionnaire was confirmed by a panel of experts. The reliability was also confirmed through a pretest which the Cronbach`s alpha of the variables were calculated in an acceptable level (0.784 to 0.888). The results showed that about 50 and 46 percent of the wheat farmers used the communication and information resources and channels at moderate and low levels, respectively; whereas, only 4 percent of them used the resources and channels at high level. Furthermore, the results revealed that among the interpersonal information sources, family members and local authorities; multimedia information sources, television and radio programs; electronic media, educational films and CDs; and printed information sources, scientific books and newsletters and research reports of organizations had the highest ranks in terms of application, respectively. The results of a regression analysis indicated that 65.7 percent of the variance of dependent, use of communication and information resources and channels, were explained by the six variables including access to the resources and channels, communication skills, information needs, trust to resources and channels, information seeking attitude and the wheat yield.
    Keywords: Knowledge, Information, Information Seeking Behavior, Use, Access to Information Resources, Communication Skills, Wheat Farmers, Zanjan Township
  • Marziyeh Farashi, Mehdi Rahimian *, Saeid Gholamrezai Pages 189-204
    The impacts of how to use microcredits on social empowering or disempowering of rural women was the purpose of this study. The statistical population consisted of 200 women in Nahavand Township who have received microcredits during 2010- 2014. Sample size was determined according to Krejcie and Morgan Table and 127 individuals were selected based on stratified sampling with proportional assignment. Questionnaire's reliability and validity were confirmed through computing Cronbach's alpha coefficient (more than 0.7) and content validity, respectively. Data was analyzed by SPSS20 software. The results showed that the use of credit in the fields of 1) Livestock, poultry, beekeeping, turkey, fisheries, and 2) Planting of saffron, mushroom and medicinal plants as well as horticulture had a direct and significant effect on the social empowerment of rural women. But, the credit use in the fields of: 1) Carpet weaving, sewing and artistic activities; 2) Treatment and health; 3) Self-education and children training; 4) Shop keeping had no relationship with the social empowerment of rural women. According to the results, it is suggested that microcredits by the banks and other financial institutes have assigned to those activities which has significant relationship with rural women empowerment.
    Keywords: Social Empowering, Social Non, Empowering, Rural Women, Nahavand
  • Atefeh Abdam, Maryam Sharifzadeh * Pages 205-218
    Agricultural sector is facing water resource deficit with conflicts intensifying over recent years. Management of irrigation water, as a common-pool resource, in Khorrambid county is primarily concerned with the socio-technical challenges which are rarely considered. This study was aimed at investigating irrigation water challenges of wheat growers. The population for this descriptive survey study was irrigated wheat growers of Khorrambid county. Data were collected by interviewing from 110 farmers, by means of structured questionnaire. The instrument’s validity was confirmed by panel of experts and the reliability of scales used were measured through a pilot study conducted out of study area. Alpha Cronbach’s coefficients were indicating an acceptable internal consistency. SPSS22 was used for data analysis. Results revealed that, managerial challenges of irrigation water were categorized to farm level, source level and canal level issues which were sorted by the value of their importance, respectively. Clustering wheat growers to two competent and incompetent farm managers shed light on the reality that the two groups were significantly different regarding their farm level challenges, income level, area under cultivation, wheat yield, experience, age and education status. To mitigate irrigation managerial challenges at farm level, land consolidation should be taken into account.
    Keywords: Farm Level Challenges, Irrigation Water Management, Wheat Growers, Khorrambid
  • Factors Affecting Framer's Soil Conservation Behavior in West Azerbaijan Province: A Cultural Approach
    Reza Seifi, Mohammad Chizari *, Enayat Abbasi Pages 219-234
    Soil is an important resource in agriculture, but inappropriate management and utilization has contributed toward degradation of this vulnerable resource. Statistical reports indicated 94 percent of the lands are being dagradation in Iran. Iran is in the second rank in the world in terms of soil erosion. In this regardpreventing the soil degradation, requaires improvement in the farmers’ soil conservation behavior. The Purpose of this study was to investigat cultural factors affecting farmers’ soil conservation behavior in West Azerbaijan province. This research used survey method to collect data. Statistical population included farmers of West Azerbaijan (N=221940). Using Krejcie and Morgan’s Table, 383 person were selected as sample. Stratified random sampling method was used to select farmers. The data collection tool was a questionnaire, which, its validity was determined by a panel of experts. Also, to assess the reliability of the questionnaire’s scales, Cronbach's alpha coefficient was calcualetd. The results of correlation analysis showed that age, education, knowledge, attitudes, values, religious beliefs, norms and cultural biases have a significant relationship with the dependent variable (soil conservation behavior). Moreover, the results of path analysis showed that three variables of knowledge, attitudes and cultural biases (Egalitarian and Hierarchist) have more significant effect on the soil conservation behavior. Knowledge of the soil conservation has the most direct effect on the soil conservation behavior. Finally, based on the research results, some practical recommendation is presented.
    Keywords: Soil Conservation, Enviromnmental Behavior, Cultural Biass, Farmers, West Azerbaijan
  • The Impacts of Zarivar Wetland on the Sustainable Livelihoods of Rural Households
    Karvan Shanazi, Mousa Aazami * Pages 235-249
    The wetlands are one of the valuable ecosystems with diverse functions which could affect the livelihood of local people. The present study aiming to evaluate the effects of Zarivar wetland in Marivan township on households’ livelihood assets living around the wetland. As a descriptive-analytical research using both documentary and survey methods, necessary data were gathered by a structured questionnaire based on the sustainable livelihood framework of the Department for International Development. The study area was Marivan township and studied population consisted of 1539 household heads of the seven villages around the wetland in which 230 individuals were selected as a sample using Cochran`s formula. The collected data were analyzed by SPSS software. Based on the findings, there was a positive and significant relationship between the five dimensions of livelihood assets and the households` livelihood level. According to the results of regression analysis, 65.1 percent of dependent variable (households’ livelihood level) was explained by the four main assets including financial, natural, social and physical. This indicated the vital role of livelihood assets of the wetland on the rural livelihood level as well as the dependency of the rural areas on the functions and benefits of the wetland. Zarivar wetland is an economic and environmental opportunity in the region and could be turned into a strategy in order to withdrawal of the area from the economic and geographical isolation.
    Keywords: Sustainable Livelihood, Livelihood Assets, Livelihood Outcomes, Zarivar Wetland, Marivan
  • Bijan Abadi *, Mohammad Jalali, S. Bahman Mousavi Pages 251-268
    Discourses on the rescue of Lake Urmia from drought insist on transferring water from other areas which may cause the transition of crisis to those areas. Modifying of the pattern of water use in the related sectors with this ecosystem has been less considered. Nevertheless, optimal use of water in agriculture is an effective way to save water resources as well as returning the surplus water to redistribute into the Lake. Factors affecting the behavior of farmers with the emphasis on the environmental non-governmental organizations` (NGOs) role was the main objective of the study. The theoretical framework of the study was developed based on the Theory of Goad-Directed Behavior (TGB) adopted from Perugini and Conner. All of the farmers in Southern basin of Lake Urmia, Miandoab city (N: 23750) were the research population in which a sample of 368 farmers was selected based on Krejcie and Morgan`s Table using stratified random sampling method. The survey was accomplished by a questionnaire. The faculties of Agricultural Extension and Education evaluated the face validity of the questionnaire and the consistency of the items of the research indices was confirmed through Confirmatory Factor Analysis (CFA) using AMOS, version 20. The descriptive and inferential statistics were analyzed by SPSS. According to the results of path analysis (PA), the perceived behavioral control and environmental NGOs’ performance had direct effect on water-saving behavior, and desire to collaborate in environmental NGOs and desire to revive the Urmia Lake had indirect effect on water-saving behavior by mediation of the intention to collaborate in environmental NGOs and the water-saving intention. At last, some recommendations were presented in order to improve the farmers` behavior regarding water use as well as their participation increase in environmental NGOs.
    Keywords: Behavior, Water Use, NGOs, Agriculture, Urmia Lake