فهرست مطالب

پژوهش زبان و ادبیات فرانسه - سال یازدهم شماره 20 (پاییز و زمستان 1396)
  • سال یازدهم شماره 20 (پاییز و زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1397/01/15
  • تعداد عناوین: 11
|
  • مقاله پژوهشی
  • علی عباسی*، نسیم لطف نژاد مقیمی صفحات 1-23
    در این پژوهش که شامل چهار نمایشنامه یونسکو، نمایشنامه نویس معاصر می باشد. سعی مان بر این است تا با ابزارهای ارائه شده توسط نشانه شناسایی، چگونگی شکل گیری مفاهیم افقی و عمودی در نمایشنامه های یونسکو را نشان داده و به مطالعه ناهمگونی در مفاهیم مکان، عمودی، افقی، نشانه های تصویری و غیر تصویری و واژگونی نظام ارزشی موجود در تئاتر معنا باخته یونسکو بپردازیم. و سپس چگونگی شکل گیری تفکرات فلسفی یونسکو در نمایشنامه هایش به طور مثال: در کرگدن (تغییر انسان به کرگدن، بی تفاوتی انسان ها نسبت به یکدیگر و مرگ انسانیت)، صندلی ها (تنهایی انسان مدرن و عدم حضور انسان و خدا)، امده و یا چگونه از شرارت آن رها شویم (مرگ عشق و طلاق عاطفی در میان زوج ها و سایه سنگین حسرت و پشیمانی در زندگی انسان های امروزی) و در شاه می میرد (وحشت و اضطراب انسان در مقابل مرگ) بپردازیم. هدف اصلی این پژوهش بیان مفاهیم عمودی و افقی و نظام ارزشی موجود در این چهار نمایشنامه می باشد.
    کلیدواژگان: یونسکو، نشانه شناسی، عمودی، افقی، فضا، نظام ارزشی
  • دانیال بسنج * صفحات 25-42
    این مقاله سعی دارد به تشریح و تحلیل چند مفهوم مشخص بپردازد که در طرح ریزی و تالیف گونه خاصی از توصیف زبان، به نام دستور زبان معنایی -در زبان فرانسه-، نقش اساسی بازی می کنند. در ابتدا به معرفی معیارهای عمومی طراحی و تالیف دستور زبان و نیز تبیین اهمیت ایجاد چارچوبی مرجع برای طراحی دستور زبان می پردازیم. در ادامه پس از معرفی چند مفهوم ویژه که به شکل خاص در تالیف دستور زبانهای معنایی نقش پایه ای دارند، به تحلیل آنها پرداخته و خواهیم دید که این چند مفهوم و معیار، که ریشه در نگاه معنامحور به مقوله زبان و ارتباط دارند، با یکدیگر کنش هایی برقرار می کنند که بوضوح از چارچوبی صرفا زبان شناختی در طراحی یک دستور زبان فراتر می رود.
    از آنجا که در این مقاله معرفی مفاهیم و تحلیل آنها در قالبی عمدتا نظری جای گرفته لازم دیدیم، بویژه در قسمت های پایانی، از ارائه مثال و نمونه هایی از دو کتاب دستور زبان معنایی –در زبان فرانسه- جهت روشن سازی مباحث نظری بهره ببریم.
    کلیدواژگان: دستور زبان، معناشناسی، گویشور، گفتمان، طراحی دستور زبان
  • مهدی افخمی نیا *، محمدحسین جواری، متین وصال صفحات 41-58
    جلال آل احمد نویسنده ای است که از نظر بسیاری از نقادان، آثار وی، نشانی از ضمیر خودآگاه جمعی مردم ایران دارد. در حقیقت، نزد وی داستان، دستاویزی برای بیان دغدغه ها و اندیشه های سیاسی و همچنین مبارزه با افکار و سنت های مخربی است که وی آن ها را موجب عقب ماندگی جامعه می داند. یکی از مهم ترین موضوعات اجتماعی که در آثار جلال آل احمد مطرح می شود، دیدگاه انتقادی وی نسبت به جایگاه زن ایرانی است. در واقع آنچه آل احمد در داستان هایش به نمایش می گذارد، تصویر حقارتی است که جامعه به زنان تحمیل می کند. «زن زیادی» یکی از مهم ترین داستان های کوتاه وی از مجموعه ای به همین نام می باشد که در واقع بازتابی است از فرهنگ حاکم بر جامعه مردسالار و جایگاه زن .در این مقاله با تکیه بر نظرات جامعه شناختی لوسین گلدمن و نظریه او در مورد «جهان بینی» و «ساختار معنادار» سعی می کنیم نشان دهیم که داستان «زن زیادی» بیانگر جهان بینی خاص زنان واپس رانده شده و ساختار حاکم بر زندگی آن ها می باشد. بنابراین مساله ای که در داستان مطرح می شود از دغدغه های یک شخصیت داستانی فراتر رفته و می تواند در ارتباط با کل جامعه در نظر گرفته شود. در پایان می توان گفت که این اثر که به طور همزمان، اثری ادبی و اجتماعی است، تبدیل به واقعیتی مردم شناختی می شود که در آن تصویر اجتماعی زن ایرانی به خوبی به نمایش گذاشته می شود، زنی تنها که ردپای امید و آرزو از زندگی اش محو گشته است.
    کلیدواژگان: تحلیل جامعه شناختی، لوسین گلدمن، رئالیسم اجتماعی، جهان بینی، ساختار معنادار، زن در ادبیات فارسی
  • عسل درخشان نسب، محبوبه فهیم کلام*، محمد رضا محسنی صفحات 59-75
    کاندید داستان فلسفی و شاهکار داستان های ولتر، با نوشتاری شیوا و جذاب، ساده و محاوره ای مسائل جامعه، اخلاق و ماوراء طبیعه زمانه خود را به نمایش می گذارد. داستان فلسفی، یکی از انواع داستان است که خوانش آن در قالب ژانر داستان نه تنها موجب لذت خواننده می شود، بلکه زمینه ای فراهم می کند که خواننده به نتایج فلسفی نیز دست یابد. جذابیت داستان های فلسفی ولتر را می توان در محتوا، فرم داستانی و ساختار روایی آن خلاصه کرد. با وجودی که این ژانر ادبی از قدمت بسیاری برخوردار است، ولی کمتر مورد توجه و مداقه نظریه پردازان و منتقدین ادبی قرار گرفته است. پراپ، ساختارگرای روس، بنیانگذار تحلیل ساختاری قصه در سال 1928، اولین نظریه پردازی است که با به کارگیری روش ساختاری در کتاب مشهورش ریخت شناسی قصه، به طبقه بندی قصه های عامیانه می پردازد. در این کتاب پراپ به این نتیجه می رسد که تنها سی و یک «کارکرد» در قصه های سنتی روس وجود دارد. اگرچه کار پراپ بر روی داستان های اعجاب انگیز صورت گرفته است, اما نظریه های وی چنان ظرفیتی دارد که شامل قصه های فلسفی ولتر نیز می شود. بسیاری از کارکردهای بررسی شده در قصه کاندید با ریخت شناسی پراپ یکسان است. در این پژوهش برانیم تا به بررسی ریخت شناسی داستان فلسفی کاندید بر مبنای داده های پراپ بپردازیم و مشخص کنیم تا چه اندازه کاندید با مطالعه ریخت شناسی پراپ مطابقت دارد.
    کلیدواژگان: ریخت شناسی، داستان فلسفی، ساختار روایی، فرم، کارکرد
  • مهدیه فرشادجو *، رویا لطافتی، حمیدرضا شعیری، محمودرضا گشمردی صفحات 77-100
    اهمیت رویکرد بینا فرهنگی در آموزش و یادگیری زبان های خارجی امروزه واقعیتی تثبیت شده است. گاهی اوقات می بینیم که زبان آموزان زبان فرانسه، به رغم تسلط بر معنی کلمات و ساختارهای نحوی، هم چنان در تبادلات زبانی-فرهنگی، حس شدیدی از ناامنی (زبانی) را تجربه می کنند. هدایت آموزش زبان فرانسه به سوی چشم اندازی بینافرهنگی، علاوه بر ارتقا کیفی ارتباط با دیگری، به ایجاد بستری مناسب برای این ارتباط کمک می کند. ادبیات یکی از ابزارها برای دست یافتن به باطن دیگری است، همان گونه که در متن بازسازی شده است. دیالوگ های متون ادبی کنش های ارتباطی اند؛ همچنین، کنشی گفت وگویی که حضور دیگری را فرا می خواند. در این مقاله، پس از کاوش مفهوم «دیگری»، حضور ادبیات در آموزش زبان فرانسه و دستاورد های استفاده ازدیالوگ های متون ادبی برای درک دیگری را در کلاس های زبان فرانسه در ایران تحلیل می کنیم.
    کلیدواژگان: بینافرهنگی، آموزش-یادگیری، دیگری، گفت وگوهای متون ادبی، زبان آموزان ایرانی
  • مهناز رضائی*، سمیرا آهن ساز سلماسی صفحات 101-128
    قرن بیستم به واسطه ی جنگ و درگیری های متعددی که نقشی تعیین کننده در سرنوشت کشورها داشتند، جایگاه ویژه ای را در تاریخ به خود اختصاص می دهد. در این دوره، آثار ادبی متعددی به توصیف زندگی انقلابیون پرشور پشت صحنه اختصاص یافته است. «جزیره سرگردانی» نوشته ی دانشور و «سرنوشت بشر» نوشته ی مالرو نمونه هایی از این دسته آثار می باشند. این دو اثر، تاثیرات مخرب مربوط به جنگ را در سطوح مختلف و از دیدگاه های متفاوت مورد تحلیل قرار می دهند: مطالعه ی تغییرات مربوط به ساختار زیربنای جامعه، تجزیه و تحلیل اختلالات رفتاری افراد آسیب دیده و مشاهده دقیق تغییرات اعمال شده در سطح ایدئولوژی های حاکم بر جامعه و... . این دو اثر نه تنها عناصر محتوایی یکسانی را به اشتراک گذاشته اند، بلکه از لحاظ سبک نوشتاری نیز نقاط مشترکی دارند..
    «جزیره سرگردانی»، فضای اجتماعی-سیاسی ایران قبل از انقلاب را به تصویر می کشد و به نوعی وارد جرگه ی رمان های سیاسی مانند «سرنوشت بشر» مالرو می شود. داستان مالرو در چینی غرب گرا اتفاق می افتد که در آن شخصیت های داستان بر علیه حکومت کشور خود وارد مبارزه می شوند.
    این مقاله به مطالعه اجتماعی-سیاسی دو رمان «جزیره سرگردانی» و «سرنوشت بشر» می پردازد. هدف از این تحقیق تجزیه و تحلیل تطبیقی دو اثر است که با مطالعه ی عناصر مربوط به جامعه ی اجتماعی-سیاسی این دو رمان صورت خواهد گرفت. با رجوع به برخی از مفاهیم جامعه شناسی ادبیات و نظریه های ادبیات تطبیقی، در نظر داریم به بررسی کدهای معنایی، نحوی و سبکی مشترک میان دو متن که مجرای حقایق اجتماعی محسوب می شوند، بپردازیم.
    کلیدواژگان: سیمین دانشور، آندره مالرو، طرح جامعه شناختی-سیاسی، نقد جامعه شناختی، مطالعه معنایی، مطالعه سبکی
  • صدیقه شرکت مقدم، محمد زیار * صفحات 129-150
    در این مقاله سعی بر آن است تا با تحلیل مقایسه ای به تاثیر سبک نوشتاری لویی فردینان سلین بر جلال آل احمد بپردازیم. اگر بپذیریم که ادبیات فرانسه بر برخی از نویسندگان ایرانی تاثیر گذاشته است، در گفتار حاضر جایگاه آل احمد به عنوان یکی از نامدارترین و اندیشمند ترین نویسندگان معاصر که آثارش از حیث سیر تفکر و سبک و سیاق با لویی فردینان سلین شباهت هایی دارد مشخص می شود. با مطالعه دقیق آثار این دو نویسنده درمی یابیم که سبک این دو نویسنده و نثرشان در واقع شناسنامه آن هاست. نثرایشان دو مشخصه دارد، یکی عصبیت و پرخاشگری که برخاسته از شخصیت و خلق و خوی آنان است و دو دیگر ایجاز، کوتاه نویسی و وفور جملات منقطع است که خود وجهه ای هنری و ادبی دارد. این سبک نوشتاری کاملا شبیه زبان محاوره ای است به طوری که خواننده احساس می کند که خود نویسنده است که سوال می کند، حرف می زند، تعجب می کند و یا وصف می کند. «احساس» و «ایجاز» دو واژه کلیدی هستند برای درک وکشف ظرایف سبک نوشتاری سلین که در پاره ای از نوشته های ال احمد به نیکی نمود یافته اند. بی شک در این مقاله نمی توان به همه زوایا ی سبک نوشتاری این دو نویسنده پرداخت، تنها می توان با مقایسه آثار این دو نویسنده، شباهت ها و تاثیر و تاثرها را بیرون کشید و به تحلیل آن ها پرداخت.
    کلیدواژگان: سلین، آل احمد، سبک، زبان محاوره، ایجاز
  • دومینیک میشل ترابی (برانژه کارنوی)، فاطمه باقریان * صفحات 151-171
    سالن وورتمبرگ، اثر پاسکال کینیار، که در قالب اتوبیوگرافی خیالی نگاشته شده است، نمایانگر سفری تمام عیار در دل زمان و خاطره است. با این حال، این اثر قوانین نوع ادبی که بدان تعلق دارد را آشکارا تغییر داده است، به طوری که گاهی از آن با عنوان «ضد بیوگرافی» یاد می شود. در سرتاسر این داستان، بخشی از گذشته که ذهن راوی را به خود مشغول کرده است، پی در پی تکرار می شود. به موازات آن، راوی تلاش دارد تا از این زمان تکرار شونده خلاصی یابد. پژوهش حاضر به بررسی شیوه بازنمایی داستان توسط راوی و نیز تغییراتی که او در ساختارهای زمانی داستان ایجاد نموده است، می پردازد. با مطالعه این ساختارها قادر خواهیم بود ساز و کارهایی را که سبب ایجاد این تکرار می شوند، مشخص نماییم و نیز بدانیم که آیا تلاش راوی برای رهایی از تکرار به نتیجه رسیده است یا خیر. روایت شناسی که اساسا «گفتار روایی» را مورد مطالعه قرار می دهد، به خوبی می تواند به بررسی نقش راوی، که واسطه میان داستان و متن است، بپردازد. این شیوه نقد به ما اجازه می دهد که روابط موجود بین دو زمان (زمان داستان و زمان روایت) را بررسی نماییم و علت این تکرار و تاثیر آن بر روی شیوه ارائه داستان را دریابیم.
    کلیدواژگان: کینیار، زمان، گذشته، خاطره، تکرار، روایت
  • امیررضا وکیلی فرد * صفحات 173-206
    آموزش درک خوانداری چالش بزرگی است. بسیاری از مدرسان زبان در مورد نحوه تدریس درک خوانداری در کلاس ها دوره ای را نگذرانده اند. در نتیجه، بسیاری از مربیان امروزه درس های خود را با دانسته های محدودی از دانش آموزش کاوی برنامه ریزی می کنند (بلوک، گمبرل و پرسلی، 2002). پژوهش ها نشان داده است که موقعیت کنونی آموزش درک مطلب خوانداری به طور محسوس طی سی سال در کلاس های زبان گذشته تغییر نیافته است (دویتز و همکاران، 2010). این مطالعه بر آن است که به این پرسش پژوهش پاسخ دهد: چگونه و با چه ابزار هایی می توانیم به طور موثر درک خواندن آموزش دهیم؟ رویکردها و راهبردها بی شمار آموزش درک خوانداری در زبان اول و خارجی، در پژوهش های انتشاریافته در طی 30 سال گذشته پدید آمده اند. ما دستاوردهای حاصل از مقالات متعدد، تحقیقات تجربی و گزارش های فنی و فراواکاوی های انجام گرفته پس از سال 2000 بررسی کرده ایم تا دیدگاه جامعی از کارامدترین رویکردها و راهبردهای آموزشی و نیز آنهایی را که در آموزش های درک خوانداری زبان اول و زبان خارجی مشترک هستند، به دست آوریم. نتایج این پژوهش به ما کمک می کند تا دریابیم چگونه مدرسان زبان می توانند درک مطلب خوانداری را آموزش دهند. این نخستین گام به سوی بکارگیری رویکردهای جدید و ابزارهای نوین در کلاس های زبان خواهد بود.
    کلیدواژگان: درک خوانداری، آموزش درک، دانش زبانی، راهبرد تدریس، یادگیری واژگان
  • فریبا یعقوبی*، بهمن نامورمطلق صفحات 207-223
    آثار ادبی به علت اینکه تنها با متن نمایان نمی شوند، همواره با عناصر تصویری یا زبانی دیگری نیز همراه هستند که مکمل متن اصلی محسوب می شوند و می توانند بر فهم خواننده در خصوص محتوای اصلی متن اثرگذار باشند. این عناصر که بر اساس قرن ها، انتشارات، نویسندگان، مردم و فرهنگ ها تغییر می کنند، توسط ژراژ ژونت که در اثر خود به نام «آستانه ها» مطالعه گسترده ای را به این موضوع اختصاص داده است، «پیرامتن ها» نامیده شده اند.
    از آنجایی که مفهوم «پیرامتنیت» موضوع جدیدی است که تاکنون به آن توجه کافی نشده است و از آنجایی که آثار اریک امانویل اشمیت سرشار از وجود پیرامتنیت هستند، این مقاله با پرداختن به یکی از این آثار تلاش می کند تا مساله چیستی و چرایی را که همواره در رابطه بین ادبیات و پیرامتنیت وجود دارد، نشان دهد. بنابراین ما در این مقاله با پرداختن به «درون متن ها» در رابطه با آثار ادبی تلاش می کنیم تا نشان دهیم که انتقال معنا تنها به متن اصلی خلاصه نمی شود و پیرامتن ها را نیز شامل می شود و با انتخاب کتاب سوموکاری که نمی توانست چاق شود به عنوان منبع مورد مطالعه، به این موضوع خواهیم پرداخت که چگونه پیرامتن ها در این اثر ظاهر می شوند و چه اثری بر فهم و تفسیر کتاب دارند.
    کلیدواژگان: اثر ادبی، پیرامتن، درون متن، برداشت خواننده، انتقال معنا
  • مجید یوسفی بهزادی * صفحات 225-240
    این مقاله قصد دارد به مطالعه تاثیر مکاتب کلاسیسیسم (تکلیف) و رمانتیسم (هوای نفس) بر پرنسس دو کلو اثر مادام دو لافایت (1693-1634 ) بپردازد. در قرن هفدهم این رمان احساسی مانند اثری اخلاق گرا با گرایش به رمانتیسم در آثار کلاسیک، مطرح بوده است. به علاوه، «عشق» و« اعتراف» برای یافتن نقش هوای نفس در عملکرد پرنسس دو موضوع اساسی اند؛ به گونه ای که حسادت و رقابت میان شخصیت ها به مرگی غم بار و حیاتی سعادتمند منجر می شود. این پند متناقض تا جایی پیش می رود که پیچیدگی رفتار قهرمان رمان وفاداری را در مقابل خیانت قرار می دهد و تعادل روانی اش را در کلاسیسیسم پویا و رمانتیسم پرشور جستجو می کند. در سبک نویسندگی مادام دو لا فایت بیداری وجدان برای رسیدن به انزوایی پرهیزگارانه در تصمیم اثربخش پرنسس متجلی می شود. بدین ترتیب، نشانه های بارز تاثیرپذیری پرنسس دو کلو از هر دو مکتب که آشکارا در تحکیم بخشیدن به شان و وقار انسانی سهم مهمی دارند را مورد ارزیابی قرار خواهیم داد .
    کلیدواژگان: پرنسس دو کلو، هوای نفس، اعتراف، مادام دو لا فایت، پرهیزگاری
|
  • Ali Abassi *, Nassim Lotfnejad Moghimi Pages 1-23
    Dans cette étude portant sur quatre pièces d’Ionesco, dramaturge contemporain, nous nous servons des outils fournis par la sémiotique afin de montrer comment se forment et évoluent la verticalité et l’horizontalité dans ces pièces. Nous allons voir Non-Isotopie de la spatialité, le sens de la verticalité, laxe vertical, Figuratif abstrait, Figuratif iconique, Isotopie spatiale de lhorizontalité et le niveau axiologique et ainsi que le montre un renversement des valeurs dans le monde de l’absurde. Nous essayerons tout simplement d’expliciter, dans la mesure du possible certaines idées philosophiques et littéraires et le théâtre de l’absurde d’Ionesco: A travers notre recherche, nous allons essayer également de répondre à cette question : comment les idées absurdes sont exprimées par Ionesco : Rhinocéros (la transformation de l’homme en rhinocéros, l’indifférence des gens et la destruction de l’humanité), Les Chaises (la solitude humaine, le vide, l’absence des personnes et l’absence de Dieu), Amédée (l’absence mutuelle de sentiments et le refoulement d’une culpabilité sans objet, le poids inconscient d’une somme de regrets et de remords) et Le Roi se meurt (la crise de la mort et l’angoisse de l’homme devant la mort). En tout cas, l’étude de la verticalité et l’horizontalité chez Ionesco dans ses quatre pièces reste le cadre théorique principal de ce travail.
    Keywords: Ionesco, Sémiotique, Verticalité, Horizontalité, Espace, Niveau axiologique
  • Danial Basanjorcid * Pages 25-42
    Dans cet article il s’agit de mettre l’accent, par une approche descriptivo-analytique, sur certains concepts qui président à la conception d’un type particulier de grammaire, à savoir la grammaire du sens. On examinera d’abord certains critères généraux de l’élaboration des grammaires. Seront ensuite décrits et analysés les concepts sur lesquels pourra se fonder une grammaire du sens. On verra comment ces concepts, issus d’une acception, d’une vision onomasiologiques du langage et la communication, créeront une sorte de corrélation entre plusieurs notions dépassant les cadres strictement linguistiques de l’entreprise de conception grammaticale. Des exemples de deux grammaires du sens viendront compléter, à la fin, les discussions théoriques.
    Keywords: grammaire, sémantique, sujet parlant, discours, usages, élaboration
  • Mehdi Afkhaminia *, Mohammad Hossein Djavari, Matin Vesal Pages 41-58
    Djalal Ale-ahmad, (1923-1969), est un écrivain dont l’œuvre, selon un bon nombre de critiques littéraires, peuvent mettre au jour les structures de la conscience collective des Iraniens. Ces structures mentionnées constituent la vision du monde de ce groupe spécifique. En fait pour l’écrivain, le récit devient un alibi pour exprimer ses soucis et ses pensées politiques afin d’écarter des idéologies et des traditions destructives qui, d’après lui, engendrent le recul culturel de la société. Le regard critique porté sur le statut de la femme iranienne, est l’un des premiers sujets qu’Ale-ahmad a abordé dans ses œuvres. En réalité, la figure féminine présentée dénonce l’image médiocre attribuée aux femmes par la société. Femme de trop, l’une des nouvelles d’Ale-ahmad, tirée d’un recueil du même nom, est en fait lillustration de la culture dominante d’une société patriarcale. Dans cet article, nous nous sommes référés aux idées sociologiques de Lucien Goldmann et ses théories de la «vision du monde» et de «la structure significative», pour démontrer que cette nouvelle est l’expression de la vision du monde d’une classe sociale et le reflet de la structure d’une société qui a formé la vie féminine iranienne. A travers des exemples pertinents tirés de Femme de trop, cet article vise à montrer que le problème social quAle-ahmad représente dans cette nouvelle, dépasse des simples soucis du personnage du récit et peut porter au jour des "homologies" entre les structures significatives du texte et les structures de la conscience du groupe social des femmes iraniennes seules et délaissées.
    Keywords: Lucien Goldmann, Analyse socio-littéraire, le réalisme social, la vision du monde, la structure significative, la figure féminine dans la littérature persane
  • Asal Derakhshan Nasab, Mahboubeh Fahimkalam *, Mohammad Reza Mohseni Pages 59-75
    Candide, le conte philosophique et le chef-d’œuvre des contes voltairiens, avec une écriture captive, simple et familière, représente les problèmes sociaux, moraux et métaphysiques de son siècle. Le conte philosophique, le sous-genre du conte, permet aux lecteurs de goûter la saveur romanesque, et de tirer en même temps des conclusions philosophiques. Le fait que les lecteurs soient attirés par les contes de Voltaire réside aussi bien que du fond que de la forme et sa structure narrative. Le conte, ce genre littéraire, aussi ancien et admirable qu’il soit, peu reconnu par les critiques et les théoriciens. Le formaliste russe, Propp, initiateur en 1928 de l’analyse structurale du conte, est le premier à appliquer une étude de la composition pour une typologie des contes merveilleux dans son livre célèbre Morphologie du conte. Bien que le travail de Propp tourne autour le conte merveilleux, ses théories possèdent une telle aptitude qui peuvent être appliquées à tous les récits. Il est d’avis qu’on peut analyser non seulement tous les récits folkloriques, mais tous les romans d’après ce modèle. Ce qui nous intéresse dans cet article, c’est l’analyse morphologique de ce conte Candide d’après les théories de Propp.
    Keywords: morphologie, conte philosophique, structure narrative, forme, fonction
  • Mahdieh Farshadjou*, Roya Letafati, Hamidreza Shairi, Mahmoud-Reza Gashmardi Pages 77-100
    L’intérêt d’une approche interculturelle dans l’enseignement-apprentissage des langues étrangères est de nos jours un fait vérifié. On constate parfois que les apprenants du FLE, tout en connaissant le sens des mots et les structures syntaxiques éprouvent un sentiment profond d’insécurité lors des échanges linguistiques-culturels. Orienter la didactique du FLE vers une perspective interculturelle favorisant la rencontre avec l’autre conduit à réfléchir sur une base appropriée. La littérature est l’un des moyens pour accéder à la conscience d’autrui telle qu’elle est reconstruite. Les dialogues des textes littéraires sont des actes de communication et aussi un acte dialogique qui appellent à la présence d’autrui. Dans cet article, après avoir exploré le concept de l’autre, nous analyserons le statut de la littérature en FLE et l’apport de l’introduction des dialogues des textes littéraires pour la compréhension de l’autre, dans le contexte de l’enseignement du FLE à l’apprenant iranien.
    Keywords: interculturel, enseignement-apprentissage, autre, dialogue des textes littéraires, apprenant iranien
  • Mahnaz Rezai *, Samira Ahansaz Salmasi Pages 101-128
    Le XXe siècle se caractérise par de multiples conflits décisifs dans le destin des pays. De nombreuses œuvres littéraires se proposent alors pour la trame l’histoire des ardents révolutionnaires qui se tiennent dans la coulisse. L’Ile de l’errance de Dânechvar et La Condition Humaine de Malraux en constituent des exemples. Dans ces deux romans, les effets destructifs liés à la révolte sont analysés à plusieurs niveaux : étude des changements survenus au niveau de l’infrastructure, analyse des troubles comportementaux chez le peuple traumatisé et l’observation attentive des modifications imposées aux idéologies dominant sur la société. Les deux récits partagent non seulement les fonds communs mais ils s’approchent également sur le plan stylistique. L’Ile de l’errance manifeste le contexte sociopolitique de l’Iran avant la Révolution. Le social s’y est caché derrière le symbolique des mots. Cette œuvre entre dans la lignée des romans politiques comme La Condition humaine de Malraux qui situe l’action dans une Chine occidentalisée où les personnages ressortissants de divers pays s’engagent dans l’histoire de la Chine.
    Cet article propose une lecture sociopolitique des deux romans en question. Nous allons établir une analyse comparée entre les deux œuvres par l’étude des éléments qui constituent leur univers sociopolitique. Passant en revue quelques notions de la sociologie de la littérature et les théories de la littérature comparée, nous visons à étudier les divers codes sémantiques, syntaxiques et stylistiques communs à deux textes, à travers lesquels sont articulés les faits sociaux.
    Keywords: Simine Dânechvar, André Malraux, schémas sociopolitiques, étude sémantique, étude formelle
  • Sedigheh Sherkatmoghaddam, Mohammad Ziar* Pages 129-150
    Cette recherche a pour objectif de suivre les traces du style célinien dans la Visite de nouvel an, Imprécation de la terre et Une pierre posée sur une tombe de l’écrivain iranien Djalâl Al-e Ahmad. La littérature française exerce depuis un siècle une grande influence sur la littérature persane. En étudiant les œuvres de ces deux écrivains, on constate, comme chez d’autres grands écrivains d’ailleurs, que leur style fait partie intégrante de leur identité. Chez Céline et Al-e Ahmad le style a deux traits distinctifs: la nervosité ou la mauvaise humeur qui s’en dégage et la brièveté ou la densité (le style télégraphique) qui s’en écoule. Effectivement l’écriture de l’un et de l’autre emprunte beaucoup à la langue parlée. En lisant leurs œuvres, le lecteur a l’impression que c’est l’auteur lui-même qui parle directement, décrit et pose des questions. «L’émotion» et «la densité» sont donc deux termes essentiels pour saisir la subtilité du style célinien et sa contribution à la formation et au développent de la prose al-e ahmadienne. Il ne s’agira évidemment pas pour nous dans les limites de cet article, d’évoquer un processus spécifique de la comparaison, mais plutôt de rendre compte des traits communs sous forme d’une approche stylistique, notamment en ce qui concerne les idées croisées.
    Keywords: Al-e Ahmad, Céline, style, oralité, densité
  • Dominique Torabi- Carnoy, FatÉmeh BaghÉrian* Pages 151-171
    Le Salon du Wurtemberg de Pascal Quignard, écrit sous forme d’autobiographie fictive, représente un véritable voyage dans le temps et dans la mémoire. Pourtant il a renouvelé visiblement les lois du genre auquel il appartient si bien qu’il est parfois considéré comme une «antibiographie». Dans ce roman, les souvenirs obsessionnels ne cessent de hanter le personnage. Parallèlement, le narrateur fait une tentative pour s’arracher à ce temps multiplié. La présente étude se propose d’analyser la manière dont le narrateur procède à la représentation du monde romanesque et de déterminer les manipulations qu’il effectue dans les structures temporelles. Nous serons ainsi en mesure de préciser les mécanismes qui ont déclenché cette répétition et de connaître l’aboutissement de la tentative du narrateur pour y remédier. La narratologie, qui porte essentiellement sur le «discours narratif» est bien placée pour étudier le rôle de ce sujet interposé entre l’histoire et le texte. Elle nous permet d’examiner les rapports qu’entretiennent les deux temporalités (celle de l’histoire et celle du récit), et de découvrir la cause de cette répétition ainsi que ses conséquences sur la manière de la représentation du monde romanesque.
    Keywords: Quignard, temps, passé, mémoire, répétition, narration
  • Amirreza Vakilifard * Pages 173-206
    L’enseignement de la compréhension est un grand défi. Beaucoup d’enseignants de langue ont reçu peu ou pas de formation sur la façon d’enseigner la compréhension dans leurs cours. En conséquence, plusieurs éducateurs planifient leurs leçons de compréhension avec une connaissance pédagogique limitée (Block, Gambrell et Pressley, 2002). Les chercheurs ont démontré que la situation actuelle de l’enseignement de la compréhension en lecture dans les classes de langue ne s’est pas sensiblement améliorée au cours des 30 dernières années (Dewitz et al., 2010). Cette étude tente de répondre à la question de recherche suivante : comment et par quels outils pouvons-nous enseigner efficacement aux apprenants la compréhension en lecture? Plusieurs approches et stratégies spécifiques à l’enseignement de la compréhension en lecture en langue première et en langue étrangère ont émergé dans les recherches publiées au cours des 30 dernières années. Nous avons synthétisé les résultats de nombreux articles, des recherches expérimentales et rapports techniques ainsi que des méta-analyses effectuées après l’année 2000 pour relever et fournir une vue d’ensemble complète des approches et des stratégies d’enseignement les plus efficaces et les plus communes et de l’enseignement de la compréhension en langue première et en langue étrangère. Les résultats de cette recherche nous aident à voir comment les enseignants de langue peuvent enseigner la compréhension en lecture, ce qui serait une première étape vers l’adoption de nouvelles approches et de nouveaux outils dans les cours de langue.
    Keywords: Compréhension en lecture, Enseignement de la compréhension, Connaissances linguistiques, Stratégie denseignement, Apprentissage du vocabulaire
  • Fariba Yaghoobi *, Bahman Namvarmotlagh Pages 207-223
    Du fait que les œuvres littéraires ne se manifestent pas comme un texte nu et qu’elles sont toujours accompagnées des éléments picturaux ou verbaux, ceux-ci, étant des facteurs supplémentaires au texte principal, pourront évidemment influencer la réception du lecteur par rapport au thème principal du texte. Ces éléments-là qui varient selon les époques, éditions, auteurs, public et cultures, sont nommés par Gérard Genette des paratextes auxquels il a consacré une vaste étude dans son œuvre intitulée Seuils (1987).
    Etant donné que la «paratextualité» est un sujet récent auquel on n’a pas prêté assez d’attention jusqu'à présent et que les œuvres d’Éric Emmanuel Schmitt en attestent une forte présence, nous avons décidé de traiter l’une de ces œuvres dans cet article, en supposant qu’elle puisse illustrer la problématique toujours actuelle du rapport entre la littérature et le paratexte. Nous nous sommes donc intéressés aux péritextes et nous avons essayé de démontrer que dans les œuvres littéraires, la transmission du sens ne se réduit pas au texte principal mais aussi aux paratextes. En prenant Le sumo qui ne pouvait pas grossir, en tant que notre objet d’études, nous allons aborder comment le paratexte se manifeste dans cette œuvre et préciser le rôle qu’il peut jouer dans la compréhension et l’interprétation du texte.
    Keywords: œuvre littéraire, paratexte, péritexte, réception du lecteur, transmission du sens
  • Majid Yousefi Behzadi * Pages 225-240
    Cet article a pour but d’étudier La Princesse de Clèves de Madame de la Fayette (1634-1693) dans l’idée de découvrir l’impact du Classicisme (le devoir) et du Romantisme (passion) sur ce roman sentimental considéré comme une œuvre moraliste au XVIIème siècle. En outre, «l’amour» et «l’aveu» sont deux termes essentiels pour trouver le rôle de la passion débridée dans l’attitude de la princesse de sorte que la jalousie et la rivalité entre les personnages du roman mènent à une mort tragique et à une vie chaste. Cette leçon paradoxale améliore le fonctionnement de cette étude pour ainsi dire que la complexité du tempérament de l’héroïne oppose la fidélité à l’adultère jusqu’ à ce qu’elle trouve son équilibre mental dans le classicisme cohérent et le romantisme exaltant. De même, dans le style romanesque de Madame de la Fayette, l’éveil de la conscience se fait par une solitude vertueuse liée à la décision efficace de la princesse. Ainsi, on tentera d’examiner les traits caractéristiques de l’influence subie de La Princesse de Clèves de ces deux écoles ayant renforcé la dignité humaine grandement.
    Keywords: Madame de la Fayette, La Princesse de Clèves, la passion, laveu, la vertu