فهرست مطالب

معرفت سیاسی - سال نهم شماره 2 (پاییز و زمستان 1396)
  • سال نهم شماره 2 (پاییز و زمستان 1396)
  • 140 صفحه، بهای روی جلد: 70,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1396/12/28
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمد عابدی * صفحه 5
    «تفسیر سیاسی»، بخشی از علوم انسانی اسلامی است که تاکنون تلاش ویژه ای برای ساماندهی آن به عمل نیامده، و سوالات بسیاری پیرامون آن مطرح شده است. از جمله اینکه مبانی، اصول و قواعد معینی برای عملیات تفسیری، با رویکرد سیاسی را می توان معرفی کرد، این مبانی، اصول و قواعد کدام اند؟ گام نخست، معرفی «مبانی فلسفه علمی تفسیر سیاسی» پس، کشف مبانی دانشی و استخراج اصول و در نهایت، قواعد تفسیر سیاسی است. ناظر بر گام اول، فرضیه این است که می توان مبانی فلسفه علمی تفسیر سیاسی قرآن را کشف و معرفی کرد. جمع آوری اطلاعات این پژوهش، کتابخانه ای است و تحقیق به روش توصیف و تحلیل صورت گرفته است.
    کلیدواژگان: مبانی تفسیر، فلسفه علم، تفسیر سیاسی، فلسفه تفسیر سیاسی
  • مهدی قربانی * صفحه 29
    وحدت و کثرت، یکی از مسائل مهم در تاریخ فلسفه سیاسی است که گرایش فیلسوف سیاسی به هریک از آنها، می تواند در همه ابعاد فلسفه سیاسی ایشان تاثیرگذار باشد. در طول تاریخ، فیلسوفان سیاسی دیدگاه های مختلفی را در مواجهه با این دو مسئله بیان نموده اند. جایگاه صدرالمتالهین در تاریخ فلسفه اسلامی، ما را بر آن داشت تا این مسئله را در فلسفه سیاسی متعالیه بررسی نماییم. فیلسوفان سیاسی، در مواجهه با وحدت و کثرت گاهی رویکرد افراطی در پیش گرفته اند. گاهی نیز در مسیر اعتدال حرکت کرده اند که از آن، به وحدت گرایی و کثرت گرایی معتدل تعبیر می شود. در رویکردهای افراطی، طرفداران وحدت به نفی کثرت و طرفداران کثرت به نفی وحدت می پردازند. در صورتی که رویکرد اعتدالی بر آن است تا تعادلی میان وحدت و کثرت، در ساحت سیاست برقرار نماید. صدرالمتالهین، با رویکرد اعتدالی با وحدت و کثرت مواجه شده و بر ضرورت هر دوی آنها در زندگی سیاسی تاکید کرده است. رویکرد وی مبتنی بر مبانی ایشان در حوزه هستی، انسان و غایت است که توجه هم زمان به وحدت و کثرت را ضروری می کند. وقتی مولفه های مرتبط با وحدت گرایی و کثرت گرایی در فلسفه سیاسی متعالیه مورد بررسی قرار می گیرد، رویکرد اعتدالی در مواجهه با آنها کاملا مشهود است؛ به گونه ای که وی تلاش می کند میان مولفه های مربوط به وحدت گرایی و کثرت گرایی افراطی اعتدال برقرار نماید.
    کلیدواژگان: وحدت گرایی، کثرت گرایی، وحدت گرایی و کثرت گرایی معتدل، فلسفه سیاسی متعالیه
  • مجتبی زارعی * صفحه 49
    رهیافت نهادگرایی، یکی از از رهیافت های مهم در عرصه اندیشه ی سیاسی، به شمار می رود که علاوه بر قابلیت تبیینی، می توان آن را یکی از دیرپاترین روش های تبیینی اندیشه سیاسی دانست. این رهیافت را می توان به دو شعبه نهادگرایی قدیمی و نهادگرایی جدید، تفکیک کرد. بررسی تاریخ تحولات رهیافت نهادگرایی، به طور همزمان، مشتمل بر پژوهشی در رابطه با تاریخ اندیشه سیاسی نیز می باشد. رهیافت سیاسی فطرت گرا را نیز می توان صورتبندی سیاست بنا بر استلزامات مبانی اسلام، تعریف کرد. دستاورد مقایسه تطبیقی میان رهیافت نهادگرایی و رهیافت سیاسی فطرت گرا، بیان قدرت تبیینی رهیافت سیاسی فطرت گرا و یادآور شدن خطاهای نظری نهادگرایی است. این پژوهش با روشی تحلیلی، تفسیری و مقایسه ای صورت گرفته است.
    کلیدواژگان: نهادگرایی، اندیشه سیاسی فطرت گرا، امر سیاسی، اخلاق
  • محمد مبینی * صفحه 67
    جهان امروزی، نه در کنترل ماست و نه قابل پیش بینی است؛ نه می توان منتظر اقدامات و حرکات ماند و نه می توان عکس العملی نشان نداد؛ زیرا علت، شدت و جهت تغییرات مشخص نیست. بنابراین، دیدگاه مبتنی بر محیط در شرایط فعلی برای کشور امکان پذیر نیست؛ انتخاب «استراتژی مبتنی بر منابع»، عقلایی و هوشمندانه می باشد.
    هدف این پژوهش، بررسی میزان ضرورت «پارادایم مبتنی بر منابع»، در ساخت درونی نظام می باشد. «پارادایم مبتنی بر منابع»، به عنوان چارچوب نظری تحقیق می باشد. روش پژوهش، به صورت کیفی و با به کارگیری روش دلفی فازی و با مراجعه به 13 نفر از خبرگان صورت گرفته است. پس از سه دور نظرسنجی از افراد صاحب نظر، مولفه ها و شاخص های ساخت درونی نظام جمهوری اسلامی ایران شناسایی گردید. نتایج تحقیق نشان داد که در بعد اقتصاد، مولفه اقتصاد مقاومتی؛ در بعد سیستم های اجتماعی، همبستگی اجتماعی؛ در بعد سیاست، هم افزایی در سیاست و در بعد تکنولوژی، قطع وابستگی به خارج، به عنوان مولفه های اصلی ساخت درونی نظام محسوب می گردند.
    کلیدواژگان: پارادیم مبتنی بر منابع، ساخت درونی نظام، اقتصاد مقاومتی، همبستگی اجتماعی
  • سیداحمد رهنمایی * صفحه 93
    این پژوهش به بررسی ظرفیت های ویژه تربیت ولایی جهادی در پایه ریزی تمدن جهانی اسلام می پردازد. سوال اساسی این است که تربیت ولایی جهادی، از چه ظرفیت هایی در دو سطح ملی و فراملی، برای برپایی تمدن جهانی برخوردار می باشد؟ در پاسخ به این سوال، به روش توصیفی تحلیلی، رابطه هم افزایی روحیه جهادی و ولایت مداری و نقش ترکیبی این دو عامل، در ایجاد زمینه برپایی تمدن جهانی روشن خواهد شد. در این میان، اشاره به دستاوردهای انقلاب اسلامی در داخل کشور، منطقه و شرق و غرب، به مثابه بخشی از ظرفیت های تربیت ولایی جهادی کافی است تا نشان آشکاری از قابلیت ها و شایستگی ها و جلوه های این نوع تربیت، برای ایفای نقش در عرصه بین الملل و تحقق تمدن جهانی به دست دهد. تربیت ولایی جهادی در جایگاه تربیتی پیشرو، پیش برنده، جهت بخش، با چشم اندازی روشن نه تنها در تراز انقلاب اسلامی و منویات بنیان گذار کبیر آن قرار می گیرد، بلکه می تواند تحقق بخش اهداف و آرمان های متعالی نظام اسلامی در سطح تمدن جهانی باشد.
    کلیدواژگان: تربیت ولایی، جهادی، ظرفیت تربیتی، تمدن جهانی، رابطه هم افزایی روحیه جهادی و ولایی
  • قاسم روان بخش * صفحه 111
    جریان های سیاسی در جمهوری اسلامی ایران را می توان در سه طیف اسلامی، سکولار و التقاطی طبقه بندی کرد. کارگزاران به مثابه جریانی که در دهه دوم انقلاب و متاثر از کانون های قدرت شکل گرفتند، در زمره گروه های التقاطی قرار می گیرد که بر اساس تفکر سکولاریستی شکل پذیرفته است. این جریان، اسلام را فاقد ساختار حکومت دانسته، معتقد است: باید ساختار حکومت را از لیبرالیسم، وام گرفت. اصول و مبانی فکری کارگزاران را می توان اقلی دانستن دین، نسبی گرایی، علم گرایی و تجربه گرایی، اصالت بخشیدن به مبارزه و ضدیت با تفکر اجتهادی برشمرد. این شاخص ها به روشنی بیانگر این است که این جریان، دارای افکار التقاطی در ساحت ارزش های سیاسی است. این نوشتار با رویکرد تحلیلی و انتقادی، به بحث از مشروعیت، ساختار، حقوق و وظایف حزب کارگزاران در اندیشه و عمل می پردازد.
    کلیدواژگان: حزب کارگزاران، التقاط، انديشه التقاطي، ارزش سياسي، مشروعيت
  • صفحه 127
|
  • Mohammad Abedi * Page 5
    Political interpretation is a part of the Islamic humanities. No considerable effort has been made so far to organize this subject and many questions have been raised about it. One of the questions raised in this regard is about whether or not there are certain principles and rules for making interpretations by using a political approach and what they are. First the “basic principles of the scientific philosophy of political interpretaion", and then the scientific principles are established to finally draw up the rules of political interpretation. With regard to the first step, this paper holds that the basic principles of the scientific philosophy of the political interpretation of the Quran can be laid down. A descriptive and analytical method is used for conducting this research and a library-based method is used for collecting the data.
    Keywords: principles of interpretation, philosophy of science, political interpretation, the philosophy of political interpretation
  • Mehdi Ghorbani * Page 29
    Monism and pluralism are among the important issues in the history of political philosophy, and the tendency of political philosophers towards any of them can affect all the aspects of their political philosophy. Throughout history, political philosophers have presented various different views on these two issues. Sadr al-Muta’llehinn’s position in the history of Islamic philosophy urges us to examine this issue in the transcendent philosophy. Political philosophers sometimes adopt an extreme approach to monism and pluralism and sometimes, however, they take a moderate position moderation, which is referred to as moderate monism and pluralism. The proponents of extreme approach to monism deny plurality and the supporters of extreme plurality deny monism, whereas adopting a moderate approach strikes a balance between monism and plurality in the political arena. Sadr al-Muta’hellin adopts a moderate approach to monism and pluralism and emphasizes on the necessity of either of them in political life. Sadr al-Muta’hellin’s approach is based on his principles in existence, man and finality, and stresses the necessity of paying attention to monism and plurality simultaneously. When we review the components of monism and pluralism in transcendent political philosophy, we notice that the moderate approach which he adopts is quite evident and he tries to strike a balance between the components of extreme monism and pluralism.
    Keywords: monism, pluralism, moderate monism, pluralism, transcendent political philosophy
  • Mojtaba Zarei * Page 49
    The approach of institutionalism is considered one of the important approaches to political thought, which, in addition to its explanatory ability, is considered one of the most long-standing explanatory methods of political thought. This approach can be classified into two types: old institutionalism and new institutionalism. The simultaneous study of the history of the development process of the institutionalist approach involves a study of the history of political thought. The political nature-oriented approach can also be defined as the formulation of a policy based on the implications of the principles of Islam. The results of the comparison between institutionalist approach and naturalistic political approach shows the explanatory power of the political nature-oriented approach and highlights the theoretical flaws of institutionalism. An analytical, interpretive and comparative method is used in this research.
    Keywords: institutionalism, nature-based political thought, political issue, ethics
  • Mohammad Mobini * Page 67
    Today, the world is neither under our control nor predictable; since the cause, intensity and direction of changes are unclear, we can neither expect actions and measures to be taken, nor can we be indifferent. Therefore, it is not possible in the current situation to adopt an environment-based approach for the country and it will be sensible to focus on a "resource-based strategy”. The purpose of this research is to see to what extent it is necessary to use a "resource-based paradigm" in the internal organization of the system. "Resource-based paradigm" is the theoretical framework of this research. Fuzzy Delphi method was used and 13 experts were consulted to qualitatively conduct this research. After three rounds of opinion polls, the components and indices of the internal organization of the government system of the Islamic Republic of Iran were identified. The research results show that in the field of economy, resistance economy, in the area of social systems, social solidarity, in the field of politics, policy coherence and in the field of technology, not depending on foregin aid constitute the main components of the internal organization of the system.
    Keywords: resource-based paradigm, internal organization of system, resistance economics, social solidarity
  • Sayed Ahmad Rahnemaei * Page 93
    This study examines the special capacities of wilaei-jihadi education for the creation of Islamic civilization. The main question of this paper is: what are the spiritual, religious, political, legal, cultural and social capacities of wilayei-jihadi education, on a national scale and transnational scale, for creating a universal civilization? Using a descriptive-analytical method, this paper offers an answer to this question by demonstrating the synergistic relationship between jihadi and wilayei spirit and the combined role of these two factors in preparing the ground for the creation of Islamic civilization. In this regard, this paper refers to the prominent role of the Islamic Revolution he country the region, and the East and West, which represents part of the capacities of wilaei- jihadi education, to demonstrate the capabilities, competencies and effects of this type of education and the international role it plays in the realization of Islamic civilization. Wilayei- Jihadi education has a leading, progressive and direction-setting educational role; it has a bright prospect, which not only falls whithin the scope of the Islamic Revolution and the aspirations of the great founder of the Revolution, but can also contribute to accomploishing the lofty goals and ideals of the Islamic system within the scope of Islamic civilization.
    Keywords: wilayei-Jihadi education, educational capacity, Islamic civilization, the synergic relationship between wilayei, Jihadi spirit
  • Qasim Ravanbakhsh * Page 111
    The political trends in the Islamic Republic of Iran can be classified into three kinds: Islamic, secular, and eclectic divisions. As a political trend, Kargozaran which came under the influence of the centers of power in the second decade of the Revolution is an eclectic group whose thoughts are based on secularism. This trend holds that Islam does not have an administrative structure and that it has to be borrowed from liberalism. The ideological principles of Kargozaran are: underestimating religion, relativism, scientism and empiricism, authentication of fighting and opposing the idea of ijtihad. These indicators clearly show that this trend adopts eclectic ideas inas far as political values are concerned. Using an analytical and critical method, this paper discusses the legitimacy, structure, rights and duties of Kargozaran party in theory and practice.
    Keywords: Kargozaran party, eclecticism, eclectic thought, political value, legitimacy