فهرست مطالب

پژوهش های ترجمه در زبان و ادبیات عربی - پیاپی 17 (پاییز و زمستان 1396)
  • پیاپی 17 (پاییز و زمستان 1396)
  • 156 صفحه، بهای روی جلد: 60,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1397/01/15
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مقاله پژوهشی
  • حمیدرضا حیدری*، فاطمه کاظمی صفحات 9-30
    بررسی گرایش مترجم به هنجارهای متن مبدا و یا هنجارهای متن مقصد از موضوعات مهم واساسی درمطالعات ترجمه است. ترجمه در حالت نخست به ترجمه بسنده و در حالت دیگر به ترجمه پذیرفته نامیده می شود. مترجم ادبی در فرایند ترجمه گاه بر اساس بسندگی و گاه بر مبنای پذیرفتگی عمل می کند. در این پژوهش بر آنیم بسندگی و پذیرفتگی را در ترجمه ای که مرحوم دکتر حسین خدیوجم در فصل های «بر مردگان چوب مزنید» و «گرفتار سه زندان» از کتاب «مع ابی العلاء فی سجنه» طه حسین به دست داده است، مورد بحث قرار دهیم. این پژوهش به روش توصیفی و تحلیلی به این نتیجه می رسد که ترجمه خدیوجم بر مبنای جمع بین بسندگی و پذیرفتگی است و تا حد زیادی تحت تاثیر اصل پذیرفتگی در ترجمه است.
    کلیدواژگان: بسندگی، پذیرفتگی، تعادل زبانی، ترجمه معنایی و ارتباطی
  • محمد فرهادی، سیدمحمود میرزایی الحسینی*، علی نظری صفحات 31-54
    ترجمه به عنوان روشی برای آشنایی با آداب و فرهنگ دیگر ملت ها از دیرباز مورد توجه بوده است و همواره دو رویکرد مبداگرا و مقصد گرا داشته است و هر یک از این دو رویکرد طرفداران خاص خود را داشته اند. آنتوان برمن یکی از نظریه پردازان مبداگرای علم ترجمه است که در نظریه خود با عنوان «گرایش های ریخت شکنانه»، سیزده عامل انحراف در ترجمه را برمی شمارد که «اطناب» و «توضیح» از آن جمله است. این مقاله بر آن است که با استفاده از روش تحلیلی توصیفی، این دو مورد را در ترجمه فارسی انصاریان از صحیفه سجادیه نقد و بررسی کند تا میزان انحرافات موجود در ترجمه وی را بر اساس نظریه مذکور مشخص کند. لذا ابتدا به نظریه برمن اشاره، و در ادامه، به نقد و بررسی موارد بالا پرداخته می شود و در مواردی که لازم می نماید، ترجمه پیشنهادی نیز ارائه خواهد شد. دستاوردهای این پژوهش حاکی از آن است که اطناب های موجود در ترجمه انصاریان در پنج مقوله کلی «اطناب احترامی»، «باهم آیی»، «مترادف عربی و فارسی» و «مترادف غیرعربی و فارسی» و سایر اطناب ها، و توضیح در سه محور «بینامتنی با قرآن»، «ذکر مضاف های محذوف» و سایر توضیحات نمود پیدا می کند که بیشترین این موارد، مخل موسیقی متن و ایجاز نهفته در آن شده است.
    کلیدواژگان: آنتوان برمن، گرایش های ریخت شکنانه، صحیفه سجادیه، اطناب، توضیح
  • اویس محمدی *، علی بشیری، زین العابدین فرامرزی صفحات 55-78
    مجموعه عشق با صدای بلند، گزیده ای از اشعار نزار قبانی است که احمد پوری آن را به واسطه زبان انگلیسی به فارسی بازگردانده است. در روند این ترجمه ادبی از عربی به انگلیسی و آنگاه به فارسی، تغییراتی در گفتمان های حاکم بر متن صورت گرفته که رصدپذیر است. از جمله این گفتمان ها می توان به گفتمان مذهبی دینی، ملی قومی و ساختارشکن و سیاسی اشاره کرد که در روند ترجمه دچار تغییر یا احیانا حذف شده اند. در این مقاله برآنیم که با تحلیل گفتمان یا سخن کاوی متن اصلی و متن ترجمه این تغییرات را بررسی و تحلیل کنیم. آنچه در این بررسی شاهد آن هستیم، نشانگر آن است که در ترجمه، در گفتمان هایی چون ملی قومی، سیاسی، ساختارشکن و دینی، تغییراتی چون حذف، انتخاب برابرنهاد نامناسب و گاهی تغییرات برای از بین بردن تنش موجود در متن اصلی به شکلی آگاهانه صورت گرفته است.
    کلیدواژگان: نقد ترجمه، نزار قبانی، تحلیل گفتمان، ترجمه شعر
  • فرشید ترکاشوند*، نجمه قائمی صفحات 79-98
    بافت فرهنگی از جمله مباحث مطرح در معناشناسی است که در فهم متن، به ویژه متون ادبی کارایی بسزایی دارد. هر متنی برخاسته از اندیشه و فرهنگ فردی و جمعی است و در این میان، برخی واژگان موجود در آن، گفتمان فرهنگی خاصی دارند که چالش های اساسی در ترجمه ایجاد می کنند. گفتمان و نگرش گفتمانی متن را در کنار بافت و عناصر تشکیل دهنده آن، به ویژه عناصر فرهنگی در نظر می گیرند. در این پژوهش به دنبال آن هستیم تا به جستجو و تحلیل واژگان گفتمان مدار در گلستان سعدی و ترجمه عربی آن از محمد الفراتی بپردازیم. بنابراین، با روش توصیفی تحلیلی به واژگان مورد نظر از منظر بافت و گفتمان فرهنگی توجه می کنیم. در گلستان سعدی، واژگانی را می توان یافت که در شکل گیری معنا و هویت معنایی متن نقش کلیدی دارند. در جستار پیش رو، واژگانی چون «رند»، «درویش»، «پارسا»، «اعیان»، «خداوند جهان» و «قلندر» با توجه به بافت و گفتمان فرهنگی گلستان سعدی به نوعی نقش القاکننده معانی عمیق برخاسته از فرهنگ فردی وی را دارند.
    کلیدواژگان: ترجمه، بافت فرهنگی، واژگان گفتمان مدار، گلستان سعدی، روضهالورد، محمد الفراتی
  • علیرضا نظری * صفحات 99-124
    در رابطه زبان و تفکر، هنوز هم سخن از فرضیه نسبیت زبانی می تواند بحث برانگیز باشد. این فرضیه که بیشتر به نام ادوارد ساپیر و لی وورف شناخته می شود، بر کیفیت تاثیر زبان بر تفکر استوار است. در نوع افراطی آن، این «زبان» است که تعیین کننده و جهت دهنده اندیشه است و در نوع خفیف آن، زبان در بخش هایی از تفکر اثر می گذارد. مبنای فرضیه این است که گویشوران هر زبان از دریچه زبان خود با جهان مواجه می شوند و آن را ادراک می کنند. لذا تفاوت های زبانی بعضا منجر به تفاوت در جهان بینی نیز می شود. طبیعتا ترجمه نیز که انتقال داده ها از زبانی به زبان دیگر است، از چنین نسبیتی متاثر خواهد بود. این مقاله، با روش توصیفی تحلیلی به دنبال مقوله بندی نسبیت های متمایز در زبان عربی و تاثیر آن بر ترجمه متون عربی، به ویژه متون کهن به فارسی است. به نظر می رسد که بر اساس خاستگاه متمایز عربی از فارسی و ابعاد متفاوت فرهنگی پیش از اسلام، بتوان مقوله هایی از نسبیت را در نوع خفیف ملاحظه کرد که فهم و ترجمه متون عربی را با چالش های خاصی مواجه سازد. سوال مبنایی این پژوهش، تبیین مقوله های دستوری و قاموسی نسبیت و چگونگی تاثیر آن بر ترجمه از عربی خواهد بود و سرانجام بدین نتیجه می رسیم که مقوله های زمان، عدد و جنسیت در افعال، برخی ساخت های صرفی، رنگ، توصیفات و اعمال و نیز برخی پدیده های طبیعی از جمله مواردی هستند که نشان می دهند زبان عربی خصوصا در دوره های اولیه آن، به مراتب جزئی نگرتر از فارسی است و به عبارت دیگر، جهان خارج را با برش های بیشتری تقطیع می کند و توجه خاص مترجمان را در این زمینه می طلبد.
    کلیدواژگان: نسبیت زبانی، ترجمه، تفکر، عربی، فارسی
  • محمد رحیمی * صفحات 125-148
    بررسی و نقد چگونگی انتقال عناصر فرهنگی داستان فارسی شکر است اثر محمدعلی جمال زاده از فارسی به عربی با استفاده از الگوی پیتر نیومارک در تقسیم بندی مقوله های فرهنگی و راهکارهای ترجمه آن، هدف این پژوهش است. مهم ترین یافته های پژوهش حاضر که با روشی توصیفی تحلیلی نوشته شده، بیانگر این مطلب است که داستان فارسی شکر است تمام پنج دسته مقوله فرهنگی مورد نظر نیومارک را دارد و مترجم برای ترجمه این داستان، بیشتر از راهکار «معادل فرهنگی» سود جسته است و بدین صورت، ترجمه ای مخاطب محور ارائه کرده است.
    کلیدواژگان: فارسی شکر است، ترجمه عربی، مقوله های فرهنگی، پیتر نیومارک
|
  • Hamidreza Heidari *, Fatemeh Kazemi Pages 9-30
    Investigation of the translator’s inclination towards the norms of the source text or the norms of the target text is one of the most important issues in translation studies. The translation in the first state is called sufficient translation and, in another case, is called accepted translation. Literary text translator sometimes acts upon sufficiency and sometimes acts upon acceptability. In this study, we intend to discuss the sufficiency and acceptability in the translation of the late Dr. Hasan Khadiv Jam in the chapters "Don’t Cudgel the Dead” and "Caught in Three Prisons” from Taha Hussein's book” With Abu Al-A’la in Prison." This study is descriptive-analytical, and it concludes that Khadiv Jam’s translation is based on the sum of sufficiency and acceptability and is largely influenced by the principle of acceptability in translation.
    Keywords: Sufficiency, Acceptability, Linguistic balance, Semantic, communicative translation
  • Mohammad Farhadei, Mahmood Mirza Al-Hosseini *, Ali Nazari Pages 31-54
    Translation has long been considered as a way to become familiar with the customs and culture of other nations and has always had two origin-oriented and target-oriented approaches, and these two approaches each have their own advocates. Antoine Burman is one of the origin-oriented theorists of translation science, who, in his theory of "disruptive tendencies," lists thirteen cases that cause distortion in translation including “verbosity” and “explanation.” This paper intends to critique the two cases in the Persian translation of Ansariyan from Sahifeh Sajjadiyah using the descriptive-analytical method to determine the extent of the deviations in his translation based on the theory mentioned above. Hence, first, referring to Berman''s theory, this paper proceeds to criticize and investigate the issues mentioned above and, in cases where it is required provides a suggested translation.The findings of this study indicate that the verbosity in the translation of Ansarian is presented in five general categories.: respect, collocation, Arabic and Persian synonyms, non-Arabic and Persian synonyms, and other verbosities; and explanation is presented in three axes of intertextual with the Qur''an, the mention of blessings, and other explanations that most of these disrupt the textual music and its hidden briefness.
    Keywords: Antoine Berman, Deconstructive trends, Sahifeh Sajjadieh, Verbosity, Description
  • Oveis Mohamadi *, Ali Bashiri, Zein Al Abedin Faramarzi Pages 55-78
    Love in loud voice is a translation of a selection of poems by Nazar Qobbani, a famous Syrian poet, which has been translated by Ahmad Pouri from English into Persian language. In the process of this literary translation from Arabic into English, and then into Persian, there have been some changes in the dominant discourses on the text that can be observed, including religious, national- ethnic and structure-breaking and political discourse that have been changed or eliminated in the process of the translation. In this paper, we are going to examine the original and translated text based on discourse analysis and then, analyzing the change of Socioculturalelements in the process of translation. What we see in this study indicates that in this translation, in the discourses such as national, ethnic, political, structure-breaking and religious ones, the changes like deletion, selection versus an inappropriate equivalent, and sometimes changes to eliminate the tension existing in the original text has been made consciously.
    Keywords: Critique of translation, Nazar Qobbani, Discourse analysis, Translation of poems
  • Farshid Torkashvand *, Najmeh Ghaemi Pages 79-98
    Cultural context is one of the topics discussed in semantics which has great efficiency in understanding the text and in particular literary texts. Each text derives from individual and collective thought and culture in which some of their vocabularies contain special cultural discourse that translates into fundamental challenges. Discourse and the discursive attitude of the text are considered along with the texture and its constituent elements and in particular the cultural elements. In this research, we are looking to search and analyze the discourse vocabulary in Sadi’s Golestan and its Arabic translation by Mohammed Al- Furati. Therefore, with the descriptive-analytical method, we have considered the vocabulary from the point of view of the context and cultural discourse. In Sadi’s Golestan, there are words that play vital roles in the formation of meaning and semantic identity of the text such as Rand, Darwish, Parsa, the Lords of the World, and Qalandar. Due to the context and cultural discourse of Golestan, Saadi has somehow played the role of the deep meaning of his personal culture.
    Keywords: Cultural context, Discourse centered words, Sadi's Gulistan, Rozeh Alvard, Muhammad al-Furati
  • Alireza Nazari * Pages 99-124
    In relation to language and thought, discussion of language relativity can still be controversial. This hypothesis, more often known as “Sapir–Whorf hypothesis” is based on how language impacts on thought. In its extreme form, it is language that determines and directs thought, and in its mildest form, language affects parts of thinking. The basis of this hypothesis is that the speakers of every language encounters and conceptualizes the world through their own language. Therefore, linguistic differences sometimes lead to differences in the worldviews. Naturally, translation, which transmits data from one language to another, will be affected by such relativity. This article, by a descriptive-analysis, seeks to categorize distinct relativities in Arabic and its effect on the translation of Arabic texts, especially ancient texts into Persian. It seems that based on the distinct Arabic origins of Persian and different pre-Islamic cultural dimensions it would be possible to consider categories of mild relativity in order to confront the translation of Arabic texts with particular challenges. The basic question of the research is to explain the grammatical categories of relativism and how it affects the translation from Arabic. This ultimately leads to the conclusion that the categories of time, number, and gender in verbs, some conjugations, color, descriptions, as well as, some natural phenomena indicate that Arabic, especially in its early periods, is far more atomistic than Persian. In other words, it separates the outer world with more sections, and In this regard, the special attention of translators is required.
    Keywords: Linguistic relativity, Translation, Thought, Persian, Arabic
  • Mohammad Rahimi Khoighani * Pages 125-148
    The purpose of this research is to investigate how the cultural elements of the story "Farsi Shekar Ast" by Mohammad Ali Jamalzadeh, is transferred from Persian to Arabic, using Peter Newmark's model for categorizing cultural categories and its translation strategies. The most important findings of the present study, which have been written with a descriptive-analytical method, indicate that the story of "Farsi Shekar ast" has all five categories of cultural categories that Newmark deserves, the translator translates this story more than the equivalent cultural equivalent and in this way, a translation is tailored to the culture of the target language.
    Keywords: Farsi shekar ast, Arabic translation, Cultural categories, Peter Newmark