فهرست مطالب

  • پیاپی 33 (زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/12/25
  • تعداد عناوین: 8
|
  • مرتضی قبادی اصل، بیژن ظهیری ناو *، علی محمد موذنی صفحات 11-37
    کتاب معارف، مجموعه مواعظ، سخنان و نوعی یادداشتهای روزانه سلطان العلما بهاء ولد است که در آن، تجربه های روحانی مولف به شکل و زبانی خاصی بیان شده است. بهاء ولد در پاره ای از موارد، مطالب بسیار دقیق عرفانی را بوسیله زبان مجازی (تشبیه، استعاره و مجاز) و در کسوت لفظ، ادا می کند و به همین دلیل کلام او در بعضی مواقع پیچیده و مبهم است. ولی بهاء در بیشتر مواقع با شیوه نوین ادبی، تجارب پیچیده باطنی خویش را با استفاده از تمثیلهای ساده و عامه فهم، به آشکارا و عاری از ابهام عرضه می کند. زبان طبیعی و شخصی بهاء در معارف، با مفاهیم درونی و ذهنی اش به زیبایی پیوند می یابد. هدف از این پژوهش، مطالعه موردی ویژگی های زبان عرفانی در کتاب معارف بهاء ولد می باشد.
    بررسی زبان عرفانی بهاء ولد در معارف، ما را با عالم بی نظیری پیوند می دهد که گاهی در آن تجارب عرفانی ناب را مشاهده می کنیم و گاهی نیز بهاء ولد با استفاده از ابزار زبان، رویت ها و کشف و شهودهایی را که در واقع در عالم بیداری برایش اتفاق افتاده است به نمایش می گذارد. مهمترین ویژگی های زبان عرفانی معارف عبارت اند از: آهنگین بودن، آشنازدایی، متناقض نمایی، محاوره ای و عامیانه بودن، تاویل گرایی، رمز و نمادگرایی، معنویت گرایی و روایت گری که این خصیصه ها در اشکال متفاوتی در معارف نمود پیدا می کند، و این امر برگرفته از تجربه های عرفانی سمعی و بصری مولف است.
    کلیدواژگان: عرفان، زبان، بهاء ولد، معارف
  • شهروز جمالی * صفحات 38-63
    «عشق نامه» عنوان کلی آثاری از ادب فارسی است اعم از شعر و نثر که موضوع آن شرح دلدادگی و عشق و عاشقی است و در آن روابط و حالات میان عاشق و معشوق بیان می گردد. نخستین عشق نامه ها را در حوزه متون عرفانی، در زبان عربی کتاب «عطف الالف المالوف علی اللام المعطوف» (الف الفت ولام معطوف) از ابوالحسن علی بن محمد دیلمی (م.391ه.ق.) و در زبان فارسی کتاب «سوانح العشاق» از احمد غزالی (م.520ه.ق.) دانسته اند. نویسندگان هردو اثر اهل تصوف و ایرانی اند.
    این مقاله ضمن معرفی و تحلیل اجمالی این دو اثر، نگرش نویسندگان را نسبت به مقوله عشق- بویژه عشق الاهی- بیان می کند؛ تفاوت ها و تشابهات آن دو را به اختصار بازمی گوید و تاثیر آن ها را در آثار برخی شاعران و نویسندگان ادب فارسی نمایان می سازد.
    کلیدواژگان: عشق نامه، الف الفت و لام معطوف، سوانح العشاق، ابوالحسن علی دیلمی، احمد غزالی
  • عطا محمد رادمنش *، محبوبه خراسانی، فاطمه پهلوان شمسی صفحات 64-85
    سبک زندگی اسلامی یک نوع روش خاص زندگی است که نتیجه تربیت بر بنیاد آموزه های مکتب اسلام است. معادل این واژه در فرهنگ اسلامی «سیره» است که مجموعه ای از طرز تلقی ها، ارزش ها، شیوه های رفتار و حالات و سلیقه ها را در بر می گیرد. تعالیم اسلام دستورالعمل کلی به منظور وصول به سبک زندگی اسلامی ارائه کرده است. کتاب «کشف الاسرار و عده الابرار» نوشته ابوالفضل رشیدالدین میبدی، از تفاسیر کهن پارسی است که بیش از نه قرن پیش نوشته شده است. این کتاب از نمونه های سخته و فاخر نثر فارسی در قرن ششم هجری است. رشید الدین میبدی این کتاب را در سال 520 هجری به انجام رسانده است. با سیر در تفسیر عرفانی کشف الاسرار میبدی شیوه چگونه زیستن به سبک مطلوب دینی و سلوک براین مسیر هدفمند و منتج به عالم رستگاری در صور متنوع پیش چشم جوینده نمایانده می شود. این مقاله پس از تعریفی که از سبک اسلامی ارائه داده به بیان سبک زندگی در ابعاد فردی، خانوادگی، اجتماعی در تفسیر عرفانی کشف الاسرار میبدی پرداخته است.
    کلیدواژگان: کشف الاسرار، سبک زندگی، اسلام، انسان
  • رویا رضامنش *، علی اشرف امامی صفحات 86-122
    نورالدین عبد الرحمن جامی از شاعران، محققان و عارفان نامدار قرن نهم هجری است که در میان متصوفه جایگاهی بس، عظیم دارد. هر چند در بسیاری از آثار جامی مباحث عرفانی وجود دارد؛ اما بیشتر دیدگاه های عرفانی او در مثنوی هفت اورنگ مطرح شده است. این مثنوی، در کنار بسیاری از قابلیت هایش، به مضامین و اندیشه ای نقشبندیه نیز آراسته شده که در این نوشتار به اختصار بدان پرداخته شده است.
    هدف این نگارش پردازش سیر و سلوک هشت گانه طریقه نقشبندیه در هفت اورنگ جامی است؛ زیرا که جامی خود، از پیروان این طریقت بوده است و از آثار و مشرب عرفانی نقشبندیه تاثیری بسیار پذیرفته و بهره گیری او از این طریقت در منظومه هفت گانه اش، نمونه ای از این تاثیرپذیری است.
    این پژوهش به روش توصیفی با استفاده از منابع کتابخانه ای است. نتایج به دست آمده در این تحقیق نشان می دهد که رویکرد جامی در منظومه هفت گانه(سلسله الذهب، تحفه الاحرار، سبحه الابرار، سلامان و ابسال، خردنامه اسکندری، لیلی و مجنون و یوسف و زلیخا) خود سیر و سلوک هشت گانه نقشبندیه(هوش در دم، نظر بر قدم، سفر در وطن، خلوت در انجمن، یادکردن، بازگشت، نگهداشت و یادداشت)را با تعابیر زیبای شاعرانه به تصویر کشیده و همان گزارش هایی را ارائه کرده، که در منابع این طریقت یافت می شود.
    کلیدواژگان: جامی، نقشبندیه، سیر و سلوک عرفانی، هفت اورنگ
  • سودابه سلیمی خراشاد، احمد رضا کیخای فرزانه * صفحات 123-137
    قیصر امین پور از شاعران مطرح انقلاب اسلامی و دفاع مقدس است. از ویژگی های شعر قیصر امین پور وجود اندیشه های عارفانه در آثارش است. در مطالعه اشعار شاعران معاصر در نگاه اول چنین به نظر می رسد که شاعران معاصر در اشعار خویش بیشتر به بیان مسایل سیاسی و اجتماعی پرداخته اند و مضامین عرفانی در اشعار شاعران معاصر جایگاهی ندارد. لذا به منظور بررسی جایگاه عرفان و تبیین اندیشه های عرفانی در آثار قیصر امین پور، این تحقیق ضروری به نظر می رسد. این جستار به روش کتابخانه ای و محدوده پژوهش پیرامون کتاب های «دستور زبان عشق»، «گلها همه آفتابگردانند»، «آینه های ناگهانی» و « تنفس صبح»، صورت پذیرفته است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که قیصر امین پور، از فرهنگ عرفانی در اشعارش بهره برده است و اندیشه های عرفانی وی درخور توجه است. مبانی اساسی عرفان چون عشق، تقابل عقل و عشق، خود شناسی، ترک تعلقات نفسانی و دنیوی و تجلی در اشعارش موج می زند.
    کلیدواژگان: مضامین عرفانی، قیصر امین پور، شعر معاصر
  • علی فتح اللهی *، حبیب مکارم نژاد صفحات 138-159
    در کتب ملل و نحل و مصادر روایی،حدیثی از پیامبر(ص) مبنی بر تشتت دیدگاه، میان امت های یهود، نصارا و اسلام موسوم به«حدیث تفرقه» یاد می شود. عرفای مسلمان همچون دیگر اندیشه ورزان، با ژرف بینی دراین روایت، ضمن تبیین و تحلیل، آن را دستمایه دیدگاه تاویل گرایانه و گاه مبتنی بر تسامح دینی یا به عبارتی «فرامذهب اندیشی» خود قرار داده اند. در این میان مولوی بلخی(604-672) در دیوان شمس وکتاب مثنوی به طرح دیدگاه های خویش در مواجهه با سایر ادیان و مذاهب پرداخته است. وی معانی متفاوتی را از تعبیر «هفتاد و دو»گانه پنداری اهل مذاهب طرح کرده، آن را بر سیاق مکتب عرفانی خویش تفسیر می کند. این نوشتار با روش توصیفی و تحلیل محتوای متون مرتبط،نشان می دهدکه برخی از عرفا با تسامح، هفتادودو مذهب را منازل راه خدا می دانند و قول به فرقه ناجیه را مغایر با رحمت واسعه الهی دانسته، برخی نیز انسان کامل و دیگران هم اهل بیت و اصحاب پیامبر را مصداق واقعی فرقه ناجیه پنداشته اند.
    کلیدواژگان: اختلاف فرق، فرقه ناجیه، عرفان، مولوی و حدیث تفرقه
  • سودابه فرهادی *، ایوب امیدی صفحات 160-182
    یکی از نظریه های مهم زبانی، نظریه گشتاری است. غرض از گشتار یا تاویل، این است که تعداد جمله های زبان به وسیله حذف، تبدیل، اضافه و جابه جایی تاویل شود. این مقاله با هدف تبیین شطحیات بر مبنای تاویل های زبانی به بررسی چند نمونه از شطحیات عرفا بر اساس نظریه گشتاری می پردازد و به دنبال پاسخ گویی به این پرسش ها است: که آیا شطحیات عرفا را می توان با بعد تاویلی و گشتاری زبان بررسی کرد؟ تفاوت گشتار در زبان عادی و ارجاعی با زبان عرفانی در چیست؟ نتایج بررسی ها نشان می دهد: شطحیات صوفیانه، شکلی از گفتار است نه زبان و در واقع نشانی از ویژگی خلاقیت و زایایی زبان و نمودی از کنش های زبانی است. در زبان ارجاعی(زبان عادی و علمی)، یک روساخت با اعمال قواعد گشتار از یک یا چند ژرف ساخت متناسب و هم ساز به دست می آید و رابطه میان ژرف ساخت و رو ساخت تا حدود زیادی روشن و منطقی است؛ اما در زبان شطح رو ساخت از چندین ژرف ساخت متفاوت و متناقض حاصل شده و همین امر، باعث دشواریابی و دیرفهمی آمیخته با حیرت، در شطحیات شده است.
    کلیدواژگان: شطحیات، گشتار، ژرف ساخت، روساخت، تاویل
  • فاطمه یاوری *، عباسعلی وفایی، ملک محمد فرخزاد، رحیم طاهر صفحات 183-200
    مقام رضا، رهایی از تعینات دنیوی و کشف و شهود عارفان است که حاصل آن رضایت حق تعالی از بنده اش را در پی خواهد داشت و نتیجه آن دستیابی به حیات طیبه و ورود عارف به عالم عند الله و زندگانی حقیقی در محضر خداوند است. در رویای عارفان، همواره دری به عالم غیب گشوده شده که بخش نورانی وجود آنان است که با مراقبه حاصل می شود. انسجام و روابط معنایی ابیات متن با جلوه گری واژه های مکرر عرفانی توانسته است، مفاهیم متعالی متون را به منصه ظهور برساند. ابیات عرفانی سرچشمه زلال اندیشه های ماورایی است که از رهگذر آن می توان به مقام رضا دست یافت و به درک عرفان اسلامی رهنمون شد. در نهایت مقام محمود، مقام وجه الله است که شفاعت کبرای پیامبر(ص) را محقق می کند. زائوم با برتری موسیقی اشعار به جای معنا، نقش آفرینی بی بدیلی در عرفان برعهده دارد.
    کلیدواژگان: مقام رضا، واژه های مکرر عرفانی، حیات طیبه، مقام محمود
|
  • Morteza Ghobadi Asl, Bijan Zahiri Nav * Pages 11-37
    The theology Book, the collection of voyages, speeches and some kind of daily notes by Sultan El-Olalma Bahau'valad , in which the spiritual experiences of the author have been expressed in a certain form and language.In some cases, Bahau'valad gives the very exacting mystical material with virtual language (likeness, metaphor, and permissible) and in the literal sense and for this reason his words are sometimes complex and obscure, but in most cases, with the modern literary method, Bahau'valad presents a clear-cut ambiguity with his complex social traditions using simple and popular allegories.The natural and personal language of Bahau'valad is beautifully linked with his inner and subjective concepts in theology.The purpose of this essay is to study the features of language mysticism in the book Maaref Bahau'valad.
    The study of the mystical language of Bahau'valad in the teachings brings us together with the unique world that we sometimes see in the pure mystical experiences and sometimes, Bahau'valad uses the language tool, the visions and discoveries and intuitions that have actually happened to him in the waking world.The most important features of the mystical language of education are: Melodious, Understanding, Contradiction, Dialogue, and Literacy, Interpretation, Coding and Symbolism, Spirituality, and Narration, which reveal this feature in different ways in theology and this is based on the author's audiovisual mystical experiences.
    Keywords: Mysticism, Language, Bahau'valad, Theology
  • Shahrooz Jamali * Pages 38-63
    Eshgh Name (Love book) is generaly one of the literary works including verse and prose whose content is about love and compassion showing relations and passions between the lover and the beloved. The first editions of Eshgh Name in mystic texts realm in Arabic is “Atf ol Alefel Maluf Ala Allamel Matuf” written by “Abolhasan Ali Ebne Mohammad Deilamy”. In Persian the book “Savanhe Ol Oshagh” is known to be written by “Ahmad-e- Qazzaly”.
    This essay along with introducing and analyzing the two works describes the authors’ attitudes toward love especially devine love. It also describes
    their difference and similarities briefly and reflects effects on some of the poets’ and the works of Persian literary write.
    Keywords: Eshgh Name (Book love), Alefe Olfat Va Lame Matuf (Atf ol Alefel Matuf Ala Allamel Matuf), Savaneh Ol Oshagh, Abol Hasan Ali Ebne Mohammad Deilamy, Ahmad Qazzaly
  • Ata Mohammad Radmanesh *, Mahboubeh Khorasani, Fatemeh Fatemeh Pages 64-85
    Islamic life style is a kind of specific way of life that is as a result of education based on Islamic techniques that equivalent to this word is “Sire” that includes a set of views, values, behavior practices and moods and tastes. The techniques of Islam have presented general instructions in order to get Islamic life style. The book Kashf-ol-Asrar va Uddat-ol-Abrar written by Abolfazl Rashid-al-din Meybodi, is of old Persian interpretations which has been written more than nine centuries ago. This book is of sample of the very sweet and attractive Persian prose in sixth centuries AH. Rashid-al-din Meybodi has done this book in 520 AH. By following in mystical interpretation of Kashf-ol-Asrar Meybodi, the way of how to live in a desirable religious style and the pursuit of this purposeful path and resulting to the world of salvation will be displayed looking ahead of seeker. After presenting definition about Islamic style, this paper talk about life style in individual, family, social dimension in mystical interpretation of Kashf-ol-Asrar of Meybodi.
    Keywords: Kash al asrar, life style, Islam. human
  • Roya Rezamanesh *, Ali Ashraf Emami Pages 86-122
    Noureddin Abdul Rahman is a famous poet, scholar, and mystic poet of the nineteenth century, who has a great place among the people of Sufism. Though there are many mystical topics in many jama's works; But most of his mystical views have been raised in Masnavi of haftorang. This is Masnavi, to many of its capabilities, It is also adorned with the themes and thoughts of Naghshbandiieh, which is briefly discussed in this article.
    The purpose of this writing is process the eight journey of the Naghshbandiieh in the Haftorangum jam, because its own jami has been a follower of this tradition and from the mystical works of Naghshbandiieh, it is very much accepted. And his use of this tradition in his seven episodes is an example of this effect.
    This research is a descriptive study using library resources. The results are in this study Shows that that the Jami's approach in the seventh system of the eight conduct of Naghshbandiieh Illustrated with beautiful poetic expressions and And the same reports have been presented, Found in the resources of this way.
    Keywords: Jami, Naghshbandiieh, Gnosticism, Haftorang
  • Sudabeh Salimi Khorashad, Ahmad Reza Keikhaye Farzaneh * Pages 123-137
    Qaisar Aminpour is one of the most prominent poets of the Islamic Revolution and Iran-Iraq war, of the features of Qaisar Aminpour poetry is the existence of mystical thoughts in his work, In the study of contemporary poetry, at first sight, it seems that contemporary poets have been focusing more on their political and social issues in expressing their delicate poetic fantasies, and mystical themes are not in the poems of contemporary poets. Therefore, in order to study the position of mysticism and the explanation of mystical thoughts in works of Qaisar Aminpour, the present research seems to be necessary. This research is based on the library method and the scope of research on books such as” Dstore Zabane Eashgh”, “Golha Hameh Aftabgardanand”,” Aiynehaye Nagahani”,”Tanafose Sobehe”, the results of this stud indicate that Qaisar Aminpour, a contemporary poet, has used the mystical culture in his poems, and his mystical thoughts are attention. The basic foundations of mysticism, such as love, the confrontation between reason and love, self- knowledge, the sensual and the worldly issues, and manifestation sparkle in his poems.
    Keywords: Mystical themes, Qaisar Aminpour, contemporary poetry
  • Ali Fathollahi *, Habib Makarem Nejad Pages 138-159
    In the books of Malal And Nahal, And the Narrative Sources ,The Narrative (Hadith) from the Prophet(PBUH) is based on the diversity between the views of the Jews Nation, Christianity And Islam, the so-called “Hadith” of Division. Muslim mystics, as well as other thinkers By Perspicacity in this narrative implicity their explanation and analysis, provided the basis religious tolerance. Rumi Balkhi(1207-1273) in the Divan Shams and the book of Masnavi has devised his views in the face of other religions.He has different meanings from the interpretation of the "seventy-two" beliefs of the religions, interpreting it in the context of his mystical school. This Literature, using a descriptive method and analyzing the content of related texts, shows that some mystics with tolerance consider seventy-two religions as abodes and stages of God of Path. He regards the speech of the “Savoir Sect” as contrary to the divine mercy. Some also consider the perfect man, and some others introduced Prophet Mohammads house holes (ahlul bait), as the true example of the Savior Sect.
    Keywords: Different sects, denominations Najia, mysticism, Rumi, Hadith
  • Sudabe Farhadi *, Saed Zohrevand Pages 160-182
    One of the most important linguistic theories is the transformational theory. For the purpose of interpreting or interpreting, the number of language sentences is to be translated, deleted, converted, added and translated This article aims to explore several examples of mystical Shathiyyat based on the theory of transformational with the aim of explaining linguistic interpretations. seeks to answer these questions: can the mystical Shathiyya be examined by the interpretive dimension of the language? What is the difference between the tongue in the normal language and the reference to the mystical language? The results of the surveys show that the mystical Shathiyyat is a form of speech, not language, and indeed reflects the creativity and reproductive qualities of language and the expression of language actions. In a referenced language (ordinary and scientific), a layout with the application of the rules of gesture is made of one or more profoundly constructed proportional and coherent structures And the relationship between deep construction and construction is, to a large extent, clear and logical. But in the language of shath, the construction of several deep and contradictory structures has been achieved, and this, it has caused difficulty and a long time mixed with astonishment, has been in Shathiyya.
    Keywords: Shathiyya, Transformation, Deep Construction, Structure, Interpretation
  • Fatemeh Yavari *, Abbas Ali Vafaie, Malek Mohammad Farrohkzad, Rahim Taher Pages 183-200
    Consent position is to release from temporal determinations, Gnostics’ witnesses and explorations and the result is God’s consent of his servant that is resulted in accessing the pure life and the gnostic enters to “Near God” world where is the real life in God’s presence. The requirement to reach the laudable (Mahmud) position is God’s way position that is the prophet’s (peace upon him) great intercession. Coherence and semantic correlations of text verses with manifestation of mystical reduplicated words have caused the exalted concepts come to appearance. In Gnostics’ dreams, there is always an open door to invisible world that the brilliant part is obtained through meditation. Mystical verses are the limpid headsprings of the ultra-thoughts that the consent (Reza) position can be obtained by passing it and recognizing the Islamic mysticism is guided. Zaum(Shaum) with superiority over the poetry music instead of semantic undertakes the unmatched role-playing in mysticism.
    Keywords: Reza's position, mystical reduplicated words, Hayat Tayybah, Mahmoud's position