فهرست مطالب

پژوهش های روان شناسی بالینی و مشاوره - سال هفتم شماره 2 (پاییز و زمستان 1396)
  • سال هفتم شماره 2 (پاییز و زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1397/01/10
  • تعداد عناوین: 7
|
  • پژوهشی
  • سیده خدیجه امیریان، محمد سعید عبدخدایی، حسین کارشکی صفحات 5-22
    هدف
    پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه ی درماندگی آموخته شده با پیشرفت تحصیلی با میانجی گری اهمالکاری تحصیلی و اضطراب امتحان انجام شد. جامعه ی آماری کلیه ی دانش آموزان دختر دوم متوسطه شهر مشهد در سال تحصیلی 92-1391 بود.
    روش
    نمونه ای با حجم 394 نفر با روش نمونه گیری چند مرحله ای انتخاب شد. دانش آموزان پرسشنامه های درماندگی آموخته شده (LHS)، اهمالکاری (PASS) و اضطراب امتحان (TAI) را تکمیل نمودند. همچنین میانگین نمرات آن ها به عنوان ملاک پیشرفت تحصیلی در نظر گرفته شد. پژوهش از نوع همبستگی بود و تجزیه و تحلیل داده ها با شاخص های آماری همبستگی و تحلیل مسیر انجام شد.
    یافته ها
    نتایج نشان داد که هر یک از متغیرهای درماندگی آموخته شده، اضطراب امتحان و اهمالکاری تحصیلی با پیشرفت تحصیلی ارتباط منفی معنادار دارند و درماندگی آموخته شده با اضطراب امتحان و با اهمالکاری تحصیلی و همچنین اهمالکاری تحصیلی با اضطراب امتحان ارتباط مثبت معنادار دارد. تحلیل مسیر نشان داد که الگوی پیشنهادی رابطه ی درماندگی آموخته شده با پیشرفت تحصیلی با میانجی گری اهمالکاری تحصیلی و اضطراب امتحان از برازش خوبی برخوردار نیست. تعدیل هایی که صورت گرفت منجر به ایجاد سه الگو که برازش خوبی داشتند، شد.
    کلیدواژگان: درماندگی آموخته شده، پیشرفت تحصیلی، اضطراب امتحان، اهمالکاری تحصیلی
  • حسین شکاری، فریده حسین ثابت، احمد برجعلی صفحات 23-37
    هدف
    تعیین اثر بخشی مدیریت دفاع های تاکتیکی بر اساس روان درمانی پویشی کوتاه مدت بر کاهش تعارضات بین فردی بود.
    روش
    این پژوهش به شیوه ی نیمه آزمایشی با گروه کنترل، از نوع پیش آزمون و پس آزمون به همراه پیگیری 2 ماهه صورت گرفت. 16 نفر از جوانان 20 تا 40 ساله که ملاک های ورود به پژوهش را داشتند، انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش قرار گرفتند. برای ارزیابی متغیر از پرسشنامه تعارض ویکز و فیشر و اوری استفاده شد. اعتبار و روایی این پرسشنامه به ترتیب 77/0، 69/0 بود. همه شرکت کنندگان گروه آزمایش به مدت 12جلسه تحت درمان روان درمانی روان پویشی کوتاه مدت قرار گرفتند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیری مورد بررسی قرار گرفتند.
    یافته ها
    تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که بین نتایج پیش آزمون و پس آزمون گروه آزمایش، در نمره تعارض بین فردی تفاوت معنا داری وجود دارد، اما در پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل چنین تفاوتی دیده نشد. همچنین نتایج بدست آمده از آزمون T همبسته در گروه آزمایش نشان داد که اثربخشی مداخله در طی 2 ماه ماندگار بود. نتایج این پژوهش نشان داد که مدیریت دفاع های تاکتیکی براساس روان درمانی روان پویشی کوتاه مدت در کاهش تعارضات بین فردی موثر بوده است.
    کلیدواژگان: تعارض بین فردی، دفاع های تاکتیکی، روان درمانی پویشی کوتاه مدت
  • محمدعلی بشارت، شیوا گرانمایه پور، مسعود نبوی، فهیمه تولاییان صفحات 38-54
    هدف
    بررسی اثربخشی مداخله روانی- آموزشی بر کیفیت زندگی، سلامت روانی و بهشیاری بیماران مبتلا به بیماری MS بود.
    روش
    24 بیمار MS مراجعه کننده به کلینیک تخصصی بیماران MS که ملاک های ورود به پژوهش را داشتند، انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. دو گروه نیز به صورت تصادفی در گروه های آزمایش و کنترل تقسیم شدند. برای اندازه گیری متغیرهای پژوهش از ابزارهای مقیاس کیفیت زندگی، مقیاس سلامت روانی و مقیاس بهشیاری استفاده شد. ابتدا هر دو گروه پرسشنامه های پیش آزمون را تکمیل نمودند. سپس افراد گروه آزمایش تحت مداخله روانی- آموزشی به مدت 8 جلسه 150 دقیقه ای و یک روز تمرین هشیاری قرار گرفتند و افراد گروه کنترل تنها درمان دارویی را ادامه دادند. در نهایت هر دو گروه پرسشنامه های پس آزمون را کامل کردند.
    یافته ها
    نتایج نشان داد که مداخله روانی- آموزشی کیفیت زندگی و بهشیاری بیماران مبتلا به MS را به طور معنادار بهبود بخشید. سلامت روانی بیماران بعد از مداخله روانی- آموزشی تغییر قابل توجهی نداشت. بر اساس نتایج این پژوهش نتیجه گرفته می شود که این مداخله می تواند به عنوان یک درمان مکمل مناسب و تاثیرگذار برای افراد مبتلا به بیماری MS مورد استفاده قرار گیرد.
    کلیدواژگان: مداخله روانی- آموزشی، کیفیت زندگی، سلامت روانی، بهشیاری، بیماری MS
  • رقیه عمیدی سیمکانی، سمانه نجارپوریان، سید عبدالوهاب سماوی صفحات 55-68
    هدف
    بررسی اثربخشی آموزش رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد بر دلزدگی زناشویی و تعهد زناشویی در زنان متاهل.
    روش
    این پژوهش از نوع تحقیقات نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل همه زنان متاهل شهرستان صفاشهر با حداقل یکسال و حداکثر 15 سال تجربه ازدواج بودند که 50 نفر از آنها به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و بصورت تصادفی در گروه آزمایش و کنترل گمارش شدند(هر گروه شامل 25 آزمودنی). پرسشنامه دلزدگی زناشویی پاینز و تعهد زناشویی آدامز و جونز، و نیز هشت جلسه آموزش مبتنی بر رویکرد پذیرش و تعهد ابزارهای گردآوری اطلاعات در این مطالعه بودند.
    یافته ها
    نتایج تجزیه وتحلیل داده هاتوسط آزمون آماری تحلیل کواریانس نشان داد که آموزش رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد، بر دلزدگی و تعهد زناشویی زنان متاهل در سطح01/0>p تاثیر معنادار داشته است. همچنین مشخص گردید که آموزش رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد؛ بر بهبود میزان تعهد اخلاقی، شخصی و ساختاری زنان متاهل شهرستان صفاشهر نیز در سطح 01/0>pتاثیر معنادار داشته است.
    کلیدواژگان: رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد، دلزدگی زناشویی، تعهدزناشویی
  • مریم فرح زادی، محمد ابراهیم مداحی، جواد خلعتبری صفحات 69-89
    هدف
    مقایسه اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد و گروه درمانی شناختی- رفتاری بر نارضایتی از تصویر بدنی و حساسیت بین فردی زنان دارای نارضایتی از تصویر بدنی بود.
    روش
    پژوهش از نوع آزمایشی و طرح پیش آزمون- پس آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل همراه با پیگیری 3 ماهه بود. جامعه آماری شامل زنان مراجعه کننده ی 23-38 ساله ی دارای نارضایتی از تصویر بدنی در سال 95-1396 به مراکز سلامت شهرداری تهران بود. از طریق نمونه گیری خوشه ایبر اساس پهنه بندی شهرداری تهران پنج منطقه انتخاب و از هر منطقه چهارخانه سلامت به تصادف انتخاب شد، بدین طریق 453 نفر از مجموع 20 خانه ی سلامت حجم نمونه را تشکیل دادند، که با توجه به نمرات برش در پرسشنامه ها، ملاک های ورود و خروج، درنهایت تعداد 45 زن انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش عبارت از پرسشنامه های خرده مقیاس حساسیت بین فردی (SCL-90R)،(Dragutes and others1984 )، روابط چندبعدی بدن-خود، (Cash، 1997) بود. گروه های آزمایشی 12 جلسه، 90 دقیقه ای(هفته ای یک جلسه) تحت گروه درمانی شناختی رفتاری و گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد قرار گرفتند.
    یافته ها
    یافته های تجزیه وتحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بنفرونی نشان داد الف) گروه درمانی شناختی- رفتاری و گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد به طور مشابه سبب بهبود رضایت از تصویر بدن گردیدند ب) گروه درمانی شناختی- رفتاری به طور معناداری سبب کاهش حساسیت بین فردی در پس آزمون شد اما این تاثیر در پیگیری سه ماهه پایدار نماند. لذا این روش های مداخله در بهبود مشکلات روان شناختی این گروه از افراد موثر می باشد.
    کلیدواژگان: گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد، گروه درمانی شناختی- رفتاری، نارضایتی از تصویر بدنی، حساسیت بین فردی
  • اسد اسدی حسن وند، منصور سودانی، ذبیح الله عباسپور صفحات 90-104
    هدف
    تعیین اثربخشی درمان راه حل- محور به شیوه گروهی بر کاهش پرخاشگری مادران آسیب رسان
    روش
    طرح پژوهش آزمایشی و از نوع پیش آزمون، پس آزمون و آزمون پیگیری با گروه آزمایش و گواه بود. نمونه پژوهش ، 30 مادر پرخاشگر آسیب رسان بودند که فرزندان پسر آنها در سال تحصیلی 94-93 در مدارس متوسطه اول شهر اهواز تحصیل می کردند و با استفاده از روش نمونه گیری چند مرحله ای به طور تصادف در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش طی 7 جلسه 90 دقیقه ای به صورت یک جلسه در هفته، تحت مداخله درمان راه حل- محور به شیوه گروهی قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه پرخاشگری باس و پری استفاده شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس مورد بررسی قرار گرفتند.
    یافته ها
    نتایج پژوهش حاضر نشان داد درمان راه حل- محور به شیوه گروهی موجب کاهش پرخاشگری و مولفه های آن در مادران گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه شده و این اثر (به غیر از مولفه ی پرخاشگری کلامی) تا مرحله پیگیری ادامه داشته است.
    کلیدواژگان: درمان راه حل - محور، پرخاشگری، آسیب رسان
  • الهام طاهری صفحات 105-122
    هدف
    اثر بخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر حساسیت اضطرابی و تنظیم هیجان دانشجویان انجام شد.
    روش
    طرح پژوهش حاضر شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل نابرابر بود. نمونه شامل 30 نفر از دانشجویان مبتلا به نشانگان بالینی اضطراب بود که با شکایت از نشانه های اضطراب، جهت دریافت مداخلات درمانی به کلینیک روانشناسی مراجعه کرده بودند. از این میان، 15 نفر در گروه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و 15 نفر در گروه گواه گمارش شدند. اعضای گروه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی، تعداد 8 جلسه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی به صورت گروهی را دریافت کردند، اما برای اعضای گروه گواه، مداخله خاصی ارائه نشد. قبل و بعد از اجرای مداخله، پرسشنامه حساسیت اضطرابی تجدید نظر شده (ASI-R) و پرسشنامه تنظیم هیجانی گراتز و رومر (2004) توسط گروه نمونه تکمیل شدند.
    یافته ها
    نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که در پس آزمون، نمرات حساسیت اضطرابی و دشواری های تنظیم هیجان در آزمودنی های گروه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی نسبت به آزمودنی های گروه گواه، کاهش معناداری داشته است.
    کلیدواژگان: شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی، حساسیت اضطرابی، تنظیم هیجان
|
  • Seyedeh Khadijeh Amirian, Mohammad Saeid Abdekhodaee, Hossein Kareshki Pages 5-22
    Purpose
    The purpose of the present study was to investigate the relationship between Learned Helplessness (LH) and the academic achievement with the Mediating of test anxiety and academic procrastination.
    Method
    The population of the study consisted of all second grade female high school students in Mashhad in the academic year of 2012-2013. The sample was composed of 394 students. The sampling procedure was done based on the multi-level sampling. The students filled the learned helplessness snapshot, the academic procrastination scale, and the test anxiety inventory. This study was conducted within the descriptive framework using path analysis and correlational methods.
    Findings: The results indicated that LH was negatively correlated with academic achievement, while it correlated positively with the test anxiety and academic procrastination. The test anxiety and academic procrastination correlated negatively with the academic achievement, however, the academic procrastination correlated positively with the test anxiety. Path analysis results showed that the model for the relationship between the learned helplessness and the academic achievement with the mediation of academic procrastination and test anxiety does not fit. Some modifications were made which resulted in three new models which fit.
    Keywords: Learned Helplessness, Academic achievement, Test Anxiety, academic procrastination
  • Hosein Shekari, Farideh Hosseinsabet, Abdollah Motamedi Pages 23-37
    Purpose
    The aim of the present study was to determine the effectiveness of tactical defenses management based on intensive short-term dynamic psychotherapy on the interpersonal conflicts.
    Method
    The study was a quasi-experimental with a control group by using pre-test and post-test with the two months follow-up period.Sixteen young people aged 20-40 years who had criteria for entering the research were randomly selected and assigned to control and experimental groups. The intervention took 12 sessions of intensive short-term dynamic psychotherapy for cases. The Weeks, Fisher, and Ury questionnaire (1994) were used. The reliability of the questionnaire was0.77, 0.69, by Cronbach’s alpha and splitting method, respectively. The data were analyzed using analysis of covariance and paired sample t-test.
    Findings: Data analysis showed that there is a significant difference between the pretest and posttest results of the experimental group in the interpersonal conflict score, but no difference was observed in the pretest and posttest of the control group. Also, the results of the T-test in the experimental group showed that the effectiveness of the intervention was stable for 2 months. management of tactical defenses by intensive short-term dynamic psychotherapy had notable and persistent effectiveness to reduce the interpersonal conflicts.
    Keywords: interpersonal conflict, tactical defenses, intensive short term dynamic psychotherapy
  • Mohammad Ali Besharat, Shiva Geranmayehpour, Masoud Nabavi, Fahime Tavalaeyan Pages 38-54
    Purpose
    The effectiveness of the psychoeducation intervention on quality of life, mental health and well-being of patients with MS disease.
    Method
    Twenty-four MS patients referred to MS Specialized Clinic who had criteria for entering the study were selected and randomly divided into two groups. The two groups were randomly divided into experimental and control groups. To measure the variables of the research, instruments such as QOL, Mental Health Scale and Mindfulness Scale were used. At first, both groups completed the pre-test questionnaires. Subjects were then subjected to psycho-educational intervention for 8 sessions of 150 minutes and one day of vigilance training, and control subjects continued only drug therapy. Finally, both groups completed the post-test questionnaires.
    Findings: The results showed that psychosocial intervention significantly improved the quality of life and the scores of patients with MS. Mental health of the patients did not change significantly after the psycho-educational intervention. Based on the results of this study, it is concluded that this intervention can be used as an appropriate and effective supplement therapy for people with MS.
    Keywords: psychoeducational intervention, quality of life, mental health, mindfulness, multiple sclerosis
  • Roghayeh Amidisimakani, Samaneh Najarpourian, S.Abdolwahab Samavi Pages 55-68
    Purpose
    The purpose of the present study was to investigate the effectiveness of acceptance and commitment therapy on Boredom and Marital commitment in Married Women
    Method
    This study was a quasi-experimental research with the pre-test and post-test design. The statistical population was married women in Safashahr with at least one year and at most 15 years of marriage experience, 50 of them were selected by convenience sampling method. They were randomly divided into the experimental and control groups (each group = 25 subjects). Pine's marital boredom questionnaire, Adams and Jone's marital commitment questionnaire, as well as eight sessions of Acceptance and Commitment Training (ACT) were used as the instruments of the study.
    Findings: The statistical analysis of covariance showed that the impact of eight sessions of acceptance and commitment training on the couple boredom and marital commitment in married women has been significant (p
    Keywords: Acceptance, Commitment Therapy, Couple Burnout, Marital Commitment
  • Maryam Farahzadi, Mohammad Ebrahim Maddahi, Javad Khalatbari Pages 69-89
    Purpose
    This study aimed to compare the effectiveness of acceptance and commitment group therapy and cognitive-behavior group therapy on the body image dissatisfaction and interpersonal sensitivity in women with the body image dissatisfaction.
    Method
    The research was experimental including a pretest-posttest design with two experimental groups and one control group along with the three-month follow-up.The statistical population consisted of females aged from 23 to 38 years with the body image dissatisfaction who had referred to the health centers of Tehran municipal during 2016-2017. The study sample was chosen through cluster sampling method. Four health homes were randomly selected from five zones of Tehran municipality. In this way, 453 people from the total of 20 health houses formed the sample size, which according to the cutting scores in the questionnaires, entry and exit criteria, 45 women were selected and randomly replaced in three groups. The research tools were Interpersonal Sensitivity Subscale Scale (SCL-90R) and others (Dragotis et al1984), multidimensional self-body questionnaire (Cash, 1997). The experimental groups consisted of 12 sessions, 90 minutes (weekly one session) under cognitive-behavioral group therapy and group therapy based on acceptance and commitment.
    Findings: The results of the mixed variance and Bonferroni analysis showed a significant increase in the body image satisfaction. While both therapies were effective on the body image satisfaction at the same level, a significant decrease of interpersonal sensitivity took place in the cognitive-behavior group therapy in the pretest, however, the result did not maintain in the follow-up.
    Keywords: Acceptance, Commitment group therapy, Cognitive-Behavioral group therapy, body image dissatisfaction, interpersonal sensitivity
  • Asad Asadi Hasanvand, Mansour Sodani, Zabihollah Abbaspour Pages 90-104
    Purpose
    Determine the effectiveness of a solution-focused group therapy on reducing the aggression of the injurious mothers.
    Method
    The experimental design was a pre-test, post-test, and a follow-up test with the experimental and control groups. The samples consisted of 30 aggressive injurious mothers whose sons were educated in the first-grade schools of Ahvaz in the academic year of 2014-2015. They were randomly assigned to two experimental and control groups using multi-stage sampling. The experimental group received the intervention treatment of solutions-focused group therapy for seven sessions of 90 minutes which were held one session per week. Buss-Perry aggression questionnaire was used to collect the data. The data were analyzed using descriptive statistics and analysis of covariance.
    Findings: The results of this study showed that solution-focused group therapy treatment reduced aggression and its components among the mothers of the experimental group compared to the control group, while its effect (except the verbal aggression component) continued to the follow-up.
    Keywords: solution – focused therapy_aggression_damaging
  • Elham Taheri Pages 105-122
    Purpose
    The present study investigated the effectiveness of cognitive therapy based on mindfulness on the anxiety sensitivity and the emotion regulation of the students.
    Method
    The design of this study was semi-experimental in a form of pretest-posttest with the control group. The sample included 30 students with the anxiety symptoms attending the psychological clinic, half of them were assigned to the mindfulness-based cognitive therapy group and a half to the control group. The experimental group received eight sessions of mindfulness-based cognitive therapy, while the control group didn’t receive the specific intervention. Before and after the intervention, Anxiety Sensitivity Questionnaire-Revised (ASI-R) with Gratz and Romer (2004) emotion regulation questionnaire was completed by the participants.
    Findings: The results of MANCOVA showed that in the post-test, the anxiety sensitivity and difficulties in emotion regulation of the members of the mindfulness-based cognitive therapy group had a significant decrease compared to the control group.
    Keywords: mindfulness-based cognitive therapy, anxiety sensitivity, emotion regulation