فهرست مطالب

تحقیقات بیماری های گیاهی - سال پنجم شماره 2 (پاییز و زمستان 1396)
  • سال پنجم شماره 2 (پاییز و زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/12/26
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مقاله پژوهشی
  • سید افشین سجادی *، محمدعلی آقاجانی، هدی عاصمی، محمدرضا نجفی صفحات 1-12
    قارچPhytophthora nicotianae (=P. parasitica) با ایجاد بیماری ساق سیاه توتون یکی از عوامل مهم بیماری زا در مزارع توتون می باشد. بیماری می تواند در تمام مراحل رشد گیاه رخ دهد و خسارت در برخی مزارع می تواند به صد درصد برسد. جهت بررسی وضعیت آلودگی به این بیماری در مزارع توتون استان گلستان، در سال زراعی 1393، تعداد 45 مزرعه توتون در پنج منطقه مختلف گرگان (تقرتپه، جعفرآباد، قرق، نوده ملک و والش آباد) و چهار منطقه مختلف علی آباد (پیچک محله، برفتان، فاضل آباد و الازمن) انتخاب و از زمان ظهور علایم بیماری طی بازدیدهای منظم هفتگی، میزان بیماری روی اندام های هوایی توتون در طول دوره آلودگی در مزارع یادداشت برداری شد. تجزیه ی آماری داده ها با استفاده از نرم افزار استت گرافیکز سنتوریون 15 صورت پذیرفت. از لحاظ حداکثر وقوع بیماری در مناطق مختلف اختلاف معنی داری وجود نداشت اما در مزارع مختلف یک روستا اختلاف معنی داری در سطح احتمال یک درصد وجود داشت. حداکثر میزان آلودگی در مزرعه ای با 4/34 درصد آلودگی در روستای والش آباد دیده شد و در مجموع روستای والش آباد با 96/22 درصد بیشترین آلودگی و روستای نوده ملک کمترین آلودگی (72/13درصد) را دارا بود. از لحاظ سطوح زیر منحنی های پیشرفت بیماری نیز بین مناطق اختلاف معنی داری وجود نداشت، اما در مزارع مختلف اختلاف معنی داری در سطح احتمال یک درصد وجود داشته است. حداکثر سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری در یکی از مزارع روستای قرق (3/1743) بود. در مجموع روستای برفتان (1146) بیشترین سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری و روستای نوده ملک (76/641) کمترین سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری را داشت. نتایج حاصل از این بررسی نشان می دهد بیماری ساق سیاه توتون در تمام مناطق توتون کاری استان گلستان با میزان وقوع متفاوت گسترش دارد.
    کلیدواژگان: Phytophthora nicotianae، وقوع بیماری، سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری، دوره آلودگی
  • محمد رضا اصلاحی*، شیده موجرلو صفحات 13-22
    سپتوریوز برگی گندم ناشی از قارچMycosphaerella graminicola یکی از بیماری های خسارت زای گندم می باشد. از آنجایی که مقاومت ارقام پایدار نیست، کنترل بیماری در مناطقی که کاهش محصول قابل توجه است عمدتا با استفاده از قارچکش ها انجام می گیرد. در این تحقیق اثر قارچ کش فالکن در کنترل بیماری سپتوریوز گندم مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در چهار تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان انجام شد. از تیمار بدون قارچ کش به عنوان شاهد و قارچ کش تیلت برای مقایسه استفاده گردید. نتایج نشان داد که تیمار قارچ کش فالکن در مقایسه با شاهد و تیلت دارای مقدار سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری کمتر، عملکرد و وزن هزار دانه بیشتری بود. روند شدت بیماری در قارچ کش تیلت و فالکن مشابه هم بود. بر اساس نتایج بدست آمده از این پژوهش، در یک برنامه تناوبی استفاده از قارچ کش ها در مبارزه با بیماری سپتوریوز برگی، قارچ کش فالکن جایگزین مناسبی برای قارچ کش تیلت می باشد.
    کلیدواژگان: بلاچ برگی، سپتوریوز گندم، استروبیلورین ها، مدیریت بیماری
  • مهناز زابلی، طاهره بصیرنیا *، سیدمحمدرضا موسوی صفحات 23-38
    با توجه به خطرات زیست محیطی و ایجاد مقاومت در نتیجه کاربرد سموم شیمیایی، توجه به سایر روش های کنترل مانند مدیریت زراعی می تواند در کنترل بیماری پوسیدگی ریزوکتونیایی مفید باشد. این پژوهش با هدف بررسی اثر کودهای پتاسیم، سیلیس و ورمی کمپوست بر کنترل پوسیدگی ریزوکتونیایی در لوبیا چیتی به صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با 18 تیمار و چهارتکرار طی سال های 1392 تا1393 انجام شد. عامل های مورد مطالعه در این آزمایش شامل سه سطح کود پتاس (0، 50 و 100 کیلوگرم در هکتار)، سه سطح سیلیکات کلسیم (0، 400 و 800 کیلوگرم در هکتار) و دو سطح ورمی کمپوست (0 و 5 درصد حجمی/حجمی) بود. براساس نتایج حاصل از این پژوهش، کاربرد هر یک از فاکتورهای اصلی به تنهایی (پتاسیم، سیلیس و ورمی کمپوست) سبب بهبود خصوصیات رویشی گیاه لوبیا چیتی و کنترل بیماری پوسیدگی ریزوکتونیایی شد. به طوری که کاربرد 100 کیلوگرم کود پتاسیم و یا 400 و 800 کیلوگرم در هکتار کود سیلیکات کلسیم و همچنین ورمی کمپوست به طور معنی داری خصوصیات رویشی گیاه لوبیا چیتی از قبیل وزن تر و خشک ساقه و ریشه را بهبود بخشید. این ترکیبات با بهبود خصوصیات بیوشیمیایی گیاه لوبیا از قبیل میزان گایاکول پراکسیداز، سبب کاهش معنی دار شدت بیماری پوسیدگی ریزوکتونیایی در گیاهان لوبیا چیتی مورد مطالعه شدند. بر اساس نتایج مشخص شدکه کاربرد غلظت های 400 و 800 کیلوگرم بر هکتار سیلیکات کلسیم و همچنین 100 کیلوگرم بر هکتار کود پتاسیم بیشترین تاثیررا در کنترل پوسیدگی ریزوکتونیایی لوبیا چیتی داشته و ضمن بهبود خصوصیات رویشی گیاه باعث کنترل این بیماری شده است.
    کلیدواژگان: سیلیکات کلسیم، شدت بیماری، صفات بیوشیمیایی، کود پتاسیم، لوبیاچیتی
  • مریم عظیمی، سعید رضائی*، سیامک بیگی صفحات 39-54
    بیماری پژمردگی فوزاریومی نخود ایرانی ناشی از قارچ Fusarium oxysporum f.sp. ciceri یکی از مهمترین بیماریهای این محصول در ایران می باشد. به منظور بررسی تنوع ژنتیکی این بیمارگر تعداد 47 جدایه از مناطق آلوده استان ایلام جداسازی و مورد بررسی قرار گرفت. پس از استخراج DNA بررسی تنوع ژنتیکی این جدایه ها با استفاده از نشانگرهای مولکولی ISSR صورت گرفت. بر اساس نتایج حاصله در سطح ضریب تشابه 64%، جدایه ها در 24 گروه قرار گرفتند. این نتیجه نشان دهنده تنوع ژنتیکی بالا در بین جدایه های قارچ در استان ایلام است. بر اساس اطلاعات بدست آمده از آغازگرهای ISSR در بین شش جمعیت مورد مطالعه بیشترین فاصله ژنتیکی (054/0) بین جمعیت های سرابله و سیروان و کمترین فاصله ژنتیکی (010/0) بین جمعیت های آسمان آباد و شباب دیده شد. جریان ژنی و تمایز ژنتیکی با نرم افزار Pop GEN نشان داد که بیشترین جریان ژنی مربوط به ISSR5 با مقدار 27/18 و کمترین میزان جریان ژنی مربوط به ISSR7 با مقدار 65/1 بود و متوسط جریان ژنی 60/4 محاسبه شد. متوسط تمایز ژنتیکی در این تحقیق 098/0 بود. واریانس ژنتیکی محاسبه شده در بین جمعیت ها 6% و در میان جمعیت ها 94% بود. تنوع ژنتیکی بالا بین و درون جمعیت ها نشان دهنده احتمال توانایی بیماری زایی متفاوت در آنها است. این موضوع نشان دهنده اهمیت شناسایی نژادهای غالب بیمارگر در منطقه و به کارگیری آنها در فرآیند معرفی ارقام مقاوم به این بیماری می باشد.
    کلیدواژگان: Fusarium oxysporum f. sp. ciceri، تنوع ژنتیکی، نشانگرریز ماهواره ISSR
  • سید افشین سجادی*، محمدعلی مختاری، عبدالقیوم ابراهیمی صفحات 55-68
    قارچ عامل بیماری پوسیدگی یقه توتون (Sclerotinia sclerotiorum) از عوامل مهم بیماری زا در توتون می باشد که در تمام نقاط دنیا پراکنده بوده و می تواند موجب ایجاد خسارت محصول در کشورهای تولید کننده توتون گردد. مدیریت این بیماری با سموم شیمیایی، ارقام مقاوم، مهار زیستی و همچنین با عصاره های گیاهی و روغن ها و غیره انجام می شود. در این تحقیق، اثر رقت های 1 و 2 در هزار عصاره نعناع گربه ای، توتون و آویشن کوهی استخراج شده با حلال های آب، استون، هگزان، اتانل و متانول در شرایط آزمایشگاه روی قارچ عامل بیماری به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار بررسی شد. بررسی حداقل غلظت بازدارندگی عصاره های گیاهی با روش اختلاط با محیط کشت انجام شد. عصاره نعناع گربه ای، توتون و آویشن کوهی اثر بازدارندگی قابل توجهی بر رشد قارچ مورد بررسی داشتند. بیشترین اثر بازدارندگی مربوط به عصاره متانولی، اتانولی و هگزانی بود. حداقل غلظت بازدارندگی عصاره متانولی، اتانولی و هگزانی نعناع گربه ای، توتون و آویشن کوهی بر قارچ مورد بررسی، 1 میلی گرم بر میلی لیتر بود. مهم ترین ترکیبات در عصاره گیاهی نعناع گربه ای شامل: منتانول، منتول، سایلن، تیمول، پیپرتنن، نوننال، کارواکرول، کامفور و لمونن، در عصاره گیاهی توتون شامل: گلوبولول، فیتول، نیکوتین، سایلن، ایمیدازول، لمونن و تونبرگول و در عصاره گیاهی آویشن کوهی شامل تیمول، آنتول ترانس، سایلن، کارواکرول، ایمیدازول و نوننال بود. بنابراین، عصاره گیاهان نعناع گربه ای، توتون و آویشن کوهی می تواند به عنوان قارچ کش طبیعی جهت مهار قارچ عامل بیماری پوسیدگی یقه توتون مورد توجه باشد.
    کلیدواژگان: عصاره گیاهان نعناع گربه ای، توتون و آویشن کوهی، پوسیدگی یقه توتون، Sclerotinia sclerotiorum
  • محمدحسین حسن پور، کاوس ایازپور * صفحات 69-76
    ویروس کوتولگی گوجه (Prune dwarf virus= PDV) متعلق به جنس Ilarvirus و خانواده Bromoviridaeمی باشد. این ویروس یکی از مهمترین عوامل بیماریزای درختان میوه هسته دار در جهان است. به منظور تعیین پراکنش و ردیابی ویروس کوتولگی گوجه در باغ های درختان هسته دار استان فارس تعداد 679 نمونه طی دو سال زراعی 1392 و 1393 از نمونه های برگی با علائم پیچیدگی، بدشکلی، پارگی برگ و موزائیک از درختان هلو، آلو، زردآلو و بادام جمع آوری گردید. نمونه ها پس از جمع آوری و انتقال به آزمایشگاه بوسیله آزمون سرولوژیک الیزای مستقیم (DAS-ELISA) و توسط آنتی سرم اختصاصی ویروس مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج آزمون الیزا نشان داد که تقریبا تمام باغ های استان به این ویروس آلوده هستند و تعداد 213 نمونه آلوده به ویروس تشخیص داده شدند. طبق این نتایج درصد آلودگی نمونه های جمع آوری شده در باغات شیراز 1/19، کوار 92/45، جهرم10، زرقان 57/38، سپیدان 05/21، نی ریز 23/9 و سروستان 71/10 بود. همچنین درصد آلودگی در میزبانهای علائم دار مختلف هلو 07/46، شلیل 52/14، آلو 75/38، بادام 84/9 و زردآلو 45/5 است. این اولین گزارش از ویروس کوتولگی آلو در استان فارس است و شلیل برای اولین بار از ایران به عنوان میزبان گزارش می گردد.
    کلیدواژگان: ایلارویروس، آلودگی ویروسی، ویروس کوتولگی گوجه، درختان میوه هسته دار، DAS-ELISA
|
  • Seyed Afshin Sajadi * Pages 1-12
    The casual agent of tobacco black shank disease, Phytophthora nicotianae Breda de Haan (=P. parasitica Dasture), is one of the most important pathogen in tobacco fields. Disease can occur at all stages of plant growth and damage can occasionally reach up to 100% in some fields. In order to determine the status of the disease in tobacco fields of Golestan province, 45 tobacco fields were selected in five different village of Gorgan regions (Taghartappeh, Jafarabad, Ghorogh, Nodehmalek and Valeshabad) and in four different village of Aliabad regions (Pichakmahaleh, Baraftan, Fazelabad and Elazman) during 2014 growth season. The disease amount on aerial parts of tobacco plants was recorded during the infection period according to weekly surveys in the selected fields started when the primary symptoms become apparent. Statistical analysis was performed using the Stat Graphics Centurion XV software. The disease incidence was similar in different regions but there was significant difference (P
    Keywords: Area under disease progress curves, disease incidence, infection period, Phytophthora nicotianae
  • Mohammadreza Eslahi * Pages 13-22
    Wheat leaf septoriosis caused by Mycosphaerella graminicola is one of the most important and destructive diseases of wheat. Since the resistant cultivars are not durable, disease control is mainly based on using fungicides where the yield loss is considerable. But using one fungicide may cause resistance. In this study, the impact of falcon® fungicide on disease control of wheat septoriosis has been studied. The experiment is carried out by randomized complete block design with 4 replications at Khuzestan agricultural and natural resources research center. No fungicide treatment and Tilt® used as controls. Results of this study showed that Falcon® treatment had lower AUDPC, higher yield and thousands of kernel weight compared to control and Tilt®. Disease severity progress was similar in both Tilt® and Falcon® treatments. Based on the results of current study, Falcon® fungicide is a suitable alternative of Tilt® in periodic applications of fungicides to combat leaf septoriosis
    Keywords: Leaf blotch, wheat septoriosis, Strobilorins, disease management
  • Mahnaz Zaboli, Tahereh Basirnia * Pages 23-38
    With consideration to environmental risks and appearance of resistance in pathogens due to use of chemical pesticides, application of other managing measures such as cultural methods can be useful in controlling Rhizoctonia rot. This experiment was conducted to investigate the effects of potassium, silicon and vermicompost on controlling of Rhizoctonia rot (Rhizoctonia solani) of pinto bean. A factorial pot experiment with four replication was conducted in 2014 based on completely randomized design with three factors including potassium (0, 50 and 100 kg ha-1), calcium silicate (0, 400 and 800 kg ha-1) and vermicompost (0 and 5 % V/V). The results showed that main factors increased vegetative growth parameters of pinto bean and reduced the level of Rhizoctonia rot. So that, application of 100 kg ha-1 of potassium or 400-800 kg ha-1 of calcium silicate and vermicompost significantly increased vegetative growth (root and shoot) fresh and dry weight. The treatments also significantly improved biochemical characteristics such as the amount of gaiacol peroxidase. In general, our results showed that plant nutrient greatly improved plant vegetative parameters and plant resistance to biotic stress. Accordingly, we found that the use of calcium silicate (400 and 800 kg. ha-1) and 100 kg.ha-1 of potassium had highest effect on controlling Rhizoctonia rot and improving plant vegetative growth.
    Keywords: Biochemical traits, calcium silicate, disease severity, pinto bean, potassium fertilizer
  • Maryam Azimi, Saeed Rezaee *, Siamak Baigi Pages 39-54
    Fusarium wilt disease of Iranian chickpea caused by Fusarium oxysporum f.sp. ciceri fungus is one of the most important chickpea diseases in Iran. In order to study the genetic diversity of this pathogen, 47 isolates were collected from infected areas in Ilam province. After extracting DNA, the genetic diversity of these isolates was analyzed using ISSR molecular markers. Based on the results at the level of 64% similarity coefficient, isolates were clustered into 24 groups. This result demonstrates the high genetic diversity among the isolates in Ilam province. Based on information obtained from ISSR primers were among six studied populations, the highest genetic distance was found to be 0.054 between Sarableh and Sirvan populations and the lowest genetic distance as 0.010 between Asemanabad and Shabab populations. Gene flow and genetic differentiation using Pop GEN software showed that gene flow is related to ISSR5 with its amount as 18.27 and the lowest value was related to ISSR7 with its amount as 1.65 and the mean gene flow was calculated as 4.60. In this research, the mean flow was 0.098. The calculated genetic variance was 6% between the populations and as well as to be 94% in populations. High genetic variation between and among populations shows the potential different aggressiveness of isolates. This shows the importance of the dominant pathotype(s) identification in the region as well as using them in the process of introduction new resistant cultivars.
    Keywords: Fusarium oxysporum f.sp. ciceri, genetic diversity, ISSR micro satellite marker
  • Seyed Afshin Sajadi * Pages 55-68
    Sclerotinia sclerotiorum is an important phytopathogen causing tobacco collar rot which distributed worldwide and can impose high yield losses in tobacco growing countries. The disease management is possible by use of fungicides, resistant cultivars, biological control and use of plant extracts and essential oils. Crude extracts of catmint (Nepeta cataria), tobacco (Nicotiana tabaccum) and thyme (Thymus pubescens) were prepared by water, acetone, hexane, ethanol and methanol with concentrations of 1000 and 2000 ppm. The effect of those extracts against the fungus was examined in vitro in a factorial experiment based on completely randomized design with three replications. Minimal inhibitory concentration of extracts was determined by agar diffusion method. Crude extracts of tobacco, catmint and thyme had remarkable antifungal activity. Hexane, ethanol and methanol were the best solvents to extract antifungal compounds. Minimal inhibitory concentration of hexane, ethanol and methanol extracts of catmint, tobacco and thyme were 1 mg/ml as tested on the fungus. The most important components of extracts of catmint were menthanol, menthol, sailen, thymol, pipertenone, nonenal, carvacrol, camphor and limonene; in extracts of tobacco, globulol, phytol, nicotine, sailen, imidazole, limonene and thunbergol; and in extracts of thyme, thymol, anethole trans, sailen, carvacrol, imidazole and nonenal. Therefore, extracts of catmint, tobacco and thyme can be considered as natural fungicides for control of causal agent of tobacco collar rot.
    Keywords: extracts of catmint, tobacco, thyme, tobacco collar rot, Sclerotinia sclerotiorum
  • Mohammad Hossein Hasanpour, Kavous Ayazpour * Pages 69-76
    Prune dwarf virus (PDV) belongs to the genus Ilarvirus, Family Bromoviridae. This virus is one of the most important pathogens of stone fruit trees worldwide. To detect and determine the distribution of Prune dwarf virus in the orchards of stone fruit trees in Fars Province, 679 leaf samples showing symptoms of deformation, twisting and mosaic were collected from peach, plum, apricot and almond trees during two crop years, 2014 and 2015. The samples were tested by DAS-ELISA for the presence of PDV. The results of ELISA test showed that nearly all of the orchards are infected (213 out of 679 samples). According to the results, infection percentages were 19.1%, 45.92%, 10%, 38.57%, 21.05%, 9.23% and 10.71% in Shiraz, Kavar, Jahrom, Zarghan, Sepidan, Neyriz and Sarvestan, respectively. Also, infection percentages among symptomatic samples were 46.07, 14.52, 38.75, 9.84 and 5.45% in peach, nectarine, plum, almond and apricot, respectively. This is the first report of Prune dwarf virus from Fars province and nectarine as host from Iran.
    Keywords: Ilarvirus, Virus Infection, Prune dwarf virus, Stone fruits, DAS-ELISA