فهرست مطالب

اقیانوس شناسی - سال هشتم شماره 32 (پیاپی 43، زمستان 1396)
  • سال هشتم شماره 32 (پیاپی 43، زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/12/20
  • تعداد عناوین: 7
|
  • علیرضا صفاهیه، راضیه نصرالله زاده*، احمد نگین تاجی صفحات 1-8
    هدف از این مقاله تعیین سمیت کادمیوم بر ماهی بنی (Mesopotamichthys sharpeyi) و بررسی تغییرات هورمون های تیروئیدی این گونه، تحت تاثیر غلظت های تحت کشنده کادمیوم است. بدین منظور جهت ارزیابی اثرات مواجهه با کادمیوم، آزمایشی برای تعیین غلظت میانه کشندگی کادمیوم (LC50) ماهی بنی به عنوان گونه مدل انجام گرفت. غلظت میانه کشندگی کادمیوم در ماهی بنی، 56/37 میلی گرم بر لیتر بدست آمد. سپس، سطوح هورمون های تیروئیدی پلاسمای ماهیان به منظور ارزیابی اثر مختل کنندگی اندوکرینی این فلز، در معرض غلظت-های تحت کشنده مختلفی از کادمیوم قرار گرفتند و در طی دو هفته مطالعه شدند. سنجش میزان هورمون های تیروئیدی پلاسما به روش رادیوایمونواسی انجام گرفت. سطوح تیروکسین در ماهیان تیمار شده با کادمیوم پس از 7 و 14 روز در معرض گذاری، در یک رفتار وابسته به غلطت کادمیوم افزایش یافت و غلظت تری یدوتیرونین در ماهیان تیمار شده در مقایسه با ماهیان کنترل کاهش یافت. نتایج نشان داد که فلز کادمیوم می تواند تعادل هورمون-های تیروئیدی را مختل نماید. بنابراین، در معرض قرارگیری با این فلز تهدیدی برای رشد و سلامت ماهیان است.
    کلیدواژگان: کادمیوم، نشانگر زیستی، تیروکسین، تری یدوتیرونین، Mesopotamichthys sharpeyi
  • رویا فروتنی، مریم راه بانی*، محمد پاخیره زن صفحات 9-19
    هدف از این تحقیق، بررسی اثر طوفان آشوبا در شکل گیری مدطوفان در سواحل ایرانی خلیج فارس و دریای عمان است، که در ژوئن 2015 رخ داد. به دلیل ویژگی های این مناطق، مطالعه ی طوفان‏ های پدید آمده در این مناطق حائز اهمیت است. به منظور شبیه سازی مدطوفان ناشی از چرخندهای حاره ای آشوبا از مدول هیدرودینامیک نرم افزارMIKE ، نسخه 21 استفاده شد. بدین منظور پس از کالیبره کردن، مدل به دو صورت با و بدون تاثیر باد اجرا شده و نتایج حاصل در بنادر بوشهر و چابهار مورد بررسی قرار گرفت. این نتایج نشان‏ دهنده ی وجود مدطوفان مثبت (افزایش تراز آب حدود cm 50) در چابهار است، درحالیکه تغییر تراز سطح در بوشهر جزئی بود. همچنین مطالعه ی اثر باد بر جریان نشان می دهد که طوفان مذکور اثر قابل ملاحظه ای بر سرعت و جهت جریان در ایستگاه چابهار داشته است. در حالی که سرعت و جهت جریان در بوشهر تاثیر قابل ملاحظه ای از طوفان نپذیرفته است.
    کلیدواژگان: طوفان آشوبا، مدطوفان، نرم افزارMIKE21، شبیه سازی جریان، بوشهر، چابهار
  • جواد صالحی* صفحات 21-30
    هدف از این مقاله بررسی اعمال صلاحیت در حقوق بین الملل دریاها و تقابل میان حق حفاظت از تاسیسات فراساحلی و اصل آزادی دریانوردی است. کشتی ها در دریاهای آزاد و مناطق فراساحلی تحت تابعیت دولت صاحب پرچم هستند. توقیف کشتی و بازداشت خدمه آن در منطقه انحصاری اقتصادی تحت حاکمیت دولت ساحلی به بهانه ی تجاوز به تاسیسات و تجهیزات فراساحلی وی دخالت در امور دولت صاحب پرچم و اعمال حاکمیت وی تلقی می شود. دولت ساحلی مجاز به اتخاذ تدابیر امنیتی برای پیشگیری و مدیریت مانورهای خطرناک فعالان زیست محیطی به تاسیسات دور از ساحل در اعتراض به فعالیت های دریایی وی است. نتیجه نهایی حاکی از این است که حسب نظریه ی اخیر قضات دیوان داوری توقیف کشتی و بازداشت فعالان زیست محیطی از سوی دولت ساحلی روسیه اقدامی غیرقانونی و در تعارض با صلاحیت دولت صاحب پرچم هلند است.
    کلیدواژگان: دیوان بین المللی حقوق دریاها، دولت ساحلی، دولت صاحب پرچم، منطقه ی انحصاری اقتصادی، فلات قاره، تاسیسات دور از ساحل
  • مجید نورانیان اصفهانی، محمودرضا اکبرپورجنت*، بابک بنی جمالی صفحات 31-42
    در این مقاله، امواج و جریان های خزر جنوبی با بکارگیری سیستم جفت شده COAWST و داده های تحلیل مجدد/ پیش بینی ECMWF ERA-Interim بر یک شبکه تودرتو برای سال های 2007-2011 مطالعه شدند. نتایج در آب های ساحلی استان گیلان برای سال 2011 ارزیابی گردیدند. فرمول بندی های کومن برای رشد نمایی امواج با سرعت باد و استهلاک انرژی با سفیدک موج، جانسوپ برای اصطکاک بستر، و روش مقیاس عمومی طول برای اختلاط عمودی و واداشت بالکی جوی در پیکربندی مدل بکار رفتند. تحلیل های آماری، انطباق بیش از 87% و 73% در آب های عمیق و 68% و 78% در آب های کم عمق را برای ارتفاع موج شاخص و پریود، و 56% را برای سرعت جریان های ساحلی نشان داد. نتایج همزمان بین دو ناحیه آب عمیق و آب های ساحلی، روند پیش بینی پایین دستی مشخصات امواج را تنها در ابتدای ماه جولای خاطر نشان می کند. جریان های ساحلی شرق سو در خزر جنوبی حاکم بود و جریان های عرضی به صورت محلی در امتداد سواحل دیده شدند. مطالعه چرخند های منطقه ای، نشان می دهند که وقوع جریان های قوی در خزر جنوبی متاثر از امواج راسبی هستند. جریان های کوچک مقیاس همچون جریان شکافنده نیازمند شبکه های تودرتوی بیشتری است.
    کلیدواژگان: جریان ساحلی، سیستم جفت شده، COAWST، داده های ERA-Interim، لایه بندی سیگما، دریای خزر
  • حمید طاهری، محمدحسین کاظمی نژاد، عباس یگانه بختیاری* صفحات 43-51
    در این تحقیق به ارزیابی عملکرد مدل SWAN در پیش بینی امواج ناشی از باد خلیج فارس با استفاده از روش های مختلف پرداخته شد. سه روش مختلف مدل سازی با استفاده از فرمولاسیون متفاوت در تولید و زوال انرژی موج، با بهره گیری از داده های باد CCMP به کار گرفته شد. در انتها، نتایج مدل سازی با ارتفاع، پریود و جهت موج اندازه گیری شده در محدوده جزایر فارور و لاوان، حدفاصل سال های 2009 و 2010 مقایسه شدند. نتایج حاصل نشان داد روش WAM4-AB در مقایسه با روش های دیگر دارای عملکرد بهتری است. خطای این روش در مدل سازی HS در ایستگاه جزایر فارور و لاوان به ترتیب برابر با 44 و 48 درصد است. در مجموع مدل سازی با این روش با تخمین دست پایین نتایج به نسبت داده های اندازه گیری شده همراه بود.
    کلیدواژگان: مدل سازی، داده باد CCMP، SWAN، داده اندازه گیری، خلیج فارس
  • زینت اسماعیلی، ابوالفضل ناجی* صفحات 53-61
    این مطالعه به منظور بررسی فراوانی، توزیع و نوع میکروپلاستیک ها (mm 5 >) در رسوبات ناحیه بالا و پایین جزر و مدی انجام گرفت. نمونه برداری طی ماه های فروردین و اردیبهشت 1395 از پنج ایستگاه در سواحل بندرعباس، با استفاده از روش جداسازی بر اساس اختلاف چگالی و شناورسازی دو مرحله ای انجام شد. در ایستگاه های بالای جزر و مدی با میانگین 1422 ذره پلاستیکی بالقوه، مشخص گردید که حداکثر تعداد میکروپلاستیک ها در ایستگاه بوستانو بوده و کمترین آن متعلق به ایستگاه خور آذینی است. در ایستگاه های پایین جزر و مدی نیز از مجموع میانگین 62/306 ذره پلاستیکی بالقوه، بالاترین غلظت میکروپلاستیک ها در رسوبات سطحی ایستگاه خور یکشبه بوده و کمترین غلظت مربوط به ایستگاه سورو است. از مجموع میکروپلاستیک های یافت شده در ایستگاه های مذکور، 83% از منطقه بالای جزر و مدی و 17% از منطقه پایین جزر و مدی یافت شدند که می توان نتیجه گرفت تجمع میکروپلاستیک ها در نزدیکی خط بالای جزر و مدی بیشتر است.
    کلیدواژگان: میکروپلاستیک ها، محیط زیست دریایی، رسوبات سطحی، خلیج فارس
  • جمشید ممتاز، مسعود علیزاده، شهرام زرنشان* صفحات 63-76
    دریاهای بسته و نیمه بسته در حقوق بین الملل محیط زیست، از جایگاه ویژه ای برخوردار هستند و در کنوانسیون 1973 از آنها تحت عنوان «مناطق ویژه» یاد شده است. هدف از مطالعه حاضر، تعریف رژیم خاص برای آن مناطق، در چارچوب موضوعات مختلف حقوق دریاها و حقوق محیط زیست است. از آنجایی که خلیج فارس یک دریای نیمه بسته است و از جمله مناطقی است که از دهه 1970 سعی شده تا رژیم منطقه ای برای آن با همکاری کشورهای منطقه تعریف گردد، در محور این مطالعه قرار دارد. لذا در چارچوب موضوع حاضر، گردآوری داده های عمدتا کیفی تحقیق به روش اسنادی و با مراجعه و مطالعه متن مقررات و اسناد بین المللی مرتبط و نیز آراء مراجع قضایی بین المللی و سرانجام تجزیه و تحلیل آنها به روش های استدلالی، صورت گرفته است. نتایج این پژوهش نشان می دهد، اجرای قواعد ویژه و خاص این مناطق در چارچوبی که الزام بیشتری برای دولت ها ایجاد نماید یکی از دستاوردهای کنوانسیون های منطقه ای است که خلیج فارس نیز از دهه هفتاد قرن گذشته تا به حال از آن بی نصیب نمانده است. این ترتیبات در عین حال موجب همکاری نزدیک دولت های ساحلی نیز شده است. با این وجود، چالش های سیاسی یکی از مهمترین دلایل ناکامی های به وجود آمده است. بروز جنگ های متعدد در منطقه و تنش بالا ی سیاسی میان دولت های حاشیه خلیج فارس در بسیاری موارد رسیدن به اهداف مورد نظر کنوانسیون کویت را با دشواری روبرو کرده است.
    کلیدواژگان: حقوق دریاها، محیط زیست، مخاصمات مسلحانه، خلیج فارس
|
  • Alireza Safahieh, Razieh Nasrolahzadeh *, Ahmad Negintaji Pages 1-8
    Pollution of the aquatic ecosystems by heavy metals is posing serious threats to the survival of aquatic organisms including fish. Cadmium is a metal which is accumulated in high concentrations by a range of living organisms and which has unknown biological function. It enters aquatic environments especially via industrial wastes. Thyroid hormones have important roles in growth, development, metamorphosis, osmoregulation and reproduction in fishes. In the present study, the 96 hours LC50 of Cadmium on Binnei (Mesopotamichthys sharpeyi) was determined as 37.56 mg/l. The plasma thyroid hormones of Binnei through different sub lethal concentration of cadmium (1, 3, 6, 9 and 12 ppm) were assayed in order to determine the endocrine response of innei. Fish were exposed to different concentrations of cadmium as an endocrine disrupter during 2 weeks. Plasma thyroxine (T4) and triiodothyronine (T3) concentrations were determined using Radioimmunoassay method. In opposite manner, Plasma T3 was significantly decreased at days 7 and 14 by all doses of cadmium. Plasma T4 in treated fishes was increased in comparison to the control group in dose dependent manner. In conclusion, results of the current study indicated that the encounter of Binnei fish with Cadmium led to thyroid disruption of the fish which may have treated for growth and fish health.
    Keywords: Cadmium, Biomarker, Thyroxin, Triiodothyronine, Mesopotamichthys sharpeyi
  • Roya Foroutani, Maryam Rahbani *, Mohammad Pakhirehzan Pages 9-19
    Tropical cyclones develop over oceans as low pressure phenomena. They could be developed further when the conditions are met and cause storm surge. The devastating consequences of these storms in coastal areas reveal the importance of investigation on such subjects. In this research therefore, the variation in the height of water level due to the Ashobaa cyclone has been studies using Flow module of the MIKE 21 software. The study has been conducted at two stations; one near the port of Bushehr and another near the port of Chabahar. The model first was calibrated and validated using field data. After the model validation, two simulations were carried out; one with and one without the effect of Ashooba cyclone. Positive storm surge was observed due to the Ashobaa cyclone in Chabahar station (about 50 cm). The effect of the storm was negligible in Bushehr water level. It was also observed that the storm affected the current speed and direction in Chabahar station. Such an effect was not observed in Bushehr station.
    Keywords: Ashobaa cyclone, Storm surge, MIKE21 software, Flow simulation, Bushehr, Chabahar
  • Javad Salehi * Pages 21-30
    The goal of this article was to examine the Jurisdiction in International Law of the Sea in conflict between right to protection of offshore facilities and freedom of navigation. Ships are under nationality of their flag state in the high seas and offshore zones. Seizure of the ship and arrestment of its crew in the exclusive economic zone under the control of the coastal government on the pretext of violating its offshore facilities and equipment were assessed interference in flag State and his sovereignty affairs. Coastal government is allowed to take security measures to prevent and manage dangerous maneuvers of environmental activists to offshore facilities in protest to its offshore activities. Final conclusion showed that seizure of ships and arrest of environmental activists by the Russian state is an illegal act and in conflict of jurisdiction of the Netherland’s flag State according to the recent judgment of the Arbitration Tribunal.
    Keywords: International Tribunal for the Law of the Sea, Coastal Government, Flag State, Exclusive Economic Zone, Continental Shelf, Offshore Facilities
  • Majid Noranian Esfahani, Mahmoodreza Akbarpour Jannat *, Babak Banijamali Pages 31-42
    A coupled ocean-waves COAWST model was employed for simulating the waves and currents along the southern basin of the Caspian Sea. Simulating were carried out using mixed reanalysis/forecast ECMWF ERA-Interim dataset over two layer refined nested grids during 2007-2011. The results were evaluated in coastal area of Guilan province for 2011. Two Komen's formulation for growth of waves due to wind and energy depreciation with whitecapping, JONSWAP formulation for the bed friction, generallength method for vertical mixing and atmospheric bulk forcing were involved in the configuration of the coupled system. The results were implied the agreement of 87% and 73% in deep water and 68% and 78% in shallow area for the significant wave height and wave period and 53% for current speed at the inner shelf. The wave's simulation results from the deep and coastal waters zones indicated the underestimation of the profile only occurred at the beginning of July. The regional and local eddies were found at the SBC. The western alongshore were dominated along the coastal area of SBC, however the local transitional currents were established.
    Keywords: Coastal circulation, Nested grid system, COAWST, ECMWF ERA-Interim, S-coordinate, Caspian Sea
  • Hamid Taheri, Mohammad Hossein Kazeminezhad, Abbas Yeganeh Bakhtiary * Pages 43-51
    Considering the importance of wind waves and its effects on the marine environment, prediction of these waves by different methods has been extremely thrived in recent years. In this study, the performance of numerical wave model, SWAN, has been evaluated to predict wind waves in the Persian Gulf, using different methods of generation and deterioration of wave. Three kinds of these methods using CCMP wind data has been applied in this study. For ttainment the model error, the results has been compared with measured significant height, peak period and direction of waves in Farur and Lavan stations between 2009 and 2010. The result showed that WAM4-AB method, compared with other, had better performance. Error of this approach to modeling HS in Farur and Lavan stations was 44 and 48, respectively. Modeling of this method underestimated Hs and Tp comparing to the measured data.
    Keywords: Modeling, CCMP Wind, SWAN, Measured wave data, Persian Gulf
  • Zinat Esmaili, Abolfazl Naji * Pages 53-61
    This study addressed the Micro Plastics (MPs
    Keywords: Micro plastics, Marine environment, Surface sediments, Persian Gulf
  • Jamshid Momtaz, Masoud Alizadeh, Shahram Zarneshan * Pages 63-76
    Closed and semi-enclosed seas possess significant standing in the international environmental law and are referred to in the 1973 Convention as "Special Zones." For this reason, efforts have been made in the various issues of the law of the seas and environmental law in order to develop a particular regime for them. The Persian Gulf, as a semi-closed sea, is one of the zones for which there have been attempts to define a sui generis since the 1970s in cooperation with the States of the region. The Kuwait Convention and its four protocols are a clear examples of this cooperation. However, the existence of regional tensions egative factor in order for these mechanisms to have failed. There are still serious questions about the 1973 Convention from legal perspective. A serious legal question on this subject is about the impact of war on the applicability of Kuwait Convention during that armed conflict. This paper tries to provide an overview of regional environmental protection mechanisms in the Persian Gulf region, with the aim to provide an answer to the regional environmental obligations of the States of the region in the event of occurrence of a regional conflict
    Keywords: Law of the Sea, Marine environment, Armed Conflict, Persian Gulf