فهرست مطالب

مطالعات روان شناسی صنعتی و سازمانی - سال دوم شماره 2 (زمستان 1394)
  • سال دوم شماره 2 (زمستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/06/30
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محسن گل پرور *، محسن طالب، فهیمه عبدلی صفحات 1-24
    این پژوهش با هدف بررسی بنیان های انگیزشی رفتارهای مدنی اجباری و رفتارهای مدنی سازمانی متعارف اجرا شد. روش پژوهش همبستگی و جامعه آماری پژوهش را کارکنان یک سازمان دولتی در شهر زنجان تشکیل دادند که از بین آن ها 212 نفر به شیوه ی نمونه گیری سهل الوصول انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه رفتارهای مدنی اجباری، پرسشنامه رفتارهای مدنی سازمانی و سیاهه منابع انگیزشی بودند. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل شد. نتایج نشان داد که از بین منابع انگزشی فقط انگیزش ابزاری با رفتارهای مدنی اجباری و فرآیند درونی، انگیزش خودپنداره بیرونی، انگیزش خودپنداره درونی و انگیزش درونی سازی هدف با رفتارهای مدنی سازمانی معطوف به افراد و دو بعد منابع انگیزشی شامل انگیزش خودپنداره درونی و انگیزش درونی سازی هدف با رفتارهای مدنی سازمانی معطوف به سازمان دارای رابطه معنادار هستند. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که انگیزش خودپنداره درونی پیش بینی کننده رفتارهای مدنی سازمانی معطوف به افراد و انگیزش ابزاری (به صورت منفی) و انگیزش خودپنداره درونی (به صورت مثبت) پیش بینی کننده رفتارهای مدنی سازمانی معطوف به سازمان هستند. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که فقط انگیزش ابزاری (به صورت مثبت) و انگیزش خودپنداره درونی (به صورت منفی) پیش بینی کننده رفتارهای مدنی اجباری هستند.
    کلیدواژگان: رفتارهای مدنی اجباری، رفتارهای مدنی سازمانی، منابع انگیزشی
  • مجید صفاری نیا *، فریده صیدی، فاطمه ادب دوست صفحات 25-44
    پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی پرسشنامه ترجیح انصاف سائولی و بدیان و نیز بررسی رابطه بین ترجیح انصاف و رفتار جامعه پسند پنر بود. روش پژوهش توصیفی بود که با استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی، تاییدی و آلفای کرونباخ و ضریب همبستگی بر روی 300 کارمند مشغول به کار در سازمان آموزش و پرورش شهر تهران در سال 1394 انجام شد. شرکت کنندگان از طریق نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. در این مطالعه پرسشنامه ترجیح انصاف سائولی و بدیان مشتمل بر 16 گویه و پرسشنامه رفتار جامعه پسند پنر مشتمل بر 30 گویه استفاده شد. نتایج نشان داد که پرسشنامه ترجیح انصاف با استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی و چرخش واریماکس برای پرسشنامه ترجیح انصاف بیانگر سه عامل کشف شده برای ترجیح انصاف بود. تحلیل عاملی تاییدی با روش مولفه های اصلی و چرخش واریماکس برای پرسشنامه ترجیح انصاف سه عامل را تایید کرد. در مورد بررسی پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ نتایج به دست آمده در مورد همسانی کل مقیاس و عوامل سه گانه حاکی از پایایی بالای مقیاس بود. با توجه به میزان قابل قبول روایی و پایایی هر دو پرسشنامه رفتار جامعه پسند پنر و ترجیح انصاف سائولی و بدیان، این دو ابزار برای پژوهش در ارتباط با رفتار جامعه پسند و ترجیح انصاف توصیه می شود.
    کلیدواژگان: ترجیح انصاف، رفتار جامعه پسند، تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تاییدی
  • رحم خدا جوادی *، محسن رسولی، علی محمد نظری، جعفر حسنی صفحات 45-60
    این پژوهش باهدف شناسایی و تحلیل الگوی روابط ساختاری عوامل فردی، اجتماعی و سازمانی موثر بر رضایت شغلی معلمان شهر کرج انجام شد. پژوهش حاضر از نوع طرح های همبستگی بوده که در آن با استفاده از یک مدل ساختاری روابط بین متغیرها بررسی شد. تعداد 150 معلم مقاطع سه گانه آموزش و پرورش شهر کرج به روش نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای در پژوهش شرکت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه محقق ساخته عوامل موثر بر رضایت شغلی معلمان و پرسشنامه رضایت شغلی بود. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS نسخه 16 و روش های آماری همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان دادند که عوامل مزایای شغلی، توازن کار-خانواده و نگرش شغلی به طور مستقیم، عوامل توسعه حرفه ای، حمایت مدیران و حمایت همسر از طریق عامل نگرش شغلی و حمایت همسر و استرس شغلی از طریق عامل توازن کار خانواده بر رضایت شغلی موثر بودند. مدل پژوهش توانست 53 درصد واریانس رضایت شغلی معلمان را تبیین کند. پیشنهاد می شود جهت افزایش رضایت شغلی معلمان برنامه هایی برای بهبود نگرش های شغلی معلمان از طریق توجه به مولفه های فردی، اجتماعی و سازمانی مدل حاضر اجرا شود.
    کلیدواژگان: توسعه حرفه ای، رضایت شغلی، حمایت مدیران، حمایت همسر، توازن کار، خانواده
  • نسیم خواجه پور *، کیومرث بشلیده، مصطفی بهارلو صفحات 61-82
    هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر مستقیم سرمایه روانشناختی بر قصد ترک شغل، فرسودگی شغلی و عملکرد شغلی و همچنین اثر غیرمستقیم این رابطه از طریق استرس شغلی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه کارکنان شرکت آب و نیروی شهر گتوند تشکیل می دهند که از بین آن ها تعداد 182 نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های سرمایه روان شناختی، استرس شغلی، قصد ترک شغل، فرسودگی شغلی و عملکرد شغلی بود. ارزیابی الگوی پیشنهادی از طریق الگویابی معادلات ساختاری (SEM) انجام گرفت. جهت آزمودن اثرهای واسطه ای در الگوی پیشنهادی از روش بوت استراپ در برنامه ماکرو پریچر و هیز (2008) استفاده شد. نتایج حاکی از اثر سرمایه روانشناختی بر قصد ترک شغل، فرسودگی شغلی و عملکرد شغلی، اثر استرس شغلی بر قصد ترک شغل، فرسودگی شغلی و عملکرد شغلی و اثر غیرمستقیم سرمایه روانشناختی بر قصد ترک شغل و فرسودگی شغلی از طریق استرس شغلی بود. همچنین، نتایج نشان داد که سرمایه روانشناختی از طریق استرس شغلی بر عملکرد شغلی اثر معنی داری ندارد. به طور کلی، یافته ها نشان دادند که الگوی پیشنهادی از برازش نسبتا خوبی با داده ها برخوردار است.
    کلیدواژگان: سرمایه روانشناختی، استرس شغلی، قصد ترک شغل، فرسودگی شغلی، عملکرد شغلی
  • ابوالفضل کرمی، نورعلی فرخی، علیرضا کندرانی * صفحات 83-104
    انجام و بهبود فرآیندهای سازمانی قویا بستگی به توجه به نیازهای روانشناختی و انطباق آن ها با وظایف و مشاغل دارد. هدف اصلی این مطالعه دستیابی به میزان تاثیر عامل های اصلی شغل بر حالات اساسی روانشناختی کارکنان و تاثیر این حالات بر پیامدهای شغلی از طریق آزمون پیمایش تشخیص شغل (JDST) می‏باشد. بدین منظور 1000 نفر از کارکنان شرکت ملی نفت از طریق نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند که درنهایت با 757 پرسشنامه تحلیل ها انجام شد. نتایج نشان داد که ارتباط معنی داری بین ابعاد اصلی شغل (تنوع مهارت، اهمیت وظیفه، هویت وظیفه، استقلال و پسخوراند)، حالات اساسی روانشناختی (تجربه معناداری شغل، تجربه مسئولیت پذیری شغل و تجربه آگاهی از نتایج) و پیامدهای شغلی (عملکرد و خشنودی شغلی) وجود دارد.
    کلیدواژگان: ویژگی های مشغل، ابعاد اصلی شغل، حالات اساسی روانشناختی، پیامدهای شغل
  • قنبر امیرنژاد * صفحات 105-122
    هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه علی رهبری سازمانی با چابکی سازمانی با توجه به نقش میانجی گر رضایت شغلی و تعهد سازمانی بود. طرح پژوهش از نوع توصیفی و مبتنی بر الگویابی معادلات ساختاری می باشد. جامعه آماری پژوهش شامل 325 نفر از کارکنان شرکت ملی حفاری ایران بود. 176 شرکت کننده در پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. به منظور جمع آوری داده ها از چهار پرسشنامه رهبری سازمانی، چابکی سازمانی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی استفاده شد. یافته ها بیانگر برازش الگوی پیشنهادی با داده ها بود. نتایج همچنین نشان دادند رهبری سازمانی از طریق رضایت شغلی و تعهد سازمانی تاثیر مثبت و معنی داری بر چابکی سازمانی داشت. معنی داری مسیرهای مستقیم رهبری سازمانی بر رضایت شغلی، تعهد سازمانی و چابکی سازمانی و نیز رضایت شغلی و تعهد سازمانی بر چابکی سازمانی نیز مورد حمایت قرار گرفت.
    کلیدواژگان: رهبری سازمانی، رضایت شغلی، تعهد سازمانی، چابکی سازمانی
|
  • M. Golparvar *, M. Taleb, F. Abdoli Pages 1-24
    This research was administered with the aim of investigating motivational foundations of compulsory citizenship behaviors and conventionalcitizenship behaviors. The statistical population include all employees of a public sector organization in Zanjan city, among them 212 persons were selected using convenience sampling method. Instruments included compulsory citizenship behaviors questionnaire, conventionalcitizenship behaviors questionnaire and motivational source inventory. Data were analyzed using Pearson’s correlation coefficient and multiple regression analysis. Results indicated that among motivational sources dimensions, there is a significant relationship between instrumental motivation and compulsory citizenship behaviors, and between four dimensions of motivational sources included internal process, internal self-concept, external self-concept and goal internalization with organizational citizenship behaviors toward individuals, and between two dimensions of motivational sources included internal self-concept and goal internalization with organizational citizenship behaviors toward organizations. Results of multiple regression analysis indicated that internal self-concept motivation predicted organizational citizenship behaviors toward individuals, and instrumental motivation (negatively) along with internal self-concept motivation (positively) predicted organizational citizenship behaviors toward organization. Also the results of multiple regression analysis revealed that instrumental motivation (positively and marginally) along with internal self-concept motivation (negatively) predicted compulsory citizenship behaviors.
    Keywords: compulsory citizenship behaviors, conventional citizenship behaviors, motivational sources
  • M. Saffarinia *, F. Sidi, F. Adabdoost Pages 25-44
    The aim of current research was to investigate psychometric properties of Sauley and Bedeian Equity Preference Questionnaire and its relationship with Penner prosocial behaviors. The research method was descriptive using explanatory and confirmatory factor analyses, Chronbach Alpha and correlation analysis. Participants include 300 employees of Tehran education organization who were selected by random sampling method. Data were collected by Sauley and Bedeian Equity Preference Questionnaire and Penner Prosocial behaviors Questionnaire. Explanatory factor analysis with varimax rotation showed that Sauley and Bedeian Equity Preference Questionnaire consisted of three factors. Results obtained from rotated factors confirmed three factors model. Confirmatory factor analysis showed that fit indices of three factors questionnaire are acceptable, contrary to original form of the scale that was unifactorial. Results of Pearson correlation coefficients between equity preference and prosocial behaviors showed a significant correlation between them. Finally, according to these findings it can be concluded that Sauley and Bedeian Equity Preference Questionnaire was valid and reliable in Tehran education organization employees. According to acceptable measures of validity and reliability for Sauley and Bedeian Equity Preference Questionnaire and its significant correlation with prosocial behaviors, using this questionnaire is recommended to researchers and specialists.
    Keywords: equity preference questionnaire, penner prosocial behavior questionnaire, explanatory factor analysis, confirmatory factor analysis
  • R. Kh. Javadi *, M. Rasouli, A.M. Nazari, J. Hasani Pages 45-60
    This study aimed to investigate the structural relationships of individual, social and organizational factors affecting teacher's job satisfaction. The design of this study was correlational. A sample of 150 teachers in Karaj city have been selected through cluster random sampling method. The instruments used in this study include Job Satisfaction Inventory and factors affecting job satisfaction inventory. The data were analyzed using SPSS16 and AMOS16 softwares and the Pearson correlation coefficients, and path analysis. Results showed that job benefits, work-life balance and job attitudes directly affected job satisfaction. Professional development, management support and spousal support through job attitudes affected job satisfaction. Spousal support and job stress affected job satisfaction through work-family balance. This model explained 53 percent of variance of job satisfaction. The model's fitting indices were appropriate. To promote job satisfaction of teachers, considering individual, social and organizational factors recommended.
    Keywords: professional development, Job Satisfaction, Management support, spousal support, work-family balance
  • N. Khajepour *, K. Beshlideh, M. Baharlou Pages 61-82
    The purpose of this study was to investigate the direct effect of psychological capital on turnover intention, job burnout and job performance and also mediating role of job stress in these relationships. The statistical population includes all employees of water and Energy Company in Gotvand city. Among them 182 were selected by simple random sampling method. The instruments used in present study consist of psychological capital, turnover intention, job burnout, job performance and job stress questionnaires. Fitness of the proposed model was examined through structural equation modeling (SEM). The indirect effects were tested by using bootstrap procedure in Macro program. The results supported the direct effects of psychological capital on turnover intention, job burnout, job performance and job stress, direct effects of job stress on turnover intention, job burnout and job performance, and indirect effects of psychological capital on turnover intention and job burnout through job stress. The results also showed that indirect effect of psychological capital on job performance through job stress was not significant. Generally, findings indicated that the proposed model fit the data.
    Keywords: psychological capital, job stress, Turnover intention, job burnout, job performance
  • A. Karami, N. A. Farrokhi, A. Kondorani * Pages 83-104
    Implementation and improvement of organizational processes extremely depend on the psychological states and matching these states with tasks and jobs. The main purpose of this study was to investigate the impact of level of job basic factors on emploee's basic psychological states and impact of these states on job outcomes by Job Diagnostic Survey Test (JDST). Therefore among employees of National Iranian Oil Company, 1000 persons were selected by classified random sampling method. Finally data were analyzed with 757 questionnaires. The results showed the significant relationships between basic dimensions of job (skill variety, task importance, task identity, autonomy and feedback), basic psychological states (job meaningfulness experience, job responsibility experience and results awareness experience) and job outcomes (job performance and job satisfaction).
    Keywords: job characteristics, job Basic Dimensions, Basic Psychological States, job outcomes
  • Gh. Amirnejad * Pages 105-122
    The Purpose of this study was to investigate the casual relationship of organizational leadership with organizational agility through job satisfaction and organizational commitment. Statistical Population was 325 employees of National Iranian Drilling Company. From this population, 176 persons were selected by simple random sampling method. In order to collect data, four questionnaires were used: organizational leadership, job satisfaction, organizational commitment and organizational agility questionnaires. Fitness of the proposed model was examined through Structural Equation Modeling (SEM). Findings indicated that the proposed model fit the data. Results supported the direct effects of organizational leadership on organizational agility, jab satisfaction and organizational commitment and job satisfaction and organizational commitment on organizational agility. Findings also showed that organizational leadership has positive and significant effect on organizational agility through job satisfaction and organizational commitment.
    Keywords: Organizational Leadership, Job Satisfaction, Organizational commitment, Organizational Agility