فهرست مطالب

علوم ادبی - پیاپی 12 (پاییز و زمستان 1396)
  • پیاپی 12 (پاییز و زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/12/23
  • تعداد عناوین: 8
|
  • علمی و پژوهشی
  • خدابخش اسداللهی، فرناز شاه محمدی صفحات 9-38
    پژوهش پیش رو، به منظور بررسی نظریه «زمان روایی» ژنت و با رویکرد ارزیابی این نظریه در تعامل با حکایت های گلستان، به بازخوانی حکایت هایی چند از آن پرداخته است. پیرامون مولفه های زمان روایی ژنت در گلستان، ناگزیر هستیم تا نظم گاهشمارانه طبیعی و منطقی را مجزا کرده و در بحث نظم و ترتیب زمانی، این دو را به طور جدا از هم بررسی کنیم. نیز پی رفت های متفاوتی که در هر روایت پیش رو داشتیم، ما را بر آن داشت تا از تعریف روایت مادر و روایت خرد بهره بگیریم. رخداد برون روایی و رخداد درون روایی، تعاریف دیگری هستند که می تواند در تبیین تفاوت زمان و سرعت داستان و روایت به کار گرفته شود. در بررسی بسامد به عنوان یکی از مولفه های نظریه یاد شده، بسامد شباهت که پیش از این در مقاله ای تحت عنوان «زمان و روایت» به کار رفته است، در تبیین بهتر بسامد های روایی راهگشا گردید. این پژوهش، به روش توصیفی تحلیلی انجام گرفته است که در آن، آغاز بحث با نظرداشت به نظریه های مطرح پیرامون «زمان و هستی»، مانند نظریه های هوسرل، شوتز و هایدگر بوده است. بر این اساس می توان گفت: سخن سعدی در گلستان به دلیل برخورداری از ایجاز های پرداخته و سنجیده، بار ها در برابر نظریه یاد شده کامل تر جلوه می کند. از این رهیافت، راوی در گلستان، ما را با مقوله های جدیدی نظیر: روایت مادر، روایت خرد، رخداد برون روایی، رخداد درون روایی، بسامد شباهت، دنیای راوی، پسماند روایی و داستان برق آسا (شیوه نوینی از داستان نویسی معاصر) روبرو می کند.
    کلیدواژگان: سعدی، گلستان، ژنت، زمان، روایت، نظم و ترتیب، تداوم، بسامد
  • احمد امین، زهرا عظیمی صفحات 39-66
    حس آمیزی به عنوان یکی از اسالیب هنری در ادبیات فارسی سابقه کاربرد طولانی دارد. در این پژوهش به بررسی حس آمیزی در مثنوی مولانا پرداخته می شود. ابتدا گونه های حس آمیزی از نظر ساختار دستوری و نحوه ترکیب حواس مشخص و سپس انواع حس آمیزی در مثنوی بر اساس ترکیب حواس (که به صورت جایگزینی دو حس از حواس پنج گانه ظاهری یا ترکیب یک امر انتزاعی با ویژگی یکی از حواس ظاهری است) بررسی می شود. مولانا از حس آمیزی برای تصویرآفرینی، انتقال معنی و تاثیر بر مخاطب، بهره جسته و این شگرد هنری، زیبایی کلامش را دوچندان نموده است.
    کلیدواژگان: حس آمیزی، صنایع ادبی، مفاهیم انتزاعی، مثنوی
  • حجت الله بهمنی مطلق صفحات 67-91
    حس آمیزی یکی از شگردهای تصویرسازی است که در آن امور مربوط به یکی از حواس با امور و وابسته های حس دیگری می آمیزد. این شگرد هنری در آثار ادبی از سه جهت حائز اهمیت است: 1. از نظر زبانی باعث خلق ترکیبات نو و تازه می شود و از این طریق منجر به توسع زبانی می گردد. 2. از نظر معنایی آمیختگی امور مربوط به حسی با حس دیگر بویژه با حس بینایی باعث عینی شدن و در نهایت فهم بهتر و راحت تر معنا می شود. 3. از نظر زیبایی شناسی هم تصاویر زیبا و بدیعی از رهگذر آمیختگی حواس، فراهم می آید. این شیوه در دوره های مختلف شعر فارسی گاه کم و گاهی فراوان دیده می شود. یکی از دوره هایی که این شیوه مورد استقبال بیشتر شاعران قرار گرفته، دوره معاصر است و شاعرانی مانند: فروغ فرخزاد، سهراب سپهری و شفیعی کدکنی از این شیوه فراوان بهره برده اند. در این مقاله حس آمیزی در شعر شفیعی کدکنی بررسی و تحلیل شده است. برای این هدف نمونه ها از مجموعه های شعری «آیینه ای برای صداها»، «هزاره دوم آهوی کوهی» و شعرهای چاپ شده در شماره های 74، 92 و 98 مجله «بخارا» استخراج و طبقه بندی شده و سپس مورد تحلیل قرار گرفته است. بسامد بالای نمونه ها که اکثر قریب به اتفاق آن ها خلاقانه و بدیع است، این شیوه هنری را به عنوان یک ویژگی سبکی شعر شفیعی کدکنی اثبات می کند. در این ترکیب ها از میان حس های پنجگانه، حس بینایی حضور چشم گیرتری دارد و بیشتر ترکیب ها از آمیزش رنگ ها بویژه رنگ سبز با حواس دیگر فراهم آمده است. این مقوله با بعضی زمینه های فکری شعر شفیعی مانند: طبیعت گرایی، علاقه مندی به عرفان و ادب صوفیه، و نیز روحیه امید و نشاط و سرزندگی غالب بر شعرها، ارتباط دارد.
    کلیدواژگان: حس آمیزی، شفیعی کدکنی، شعر معاصر
  • احمد خاتمی، فارس شریفی*، حسین الفتی صفحات 93-124
    گروه های زبانی در سیر تاریخی از فارسی باستان تا فارسی دری کنونی، تحول و تغییراتی یافته که در این میان تغییر و تطورات واجی یکی از مهم ترین دگرگونی های آن به شمار می رود. در این مقال تلاش می شود که نوع تطور «واجی» و «معنایی» در کتاب تاریخ بیهقی به عنوان یکی از امهات نثر سبک خراسانی در قرن پنجم نشان داده شود. به علت نزدیکی زمانی تاریخ بیهقی به فارسی میانه (پهلوی)، بسیاری از خصوصیات آوایی زبان پهلوی را در خود، حفظ کرده و بسیاری از واژگان مانند: آشکار، پدرود، بهر و... بدون هیچ گونه تغییری وارد این کتاب شده اند. روش کار در این تحقیق به شیوه توصیفی کتابخانه ای است. تغییرات واجی در این اثر به صورت های «کاهش و تخفیف»، «افزایش»، «ابدال» و «ادغام» خود را نشان داده که بیشترین فرآیند این تغییر، «ابدال» بوده است. در تحول معنایی مفردات در این مقال، واژگان با چند وضعیت تحولی روبرو شده اند: یا متروک شده و یا علاوه بر معنای گذشته، معنای جدید نیز گرفته اند. در تحول معنایی، جمله ها اغلب در معنای غیر واقعی و وضعی خود بکار رفته و به صورت جملات کنایی درآمده اند.
    کلیدواژگان: تاریخ بیهقی، تطور واجی، واکه، تطور معنایی
  • سمیه خورشیدی * صفحات 125-146
    مطالعه شعر از دیدگاه زبان شناسی، تمام نشانه های کلامی در دستگاه های گوناگون شعری را بررسی می کند. زبان شناس ساختارگرا نیز با بررسی عناصر زبانی گوناگون، مسایل معناشناسی را در تمام سطوح زبان تحلیل می کند و دستگاه های عروضی، آوایی، واژگانی، نحوی و بلاغی را در خدمت معنا و ادبیت متن قرار می دهد. هدف این پژوهش، بررسی این دستگاه ها در ارتباط با ساختار و محتوای شعر و نقش هر یک در ایجاد توازن و ادبیت متن است. بر این اساس، حاصل تحلیل این الگوهای ایجاد توازن و هنجارگریزی در غزل «شوق دیدار» در دستگاه های ذکر شده، نشان می دهد که امین پور در دستگاه عروضی و آوایی و نحوی، تلاش بیشتری برای ایجاد موسیقی در جهت بیان احساس و اندیشه خود نموده است. در دستگاه بلاغی، عنصربلاغی «تشخیص» توانسته است موجب هنجارگریزی و پویایی خیال و اندیشه شاعر شود. در این غزل، ساختار و محتوا دارای انسجام است و عناصر آوایی، واژگانی، نحوی، بلاغی و معنایی در سراسر بافت شعر هماهنگ با یکدیگر عمل می کنند.
    کلیدواژگان: سبک شناسی، ساختارگرایی، برجسته سازی، امین پور، غزل شوق دیدار
  • داود رفیعی* صفحات 147-164
    مبحث تاکید و روش های موکد کردن اقسام کلمه از جمله مسائلی است که در دستورزبان، زبان شناسی و بلاغت مطرح است. در خلال کتاب هایی که در زمینه دستور زبان نوشته شده، معمولا به صورت گذرا اشاره هایی به روش های موکد کردن اقسام کلمه شده است. گاهی نیز در مقالاتی که در این زمینه نوشته شده، به صورت موردی به روش های تاکید بر یک قسم کلمه پرداخته شده است. در این تحقیق کوشش بر این است که پاسخی به این پرسش دهیم که اقسام کلمه در زبان فارسی چگونه موکد می شوند؟ بر این مبنا با تکیه بر پژوهش های انجام شده، به شماری از روش های موکد کردن اقسام کلمه اشاره شده است؛ از رهرو این بررسی دریافتیم که در زبان فارسی به منظورهای خاص دستوری و بلاغی،تماماقسامکلمه از اسم و فعل گرفته تا شبه جمله و حتی حروف اضافه می تواند موکد گردد. ضمن این که پیرامون موکد کردن جمله نیز مطالبی در این مقال ارائه شده است. این موکد کردن اقسام کلمه و جملات به روش های گوناگونی انجام می شود که برخی از این روش ها در گذشته کاربرد بیشتری داشته است و برخی دیگر از آنها در فارسی امروز بیشتر به کار می رود.
    کلیدواژگان: تاکید، روش های موکد کردن، زبان فارسی، اقسام کلمه
  • داود رمضانی پارسا * صفحات 165-197
    اگر چه در ظاهر رمانتیسم یک نوع مکتب ادبی متعلق به یک دوره ادبی خاص است، اما با دقت در ویژگی هایی از جمله «طبیعت گرایی»، «تخیل »، «عشق ورزی» و «توجه به درون» متوجه می شویم که وسعتی به درازای اندیشه بشری دارد. نقش ژان ژاک روسو(17781712) به عنوان یکی از پایه گذاران رمانتیسم، نقشی است بسیار تاثیرگذار و «اعترافات» او نوعی اتوبیوگرافی است بر اساس مکتب رمانتیسم. ویکتور فرانکل (19971905) فیلسوف و روان شناس اتریشی پس از تجربه تکان دهنده اردوی کار اجباری نازی ها به نام «آشویتس»، نظریه ای موسوم به «معنادرمانی» را ارائه داد که بر اساس آن انسان می تواند با تعبیری متفاوت از حوادث زندگی و با نوعی دیگر نگریستن به رخدادها، به درک و در نتیجه معنای جدیدی از زندگی برسد. نکته ای که هم روسو و هم فرانکل به آن تاکید دارند و در بستر طبیعت گرایی معنا می شود، جلب توجه خواننده به آسیب های ناشی از تمدن است؛ چیزی که فرانکل از آن به «خلاء وجودی» یاد می کند. از مولفه های مشترک میان رمانتیسم روسو و معنادرمانی فرانکل، می توان به مواردی مانند: «توجه به طبیعت» و «عشق ورزی» اشاره کرد. این مقاله کوشش می کند با استفاده از روش تحلیل محتوایی، خوانشی معنادرمان گرایانه از «اعترافات» روسو ارائه دهد.
    کلیدواژگان: رمانتیسم، روسو، اعترافات، فرانکل، معنا درمانی
  • علی سلیمانی، بهاءالدین اسکندری صفحات 199-232
    در این مقاله تشبی هات 50 غزل عاشقانه سعدی شیرازی و دفتر «غزل برای گل آفتابگردان» شفیعی کدکنی، از منظر «مشبه و مشبه به»، «تکرار در تشبی هات» و «شیوه های نو کردن آن» مورد تطبیق و بررسی قرار گرفت. مقایسه تطبیقی تشبی هات این دو نماینده دیروز و امروز، آشکار کننده برخورد دو نگاه و دو تجربه در عرصه تشبی هات است. ازاین رو در این مقاله با دسته بندی کردن عناصر، تطبیق و تحلیل تشبی هات و ارائه نمودارهایی، میزان ابتکار و تقلید گویندگان مشخص شد. از رهرو این تطبیق و بررسی دریافتیم که مشبه در دفتر شفیعی کدکنی و مشبه به در غزل های منتخب سعدی از تنوع و تعدد بیشتری برخوردار است. تعدد مشبه، یعنی تعدد فکر و اندیشه و گستردگی موضوع را منجر می شود؛ حال آن که تعدد مشبه به، یعنی تنوع مضمون، اغراق و مبالغه. همچنین در این پژوهش دریافتیم که سعدی از تشبی هات: تفضیل، مضمر، مقید کردن و واژگان مترادف، برای رفع تکرار مشبه های خود استفاده کرده است؛ در مقابل شفیعی کدکنی مقید کردن مشبه و همراه شدن تشبیه با دیگر صنایع زیبایی ساز را برای رهایی از تکرار برگزیده است و از آنجا که خیال او تشبی هات جدیدی را ابداع نموده ، کمتر از شگردهای گریز از تکرار تشبیه قدما چون: تشبیه معکوس، تفضیل و... بهره برده است. همچنین شفیعی کدکنی برای رهایی از تکرار در مشبه به، از لطیف کردن تشبیه سود جسته که کاری نو و بدیع محسوب می شود و شیخ اجل بدان توجهی نداشته است.
    کلیدواژگان: مشبه، مشبه به، عناصرسازنده، تکرار، سعدی، شفیعی کدکنی
|
  • Khodabakhsh Asadollahi, Farnaz Shah Mohammadi Pages 9-38
    In order to investigate the theory of the "time of narrative" of the Genette and the approach of evaluating this theory in interacting with Golestan's stories, this research has been refocused on some of its short stories. Regarding the components of the gentile narrative time in Golestan, we have to separate the natural and logical timeliness of order and, in the discussion of the order of time, we examine the two separately. There were also different developments in each narrative that led us to use the definition of mother narrative and narrative of reason. The occurrence of outsourcing and the occurrence of introversion are other definitions that can be used to explain the difference in the time and speed of story and narrative. In the frequency study as one of the components of the theory, the similarity frequency, which was previously used in a paper titled "Time and Narration", was introduced in explaining the validity of the narrative frequencies. This research has been conducted through a descriptive-analytic method in which the beginning of the discussion has been based on the theory of "time and being", such as the theories of Husserl, Schutze and Heidegger. On this basis, it can be said that Sadi's speech in Golestan is more complete than the theorem due to well-thought-out arguments.
    Keywords: Golestan, Genette, Time, Narration, Order, Continuity, Frequency
  • Ahmad Amin, Zahra Azimi Pages 39-66
    Sensuality as one of the archetypes in Persian literature has a long history of use. The origin of this form, from the forms of imagination, is one of the basic principles of thinking in Asharite's words, namely denying causality and believing in the absolute power of the right to the world and the violation of apparent causes. In this research, a sensational study is carried out in Rumi's Masnavi. At first, sensory types are distinguished from the point of view of the syntactic structure and the way in which certain senses are combined, and then sensual types in the masnavi based on the combination of senses (which are replaced by two senses of apparent pentagons or a combination of an abstract with the characteristic of one's senses Is apparent). Rumi has used sensuality to portray, translate meaning and influence on the audience, and this beautiful artistic stroke has doubled his word.
    Keywords: Sensual, literary industries, abstract concepts, masnavi
  • Hojat Allah Bahmanimotlagh Pages 67-91
    Synesthesia is one of the visualization techniques in which the affairs related to one of the senses are blended with sense-related matters of another sense. This method can be observed in Persian poetry occasionally in some periods and frequently in others. One of the periods during which this method has been welcomed by poets is the modern era and some poets like Forough Farrokhzad, Sohrab Sepehri, and Shafii Kadkani benefitted from this approach.
    In this paper, the use of synesthesia in Shafii Kadkani poetry was analyzed. To this end, some samples from his collection of poetry “Ayenei Baraye Sedaha” (A Mirror for Sounds) and “Hezareh Dovom Ahoye Kohi” (the Second Millennium of Deer) and the poems published in numbers 74, 92, and 98 of the magazine Bokhara were extracted, classified and analyzed. High frequency of samples, mostly creative and original in nature, proves this approach to be a stylistic feature of Shafii Kadkani poetry. In the compounds, from among the five senses, sight is presented most abundantly and the most dramatic combinations are provided intermingling colors, specifically the ‘green’ color, with other senses. This issue is closely related to some intellectual background of Shafii’ s poetry like naturalism, interest in mysticism and Sufi literature as well as the spirit of hope, enthusiasm, and vitality in the poems.
    Keywords: Synesthesia, Shafii Kadkani, Modern Poetry
  • Ahmad Khatemi, Fares Sharifi *, Hossein Olfati Pages 93-124
    Linguistic groups have evolved from ancient Persian to present-day Persian dialects, in which phonological change and evolution are one of the most important changes in this article. It attempts to determine the phonological and semantic evolution in the book Behaghi's history is to be portrayed as one of the prominent Khorasani style prose in the fifth century. Due to the close proximity of Beihaqi's history to the Middle Persian (Pahlavi), many of the phonetic features of the Pahlavi language have been preserved in themselves, and have come to terms with such words as, obvious, paternity, and ... without any changes. The methodology used in this research was descriptive-librarian. Phonological variations in terms of: reduction, discretion, increase, integrity, and integration have shown that the greatest process of this change has been straightforward. In the evolution of the meaning of the verse in this article, the words will encounter a number of evolutionary situations. They are abandoned or, in addition to the meaning of the past, have taken a new meaning. In the semantic transformation of sentences, they are often used in their unrealistic and conditional sense and in sentences They have come to the scene
    Keywords: Beihaqi, history, Phonemic, vowel developments, words meanings chane
  • Somayyeh Khorshidi * Pages 125-146
    Study of poetry linguistically Examines signs verbal poetry in various devices. By examining the various language elements analyzes structural linguistics, semantics matters in all aspects of language. And puts a devices prosody, phonetic, lexical, syntactic and rhetorical text for meaning and Literature. The purpose of this research Reviews these devices on the structure and content of poetry And the role of each in balancing and literary text. Accordingly, The result of this rebalancing and Forgranding patterns in the poem "shoghe didar" the mentioned devices, shows that Aminpoor in the prosodic and phonetic, linguistic, make more efforts has to create music to express their feelings and thoughts. he rhetorical device, Prsonoficasion could cause Forgranding and the mobility of imagination and thought the poet. In this sonnet, coherent and coordinated structure and content working together elements of phonetic, lexical, syntactic, semantic and rhetorical throughout the tissues of poetry.
    Keywords: stylistics, structuralism, Forgranding, Aminpoor, Ghazal's shoghe didar
  • Davood Rafiei * Pages 147-164
    Highlighting various topics and methods are put forth a word, one of the issues in grammar, linguistics and rhetoric is raised. One of the characteristics of Persian language is that all forms of the word be emphatic. During written books on grammar, usually refers in passing to methods that have been put forth for the kind words. Sometimes articles have been written in the papers, case study methods emphasize a swear word will be discussed. In the present study emphasize a kind word to a number of methods based on research that has already been mentioned in this regard.
    Keywords: stress, urge the methods, Persian, kind word
  • Davoud Ramezani Parsa * Pages 165-197
    Although the romanticism is a kind of literary school belonging to a particular literary period, But with care in features such as "Naturalism", "Imagination", "Loving" and "Attention to the inside," we realize that the scope has a long-term human thought. The role of Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) as one of the founders of romanticism is very influential and his "Confessions" is a kind of autobiography based on the school of romanticism. Victor Frankl (1905-1997), an Austrian philosopher and psychologist, presented the theory of " logotherapy" after the shocking experience of the Nazi forced labor camp, " Auschwitz," in which human beings It can be interpreted differently from the events of life and with one another looking at events, and thus a new meaning of life. The point that both Rousseau and Frankl emphasize and are conceived in the context of naturalism is drawing the attention of the reader to the damage caused by civilization, which Frankl calls "an existential vacuum" Let's Among the common components between Rousseau's romanticism and Frankl's logotherapy, we can mention things like "Attention to Nature" and "Loving". This article attempts to present logotherapeutic to Rousseau's "Confessions" using the content analysis methodology.
    Keywords: romanticism, Rousseau, Confessions, Frankl, Logotherapy
  • Ali Soleimani, Bahaeddin Eskandari Pages 199-232
    This essay has compared Sadi's Shirazi 50 Ghazal with Shafiei Kadkani's work "Ghazal Baray Gol Aftabgardan" (ode for sun-shade flower) which is circulated in line of love .It, also,has analyzed in the case of likened ,vehicle, repetition in similes and ways of renewing similes too. The comparative analysis of this two represented of yester and today is revealing collision of two vision and two experience in the field of similes. Thus, the essay clears extent of initiative and imitation of poets by classifying elements, adjusting , analyzing similes and giving graphs . By this comparing and studying ,we found out that likened in Shafiei Kadkani's book and vehicle in the selected Ghazal's of Sadi possessed more variety and multiplicity. Numerous likened means more thoughts and ideas which causes extensiveness of subject,While the numerous vehicle means more contents, exaggeration as well as hyperbole. Additionally in this essay we found that Sadi has used comparative simile ,implicit simile, tying up and synonyms in order to remove his repetition of likeneds. On the contrary, Shafiei Kadkani has chosen tying up likened and the accompanying with other beauty products to get rid of repetition for his imagination made up new similes.He benefited of less the ancient techniques such as antithetical and comparatve similes and etc. To remove repetition of vehicle,Shafiei Kadkani used making fine the simile that is an innovative work , while Sadi did not pay attention to it.
    Keywords: likened, Vehicle, Builder Elements, Repetition, Sadi, Shafiei Kadkani