فهرست مطالب

پایداری، توسعه و محیط زیست - سال چهارم شماره 4 (پیاپی 16، زمستان 1396)
  • سال چهارم شماره 4 (پیاپی 16، زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/12/22
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مقاله پژوهشی
  • فاطمه فضل الله تبار سرخی، ماریا کردجمشیدی، فریال احمدی*، محمد زاهدیان تجنکی صفحات 1-13
    زمینه و هدف
    یکی از مهم ترین موضوعاتی که در چند دهه ی اخیر مورد توجه اکثر کشورهای در حال توسعه بوده است، بحث جلوگیری از اتلاف انرژی می باشد. به منظور افزایش فضای سبز در شهرها و کاهش مصرف انرژی انرژی در ساختمان ها، یکی از راهکارها، استفاده از سیستم های سبز عمودی می باشد.
    روش بررسی
    در این پژوهش، از روش توصیفی - تحلیلی با بهره گیری از مطالعات میدانی و مدل سازی بهره گرفته شده است تا میزان تاثیر سیستم های سبز عمودی بر عملکرد حرارتی ساختمان های مسکونی با مصالح و نماهای رایج در شهر بابل و در فصل تابستان بررسی شود.
    یافته ها
    یافته های پژوهش نشان می دهد بهترین جهت نصب سیستم های سبز به منظور کاهش مصرف انرژی در فصل تابستان، جهت جنوب و سپس در جهت غرب، شرق وکم ترین میزان در جبهه شمالی می باشد. نصب این سیستم ها در این سه جبهه در مجموع تا 15 درصد منجر به کاهش مصرف انرژی شده و به ترتیب اثر گذاری آن بر دیوار بلوک سیمانی با نمای آجر و بلوک سفالی با نمای آجر، بیش تر می باشد .
    نتیجه گیری
    نتایج پژوهش بر مطلوب بودن سیستم های سبز عمودی جهت پوشش دهی نماهای ساختمانی به خصوص نماهای مسکونی در اقلیم مازندران و شهر بابل، و نقش مثیت آن در کاهش مصرف انرژی و دست یابی به پایداری محیطی تاکید می نماید.
    کلیدواژگان: مدل سازی، سیستم های سبز عمودی، انرژی، مسکونی، شهر بابل
  • بهروز سبحانی*، وحید صفریان زنگیر، فرحناز رمضانی صفحات 15-29
    زمینه و هدف
    تغییر اقلیم یکی از معضلات کنونی جامعه بشری است و تهدید و بلایی برای سیاره زمین به شمار می آید که بررسی و پیش بینی عناصر آن هم از جهت برنامه ریزی منابع آبی و هم از جهت مدیریت شرایط بحران اهمیت زیادی دارد. بنابراین پیش بینی و برآورد نزولات جوی برای هر منطقه و آبخیز به عنوان یکی از مهم ترین پارامتر اقلیمی در استفاده بهینه (الگوی مناسب جهت بهره برداری) از منابع آبی محسوب می گردد.
    روش بررسی
    یکی از روش های متداول جهت تحلیل سری زمانی هیدرومتئورولوژیکی، بررسی وجود یا عدم وجودروند در این سری های زمانی با استفاده از آزمون های آماری می باشد. در این پژوهش، روند تغییرات بارندگی سالانه دشت اردبیل طی دوره آماری 1377 تا 1391 با استفاده از داده های ایستگاه های: اردبیل، نیر، نمین، هیر، کلور اردبیل با روش ناپارامتری من کندال که جزو متداول ترین روش های ناپارامتری می باشد، مورد بررسی قرار گرفت.
    یافته ها
    نتایج حاصل از نوع و زمان تغییر پارامتر اقلیمی سالانه ایستگاه های دشت اردبیل نشان داد که داده های بارشی سالانه تا سال 1383 حالت کاهشی داشته و از این سال به بعد ایستگاه های دشت اردبیل تغییرات از نوع افزایشی را نشان می دهد. و بارش در برخی فصول از نوسانات زیادی برخوردار است در عین حال، در زمستان در قسمت شرقی دشت اردبیل روند بارش حالت مثبت و افزایشی و قسمت غربی دشت اردبیل حالت کاهشی در بارش را نشان می دهد.
    نتیجه گیری
    برای تعیین خشک سالی در منطقه مطالعاتی از نمودار میانگین متحرک داده های 3 ساله بارندگی استفاده شده است، بررسی نمودار مذکور این نتیجه به دست می آید که سال های 1998-2000-2002-2003-2004-2007 جزء سال های ترسالی و سال های1999-2001-2005-2006 به خاطر پایین بودن مقادیر بارندگی از حد متوسط منعکس کننده دوره های خشک سالی در منطقه می باشد.
    کلیدواژگان: تغییرات زمانی، بارش، دشت اردبیل، رگرسیون، من کندال
  • مهرداد اخوان، آزیتا بهبهانی نیا * صفحات 31-41
    زمینه و هدف
    مدیریت منابع آب، بخشی از برنامه ریزی توسعه کشورها تلقی می شود و هر کشوری بر مبنای میزان منابع آب در دسترس، استراتژی و برنامه خاصی را برای بهره برداری بهینه آب موجود اجرا می نماید. در ایران منابع آب را باید به عنوان محور توسعه و عامل کلیدی در توسعه پایدار قلمداد نمود. این پژوهش با هدف بررسی عوامل اقتصادی موثر بر توسعه پایدار و مدیریت منابع آب در بخش کشاورزی انجام گرفته است.
    روش بررسی
    جامعه آماری این تحقیق، شامل کلیه کارشناسان جهاد کشاورزی استان تهران می باشند که تعداد کل آن ها بالغ بر200 نفر است که از این تعداد، 108 نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. ابزار تحقیق پرسش نامه است که از طریق مصاحبه تکمیل گردید. روایی پرسش نامه با استفاده از نظرات اساتید راهنما و مشاور و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ در بازه 93%- 75% با استفاده از نرم افزار SPSS16 مورد تایید قرار گرفت.
    یافته ها
    نتایج تحقیق نشان می دهد که بین عوامل اقتصادی، بینش کارشناسان و توسعه پایدار و مدیریت منابع آب در بخش کشاورزی رابطه مثبت و معنی داری در سطح 99% وجود دارد و بین دانش کارشناسان و سطح تحصیلات آن ها و توسعه پایدار و مدیریت منابع آب در بخش کشاورزی رابطه مثبت و معنی داری در سطح 95% وجود دارد.
    نتیجه گیری
    نتایج حاصل از تاثیر جمعی متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته از طریق رگرسیون چندگانه بیان گر آن است که از دیدگاه کارشناسان متغیرهای عوامل اقتصادی، دانش کارشناسان و بینش کارشناسان تاثیر مثبتی بر توسعه پایدار و مدیریت منابع آب در بخش کشاورزی داشته است.
    کلیدواژگان: توسعه پایدار، مدیریت منابع آب، عوامل اقتصادی
  • حسن ولیان *، محمدرضا عبدلی، مهران اورویی صفحات 43-61
    زمینه و هدف
    تغییرات محیطی و رشد تکنولوژی باعث گردیده است، شرکت ها برای کسب موفقیت در دنیای رقابتی در حال تغییر، تمرکز و راهبردهای خود را به سمت عملکردهای نوآورانه ی زیست محیطی هدایت نمایند. هدف این تحقیق، طراحی الگوی کارکردهای نوآورانه ی زیست محیطی برای توسعه ی عملکردهای کسب و کار با رویکرد فازی در مورد شرکت های دارویی بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
    روش بررسی
    روش این تحقیق ترکیبی می باشد به نحوی که ابتدا از طریق روش ارزیابی انتقادی، معیارهای مهم بر کارکردهای نوآورانه ی زیست محیطی شرکت ها با مشارکت 20 نخبه، در قالب 5 معیار تولید، تحقیق و توسعه، مدیریت منابع انسانی، بازاریابی و مالیه و 43 شاخص برای این معیارها شناسایی شد و در روش کمی با استفاده از مشارکت 30 نفر از مدیران، کارشناسان و معاونان لایه های مختلف مدیریتی شرکت های دارویی بورس اوراق بهادار تهران بر اساس دو روش تحلیل FDEMATEL و ISM شاخص های شناسایی شده در قالب روابط درونی عوامل موثر بر کارکردهای نوآورانه ی زیست محیطی با استفاده از روش FDEMATELو سطوح بندی ساختاری-تفسیری عوامل موثر بر بر کارکردهای نوآورانه ی زیست محیطی با استفاده ازروش ISM اقدام گردید.
    یافته ها
    نتایج تحقیق نشان داد، از منظر بررسی روابط درونی عوامل موثر بر کارکردهای نوآورانه ی زیست محیطی، معیار تولید به عنوان مهم ترین معیار تاثیر گذار تعیین گردید و در طراحی مدل براساس مدل ساختاری-تفسیری نیز مهم ترین عامل و پایین ترین سطح شامل توسعه گواهینامه زیست محیطی شرکت ها مشخص گردید و این عوامل در ده سطح تعیین شد.
    نتیجه گیری
    نتایج این پژوهش لزوم به کارگیری کارکردهای نوآورانه برای کاهش آلایندگی های محیط زیست را مشخص نمود و از طریق رویکردهای فازی کمک نمود تا مهم ترین علل این نوآوری ها در تدوین سیاست های آتی شرکت های بورس اوراق بهادار مورد توجه قرار گیرد.
    کلیدواژگان: کارکردهای نوآورانه ی زیست محیطی، توسعه ی عملکردهای کسب و کار، تحلیل فازی
  • مجید مداح، عبدالنظام جعفری * صفحات 63-75
    زمینه و هدف
    عوامل متعددی بر آلودگی هوا تاثیر دارند. در این بین متغیرهای غیراقتصادی از جمله سرمایه اجتماعی نیز می توانند نقش مهمی بر کاهش آلودگی هوا داشته باشند. در این مطالعه سعی شده است میزان اثرگذاری عوامل مختلف بر میزان انتشار دی اکسید کربن در استان های ایران بررسی و مقایسه گردد.
    روش بررسی
    در این مطالعه انتشار گاز دی اکسید کربن به عنوان شاخص آلودگی هوا در نظر گرفته می شود. در این راستا، با استفاده از روش داده های پانل برای داده های سال های 1385 تا 1393 در استان های ایران، به بررسی عوامل موثر بر انتشار دی اکسید کربن می پردازیم. با استفاده از چارچوب مدل داده های پانل، ابتدا از آزمون های مرتبط برای تعیین استفاده از روش اثرات یا تصادفی بهره گیری می شود. پس از تعیین دقیق روش مورد استفاده، متغیرهای استاندارد شده در مدل وارد می شوند و بررسی در مورد میزان تاثیر آن بر انتشار دی اکسید کربن انجام می گیرد. شایان ذکر است که متغیر سرمایه اجتماعی به صورت ترکیبی استخراج و به همراه متغیر جمعیت، ارزش افزوده، نرخ اشتغال و بهره وری نیز در مدل مورد استفاده قرار می گیرد.
    یافته ها
    نتایج حاصل از تخمین مدل نشان می دهد متغیرهای جمعیت، ارزش افزوده و نرخ اشتغال به ترتیب دارای بیشترین اثر مثبت (افزایشی) بر انتشار دی اکسید کربن هستند. هم چنین بهره وری نیروی کار و سرمایه اجتماعیدارای بیشترین اثر منفی(کاهشی)بر انتشار دی اکسید کربن در سطح استان های کشور می باشند. سرمایه اجتماعی با ضریب (082/0-) رابطه غیرمستقیم و معنی دار با آلودگی هوا دارد که این یافته به نقش سرمایه اجتماعی به عنوان یک متغیر کاهنده آلودگی هوا در کشور اشاره دارد.
    نتیجه گیری
    میزان اثرگذاری سرمایه اجتماعی بر میزان انتشار دی اکسید کربن در استان های ایران در مقایسه با سایر متغیرهای به کار رفته در مدل کم تر است. لذا به منظور کاهش مشکل آلودگی هوا، بالابردن آگاهی عمومی شهروندان در ارتباط با چگونگی حفظ محیط زیست و هم چنین به کارگیری تکنولوژی کاراتر توصیه شده است.
    کلیدواژگان: سرمایه اجتماعی، محیط زیست، الگوی داده های تابلویی، دی اکسید کربن، استان های ایران
  • بهزاد سعیدپور، اکرم الملوک لاهیجانیان*، امین شریفی صفحات 77-81
    زمینه و هدف
    با توجه به این که مفاهیم مدیریت نوین و علمی، درون ابعاد توسعه پایدار نهفته و هم چنین یکی از شاخص های توسعه پایدار ، محیط زیست می باشد بدین منظور در این پژوهش سعی گردید تا مدیریت دانش، مولفه ها و عناصر مدیریت دانش در سازمان حفاظت محیط زیست مورد بررسی قرار گیرد.
    روش بررسی
    روش پژوهش در این تحقیق توصیفی-کاربردی است. مشارکت کنندگان کارشناسان و مدیران سازمان حفاظت محیط زیست کشور بودند. ابزار اندازه گیری پرسشنامه ای است که بر اساس پنج درجه لیکرت ساخته شد. داده ها با استفاده از نرم افزار17SPSS از طریق روش های آماری همبستگی و رگرسیون چند متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در این تحقیق چهار فرضیه در نظر گرفته شد که با استفاده از آزمون های همبستگی و رگرسیون گام به گام رابطه بین متغیرهای فرضیه ها بررسی گردید. یافته های تحقیق نشان داد که بین مدیریت دانش و عملکرد مدیریت سازمان محیط زیست رابطه مثبت وجود دارد هم چنین بین مدیریت دانش و انتخاب مدیران نیز رابطه مثبت وجود دارد.
    یافته ها
    یافته های تحقیق هم چنین نشان داد که اعمال عناصر و مولفه های مدیریت دانش به بهبود عملکرد سازمان می انجامد.
    نتیجه گیری
    در خصوص ابعاد مدیریت دانش نتایج نشان داد که توسعه دانش، به کارگیری دانش و تحصیل دانش در حد متوسط رو به کم و نگهداری دانش در حد متوسط و اشتراک دانش در حد متوسط رو به زیاد در سازمان حفاظت محیط زیست وجود دارد به طور کلی مدیریت دانش در سازمان حفاظت محیط زیست در حد غیر قابل قبول است.
    کلیدواژگان: مدیریت دانش، توسعه پایدار، محیط زیست
|
  • Fatemeh Fazlollahtabar Sorkhi, Maria Kordjamshidi, Ferial Ahmadi *, Mohammad Zahedian Tejenaki Pages 1-13
    Background And Objective
    One of the most important issues that have been considered by most developing countries in recent decades is prevention of energy dissipation. In order to increase green space in cities and reduce energy consumption in buildings, one of the solutions is using of vertical greenery systems.
    Method
    In this research, descriptive - analytical method is used using field studies and modeling to investigate the effect of vertical greenery systems on the thermal performance of residential buildings with common different materials in walls and facades in Babol in summer.
    Results
    The results show that the best direction for installation of green systems in order to reduce energy consumption is south in summer ¡ then the west and east, and the lowest point on the northern direction. Installation of these systems in this tree directions in total, leads to reduction in energy consumption up to 15% And, consequently, its effect on the cement block wall and clay block wall with break facade will be more.
    Conclusion
    It seems that vertical greenery systems can be used as one of the optimal options for covering building facades especially residential landscapes in Mazandaran and Babol region and play a positive role in reducing energy consumption.
    Keywords: Modeling, Vertical Greenery Systems, Energy, Residential, Babol City
  • Behrouz Sobhani *, Vahid Safarian Zengir, Farhnaz Ramezani Pages 15-29
    Background And Objective
    One of the current problems of climate change and the threat of human society and is considered a disaster for the planet the review and forecast its elements both in terms of water resource planning and for management of crisis situations is important. So to predict and estimate the rainfall for each area and watershed as one of the most important factors in use (model for operation) of water resources is considered.
    Method
    One of the common methods for the analysis of time series Hydrometeorology, the presence or absence of the process in the time series using statistical tests. In this study, annual precipitation trends over the period 1377 to 1391 plain of Ardabil, using data from stations: Ardabil, Nir, Namin, Hare, Kolur non-parametric Mann-Kendall method of Ardabil with which one is the most common non-parametric methods, were studied.
    Results
    The results of the annual climate and time change parameters of Ardabil Plain stations showed an annual precipitation data from 1383 have reduction mode And from this year onwards Ardabil plain stations of incremental changes to the show. And precipitation fluctuations in some great seasons at the same time, in winter precipitation in the eastern plains of Ardebil process and increase positive mood and a decrease in rainfall in the western desert state of Ardabil show.
    Conclusion
    To determine drought in the study area of the graph 3-year moving average data is used, Check the graph of the results obtained during the wet years 1998-2000-2002-2003-2004-2007 and 1999-2001-2005-2006 years because of the lower than average rainfall amounts reflect periods of drought in the region.
    Keywords: A time changes, precipitation, Ardabil plain, regression, Mann-Kendall
  • Mehrdad Akhavan, Azita Behbahani * Pages 31-41
    Background And Objective
    Water resources management is considered as part of the country's development planning. Each country, based on the available water resources, implements a strategy and a specific program for the optimal use of available water. In Iran, water resources should be considered as the development axis and a key factor in sustainable development. This research has be done to investigate the economic factors affecting sustainable development and water resources management in agriculture.
    Method
    The statistical population of this research includes all experts in agriculture Jihad in Tehran province that total number is over 200 people.Of these, 108 were selected by simple random sampling as sample size. The research tool was a questionnaire completed through the interview. The validity of the questionnaire was confirmed by using the opinions of the supervisor and its reliability through the Cronbach's alpha coefficient in the range of 93% -75% using SPSS16 software.
    Findings: The results of the research show that there is a positive and significant relationship between economic factors, expert's insights and sustainable development and water resources management in agriculture (99%). There is a positive and meaningful relationship between knowledge of experts and their level of education and sustainable development and management of water resources in the agricultural sector at 95% level.
    Results And Discussion
    The results of the collective effect of independent variables on the dependent variable through multiple regression show that, from expert's point of view, the variables of economic factors, expert's knowledge and expert's insights have had a positive impact on sustainable development and management of water resources in the agricultural sector.
    Keywords: sustainable development, water resources management, economic factors
  • Hasan Valiyan *, Mohammadreza Abdoli, Mehran Ouroyi Pages 43-61
    Background And Objective
    Environmental changes and technological growth have made companies change their focus and strategies towards innovative environmental performance in order to succeed in a competitive world. The purpose of this research is designing of model of innovative environmental functions for the development of business functions with fuzzy approach Tehran Stock Exchange pharmaceutical companies.
    Method
    The method of this research is a combination of which, first, through the critical evaluation method, the critical criteria on the innovative environmental functions of companies with 20 elite partnerships, in the form of five criteria of production, research and development, human resource management, marketing and finance, and 43 Indicators for these criteria were identified In the quantitative method, using the partnership of 30 managers, experts and deputies of various management layers of pharmaceutical companies of Tehran Stock Exchange based on two methods of FDEMATEL and ISM analysis, the identified indicators in the form of internal relations of factors affecting the innovative functions of life An environment using the FDEMATEL technique and structural-interpretive levels of factors influencing the innovative environmental functions was implemented using the ISM method.
    Results
    The results of the study showed that the criterion of production as the most important criterion was determined from the perspective of the internal relations of the factors affecting the innovative environmental functions. In designing the model based on the structural-interpretation model, the most important factor and the lowest level were the development of environmental certification the companies were identified and these factors were determined in ten levels.
    Conclusion
    The results of this study highlighted the need to utilize innovative functions to reduce environmental pollution and help fuzzy approaches to address the main causes of these innovations in shaping future policies of stock market companies.
    Keywords: Innovative Environmental Functions, Business Performance Development, Fuzzy Analysis
  • Majid Maddah, Abdolnezam Jafari * Pages 63-75
    Background And Objective
    Several factors influence air pollution. Non-economic variables such as social capital can also play an important role in reducing air pollution. In this study, the effect of various factors on carbon dioxide emissions in Iran''s provinces has been investigated and compared.
    Method
    In this study carbon dioxide emissions are considered as an indicator of air pollution. In this regard, using panel data for data from 2006 to 2015 in Iran''s provinces, we study the factors affecting carbon dioxide emissions. Using the panel data model framework, we first use the related tests to determine the use of the effects or random method. After determining the exact method used, standardized variables are entered into the model and an investigation is made about its effect on carbon dioxide emissions. It is worth noting that the variable of social capital is combined in combination with population variable, value added, employment rate and productivity in the model.
    Results
    The results of model estimation show that population variables, value added and employment rate have the highest positive effect on carbon dioxide emission, respectively. Also, the productivity of labor and social capital has the most negative (decreasing) effect on carbon dioxide emissions in the provinces of the country.Social capital with coefficient (-0.082) has indirect and significant relationship with air pollution, which finds the role of social capital as a reducing factor in air pollution in the country.
    Conclusion
    The Effectiveness of social capital''s impact on carbon dioxide emissions in Iranian provinces is lower than other variables used in the model. Therefore, in order to reduce the air pollution problem, it is recommended to raise public awareness about how to protect the environment and to use more efficient technology.
    Keywords: Social capital, Environment, panel data model, carbon dioxide, Provinces of Iran
  • Behzad Saeedipour, Akramolmolok Lahijanian *, Amin Sharifi Pages 77-81
    Background And Objective
    Considering that the concepts of the modern public management is embedded in different dimensions of the sustainable development and is inseparable from it; and also with respect to the fact that environment is one of the components and indicators of the sustainable development, the objective of this research is to review different components and aspects of knowledge management in the Department of environment.
    Method
    The research method is descriptive-practical. Respondents were the experts and managers of the Department of Environment. Evaluation tool was a questionnaire that prepared according to Likert’s five degree. Data was analyzed with SPSS­17 software, using multi-variable correlation and regression methods. In this survey four hypotheses was investigated. The relationship between different variables of these hypotheses was investigated using correlation test and stepwise regression.
    Results
    Findings of the survey approve the relationship between knowledge management and selection of managers and the role of knowledge management components in improving performance of department.
    Conclusion
    The dimensions of knowledge management also indicated that knowledge management and knowledge utilization of less than average level, knowledge acquiring of less than average level, knowledge holding of average level and knowledge sharing of more than average level exists in the department of environment. Thus, generally knowledge management in the department of environment is in an unacceptable level.
    Keywords: Knowledge management, sustainable development, the environment