فهرست مطالب

بررسی مسائل اجتماعی ایران - سال نهم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • سال نهم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/03/06
  • تعداد عناوین: 12
|
  • مقاله پژوهشی
  • احمد نادری، مانی کلانی صفحات 1-23
    اسطوره ها چه ماهیتی دارند؟ چگونه می توان ازخلال تحقیقی تجربی و انسان شناسانه، نشانه هایی عینی از تاثیرگذاری مفهومی به شدت انتزاعی همچون اسطوره را در زندگی روزمره ایرانیان ثبت و مستند نمود؟ بنابراین در مقاله حاضر، با هدف پاسخ دادن به این پرسش، مفهوم کلیدی تقابل های ساختاری برجسته می شود و مبتنی بر تعارض دوگانه های مشهوری مانند شرقی/غربی، زن/مرد، سنت/صنعت و...، نشان داده می شود که چگونه کار اسطوره تذکر به این مورد است که به هم خوردن تعادل میان این قطب های تقابلی، زیست-جهان ایرانیان معاصر را به مسائلی اجتماعی مانند سرگشتگی و ازجادررفتگی مبتلا کرده (سرگشتگی هایی همچون نفی مطلق سبک های زندگی شرقی وغربی). لذا جان مایه اسطوره همان است که ازمنظری پدیدارشناختی، لحظات، رخدادها و پیشآمدهایی در زندگی ایرانیان و اجتماعات آن ها وجود دارد که با آگاهی از آن ها، شاید بتوان از این فراموشی وجودشناختی گذر کرد و دوباره اهمیت تعادل میان قطب های تقابلی را به جد یادآور شد و بدان آگاه شد. نتیجه این سطح از آگاهی نیز همان است که می توان جهان به سامان تری را - با علم به پیام اسطوره ها - از نو ساخت و تجربه کرد. همچنین در مسیر ساختن این جهان اسطوره ای به سامان اما پنهان و فراموش شده، روش این پژوهش بدین نحو بود که درحین گفت وگوهای جمعی وفردی آن، زوایایی به حاشیه رفته، تحقیرشده و سرکوب شده از زندگی ساکنان بلوکی مسکونی، به روایت کشیده شود؛ روایت هایی از شکست ها و رنج های آنان که درعین حال و به کمک جهان اسطوره ای، ساکنان این بلوک را وا داشت تا در تخیل به زندگی بهتر، آن همه تحقیر و درحاشیه بودن را به کناری بگذارند و جهانی زیباتر را بسازند.
    کلیدواژگان: اسطوره، دوتایی های ساختاری، روایت، رخداد، ریزوم
  • اکرم نامداری، نسیم نوری صفحات 25-50
    پژوهش حاضر با هدف پیش بینی سازگاری پس از طلاق در زنان براساس حمایت اجتماعی ادراک شده و تاب آوری انجام شد. جامعه آماری این پژوهش را زنان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی (ره) جنوب شهر تهران در سال 1395 تشکیل دادند. با روش غیرتصادفی در دسترس، تعداد 240 نفر از زنان مطلقه به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سازگاری پس از طلاق فیشر (1976)، مقیاس حمایت اجتماعی ادراک شده چند بعدی زیمت و دیگران (1988) و پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسون (2003) بود. داده های جمع آوری شده، با استفاده از روش ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین حمایت اجتماعی ادراک شده و تاب آوری با سازگاری پس از طلاق در زنان رابطه معناداری وجود دارد. به طوری که با افزایش حمایت اجتماعی ادراک شده و تاب آوری زنان مطلقه، میزان سازگاری پس از طلاق در آنها افزایش می یابد. با توجه به نتایج به دست آمده از پژوهش حاضر، پیشنهاد می شود به نقش حمایت اجتماعی ادراک شده و تاب آوری به عنوان عوامل موثر بر سازگاری پس از طلاق در بین زنان در جهت پیشگیری و کاهش مشکلات روان شناختی ناشی از طلاق در این قشر از جامعه، توجه شود.
    کلیدواژگان: سازگاری پس از طلاق، حمایت اجتماعی ادراک شده، تاب آوری
  • رشید احمدرش، معصومه عیدی صفحات 51-68
    مهاجرت به مثابه یک پدیده انسانی اثرات متعدد فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی بر زیست جهان افراد مهاجر و نیز مردمان بومی مقصد می گذارد، سابقه سه دهه ای حضور چشم گیر مهاجران افغانی در کشور، ضرورت پژوهش حاضر را برای مطالعه ی جنبه های مختلف زندگی آن ها در ایران دو چندان می کند.
    پژوهش حاضر در بازه ی زمانی حدود شش ماه و با مطالعه و مراجعه مکرر به محله ی کشتارگاه یزد، واقع در حاشیه ی شهر یزد صورت گرفته است. داده های مربوط به این کار پژوهشی با توجه به موضوع مورد مطالعه به شیوه کیفی و به روش نظریه زمینه ای و با استفاده از تکنیک مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری شده است. پس از جمع آوری اطلاعات اولیه جهت تعیین اعتبار و روایی اطلاعات جمع آوری شده و نیز آزمودن صحت یافته های نظری از مراجعه مکرر و چندپاره به میدان تحقیق استفاده شده است.
    نظریه های کارکردگرایی مهاجرت، نظریه وابستگی کریتز و هم چنین نظریه جذب و دفع هربل و اروت لی، چارچوب مفهومی تحقیق را تشکیل می دهد. در نهایت این که مشاهدات، بررسی ها و مطالعه تجارب زیسته مهاجران، بیانگر وجود تقابل اجتماعی- فرهنگی هم در بعد عینی و هم ذهنی مابین ساکنان بومی منطقه مورد مطالعه و اتباع افغانی ساکن در آن منطقه است که این تقابل ناشی از عناصر و عواملی از جمله: سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنکی و امنیتی و محیطی است که در نهایت منجر به ایجاد بدبینی و نگرش منفی اهالی ساکن در محله کشتارگاه نسبت به اتباع افغانی ساکن در این محله شده است. در نهایت یافته های تحقیق ما را به ارایه نظریه زمینه ای«زیستن در وضعیت پاندولی» رهنمون شده است. به عبارت دیگر، بین بومی و مهاجر نوعی بازی دوگانه توام با سویه های طرد و جذب جریان دارد.
    کلیدواژگان: مهاچرت، مهاجران افغانی، محله کشتارگاه یزد، نظریه زمینه ای، تجارب زیسته، وضعیت پاندولی
  • زهرا پیرجلیلی، سید محمد صادق مهدوی، مصطفی ازکیا صفحات 69-90
    پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر عضویت در شبکه اجتماعی تلگرام و استفاده از آن بر روابط خانوادگی زوجین انجام شده است. روش مورد استفاده در این پژوهش نظریه بنیانی (گرندد تئوری) است. برای انجام این پژوهش از 25 زوج در محدوده سنی 35 تا 50 سال، ساکن شهر تهران استفاده شده است، سوژه های مورد مطالعه حدود دو سال سابقه عضویت و استفاده در شبکه اجتماعی تلگرام را داشته اند و به جهت حضور در این فضا دچار مشکلات شدید در روابط فیمابین خانوادگی شده اند. بر اساس یافته های پژوهش و نظریه ی حاصل از اجرای روش نظریه بنیانی، استنباط نظری ناظر بر این بود که عضویت و استفاده زوجین از شبکه اجتماعی تلگرام بدون آگاهی از سواد رسانه ای، منجر به تنش در روابط خانوادگی آنان خواهد شد.
    کلیدواژگان: فضای مجازی، شبکه اجتماعی، تلگرام، تنش در روابط خانوادگی و نظریه بنیانی
  • هوشنگ نایبی، مریم شعبان صفحات 91-119
    سوال اساسی این طرح عبارت است از:چه عواملی بر کاهش همکاری علمی اساتید علوم اجتماعی تاثیر دارند؟ هدف اصلی پژوهش نیز، توصیف و تبیین میزان همکاری علمی در بین اساتید علوم اجتماعی در دانشگاه هایمورد نظر است.برای رسیدن به هدف پژوهش، از چهارچوب نظری استفاده شده است؛ که شامل مبانی توصیفی – تبیینی همکاری علمی، نظریه بن داوید و مرتن است. فرضیات پژوهش نیز بر مبنای پرسش آغازین، اهداف پژوهش و مبانی نظری مشتمل بر 3 فرضیه علی و همبستگی است.
    روش پژوهش «کمی- پیمایشی» است؛ و از تکنیک پرسشنامه برای گردآوری داده ها استفاده شده است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 101 نفر از اساتید علوم اجتماعی شش دانشگاه مورد نظر است که به شیوه نمونه گیری احتمالی طبقه بندی انتخاب شده اند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های آماری مختلفی نظیر رگرسیون، همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر بهره گرفته شده است. آزمون فرضیه های تحقیق نشان می دهند که اخلاق گروه علمی، میزان ارتباطات و تعاملات علمی و متغیرهای زمینه ای مورد نظر (جنس، سن، مرتبه علمی، وضعیت تاهل و...) بر همکاری علمی تاثیر معناداری دارند. علاوه بر این، یافته ها نشان می دهند که همبستگی مثبت و معنی داری میان اخلاق گروه علمی و میزان ارتباطات و تعاملات وجود دارد. بر اساس تحلیل داده ها می توان استنتاج کرد که ضعف اخلاق گروه علمی و ضعف تعاملات و ارتباطات باعث شده است همکاری علمی در بین اساتید علوم اجتماعی شش دانشگاه مورد نظر پایین باشد. علاوه بر این میزان تولیدات علمی و پژوهشی اساتید مورد مطالعه بسیار کم است.
    کلیدواژگان: همکاری علمی، اخلاق گروه علمی، تعاملات و ارتباطات گروه علمی، اجتماع علمی، جامعه-شناسی علم
  • سعید معیدفر، فاطمه صفری صفحات 121-142
    وجود ریاکاری به عنوان پدیده ای بین فردی و اجتماعی و استمرار آن در فرایند تجربیات جامعه پذیری نظر ما را به مساله ای مهم در جامعه جلب می نماید. تفاوت یا تضاد هسته اصلی مفهوم ریاکاری است و عبارت از: گفتار در مقابل کردار، اعتقادات متظاهرانه در مقابل اعتقادات واقعی و صادقانه و اعتقادات در مقابل امیال است.
    ریاکاری اگرچه پدیده ای بین فردی است اما به سطح گروه ها، نهادها و سازمانهای اجتماعی نیز گسترش می یابد. عملکردهای ریاکارانه از دو نوع الگوی خودآگاهانه و خودفریبانه پیروی می کنند. در این نوشتار با توجه به این که سینما علاوه بر بعد زیباشناختی دارای بعد اجتماعی نیز می باشد و روحیات جمعی و فرهنگ ملت ها را به نمایش می گذارد. همچنین فیلم ضمیر ناخودآگاه جمعی و گرایش های روحی و روانی جوامع را منعکس می سازد. از این رو پنج فیلم از پنج کارگردان با درون مایه اجتماعی که به طورغیرمستقیم پدیده ریاکاری را مطرح نموده اند گزینش شده اند. این نمونه ای هدفمند با تحلیل هم نشینی و تحلیل جانشینی و نیز باتوجه به رمزگان ها نشانه شناسی شده اند. سپس نشانه های عملکردهای ریاکارانه با توجه به مدلی مفهومی از ریاکاری و دیدگاه نمایشی گافمن مورد تحلیل قرارگرفته اند. بنابر یافته های تحقیق، از منظر فیلم های مورد مطالعه، متعاقب هنجارهای متعارض، ریاکاری در سطح افراد، گروه ها و نهادهای اجتماعی قابل تشخیص است. درحالی که به درستکاری و انسجام اخلاقی توصیه می شود، ریاکاری تعلیم و اشاعه می یابد. علل و انگیزه های کنش های ریاکارانه دو عامل منفعت شخصی و فشار موقعیتی همراه با عواملی چون ویژگی های پایدار شخصیتی، عادتها و عوامل روان شناختی می باشند. فشار موقعیتی عاملی اجتماعی و جامعه شناختی می باشد. منفعت شخصی عاملی روان شناختی اجتماعی است. منفعت شخصی رفتارها و کنش های افراد را به طور اساسی جهت داده و هدایت می کند. افراد منفعت شخصی خود را با توجه به افراد دیگر، گروه ها، جامعه و فشار موقعیتی تعریف و تعیین می کنند.
    کلیدواژگان: ریاکاری، تجربیات جامعه پذیری، الگوهای ریاکاری، نشانه شناسی، دیدگاه نمایشی گافمن
  • سمیه صلاحی، وحید قاسمی، رضا همتی صفحات 143-163
    ارزیابی تاثیر اجتماعی یکی از حوزه های جدید و بین رشته ای در جامعه شناسی شهری و از ابزارهای راهبردی مهم در جهت دست یابی به کیفیت زندگی و توسعه پایدار است. هدف این پژوهش شناسایی کیفی فرایند اجرای ارزیابی تاثیر اجتماعی در ایران به ویژه پروژه های شهری، بررسی چالش ها و مشکلات پیش روی محققان در اجرای آن و شناسایی عوامل مداخله گر و راهبردی و نیز پیامدهای حاصل از اجرای این فرایند بود. به منظور نیل به این هدف رویکرد پژوهش کیفی و روش نظریه زمینه ای به کار گرفته شد.شرکت کنندگان در این پژوهش 22 نفر از متخصصان و مجریان ارزیابی تاثیر اجتماعی، کارشناسان و ناظران بودند که با پرسشنامه نیمه ساختاریافته مورد مصاحبه قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل اطلاعات بر اساس سه روش کدگذاری مورد استفاده در نظریه زمینه ای شامل کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی انجام شد. نتایج حاصل از تحلیل مصاحبه ها حاکی از 22 مقوله کلی است که در مدل پارادایمی شامل شرایط علی (نگاه فن سالارانه، ضعف مشارکت اجتماعی، ضعف اعتماد اجتماعی و امور مالی و پرداخت)، پدیده محوری (اجرای فرایند ارزیابی تاثیر اجتماعی)، شرایط مداخله گر (ضعف حکمروایی شهری، مشکلات نهادینه شده پژوهش های اجتماعی)، زمینه (ضعف نهادهای میانجی، نظارت بر اتا، تفکر بین رشته ای)، راهبردها (شایستگی مجریان، گسترش دامنه اتا، قوانین الزام آور) و پیامدها (مثبت: توسعه زمینه علمی اتا، افزایش مطالبه گری اجتماع، ارتقای جایگاه شغلی جامعه شناسان؛ منفی: دولتی شدن اتا، تقلیل اتا به پژوهش های مرسوم، عدم استفاده از کاربست؛ بلند مدت: شهروند فعال، کیفیت زندگی و توسعه پایدار) نشان داده شده است. نتایج این پژوهش می تواند در راستای بهبود فرایند اجرای ارزیابی تاثیر اجتماعی و برطرف شدن نقایص آن مورد توجه قرار گیرد.
    کلیدواژگان: ارزیابی تاثیر اجتماعی (اتا)، نظریه زمینه ای، الگوی پارادایمی
  • فاطمه سادات علمدار، محمدرضا جوادی یگانه، جبار رحمانی صفحات 165-190
    انسان ها در زندگی روزمره دائما در معرض انتخاب های گوناگون قرار می گیرند و باید در خصوص کنش ها و واکنش هایشان تصمیم گیری کنند و روابط شان را با دیگران سامان دهند.
    دو سر افراطی طیف مواجهه اعضای جامعه با یک دیگر را می توان از مواجهه فعال و مطلقا مسئولانه در نظر گرفت تا بی تفاوتی و نادیده گرفتن موقعیت و افراد درگیر در آن.این که چه فرایندی طی می شود که در آن، فرد نوعی موقعیت خودش و دیگران را در فرایند تعاملی ارزیابی کرده و به این نتیجه می رسد که در یک فرایند باید درگیر شود و مداخله کند، و در فرایندی دیگر باید محتاطانه نظاره گر باشد و مداخله نکند، مسئله ای است که در این مقاله به آن پرداخته می شود.در این مقاله، تلاش می کنیم تا در چارچوب نظری روشی اتنومتدولوژی و برمبنای ایده های گارفینکل و هم چنین نظریه بیمن در مورد بافت تعاملی ایرانیان، با استفاده از تکنیک های مشاهده مشارکتی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته، ضمن ارائه تعریفی بومی از مفهوم بی تفاوتی اجتماعی و گونه شناسی انواع موقعیت های اجتماعی در بافت تعاملی ایرانیان، انتخاب بی تفاوتی را در نسبت با موقعیت های اجتماعی مختلف مورد بررسی قرار دهیم.براساس یافته ها، در نسبت با دو حوزه تقابل نمادین اصلی «برابری نابرابری» و «صمیمیت غریبگی» که در فرایند تعاملی ایرانیان وجود دارد، شش نوع موقعیت اجتماعی برای خلق بی تفاوتی اجتماعی قابل شناسایی است.
    کلیدواژگان: بی تفاوتی اجتماعی، اتنومتدولوژی، بافت تعاملی، موقعیت اجتماعی، وضعیت نامطلوب
  • مهناز فرهمند، فاطمه دانافر صفحات 191-212
    این پژوهش با هدف رسوخ به بطن تجارب زیسته هویت های دو جنسیتی در تعاملات اجتماعی انجام شده است. توصیف تجربه و درک هویت های دو جنسیتی و پیامدهای این وضعیت جهت شناخت زیست جهان این افراد، از اهمیت به سزایی برخوردار است. بر همین مبنا، روش شناسی پژوهش حاضر کیفی است و با رویکرد تفسیری- ساختی انجام شده است. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند با 26 نمونه با افراد دو جنسیتی هرمافرودیت و تراجنسی مصاحبه عمیق بعمل آمده است. تجربه زیسته هویت های دو جنسیتی در تعاملات اجتماعی، نشان از درک این موقعیت به مثابه تعارض جنسی، دوگانگی در نقش، تبعیض، عدم تایید والدین و جامعه، احساسات آزار دهنده رنج و عذاب، احساس ترس، ناامیدی، خشونت و نزاع در تعاملات تا نفرت و بیزاری به جسم خوداست. این تجربه و درک آنان در طیفی از طرد اجتماعی، محرومیت، تبعیض موقعیتی، تا بی حیثیتی و بدنامی و برچسب اجتماعی در تعاملات اجتماعی دلالت می کند. برساخته های معنایی این افراد حاکی از آن است که هویت های دو جنسیتی در حال تجربه زیست جهان پیچیده، ناامن و دشواری هستند.
    کلیدواژگان: هویت دوجنسیتی، تجربه زیسته، طرد، محرومیت
  • جعفر هزارجریبی، مهدیه حامد صفحات 213-229
    فقدان شناسنامه به معنای بدون هویت ماندن افراد است، افراد فاقد شناسنامه از حقوق اولیه انسانی محرومند و «به احتمال زیاد با میلیون ها تبعیض و عدم دسترسی به خدمات اساسی نظیر سلامت و آموزش مواجه هستند» (یونیسف، 2002) افرادی که هیچگونه موجودیتی به لحاظ قانونی ندارند از حداقل حمایتی که اوراق هویتی در مقابل ازدواج زودهنگام، کارکودک، سربازگیری در نیروهای ارتش و حتی قاچاق کودکان ایجاد می کند، برخوردار نیستند. ازآنجا که این افراد در آمارها نادیده گرفته می شوند در تصمیمات سیاستگذاران نیز مورد غفلت قرار می گیرند از این رو با هدف دریافت چالش های سیاستگذاری در حیطه این گروه، به کاستی ها و ضعف های حقوقی پرداخته شده است. به منظور دستیابی به هدف تحقیق از تحلیل محتوای کیفی اسناد و قوانین در این حیطه با رویکرد استقرایی بهره گرفته شد. تمامی اسناد و قوانینی که در این حیطه در سالهای اخیر تدوین و تصویب شده است و قوانینی که به صورت غیر مستقیم بر شرایط این کودکان تاثیر گذار است به صورت تمام شماری تحلیل شده اند.
    بی توجهی و نادیده انگاشتن ساختاری کودکان و جوانان فاقد شناسنامه یکی از چالش های مهم سیاستگذاری در این حوزه است که علاوه بر آنکه موجب عدم دسترسی آنان به آموزش، خدمات درمانی می شود، موجب درگیر شدن آنها با مخاطرات بیشتری نسبت به دیگر افراد شد است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که فضای مفهومی در قوانینی که مستقیما مرتبط با این کودکان است رویکردی طرد گرایانه دارد و «طرد مضاعف» را با ایجاد «شروط زمانی- مکانی و اجتماعی محرومیت زا»، به این کودکان تحمیل می کند. این امر بواسطه قوانینی اعمال می شود که «خشونت نمادین» را در زمینه «حقوق مادران» اعمال می کند به طوریکه با اتخاذ رویکردی پدرسالارانه «نگاه ابزاری به حقوق مادری» دارند. از این رو رویکردی که حداقل شمولیت اجتماعی را برای این کودکان به همراه آورد، ضروری به نظر می رسد.
    کلیدواژگان: کودکان و جوانان، فقدان شناسنامه، هویت، مطرودیت اجتماعی
  • رقیه علایی، محمدعلی سپهوندی، عزت الله قدم پور صفحات 231-249
    در این پژوهش نقش تعدیلکننده منبع کنترل در رابطه بین نحوه نظارت والدین و رفتار پرخطر مصرف مواد (سیگار، قلیان و مشروبات الکلی) در یک نمونه دانشجویی در شهر تهران مورد بررسی قرار گرفت. 460 دانشجوی مشغول به تحصیل ساکن شهر تهران از رشتههای مختلف تحصیلی در سال 96-1395 در این پژوهش شرکت کردند. از دانشجویان خواسته شد تا سوالات مربوط به نحوه نظارت والدین در پرسشنامه عوامل خطرساز و حفاظت کننده مصرف مواد (فرم تجدیدنظر شده)، مقیاس وضعیت مصرف مواد از پرسشنامه رفتارهای پرخطر و پرسشنامه منبع کنترل راتر (RLCS) را تکمیل کنند. نتایج پژوهش نشان داد که بین منبع کنترل و رفتار پرخطر مصرف مواد همبستگی معنادار وجود دارد. نحوه نظارت والدین و رفتار پرخطر مصرف مواد نیز همبستگی معنادار داشتند. نتایج تحلیل رگرسیون تعدیلی نشان داد که منبع کنترل میتوانند رابطه نحوه نظارت والدین و رفتار پرخطر مصرف مواد در دانشجویان را تعدیل کند. بر اساس یافته های این پژوهش میتوان نتیجه گرفت که رابطه بین نحوه نظارت والدین و رفتار پرخطر مصرف مواد، یک رابطه خطی ساده نیست و منبع کنترل میتوانند این رابطه را تحت تاثیر قرار دهد.
    کلیدواژگان: نحوه نظارت والدین، رفتار پرخطر مصرف مواد، منبع کنترل، دانشجویان
  • محمد توکل، هادی فراهانی صفحات 251-271
    در مطالعه ی حاضر تمرکز بر شیوع شناسی اختلالات روانی در جمعیت 18 تا 64 سال ساکن در شهر سایگون و بررسی مولفه های جامعه شناختی موثر بر شیوع این اختلالات بوده ولی در جای جای مباحث به مقایسه ی وضعیت سلامت ذهنی ساکنین این شهر با شهر اراک که مطالعه ای نظیر را در مورد آن کمی قبل تر به انجام رسانده بودیم نیز پرداختیم. شیوع اختلالات روانی با استفاده از پرسش نامه ی سلامت عمومی ( GHQ-28) ، و پارامترهای جامعه شناختی موثر بر آن ها، با استفاده از نظریات آنومی دورکیم و فشار ساختاری مرتون مورد بررسی قرار گرفتند. روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش، روش کمی و ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسش نامه است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 384 به دست آمد. نتایج نشان داد که میزان شیوع اختلالات روانی در شهر سایگون برابر با 2/10% درصد و به تفکیک جنسیت در مردان برابر با 5/5% و زنان 8/12% است و مولفه های مهاجرت، وضعیت شغلی، پایگاه طبقاتی، قومیت، فشارهای ساختاری و اجتماعی، مشکلات خانوادگی و سرمایه ی اجتماعی، همگی در به خطر انداختن سلامت روانی و ابتلای افراد به اختلالات روانی اثرگذارند. در مقایسه ی این دو شهر صنعتی، وضعیت اختلال روان در شهر اراک به مراتب بدتر از شهر سایگون است: اختلال روانی در اراک در مجموع 9/28% و به تفکیک جنسیت، در زنان 55/34% و در مردان 31/23% به دست آمد. تنها مولفه ی جامعه شناختی ای که در خصوص شهر سایگون تایید نشد، مولفه ی پایبندی مذهبی بود. اثر تمامی مولفه های جامعه شناختی مذکور در خصوص شهر اراک هم تایید گردید و علاوه بر موارد بالا، مولفه ی پایبندی مذهبی نیز با معنی داری 000/0 قویا تایید شد. چنانکه در نتیجه گیری مقاله بحث می شود، نتیجه ی فاصله دار این دو شهر دور از انتظار اولیه است، چون سایگون پایتخت ویتنام جنوبی بود و جنگ وحشتناک و کم سابقه ی آمریکا با ویتنام را تجربه کرده است.
    کلیدواژگان: شیوع شناسی، جامعه شناسی پزشکی، اختلالات روانی، سایگون، اراک
|
  • Ahmad Naderi, Mani Kalani Pages 1-23
    What is the essence of myths? How through the experimental and anthropological research, the objective signs of influencing myths in the daily life of Iranian people, can be recorded and documented? This article toward answering this question, highlights the basic concept of structural dichotomies and their conflicts such as east/west, feminity/masculinity, industrial/traditional and... as a foundation of the research project which shows the mythical orientation reminder us any unbalancing between two poles of dichotomies afflicts the life-world of contemporary Iranian people to social problem of perplexity and short-tempered moods (moods such as absolute denounce of eastern or western styles of life). Therefore the innermost part of myth, from the phenomenological viewpoint, is moments, events and happenings occur among of Iranian's life and their communities to raise awareness of them and maybe its consequence can be transition of their life from existential forgetness (forgetting the basic importance of balance between dual poles) toward experiencing the better and well-ordered world and in accordance with mythical messages, finally starting to construction of this world again
    Keywords: Myth, Structural Dichotomy, Narration, Event, Rhizome
  • Akram Namdari, Nasim Nouri Pages 25-50
    The objective of this research was predicting post-divorce adjustment in women regarding their perceived social support and resilience. The statistical population of the research consisted of women under the auspices of Emam Khomeini (PBUH) Relief Foundation in 2016. Using available non-random sampling method, 240 divorced women were chosen as research sample. Research tools included Fisher post-divorce adjustment questionnaire (1976), Zimet multi-dimension scale of perceived social support (MSPSS) (1988), Conner and Davidson resilience questionnaire (2003). The gathered data was analyzed by Pearson correlation coefficient and multiple regression method. Results indicated positive significant relation of perceived social support and resilience with post-divorce adjustment of women. When perceived social support and resilience of divorced women increase, it is expected that their post-divorce adjustment level enhance. According to the obtained results, it is suggested to pay enough attention to the role of perceived social support and resilience as predictive factors of women's post-divorce adjustment in order to prevent and reduce their psychological problems due to divorce in our society.
    Keywords: Post-Divorce Adjustment, Perceived Social Support, Resilience, Women, Divorce
  • Rashid Ahmadrash, Maasume Eidi Pages 51-68
    Immigration as a human phenomenon has multiple effects on social, cultural and economic world life of immigrants and indigenous people. A history of three decades of conspicuous presence of Afghan refugees in the country, has doubled the need for research and study the various aspects of their lives in Iran.
    The present study and the repeated visits to the neighborhood slaughterhouse of Yazd has been done in a period of about six months. Data related to this study, considering the subject matter and the method of qualitative method of grounded theory and has been collected using semi-structured interview technique. After gathering preliminary information to determine the validity and accuracy of the results several referring to the field is used.
    Functionalist theories of migration, Krytz dependency theory and the theory of adsorption and desorption of Herbal and Evert Lee, form the conceptual framework of the study. Eventually factors such as political, social, economic, cultural and environmental security leads to pessimism and negative attitudes towards Afghans. The findings of our study led us to provide the Grounded theory of "being in the Pendulum". In other words, between native and immigrant a double game with strains of rejection and assimilation are ongoing
    Keywords: Immigration, Afghan Immigrants, the Neighborhood Slaughterhouse of Yazd, the Grounded theory, the Lived Experiences, the Pendulum
  • Zahra Pirjalili, Mohammad Sadeq Mahdavi, Mostafa Azkia Pages 69-90
    This study aims to investigate the impact of social networks (telegram in particular) on family relations of couples. The method used in this study is grounded theory based on qualitative data. For doing the research we had 25 informants that were couples, between 35 and 50 years old, who live in Tehran. they are member and frequent users of a social network (telegram). These couples are seemed to have some difficulties in family relations because of membership of telegram. The findings (and theory) of this research shows that being member and using of the social network (telegram) without having prior knowledge of cyber space and the nature of social networks can cause tensions between couples
    Keywords: Cyber Space, Social Network, Telegram, Tension in Family, Grounded theory
  • Hooshang Nayebi, Maryam Shaban Pages 91-119
    The basic question is: what are the Pacters Affecting on the decrease of scientific collaboration of professors of social sciences? The main objective of this study is to describe and explain the scientific collaboration among faculty members of social sciences. For the purpose of research, theoretical framework is used; Foundations of descriptive - explanatory scientific cooperation, Ben David and Merton's theory. This assumption is based on the initial question, objectives and theoretical study consisted of 3 hypothesis.
    Research Method is"quantity- survey" and the techniques are used questionnaires to collect data. The sample size was calculated using formula Cochran, 101 Social Sciences six university professors who have been selected classification probability sampling method. For data analysis of various statistical tests, regression, correlation and path analysis were used. The research shows that” Scientific ethics”,” The interactions and scientific” scientific test and Personal Characteristics (gender, age, academic rank, marital status, etc.) on scientific collaboration have a significant impact. Based on data analysis, we can conclude that groups Scientific ethics weakness, weak interactions and communications has led Scientific cooperation resulted in social groups of six university professors the bottom is. In addition to the scientific output of professors studied very little.
    Keywords: Scientific Cooperation, Ethics of Scientific Group, Interaction, Communication, Scientific Group, Sociology of Science
  • Saeid Moeidfar, Fatemeh Safari Pages 121-142
    Hypocrisy as a interpersonal and social phenomenon and it's continuity in socialization experiences draw our attention to a serious social Problem.
    The feature of disparity or conflict is the essential core of the concept of hypocrisy . Disparity Pairs such as words versus deeds, pretended belifes versus genuine beliefs or beliefs versus desires are resources for generatiny hypocrisy. Hypocrisy is a interpersonal Phenomenon, but it is extended to social groups, institutions and social organzations. Hypocritical behaviours are two models; self - conscious hypocrisy and self - deception hypocrisy. Since, the cinema is both a social and an aesthetic occasion, Films can reflect the societies which they spring from. In fact, films reflect collective psychological tendencies and moralities of a society.
    The research's framework on which this research is based, was conducted by using semiotic approach and also Goffman theatrical performance view a conceptual model of hypocrisy.
    This research indicates that normative conflicts exist and that it can lead people to act hypocritical behaviours. Also socialization experiences stimulate hypocrisy. Although, moral integrity is Preached but hypocrisy is thought in society and family. It can considered two main motives: one is self - interest and second is situational pressure together with psychological factors, personality characteristics and habits. Situational pressure is sociological factor and self - interest is psycho- social factor. People definition self - interest based on other people, Groups, situational pressure and society
    Keywords: Normative Conflicts, Hypocrisy, Socialization Experiences, Semiotics, Cinema
  • Somaye Salahi, Vahid Ghasemi, Reza Hemati Pages 143-163
    Social impact assessment (SIA) is one of the new and interdisciplinary fields in urban sociology and important strategic tools for achieving quality of life and sustainable development. This study purpose was identifying the quality of the social impact assessment process in Iran, especially urban projects, investigating the problems and challenges faced by the researchers in its implementation and identifying the intervening and strategic factors as well as the consequences of implementing this process. The qualitative research approach and the grounded theory method were used to achieve this goal. The participants in this study were 22 people of SIA professionals and administrators, experts and observers interviewed by a semi-structured questionnaire. Data analysis was performed based on three coding methods used in grounded theory including open coding, axial coding and selective coding. The results of the interviews analysis indicate 22 general categories shown in the paradigmatic model including causal conditions (technocratic look, social participation weakness, social trust weakness, finance affairs and payment), phenomenon orientation (SIA implementation),and intervening conditions (urban governance weakness, social researches institutionalized problems), the field (intermediary institutions weakness, SIA supervision, interdisciplinary thinking), strategies (executors competency, extension of SIA scope, obligatory laws) and consequences(positive: developing the scientific field of assessment, increasing community demands, promoting the sociologist's job position; negative: SIA governing, SIA reduction to conventional research, non-using the pragmatics ; long term: active citizen, quality of life and sustainable development).The results of this research can be considered to improve social impact assessment implementation process and to eliminate its shortcomings
    Keywords: Social Impact Assessment (SIA), Grounded Theory, Paradigmatic Model
  • Fateme Sadat Alamdar, Mohammad Reza Javadiyegane, Jabbar Rahmani Pages 165-190
    How do people choose to be apathetic while confronting unfavorable situations? Agents make decision about their reaction in the wide range of interactive situations which they experience in their daily lives on the basis of their social position which is understood by their cultural context.This paper aims at investigating the influence of Iranian Social Position on their cultural logic as a platform to explain the reasons behind choosing Apathy while confronting unfavorable situations. The study applies Garfinkel and Beeman ethno-methodological theories to outline this target. Data has collected through participatory observations, semi-structured interviews and reviewing research studies.. The interviewees have selected from four distinct research fields include of people in different age and socio-economic class.As findings demonstrate,social apathy is created based on agent's description of their Social Position and there are two cultural factors which help them to understand their social position:" Equality- Inequality" and "Strangeness - Intimacy".On this basis ,six types of social position which lead to social apathy creation can be explained in Iranian interactive process
    Keywords: Social Apathy, Ethnomedology, Interactive Process, Social Position, Unfavorable Situations
  • Mahnaz Farahmand, Fatemah Danafar Pages 191-212
    The present study aims to penetrate to the heart of bigenders identity experiences in social interactions. Describing the experience and understanding of bigender identities and consequences of this state are of utmost importance for understanding the lifeworld of these people. Accordingly, the methodology of this study is qualitative and is done with an interpretative-structural approach. Using purposive sampling with 26 samples, hermaphrodite and transsexual bisexuals are deeply interviewed. Bisexuals’ lived experiences in social interactions shows that they understand the situation as sexual conflict, ambiguity of role, discrimination, rejection by parents and society, suffering from painful emotions, feelings of fear, despair, violence, conflict in interaction, and antipathy to body. Their experience and understanding refers to a range of phenomena from social rejection, exclusion, situational discrimination, to embarrassment, stigma, and social label in social interactions. Constructed meanings of these people suggest that bigender identities are experiencing complex, insecure, and difficult lifeworld
    Keywords: Identity, Bigenders, Lived Experience, Rejection, Deprivation
  • Jafar Hezarjaribi, Mahdieh Hamed Pages 213-229
    The lack of Birth Certificates means the lack of individuals` identity, persons without Birth Certificates are deprived from primary human rights and with much probably encountered to millions discriminations and inaccessibility to essential services such as health and education (UNICEF,2002). The individuals that have no legal existence have no the least support which identity documents create for persons against soon marriage, infant working, recruitment in army forces and even children smuggling .Since these people are ignored in statistics and politicians` decisions so it has been settled to legal lacks and weakness with the purpose of understanding the challenges of exercising politics in the field of this group. In order to access to the aim of the research in this range was used the analysis of documents and rules qualitative contents with inductive approach. All of the documents and laws that have been edited and approved in this field at recent years and the rules which have affected indirectly on conditions of these children have been seen as full counting.
    Constructional inattention and carelessness to children and adolescents without Birth Certificates is one of the most important challenges for exercising politics in this field that furthermore their inaccessibility to education, cure services it compared with others has caused that they engage in more risks. Research findings shows that conceptual atmosphere has exclusivism approach in rules which relate to these children directly and impose “ double social exclusion “ on these children with creating exclusion social, temporal, local conditions. This matter is applied by rules that exert “symbolic harshness” in the field of “mothers rights” so that they have “implement view to motherhood rights” with choosing paternal approach. Thus it is necessary to have an approach that creates the least social inclusion for these children
    Keywords: Children, Adolescents, Lack of Birth Certificates, Identity, Social Exclusion
  • Roghayeh Alaei, Mohammadali Sepahvandi, Ezatollah Ghadampour Pages 231-249
    In this research, the role of the moderator of the source of control in the relationship between parental monitoring and high-risk behaviors of soft drug use (cigarettes, hookahs and alcoholic beverages) was studied in a student sample in Tehran. In this study, 460 students from different educational levels participated in this study. Students were asked to complete the questionnaire on parenting monitoring in the Risk and Consumers Consuming Materials Questionnaire (Revised Version), the Scale of Drug Abuse Scale from High Risk Behavior Questionnaire and Ruther's Control Source Control Questionnaire (RLCS). The results of the study showed that there is a significant correlation between the source of control and the high risk behavior of soft drug use. Parent's monitoring and high risk behaviors were also significant. The results of modulation regression analysis showed that the control source could moderate the relationship between parenting monitoring and the high risk behavior of soft drug use in students. Based on the findings of this study, it can be concluded that the relationship between parental monitoring and high risk behavior of soft drug use is not a simple linear relationship and the source of control can affect this relationship
    Keywords: Parent Monitoring, High Risk Behavior, Soft Drug Use, Control Source, Students
  • Mohammad Tavakol, Hadi Farahani Pages 251-271
    Background And Aim
    In this study, in addition to the epidemiology of mental disorders in the population aged 18-64 in Saigon, and indicating the socioeconomic factors which affect the prevalence of these disorders, we also compare them with the findings of mental health status in Arak.
    Theoretical Framework: Sociological theories of Anomie of Durkheim and Strain theory of Merton are the bases of our theoretical framework in this research. To determine the prevalence of mental disorders, the well-known General Health Questionnaire (GHQ-28), and to determine the effective sociological parameters on them, questions derived from Durkheim and Merton's theories formed our second Questionnaire, the sociological one. The sample size was 384, using Cochran formula, and sampling was done using multi-stage cluster sampling.
    Findings: Results showed that the overall prevalence of mental disorder in Saigon is 10.2%: in men 5.5% and in women 12.8%. Moreover, the components of immigration, job status, social status, ethnicity, structural and social pressures, family problems, and social capital, were shown to contribute to the risk of mental health and the occurrence of mental disorders. In the comparison of these two industrial cities, the state of mental disorder in the city of Arak is far worse than the city of Saigon: overall prevalence of mental disorder is 28/9% and in terms of respondant's sex, 34/55% in women and 23/31% in men. The only sociological factor that was not confirmed in Saigon, was religious adherence. All aforementioned factors were strongly confirmed in Arak, including the religious adherence.

    Conclusion
    As it will be discussed, the size of mental health difference between the two cities is far from any initial expectations, since Saigon was the capital of South Vietnam and experienced a terrible war with America.
    Keywords: Epidemiology, Medical Sociology, Mental Disorder, Saigon, Arak