فهرست مطالب

  • پیاپی 53 (فروردین 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/01/14
  • تعداد عناوین: 14
|
  • مقاله علمی - پژوهشی
  • روح الله بهرامی * صفحات 1-22
    اسلام متصوفان عنوان نوشتاری از نویسنده تونسی محمد طیب در حوزه تحقیقات تصوف و عرفان است. در این جستار تلاش خواهد شد ضمن مطالعه، بررسی و معرفی کتاب مذکور، این نوشتار از لحاظ شکلی و محتوایی با نگرشی انتقادی مورد ارزیابی و نقد و بررسی علمی قرار گیرد. بنابراین در این بررسی ضمن نقد ساختار کلی، شیوه طراحی، تنظیم و چاپ اثر، اهداف و مبانی نظری و علمی پژوهش یادشده درمقدمه، متن و محتوای علمی، نتیجه، مستندات و منابع تحقیق مورد نقادی واقع شده، به علاوه نوع نگره تحقیقاتی و روش شناسی مولف ومنطق تحلیلی ایشان در پردازش متن و ضعف های علمی و صوری اثر مذکور مورد بحث و بررسی محتوایی و شکلی قرار گرفته، نگره روش شناسانه هرمنیوتیک از اسلام به عنوان اسلام صوفیانه، مساله غفلت از گستره جغرافیایی تصوف و تنوع فکری جریان های صوفیانه، و فقدان نگرش انتقادی و تبارشناسانه در پی جویی سرچشمه های اندیشه صوفیانه و تصور واحد مولف از تصوف به عنوان شکلی از اسلام «اسلام صوفیانه» از مواردی محتوایی و روشی است که مورد نقادی قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: اسلام، تصوف، اسلام متصوفان، نقد، محمد طیب
  • حسین پندار * صفحات 23-46

    کتاب «اروپا از دوران ناپلئون» کتابی است جامع در تاریخ اروپای لیبرال (نه تاریخ لیبرال اروپا) به قلم دیوید تامسن، فیلسوف سیاسی لیبرال مشرب انگلیسی که علیرغم پافشاری اش در موضع لیبرالیستی در تبیین، نقد و بررسی کلیت یکپارچه ای از اروپا که میراث تاریخی اش را از عوامل یگانه آفرین و وحدت زا می گیرد؛ اما غفلت از نکته ای قابل اعتنا، نگرش تاریخی تامسن در تاریخ اروپا را با چالش مواجه می کند و آن عدم تدقیق بر آن دسته از عوامل تاریخی در قرون جدید است که تفکر یکپارچه گرایانه تامسن از اروپای معاصر را مخدوش می کند. به نظر تامسن درک تاریخ «مدرن اروپا» تنها با پژوهش در نیروهای فراگیر امکان پذیر است که در طول زمان بر شکل گیری آن از بریتانیا تا بالکان تاثیرگذار بوده اند. بدین سبب وی برمجموع عواملی کلی نظیر رشد جمعیت، صنعتی شدن، توسعه ماوراء بحار، دموکراسی، سوسیالیسم و ناسیونالیسم و روابط میان جنگ و انقلاب تاکید می گذارد. تامسن این عوامل را نه کشور به کشور بلکه مرحله به مرحله در روح کلیت اروپا تا شکل گیری تمدن و فرهنگ آن در طول دو قرن اخیر بررسی می کند. در حالی که با تدقیق در عبارت فوق مشخص است که تامسن مجموعه عواملی که زمینه را برای وارد شدن به اروپای مدرن فراهم کرده را نادیده گرفته است.

    کلیدواژگان: اروپا از دوران ناپلئون، لیبرالیسم، کلیت یکپارچه نگر، دیوید تامسن
  • جهانبخش ثواقب * صفحات 47-77
    تالیف کتاب های درسی و کمک درسی که برخوردار از استانداردهای لازم علمی، پژوهشی و آموزشی باشند، برای دروس رشته های دانشگاهی امری ضروری است. در سال های اخیر چندین سازمان و نهاد در این زمینه فعالیت چشمگیر دارند نظیر؛ سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت) ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، دانشگاه پیام نور و از این قبیل، که جای تقدیر دارند. از همین طریق در رشته تاریخ نیز کتاب های متعددی از سوی پژوهش گران و استادان تاریخ دانشگاه های کشور تالیف و انتشار یافته که برخی از آنها کاربرد آموزشی یافته و مورد استفاده دانشجویان قرار گرفته است. هرچند تالیف این آثار اقدام ارزشمندی است؛ اما نقد و بررسی این متون می تواند هم به غنای علمی و آموزشی آنها بیفزاید و هم الگوی مناسبی را در اختیار نویسندگان آثار بعدی قرار دهد که هرچه بیشتر بر امتیازات اثر خویش بیفزایند و از دامنه کاستی های آن بکاهند. یکی از این نمونه کتاب ها که به تازگی تالیف و انتشار یافته، کتاب شناخت و نقد منابع و مآخذ تاریخ ایران بعد از اسلام، ویژه رشته تاریخ است که در این مقاله مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. یافته این بررسی آن است که به رغم پاره ای کاستی های شکلی و محتوایی، این کتاب در موضوع خود به عنوان کتاب درسی مناسب است.
    کلیدواژگان: تاريخ ايران بعد از اسلام، منابع، مآخذ، شناخت و نقد منبع، کتاب درسي
  • نیره دلیر * صفحات 79-98

    هدف پژوهش حاضر بررسی و نقد کتاب جنسیت در آراء اخلاقی از قرن سوم پیش از اسلام تا قرن چهارم هجری است که گستره زمانی 7 قرن در دو مقطع مهم از تاریخ ایران؛ یعنی باستان و سده های نخستین دوره اسلامی را در بر می گیرد. مولف در نظر دارد آراء، نظرات، مسائل حقوقی و فقهی که در این حوزه زمانی درباره جنسیت مونث در آثار و متون این دوره یافت می شود، به عنوان آراء اخلاقی مشخص و تاثیرات آن را تبیین نماید. از این رو با تعریف موسع از آراء اخلاقی به بحث و نظر درباره دو مقطع مهم از تاریخ ایران که نقطه عطف آن پایان دوره باستان و ورود اسلام است می پردازد. یافته های پژوهش در زمینه نقد و بررسی این اثر است که در عین مساله مند بودن و طرح سئوالات متعدد که از مزایای آن است مواردی نیز در نقد شکلی و ساختاری، نقد روشی، محتوایی و ادبی آن وجود دارد که قابل تامل و طرح است.

    کلیدواژگان: جنسیت، آراء اخلاقی، ساسانیان، سده های نخست اسلامی، زن
  • سید ابوالفضل رضوی * صفحات 99-117
    نوشتار حاضر با در نظر داشتن نسبت میان مفاهیم «تاریخ» ، و «تاریخ نگاری» ؛ نقد بیرونی و درونی کتاب «تاریخ نگاری فارسی» اثر «جولی اسکات میثمی» را در دستور کار دارد. میثمی از دیدگاه خویش و مساله ای که در سیر تحول تاریخ نگاری فارسی طرح و تبیین کرده است بینش تاریخ نگارانه مورخان عهود سامانی، غزنوی و سلجوقی را مطالعه و تفسیر می کند؛ منتها نکته این است که این پژوهشگر عرصه ادبیات و تاریخ، تا چه اندازه توانسته است گفتمان تاریخ نگارانه دوران میانه ایران را درک کند و اثر وی چه افق جدیدی را در عرصه تاریخ نگاری گشوده است. نقد کتاب میثمی با رویکرد سلبی و ایجابی توامان انجام شده و از هر حیث مطلوب واحدی که همانا پویایی بیشتر دانش تاریخ و شئون معرفتی آن است را در نظر دارد. بنابراین ضمن معرفی اجمالی مطالب کتاب و توجیه جایگاه پژوهشی آن به نقد مطالب آن مبادرت می کند. مساله این است که میثمی در طراحی و انجام پژوهش خویش رویکرد روشمندی داشته است یا خیر و در صورتی که پاسخ مثبت است تا چه میزان به مبانی روشی و معرفتی پایبند بوده است.
    کلیدواژگان: تاریخ، تاریخ نگاری، تاریخ نگاری فارسی، جولی اسکات میثم
  • محسن رنجبر * صفحات 119-136

    یکی از دیدگاه های مطرح در چند دهه اخیر درباره فلسفه و هدف قیام امام حسین (ع) ، دیدگاه «قیام برای تشکیل حکومت» است که در کتاب شهید جاوید به آن پرداخته شده است. این دیدگاه که در مقابل دیدگاه «تعبد به شهادت» مطرح شده بود، موجی از اعتراض و نارضایتی در محافل دینی و روحانی و مجالس خطبا و وعاظ شیعه ایجاد کرده و نقدها و ردیه های بسیاری را از سوی نویسندگان و حتی برخی از علما و فرهیختگان حوزه در چند دهه گذشته در ایران به خود اختصاص داد. با این وجود، صاحب این نظریه، کوشش گسترده ای را برای اثبات نظریه خود انجام داده است. پژوهش حاضر، درصدد تقریر این نظریه و نقد و بررسی آن با رویکرد تاریخی است. قیام عاشورا همانند نهضت ها و انقلاب های دیگر نیست که رهبران و نقش آفرینان آن افراد عادی و غیرمعصوم باشند. ویژگی برجسته این قیام منحصر به فرد، در رهبر آن خلاصه می شود که انسانی است برگزیده از سوی خدا و برخوردار از مقام و منصب امامت، و به سبب دارا بودن دو شان علم و عصمت، هیچ گونه خطا و لغزشی از او صادر نمی شود. بنابراین نمی توان سیره و رفتار او را با دیگران مقایسه کرد. بلکه سیره او، ملاک و معیار رفتار برای دیگران است.

    کلیدواژگان: امام حسین (ع)، عاشورا، فلسفه قیام، تشکیل حکومت، شهید جاوید
  • حسن امینی * صفحات 137-157

    مقاله پیش رو به بررسی محتوای علمی و ساختار کتاب تاریخ و فلسفه ریاضیاتاختصاص دارد. این کتاب به عنوان کتابیتالیفی و دانشگاهی از سوی انتشارات دانشگاه پیام نور به چاپ رسیده است. در برنامه مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دو درس اختیاری سه واحدی برای تاریخ ریاضیات و فلسفه علم (ریاضیات) در نظر گرفته شده است و سرفصل هایی برای آن ها ارائه شده امابا این حال در برنامه مزبور کتاب درسی خاصی برای این دو درس پیشنهاد نشده است. در این مقاله ضمن ارائه اراجاعات لازم نشان داده ایم که این کتاب در واقع ترجمه ایاز سه منبعدیگراست و نویسندگان آن هیچ نقشی در تولید محتوای کتاب ایفا نکرده اند،چنان که یکی از فصول کتاب عینا از روی ویکیپدیای فارسی نوشته شده است. علاوه بر این حتی ترجمه های انجام شده مغلوط و مشمتل بر اشتباهات علمی فراوان است.

    کلیدواژگان: تاریخ و فلسفه ریاضی، تاریخ ریاضی، فلسفه ریاضی، نقد و بررسی کتاب، کتاب درسی دانشگاهی، کتاب سازی
  • محسن رحمتی * صفحات 159-183
    نوشتار حاضر جایگاه تبیینی و تفسیری کتاب «درآمدی بر جغرافیای تاریخی فرارود (در سده های نخستین اسلامی) » را از دو منظر ایجابی و سلبی مورد نقد قرار می دهد. ماوراءالنهر به عنوان شرقی ترین ایالت جهان ایرانی و اسلامی در طول قرون نخستین اسلامی، پیوندهای تنگاتنگ فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی انکارناپذیری با دیگر نواحی جهان اسلام داشته و در عین حال، حدود و ویژگی های جغرافیایی آن تا کنون چندان شناخته شده نیست. کتاب حاضرکه به عنوان کتاب درسی برای دانشجویان رشته تاریخ معرفی شده ، به نوعی سر آغاز جریانی نوین در پژوهش های فرارود شناسی محسوب می شود. اهمیت موضوع و پردازش متفاوت مطلب از نکات ممتاز کتاب، ولی ابهام در مساله، ناهماهنگی عنوان و محتوا، عدم استفاده از همه منابع اصلی، عدم تدقیق و توجه لازم در استفاده از تحقیقات جدید، عدم رعایت موازین علمی در تدوین کتاب و وجود اغلاط محتوایی و ویرایشی در متن را نیز می توان به عنوان نارسایی های آن دانست.
    کلیدواژگان: جغرافیای تاریخی، ایران فرهنگی، فرارود، ترکستان شرقی
  • رضا طاهرخانی، محمد سپهری * صفحات 185-206
    به رغم اهمیت تحولات سیاسی و فرهنگی ایران در دوره فرمانروایی آققویونلوها در نیمه دوم سده نهم هجری قمری، شمار متون و منابع اصلی مربوط به این دوران فراوان نیست و همه آنچه تاکنون شناسایی شده، هنوز به صورت انتقادی نشر نیافته اند. در حوزه تاریخ نویسی آثاری که در این دوره تالیف شد، ادامه همان روش سادهنویسی اواخر سده هفتم بود. نثر منشیان و مورخان این دوره مصنوع و فنی است؛ این نویسندگان در ستایش ترکمنان آق قویونلو غلو بسیار کرده و آنان را یگانه شایستگان پادشاهی و خلافت اسلامی روزگار خود دانسته اند. تواریخ این دوره هر کدام مکمل یکدیگرند و تاریخنویسی آن بیشتر بر مبنای مشاهدات شخصی و دسترسی به اسناد آن دوره نگاشته شده و از این نظر حائز اهمیت بسیاری است. حال پرسش اصلی پژوهش آن است: نقاط ضعف و قوت تاریخنگاران دوره آق قویونلو در تالیف کتابهایشان کدامند؟ به نظر می رسد این پژوهش توانسته،مبانی، اصول جهان بینی، و نقاط ضعف و قوت تاریخنگاری دوره آق قویونلو را تبیین کند. در این مقاله از روش توصیفی-تحلیلی با تکیه بر منابع کتاب خانه ای استفاده شده است.
    کلیدواژگان: آق قویونلو، تاریخ نگاری، ابوبکر طهرانی، فضل الله روزبهان خنجی، ادریس بدلیسی، جلال الدین محمد دوانی
  • حمید کرمی پور * صفحات 207-222
    مولف این کتاب آقای دکتر علی اکبر ولایتی در ده فصل تاریخ ایران از ورود اسلام تا حمله مغول را مورد بررسی قرار داده است. چنانکه از عناوین فصول کتاب مشخص می شود، این اثر تاریخ سیاسی ایران در دوره مورد اشاره را کانون توجه خود قرار داده و مسائل اقتصادی و اجتماعی در آن بصورت پراکنده مورد بحث قرار گرفته است. نویسنده کتاب، در خلال فصل های مختلف علایق دینی و ارزشی خود را حتی در توصیف رویدادها نشان داده و با بهره گیری از متون تاریخی، در بحث از علل رویدادها رویکرد خاص خود را دنبال کرده است. نکته مهم اینکه نگاه ایدئولوژیک بر تمام فصول کتاب سنگینی می کند به گونه ای که تشیع و آموزه های آن به گفتمان اصلی مردم ایران در همه دوره های تاریخی تبدیل شده است در نقد و بررسی این پژوهش کوشش بر آن است تا معلوم گردد نویسنده چه از نظر روش و چه محتوی تا چه اندازه به اصول پژوهشی علم تاریخ پایبند بوده است.
    کلیدواژگان: صفاریان، سامانیان، آل بویه، سلجوقیان، خوارزمشاهیان، تشیع
  • مرتضی نورایی * صفحات 223-233
    کتاب مورد بررسی، از جمله کتاب های تاریخی است که بر جریان متن نگاری در عرصه تاریخ تکیه دارد؛ تاریخ متن نگاری در متن. به بیان دیگر مقصد اثر بازنمایی وقایع یا جریان تاریخی نیست؛ بلکه در این مقام بازسازی سازوکار تاریخ نگاری خاصی- محلی- در روند زمانی معین، از قرن سوم تا هفتم هجری است. سیر تحول تاریخ نگاری محلی از تک نگاری های مکان مند، مانند فتوح و خراج تا زندگی نامه ها در قالب طبقات و رجال و ورود به تاریخ نامه های محلی از جمله نمای روند متحولی را در این عصر نشان می دهند. بنابراین، کتاب سعی در بازنمایی یک روند در اسلوب و روش معنی دار گذشته نگاری معطوف تاریخ نگاری است. آیا نویسندگان به جنس و طبیعت نوشته های خود خودآگاهی داشته اند؟ نگاهی که در این کتاب وجود دارد و با آن نویسنده به عمق زمان فرو رفته و درصدد بازانگاری آن برآمده، در واقع نگاه اسلوب مند تاریخ محلی است که از دریچه فصل کلیات این کتاب به منابع ورود می کند. فرآیند منابع روشنگر سنت غنی تولید به منظور ماندنی کردن زمان گذشته در متون است. بنابراین روند بازسازی و بازانگاری متون در قالب یافتن چارچوبه های در مدار روش و نگرش به واقع توانسته است گویای سنت غنی تاریخ نگاری محلی در ایران دوره میانه باشد. اینک تاب نمایش روند تکاملی تاریخ نگاری محلی در ایران تا قرن هفتم است. فرض اساسی این کتاب این است که زمان، جغرافیا (مکان) و نظام های سیاسی مثلث تحول در تاریخ نگاری محلی هستند.
    کلیدواژگان: تاریخ محلی، سنت، ایران دوره اسلامی، روش شناسی
  • سید محمدرحیم ربانی زاده* صفحات 235-247

    نظام وزارت یکی از ارکان قوام بخش هر حکومتی است. هرگاه حکومتی از یک دستگاه دیوانی قوی برخوردار باشد، ثبات بیشتری داشته است و دولت عباسی نیز از دستگاه دیوانی _ وزارتی برخوردار بوده است که نمود آن در دوره ی آل بویه و سلجوقیان بیشتر به چشم می آید . برای تبیین نقش دیوان وزارت، آثار زیادی نوشته اند. یکی از آنها کتاب نظام وزارت در دولت عباسیان(عصر آل بویه و سلجوقیان) اثر زهرانی است. این تحقیق با رویکردی تفسیری و مسئله ای در پی نقد و بررسی کتاب مذکور است و یافته ها حاکی است که زهرانی هر چند به اهمیت نظام وزارت می پردازد اما او هم به سبک و سیاق متقدمین همان اطلاعات را بازگو می کند و اینکه یک مدل کلی را برای سامان تحقیق طرح کرده است که بر اساسا آن کل کتاب را تحلیل کرده است و همین امر باعث محدودیت هایی در ارائه تحلیل بهتر شده است و در نهایت اینکه به نقش خود وزیر در مقام یک فرد بیشتر پرداخته است تا اینکه او را در قالب یک نظام بررسی کند.

    کلیدواژگان: نظام وزارت، دولت عباسی، آل بویه، سلجوقی، زهرانی
  • سید حسین حسینی، روح الله شهابی* صفحات 249-275
    هدف از پژوهش حاضر شناسایی وضعیت کنونی علوم انسانی در ایران و پیشنهاد راهکارهایی برای ارتقاء آن با بهره گیری از الگوی SWOT بوده است. روش پژوهش حاضر کیفی بوده و جهت جمع آوری اطلاعات، از مطالعه کتابخانه ای و مصاحبه با صاحبنظران استفاده شده است. همچنین جهت تحلیل داده ها از الگوی تحلیل درونی/ محیطی (SWOT) استفاده شده است. پس از گزارش وضعیت علوم انسانی در شاخص های کتاب و نشریه، تعداد مقالات بین المللی، موزه های فعال و ثبت شده، کارگاه های دارای فعالیت تحقیق و توسعه و تعداد دانشجویان و اعضای هیئت علمی تمام وقت در سال اجرای پژوهش (1392)، با استفاده از روش تحلیل درونی / محیطی (swot)، نقاط قوت و ضعف و فرصت و تهدیدها استخراج و شناسایی شد و بر اساس آنها استراتژی ها و راهکارهایی، مبتنی بر اصلاح ضعف ها از طریق بهره مندی از فرصت ها؛ اصلاح ضعف ها از طریق رفع تهدیدها، تقویت قوت ها از طریق رفع تهدیدها و تقویت قوت ها از طریق بهره مندی از فرصت ها جهت ارتقاء علوم انسانی در ایران و دستیابی به اهداف چشم انداز ارائه شده است.
    کلیدواژگان: علوم انسانی، الگوی تحلیل درونی، محیطی(swot)، ارتقاء علوم انسانی
  • سید حسین میرجلیلی* صفحات 277-304
    این کتاب به تحلیل اقتصادهای در حال توسعه آسیا، آفریقا، آمریکای لاتین و اروپای شرقی و مرکزی که حدود 85 درصد جمعیت جهان است، می پردازد. متن، مساله مند است و مسایل کشورهای در حال توسعه را در قالب سوال در نوزده فصل مطرح کرده و بدانها پاسخ داده است. محتوای اثر، عمده سرفصلهای درس توسعه اقتصادی را پوشش می دهد. نظم منطقی و انسجام درونی در بخشها و فصول مختلف کتاب، وجود دارد. این اثر با کتاب توسعه تودارو مقایسه شده و مزایای آن مطرح شده است. گزارش کمیسیون رشد و توسعه، آسیب شناسی رشد، اقتصاد توسعه رفتاری، روش روایت های تحلیلی و روش تجربه کنترل شده، از مباحث جدید توسعه اقتصادی است که در کتاب توسعه اقتصادی نافزیگر بحث نشده است. روش نقد متن، روش تحلیلی- تطبیقی است. بدین صورت که محتوای فصول متن با متون مشابه شناخته شده ، مقایسه از جهت روزآمدی محتوا، نقد شده و موضوعات جدید مورد بحث در متون جدید توسعه اقتصادی، معرفی گردیده است.
    کلیدواژگان: توسعه اقتصادی، نظریه های توسعه، سیاست های توسعه، اقتصاد توسعه، نافزیگر
|
  • Rohullah Bahrami * Pages 1-22
    “The Islam of Sufis” is the title of a book authored by the Tunisian writer, Mohammad Tayeb, on the Tasawwuf and Irfan. It is here not only attempted to introduce and scrutinize the book but also to revise and criticize its contents. Therefore, characteristics such as general structure, outline, adjustment, publication, introductory aims and theoretical themes, discussions, conclusions, and cited references are addressed. Moreover, methodological approach of the author and his analytical logic or reasoning, along with drawbacks of the work, is discussed. Methodologically the hermeneutic approach of Sufism Islam, lack of paying attention to the geographic extension of Tasawwuf and the variety of Sufism movements, lack of genealogical and critical attitude to the origins of Sufism thoughts, and taking the Tasawwuf as a kind of Islamic religion (Sufism Islam) are the most notable criticized issues.
    Keywords: Islam, Tasawwuf, the Islam of Sufis, critique, Mohammad Tayeb
  • Rohullah Bahrami Pages 23-46

    “The Islam of Sufis” is the title of a book authored by the Tunisian writer, Mohammad Tayeb, on the Tasawwuf and Irfan. Our purpose is not only to introduce and scrutinize the book but also to revise and criticize its contents. Therefore, characteristics such as general structure, outline, adjustment, publication, introductory aims and theoretical themes, discussions, conclusions, and cited references are addressed. Moreover, the author’s methodological approach and his analytical logic or reasoning, along with drawbacks of the work, are discussed. Methodologically, the hermeneutic approach of Sufism Islam, lack of paying attention to the geographic extension of Tasawwuf and the variety of Sufism movements, lack of genealogical and critical attitude to the origins of Sufism thoughts, and taking the Tasawwuf as a kind of Islamic religion (Sufism Islam) are the most notable criticized issues.

    Keywords: Islam, Tasawwuf, the Islam of Sufis, Critique, Mohammad Tayeb
  • Jahanbakhsh Savagheb* Pages 47-77
    the educational, scholastic, and research standards. In recent years, several organizations and institutes such as the Center for Studying and Compiling University Books in Humanities (SAMT), the Research Center for Humanities and Cultural Studies, the Research Center of Seminary and University, the Payam Noor University, among others, are active in publishing such books. Under the auspices of such centers, many history books have been compiled by researchers and teachers of history, and some of these books have been assigned as textbooks for universities. What is lacking is a series of books reviewing such textbooks so that they may increase in richness. Reviews can serve as guides for future writers since they show the strengths as well as the shortcomings of university books. The present work is a review of a book recently published under the title of The Knowledge and Criticism of the History of Iran after Islam. The book has been assigned as a textbook for students of history. Results of the present review show that although the above-mentioned book is an appropriate textbook, it suffers from some shortcomings in terms of both form and content.
    Keywords: History of Iran after Islam, Sources, References, Knowledge, Criticism of Sources, Textbook
  • Nayereh Dalir Pages 79-98

    The present study aims at reviewing and criticizing the Book "Gender in Ethics Opinion Since the 3rd Century BH to the 4th Century SH", which encompasses a period of 7 centuries in two important periods of Iranian history, i.e. the ancient period and the early centuries of the Islamic period. The author intends to explain the opinions, views, legal and jurisprudential issues found in this time period on female gender in the literature of this period as specific ethical opinions and their effects. Thus, he discusses two important points in Iranian history, the turning point of which is the end of the ancient period and the arrival of Islam by providing a broad definition of ethical ideas. It is the findings of the present study regarding the criticism and review of this work, while being problem-centered and raising many questions as its advantage, that deal with some aspects of form and structure criticism, methodological, content, and literary criticism.

    Keywords: Gender, Ethics Opinion, Sassanid, Islamic First Centuries, Woman
  • Sayyed Abolfazl Razavi * Pages 99-117
    This essay by paying attention to relation between «history» and «historiography» concepts has the agenda of internal and external critic of the book "Persian historiography to the end of the twelfth century" which is authored by Julie Scott Meisami. Meisami studies and interprets historiographical insights of historians of the Samanid and Ghaznavid and Seljuks era from her point of view and subject which has been elaborated by her in process of evaluation of Persian historiography. But the point is that this researcher of history and literature arena how much could perceive the historiographical discourse of Iran middle age and her book comes up with what new horizon in historiography arena. Meisami's book has been criticized with positive and negative approaches together and from all aspects follows dynamic of history science. Thus, besides introducing briefing of book subjects and expressing the surveying position, criticize its subjects. The problem is that does Meisami have methodical approaches in drafting and surveying or no and if the answer is positive how much she was committed to methodological and epistemological basics.
    Keywords: History, Historiography, Persian historiography, Julie Scott Meisami
  • Mohsen Ranjbar Pages 119-136

    The view of Imam Hossein's "Uprising for Establishing a Government" discussed in the book of Shahid Javid is one of the views expressed in the last few decades about the philosophy and purpose of his uprising. This view which was raised in contrast to the view of "worship of martyrdom" led to a wave of protests and discontent in religious and clerical circles and Shiite preachers and has received much criticism from writers and even some scholars in the field in the past few decades in Iran. However, the holder of this theory made extensive efforts to prove his theory and with a historical approach this paper seeks to interpret this theory and criticize it. The Ashura uprising is unlike other movements and revolutions whose leaders and actors are ordinary and infallible. The prominent feature of this unique uprising is summarized in its leader who was selected by God and possessed the position of Imamate, and due to his two dignities of knowledge and infallibility, he commits no error or slip. Thus, his behavior and manner cannot be compared with those of others, rather his behavior shall be a criterion for others.

    Keywords: Imam Hossein (AS), Ashura, Philosophy of Uprising, Government Establishment, Shahid Javid
  • Hasan Amini Pages 137-157

    The present article addresses the scientific content and structure of the book History and Philosophy of Mathematics, which is a compilation and academic book published by Payam Noor University Press. The Ministry of Science, Research and Technology contains two optional 3 unit courses on the history of mathematics and the philosophy of science in its approved curriculum and provides headings for them; however, no specific textbook was proposed in this curriculum for the two courses. In the present article, while making the necessary references, we indicated that this book is in fact a translation of the three other recourses and that its authors played no role in producing the content of the book, as one of the book chapters is exactly copied from Persian Wikipedia; moreover, even the translations contain mistakes and numerous scientific errors.

    Keywords: History, Philosophy of Mathematics, History of Mathematics, Book Review, Criticism, Academic Textbook, Book Making
  • Mohsen Rahmati * Pages 159-183
    The author of this book, Dr. AliAkbar Velayati, has examined Iranian history from advent of Islam to Mongol Invasion in ten chapters. As it characterized from titles of chapters of the book, this work has referred to Iranian political history during aforementioned period and economic and social issues have been dispersedly discussed. The book author has shown his religious and value-driven interests even in decription of events and taken his own specific approach in discussing about reasons of events by enjoying of historic texts. The important point is that an ideological attitude governs heavily over all chapters of the book so that Shiite and related teachings have been turned into the major discourse of Iranian nation in all historic eras. Regarding critique and analysis of this study, it is tried to reveal how much the author has been abided by research principles of historic knowledge whether by method or by content.
    Keywords: Saffarid, Samanid, Buyid Dynasty, Seljuks, Khwarizmians, Shiite
  • Reza Taherkhani, Mohammad Sepehri * Pages 185-206
    There aren’t enough main references and contexts related to Aghkoyunlular era despite to political and cultural revolution importance of Iran in their sovereignty in second part of Ninth century AH and what evere had been recognized until now is not published critically. The works has been compiled in the Field of Historiography in this era, was continuation of simple writing , lately seventh century AH. Historians works of this era is synthetic and technical . The writers have exagerated a bout praise of Aghkoyunlular Turkmen and they have called them the best Islamic governors of the era The histories of this era are complementary of one another and its historiography is based on personal observations and documentaries of that era. There for, It’s so important so, the main question of the present study is: what are the strong and weak points of Aghkoyunlulars historians works? It is seen that the present study could determine principles, cosmology rules, strong and weak points of Historiography of this era. It is used of descriptive – analytical method based on desk research.
    Keywords: Aghkoyunlular, Historiography, Tehrani Abubakr, khonaji Rozebahan FazlAllah, Bedlisi Edris, Mohammad Davani Jalalodin
  • Hamid Karamipour * Pages 207-222
    The author of this book, Dr. AliAkbar Velayati, has examined Iranian history from advent of Islam to Mongol Invasion in ten chapters. As it characterized from titles of chapters of the book, this work has referred to Iranian political history during aforementioned period and economic and social issues have been dispersedly discussed. The book author has shown his religious and value-driven interests even in decription of events and taken his own specific approach in discussing about reasons of events by enjoying of historic texts. The important point is that an ideological attitude governs heavily over all chapters of the book so that Shiite and related teachings have been turned into the major discourse of Iranian nation in all historic eras. Regarding critique and analysis of this study, it is tried to reveal how much the author has been abided by research principles of historic knowledge whether by method or by content.
    Keywords: Saffarid, Samanid, Buyid Dynasty, Seljuks, Khwarizmians, Shiite
  • Morteza Nouraei * Pages 223-233
    The book, "Local History of Iran in the Islamic Period until the Seventh Century AH" (Qanavat, 2013, pp434), includes historical concepts that rely on the flow of text-writing in the field of history; the history of text-in-text. In other words, the end-mean is not a representation of historical events or events either, but rather the reconstruction of a specific historiography -local- in the process of the period from the third to the seventh AH. The evolution of local historiography from monographs such as fotoh and kharaj, to the biographies of tabaqat and rejal and their entry to the local history papers, including the transition process of the trend in this era are all under study. Therefore, the present book attempts to reveal a trend in the method and meaningful method of historiographical retrospective. Did the writers consciousness on the nature and kind of their writings? The approach in this book, with which the writer has fallen deep into the depths of the book, seeks to revise it, is in fact, a glimpse into the past of the locality, which flows the main question on local history through sources. The process of creation sources revealed a rich tradition in order to preserve the past time in the texts. Therefore, the process of reconstructing and reviewing texts in the form of finding main elements in the method and perspective has in fact been able to show the rich tradition of local historiography in Iran during the medieval period. This book illustrates the evolutionary trend of local historiography in Iran until the seventh century. The fundamental premise of this book is that time, geography (place) and political systems are triangles of transition in local historiography.
    Keywords: local history, tradition, Iran Islamic period, methodology
  • Seyyed Mohammad Rahim Rabbanizadeh Pages 235-247

    The ministry system is one of the consolidating pillars of every government. Any government with a strong bureaucratic system has a higher stability, and the Abbasid government had a bureaucratic-ministerial system, more evident in the Al-Buyeh and the Seljuks era. In order to explain the role of the Department of Justice, a lot has been written. One of them is the book "The Ministry System in the Abbasid Government (Al-Buyeh and Seljuk era)" written by Zahrani. The present study attempts to critically review the above book with an interpretative and problem-centered approach and the findings suggest that although Zahrani addresses the importance of the ministry system, he also narrates the same information in the style of the earlier ones and that he raises a general model for the research organization based on which he analyzes the whole book, leading to limitations in providing a better analysis, and ultimately he deals with the role of the minister himself as an individual than investigating him in the form of a system.

    Keywords: Ministry system, Abbasid government, Al-Buyeh, Seljuk, Zahrani
  • Sayyed Hossein Hosseini, Rouhollah Shahabi* Pages 249-275
    Humanities are a set of disciplines that help us to identify social and cultural dimensions of human. Instruction of these disciplines lead to understanding, evaluation and critic all of thing that human performed. In this study we have tried to reported current situation of humanities based on innovation and technological index (instruction axis, promote of knowledge, research to develop of technology, networking and social services). For reached to this aim we used description method and citation studies. To collect data, we used library studies and interview with experts. Also, with use of SWOT method we identify strength, weakness, opportunity and threats of humanities. At the end, based on results of SWOT, we suggested numerous strategies and solutions to promote humanities in Iran. These solutions are divided into 4 categories, including: Correcting weaknesses and intensifying strengths by utilizing of opportunities and removing the threats. !
    Keywords: Humanities, SWOT, science metrics, promotion of humanities
  • Seyed Hossein Mirjalili* Pages 277-304
    This book deals with the analysis of developing economies in Asia, Africa, Latin America and Eastern and Central Europe which comprises about 85% of the world's population. The text is problematic and addresses the issues of developing countries in the form of a question in nineteen chapters and has responded to them. The content of the work covers most of the topics in economic development syllabus. Logical order and internal consistency exist in different sections and chapters of the book. This work is compared with the economic development by Todaro and its advantages are discussed. The report of the Commission on Growth and Development, Growth Diagnostics, Behavioral Development Economics, the method of analytic narratives and the method of controlled experiment are new issues of economic development that has not been discussed in this text. The method of evaluation is analytical-comparative method in which the content of the text is compared to a well-known text for neglecting new topics discussed in the new texts of economic development.
    Keywords: Economic Development, Development Theories, Development Policies, Development Economics, Nafziger