فهرست مطالب

پژوهشنامه تاریخ، سیاست و رسانه - پیاپی 2 (تابستان 1397)
  • پیاپی 2 (تابستان 1397)
  • بهای روی جلد: 300,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1397/04/14
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمد مهدی فضیلت خواه، عبدالرضا شهریاری صفحات 187-202
    هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه متقابل تصوف و تشیع و تاثیرات آن در گسترش شیعه امامیه قرن نهم و دهم هجری در ایران با تاکید بر وضعیت تشیع و تصوف و ارتباط این دو مسلک با یکدیگر است. در این تحقیق، ضمن بررسی دیدگاه مسلک تصوف و ریشه ی تاریخی بوجود آمدن این طریقت و اعمال و مناسکی که صوفیان انجام می دهند، افتراقات و اشتراکات طریقت تصوف و تشیع مورد مقایسه قرار گرفته است. هم چنین با ذکر بیان دیدگاه ها، نظرات و نقدهای علمای شیعه در خصوص مسلک تصوف، به ذکر دلایلی که منجر به افول تصوف در ایران گردیده، پرداخته شده و ارتباط و پیوند این دو مسلک و مکتب فکری-عقیدتی و تاثیر آن ها بر یکدیگر، مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که پادشاهان سلسله صفوی برای ایجاد حکومت شیعی در ایران، نخست از تصوف استفاده کردند، لیکن با کوشش فقهای شیعه، تصوف در تشیع ذوب شده و تابع این مکتب گردید و شاه اسماعیل صفوی پس از کوشش های 200 ساله ی اسلاف خود، سرانجام توانست تمام ایران زمین را زیر پرچم حکومت مرکزی شیعی درآورد.
    کلیدواژگان: صفویه، تصوف، تشیع، شیعه امامیه
  • حمید ضرابی، مجید اشرافی صفحات 203-220
    ولایت امر به معنای اداره امور جامعه اسلامی است و اداره ی جامعه، مستلزم تاسیس نهادهای لازم و وضع قوانین و صدور احکام در مواردی است که حکم شرعی وجود نداشته باشد؛ ولی امر به اقتضای ولایت خود، حق دارد و بلکه موظف به وضع قانون و تاسیس نهادهای لازم برای اداره ی جامعه است. مردم نیز شرعا مکلف به اطاعت از احکام صادره و قوانین موضوعه از جانب ولی امر مانند دیگر احکام و قوانین شرعی هستند. بنابراین، با توجه به نقش رهبری در جامعه اسلامی ایران، بدیهی است که در حوزه های مختلف، اجرای برخی از امور وابسته به نظر مستقیم رهبری باشد، که بخش هایی از آن نیز در قوانین کیفری-تنبیهی متصور است. مصادیقی از قوانین کیفری از قبیل عفو، تنفیذ حکم و تبدیل آن از بارزترین مصادیق وابسته به نظر رهبری در قانون مجازات اسلامی هستند. علت وابستگی این مصادیق از مبانی فقهی برخوردار هستند و این اختیارات رهبری در امر حکومت داری و به ویژه در حوزه ی حقوق جزا، دارای مبانی فقهی مصرح در فقه می باشد و صدور حکم حکومتی بر اساس مصلحت، نتیجه تفکیک ناپذیری مقام رهبری است؛ به شکلی که اگر رهبر در باب حکومت داری، دارای این اختیار نباشد؛ نظم جامعه اسلامی با معضلات اساسی روبرو خواهد بود و شیرازه ی نظام سیاسی از هم خواهد پاشید.
    کلیدواژگان: ولایت مطلقه فقیه، حکم اولیه، مصلحت، حکومت اسلامی، فقه سیاسی، قانون اساسی
  • ریحانه قادری * صفحات 221-245
    پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه ی فرهنگ سیاسی و مشارکت سیاسی زنان ایرانی، آن جا که تحت تاثیر فرهنگ سیاسی اصیل دینی زنان، در مکتب صدر اسلام قرار می گیرند و با رویکردی توصیفی – تحلیلی انجام گرفته است. فرض اصلی این است که هرچند مولفه های فرهنگ سیاسی در ایران هم چون فرهنگ آمریت / تابعیت، سبب کاهش مشارکت سیاسی زنان در طول تاریخ شده است، اما به دلیل تاثیرپذیری زنان ایرانی از فرهنگ سیاسی شیعه؛ در مقاطع خاص تاریخی؛ مشارکت سیاسی زنان افزایش یافته است. برای نمونه در انقلاب اسلامی ایران و تحت تاثیر تعالیم امام خمینی رحمه الله علیه، مشارکت سیاسی زنان به اوج رسید. در این انقلاب برای نخستین بار زنان نقشی و سهمی برابر با مردان یافتند و این انقلاب تجلی مشارکت سیاسی زنان در ایران بود.
    کلیدواژگان: فرهنگ سیاسی، مشارکت سیاسی، زن مسلمان، انقلاب اسلامی ایران
  • عبدالمحمود محمدی لرد * صفحات 247-265
    تغییر نگرش و ارتباطات اقناعی، یکی از مهم ترین موضوعات روانشناسی اجتماعی است که در فرآیندهای انتخاباتی، بیش ترین کاربرد عملیاتی را داشته و در دموکراسی های پیشرفته به صورت گسترده مورد استفاده قرار می گیرد. در این مقاله سعی شده است مسائل انتخابات ریاست جمهوری دهم، با استفاده از «مدل احتمال پردازش» بازخوانی شده و قدرت توضیح دهندگی این مدل، مورد آزمون قرار گیرد. نتایج این تحقیق نشان داد که «مدل احتمال پردازش»، قابلیت توضیح مسائل انتخابات دهم را از منظر روانشناسی سیاسی داشته و می تواند به عنوان الگوی روانشناسی سیاسی پدپده ی انتخابات در ایران مورد استفاده قرار گیرد. به-ویژه این که نظریه ی نخبه گرایی دموکراتیک رفتار کاملا عقلانی انسان در حوزه ی سیاست را رد کرده و معتقد است که شهروندان به طورکلی تحت تاثیر انگیزه های غیر عقلانی در سیاست قرار می گیرند. نخبگان سیاسی هم قادرند بر تصمیمات توده های مردم در موضوعات سیاسی تاثیر گذاشته و مستقل از اراده ی مردم در صحنه ی سیاسی عمل نمایند. بر این اساس، در یافته های این پژوهش پیشنهاد شده است که وزارت کشور و شورای نگهبان به عنوان متصدیان امر انتخابات در کشور، برای پیشگیری از تکرار حوادث تلخ پس از انتخابات دهم ریاست جمهوری، یافته های علمی دانشمندان علوم ارتباطات، تبلیغات و روان شناسی سیاسی به ویژه اصول مربوط به مدل معرفی شده در این تحقیق را به صورت موثر و کاربردی مورد استفاده قرار دهند.
    کلیدواژگان: روانشناسی سیاسی، تغییر نگرش، اقناع، مدل احتمال پردازش، انتخابات
  • عبدالمجید تناور * صفحات 267-291
    برای مدیریت و کنترل رسانه ها در جهان نظریات مختلفی وجود دارد که بنابر جهانبینی ها و فلسفه های مختلف در جوامع گوناگون شکل گرفته اند. اما آنچه امروزه در دنیای رسانه ای شاهد آن هستیم امپریالیسم رسانه ای است که سعی بر دیکته کردن نظریات غربی به دیگر کشورهای جهان دارد. یکی از مسائلی که در دنیای رسانه ای امروز از اهمیت بسیاری برخوردار است، اخلاق رسانه ای است، اما ادبیات موجود در اخلاق رسانه ای نیز وامدار نظریات و مکاتب مختلف غربی است که هر کدام به مبناها و دیدگاه های مختلفی که به انسان، عالم و دین دارند در زمینه رعایت اخلاق در رسانه ، توصیه ها و دستوراتی را به کارورزان رسانه می دهند. این مقاله این توصیه ها و دستورات اخلاقی را برای جامعه اسلامی ما کافی نداسته و حتی در مواردی شاهد تعارضاتی با مبانی اخلاقی و فقهی اسلامی هستیم. لذا توصیه می شود که به جای پرداختن به اخلاق رسانه ای ابتدا باید حدود الهی و احکام اسلامی را در حیطه رفتار رسانه ای بشناسیم که با رعایت آن ها به دنبال رضایت و خشنودی الهی خواهیم بود. علمی که به این موضوع می پردازد بی شک علم فقه خواهد بود چرا که عهده دار بیان احکام افعال مکلفین می باشد و در شناخت حدود الهی به ما کمک می کند.
    کلیدواژگان: رسانه، اخلاق رسانه ای، فقه رسانه، اسلام، رسانه اسلامی
  • مرضیه نظری زاده، محسن خلیلیان صفحات 293-304
    امر به معروف و نهی از منکر برجسته ترین، بارزترین و گرامی ترین واجب در میان واجب ها است. هدف تمام انبیاء و اولیاء، اصلاح جامعه ی بشری بوده و موثرترین ابزار برای رسیدن به این هدف بزرگ امر به معروف و نهی از منکر است. این واجب الهی یکی از مصادیق جامعیت، جاودانگی و پویایی دین اسلام است که برای تحقق کامل شریعت و تطابق جامعه ی انسانی با هدف خلقت و نزول وحی، ضروری و اصولی است. موضوع امر به معروف و نهی از منکر و شناخت آثار آن در جامعه انسانی ابعاد مختلف و متفاوتی دارد و ازاین رو مورد بررسی قرار می گیرد. ازجمله مهم ترین این ابعاد می توان به بعد سیاسی، اجتماعی، خانوادگی، اقتصادی و... اشاره کرد. امروز قدرت رسانه و تاثیری که رسانه های دیداری، شنیداری و نوشتاری در جهت دهی به افکار عمومی دارند بر کسی پوشیده نیست و به خوبی می توان از این ویژگی رسانه ها، برای ترویج امر به معروف و نهی از منکر بهره برد. در این مقاله سعی شده تا ضمن بررسی جایگاه رسانه در احیای امر به معروف و نهی از منکر، به بررسی برخی مشکلات موجود و شروط اساسی در جهت حصول نتیجه پرداخته شود.
    کلیدواژگان: شرع مقدس، دین اسلام، رسانه دینی، امر به معروف، رسانه، نهی از منکر
|
  • Mohammad Mahdi Fazilat Khah, Abdolreza Shahriari Pages 187-202
    The purpose of this study is to investigate the interaction between Sufism and Shiism and its effects on the expansion of Shiite of Imams of the 9th and 10th centuries in Iran, with emphasis on the status of Shiism and Sufism and the relationship between these two professions. In this research, while analyzing the viewpoints of Sufism and the historical origins of the creation of this method and the ritual that the Sufis perform, the differences and traditions of Sufism and Shiism are compared. Also, by commenting on the views, comments and critiques of Shia scholars on the science of Sufism, it’s mentioning the reasons that led to the decline of Sufism in Iran, and the relationship between these two schools of thought and ideology and their impact on each other has been evaluated. The results of the research indicate that the kings of the Safavid dynasty used Sufism first to establish Shia rule in Iran, but with the efforts of the Shia jurisprudents, Sufism became melting in Shiism and was subjected to this school, and Shah Ismail Safavi after his two-hundred-year-old predecessors Finally, the whole of Iran managed to bring the land under the banner of the Shiite central government.
    Keywords: Sufism, Shiism, Imams Shiite
  • Hamid Zarabi, Majid Ashrafi Pages 203-220
    The province of the authority means the administration of the affairs of the Islamic society, and the administration of society requires the establishment of necessary institutions and the establishment of laws and the issuance of sentences in cases where there is no religious order, but it has the right, but also the duty to legislate and Establishing the necessary institutions for the administration of society. The people are also obligated to obey the laws and Rules of the Rulers, such as other religious laws and Commandments. Therefore, given the role of leadership in the Islamic society of Iran, it is evident that in various areas, the implementation of some affairs is directly in charge of leadership, some of which are also found in criminal-punitive laws. Samples of criminal laws such as pardon, enforcing a sentence, are turning it into one of the most visible examples of the leadership in the Islamic Penal Code. The reason for the affiliation of these examples is jurisprudential foundations, and these authorities of governance in the field of governance, and especially in the field of criminal law, have the jurisprudential foundations of jurisprudence, and the issuance of a ruling on the basis of expediency is the result of the inseparability of the position Leadership; in a way that if the leader in government does not have this authority, the order of the Islamic society will face major problems and the political system will collapse.
    Keywords: Provincial law of the Faqih, primary verdict, expediency, Islamic government, political jurisprudence, constitution
  • Reihaneh Ghaderi * Pages 221-245
    The purpose of this study was to investigate the relationship between political culture and political participation of Iranian women, as they were influenced by the original religious culture of women, in the early Islamic school of Islam, and conducted with a descriptive-analytical approach. The main hypothesis is that although the components of political culture in Iran, like the culture of emigration / nationality, have reduced the political participation of women throughout history, but because of the impact of Iranian women on Shia political culture, in particular historical periods, political participation Women have risen. For example, in the Islamic Revolution of Iran, and under the influence of the teachings of Imam Khomeini Peace be upon him, the political participation of women reached its peak. In this revolution, for the first time, women found the same proportions as men, and this revolution was the manifestation of the political participation of women in Iran.
    Keywords: Political Culture, Political Participation, Muslim Woman, Islamic Revolution of Iran
  • Abdolmahmud Mohamadi Lord * Pages 247-265
    Changing attitudes and persuasive connections is one of the most important issues of social psychology that is most used in electoral processes and is used extensively in advanced democracies. In this article, it is tried to review the issues of the presidential election, using the "model of processing probability", and the power of explanation of this model is tested. The results of this study showed that the "model of processing probability" has the ability to explain the issues of the tenth election from the perspective of political psychology and can be used as a model of the political psychology of the electoral process in Iran. In particular, the theory of democratic elitism has rejected the completely rational behavior of human beings in the field of politics, and believes that citizens are ultimately under the influence of irrational motives in politics. Political elites are also able to influence the decisions of the masses in political matters and act independently of the will of the people in the political arena. Accordingly, the findings of this study suggest that the Ministry of Interior and the Guardian Council as election officials in the country, Use the scientific findings of communication science, advertising and political psychology, especially related principles of the proposed model in this research, effectively and efficiently, to prevent the repetition of bitter events after the tenth presidential election.
    Keywords: Political psychology, change of attitude, persuasion, model of processing probability, presidential election
  • Abdolmajid Tanavar * Pages 267-291
    There are different views on how to manage and control media in the world, which are shaped by different worldviews and philosophies in different societies. But what we see today in the media world is media imperialism that seeks to dictate Western ideas to other countries in the world. One of the issues that matters in today's media world is the media ethics, but literature on media ethics also lends itself to various Western theories and schools, each of which gives rise to different foundations and perspectives on human, and religion, in the field of ethics in the media, give advices and instructions to media practitioners. This article does not have enough of these moral and ethical guidelines for our Islamic society, and even in many cases have conflicts with Islamic ethics and jurisprudence. Therefore, it is recommended that, instead of addressing media ethics, we must first recognize God's divine and Islamic jurisprudence in the field of media behavior, which we seek to divine and god satisfaction. The science that deals with this subject will undoubtedly be the science of jurisprudence, because it is responsible for expressing the verbs of the verbs of the obligated and helping us to know the divine limits.
    Keywords: Media, media ethics, media jurisprudence, Islam, Islamic media
  • Marzieh Nazari Zadeh, Mohsen Khalilian Pages 293-304
    The bestowal of the famous good acts and the denying of disbelief is the most prominent and most deserving obligatory among the obligations. The purpose of all prophets and parents is to reform the human society, and the most effective means to achieve this great goal is to make good and forbid bad behaves. This divine obligatory is one of the examples of the comprehensiveness, immortality and dynamism of the Islamic religion, which is essential and principle for the full realization of the law and the conformity of the human community with the purpose of creation and revelation. There is a difference between the good and the wrong doing and the advice that one of these differences can be that counseling and guidance are more in the part of compassion, advocacy, teaching and preaching, and with consistency and tolerance, but to the good and forbidding Denial is in the form of a commandment by the holy religion. The subject of doing the famous and forbidding the denial and recognizing its effects in the human society have different dimensions and therefore it is examined. One of the most important of these dimensions is the political, social, family, economic dimensions. Today, the power of the media and the influence that visual, auditory and written media have on directing public opinion are not unobtrusive, and this media feature can well be used to promote good faith and deny the evil. In this research, we have tried to study the status of the media in restoring the well-known religious doings and forbidding the evil to study some of the problems and the basic conditions for achieving the result.
    Keywords: Holy religion, Islamic religion, religious media, doing famous acts, media, forbidding evil