فهرست مطالب

آینه پژوهش - سال بیست و نهم شماره 1 (پیاپی 169، فروردین و اردیبهشت 1397)
  • سال بیست و نهم شماره 1 (پیاپی 169، فروردین و اردیبهشت 1397)
  • 154 صفحه،
  • تاریخ انتشار: 1397/04/19
  • تعداد عناوین: 10
|
  • پژوهشی
  • حمید عطایی نظری * صفحات 3-20
    کلام امامیه در ادوار مختلف تحتتاثیر جریان های مطرح و متنوع فکری در تمدن اسلامی قرار گرفته است و از جهات گونا گون و به درجات متفاوت از آنها اثر پذیرفته. کلام معتزلی، کلام اشعری، فلسفۀ سینوی، عرفان ابن عربی و حکمت صدرایی مهم ترین مکاتب فکری اثرگذار بر کلام امامیه در دورههای مختلف بوده است. عمده ترین تحولات رخ داده در کلام امامیه که موجب پدیدآمدن مکاتب و جریانهای کلامی متمایز در کلام امامی شده است برخاسته از همین اثرپذیریهای متکلمان امامی از مکاتب فکری یادشده است. در نوشتاری که در شمارۀ پیشین همین مجله زیر عنوان «کلام شیعی و گفتمان معتزلی (ملاحظاتی در باب مسئلۀ تاثیرپذیری کلام امامیه از کلام معتزله)» منتشر شد، به اثرپذیری های کلام امامیه از کلام معتزلی پرداختیم. ا کنون در مقالۀ حاضر به اصل تاثیرپذیری کلام امامیه از کلام اشعری، فلسفۀ سینوی، فلسفۀ اشراقی، عرفان ابن عربی و حکمت صدرایی اشاره می کنیم. توجه به این اثرپذیری ها، در نحوۀ مواجهۀ ما با متون کلامی امامی ه بسیار موثر و راهگشاست و به ما یادآوری می کند به هنگام مطالعۀ آراء و آثار متکل مان امامی تاثرات اندیشگی آنها را از مکاتب فکری دیگر مد نظر قرار دهیم.
    کلیدواژگان: کلام امامیه، تاثیرپذیری، کلام اشعری، فلسفه سینوی، فلسفه اشراقی، عرفان ابن عربی، حکمت صدرایی
  • محمد منصور هاشمی * صفحات 21-30
    موضوع گفتار پیش رو، کربن فیلسوف، تاریخمندی و ایران معاصر است. نویسنده در آغاز نوشتار، نخست، مفردات این عنوان را توضیح داده و در ادامه، رویکرد و روش فلسفی هانری کربن و مشخصه این رویکرد و نیز اندیشه های او را تشریح می کند. در نهایت، با بررسی وضع تاریخی ایران معاصر از طرفی و موقعیت تاریخی فلسفه کربن از طرف دیگر، مساله ای فلسفی را درباره اندیشه ها و شرایط تاریخی آنها مطرح می نماید.
    کلیدواژگان: هانری کربن، شرق شناسی، رویکرد فلسفی، روش فلسفی، اندیشه های کربن، فیلسوف نوافلاطونی، ایران معاصر
  • رضا ضیا صفحات 31-42
    نویسنده در نوشتار حاضر در قالب نهمین سلسله انتشارات با عنوان اوراق پریشان، چندین مسئله را مطرح کرده است که بدین شرح اند:شعری از ملازمانی شاعر معاصر شاه عباس که به اشتباه به فردوسی نسبت داده شده است.
    مطلبی پیرامون صفحه آخر تصحیح مرحوم حبیب یغمایی از سفینه ای کهن به نام «نمونه نظم و نثر فارسی»
    یک رباعی نویافته از مجمع الرباعیات تصحیح بیت:«بر سر خشم است هنوز آن حریف
    یا سخنی میرود اندر رضا» از سعدی
    «آیا» در شعر حافظ و سعدی و سمک عیار
    اشتباهات تایپی دیوان حافظ چاپ اساطیر
    شرح دیوان حافظ از مرحوم شریعت
    کلیدواژگان: ملازمانی، فردوسی، شعر فردوسی، حبیب یغمایی، نمونه نظم و نثر فارسی، مجمع الرباعیات، سعدی، شعر سعدی، آیا، شعر حافظ، سمک عیار، دیوان حافظ، اشتباهات تایپی، چاپ اساطیر، شرح دیوان حافظ، مرحوم شریعت
  • رسول جعفریان صفحات 43-69
    نویسنده در نوشتار حاضر در قالب دهمین سلسله انتشارات با عنوان نسخه خوانی، متن چند نسخه را مورد مداقه قرار داده است. این متون بدین شرح اند:متن یادداشت و اشعاری به عنوان ماده تاریخ کاشی کاری ایوان صحن حر بن یزید ریاحی از سال 1330توسط یکی از رجال دوره اخیر قاجاری با نام شجاع
    السلطان همدانی
    گفتگوی مرحوم بابا قاسم خادم باشی، خادم مسجد جامع عباسی اصفهان با خداوند در صحرای محشر
    نسخه خطی حاوی اطلاعات و آگاهی هایی درباره امامزاده قاسم تجریش
    متن نوعی وقف نامه در یک مهر
    اشارت یک شاعر صوفی به حضور سپاه روس در ایران
    جنگ اخباری اصولی در شعر صدرالممالک اردبیلی
    اشعار صدرالممالک
    پاسخ میرزای شیرازی به پرسشی درباره صحن حضرت عبدالعظیم حسنی؟ع؟
    کلیدواژگان: سخه خوانی، نسخه خطی، خوانش متون
  • سهیل یاری گل دره صفحات 63-71
    از جمله محاسن کتاب امثال و حکم استاد دهخدا، ترجمه هایی است که ایشان از جمات منثور و منظوم ارائه کرده اند. یکی از برجسته ترین ویژگی های ترجمه های دهخدا، کهن گرایی و سره گرایی است؛ به گونه ای که گاهی خوانندگان متوسط ممکن است ترجمه ها را درست متوجه نشوند. نویسنده در ضمن چندین یادداشت، می کوشد ترجمه های دهخدا را از لابای امثال و حکم بیرون کشیده و همراه اعراب گذاری و ویرایش عبارات عربی و فارسی ارائه نماید. نگارنده در شماره پیشین مجله آینه پژوهش، در قالب سلسله یادداشت هایی پیرامون تاریخ، فرهنگ و ادبیات، بخشی از ترجمه های استاد دهخدا (از الف-خ) را به رشته تحریر درآورد. در یادداشت پیش رو به دنباله همان مطلب، شمار دیگری از ترجمه های ایشان در کتاب امثال و حکم را ارائه می دهد.
    کلیدواژگان: تاریخ، فرهنگ، ادبیات، دهخدا، ویژگی های ترجمه، کتاب امثال و حکم
  • مهدی امیریان صفحات 76-86
    تامس نیگل در اثر اخیر خود با نام اختصاری ذهن و کیهان، تاش میکند با توجه به سه مقوله آگاهی، شناخت و ارزش، در برابر هرگونه تفسیر طبیعتگرایانه از این امور بایستد و تفسیر مادی انگاری داروینیان از آنها را انکار کند. کتاب مذکور را باید در ادامه سیر فکری نیگل دانست که در طول سالها فعالیت علمی خود همواره تاش کرده با هرگونه رویکرد طبیعتگرایانه مرسوم از امور غیر فیزیکی مخالفت نماید. نویسنده در نوشتار پیش رو، میکوشد ترجمه این اثر را که توسط جواد حیدری صورت گرفته و در سال 1392توسط نشر نگاه معاصر به چاپ رسیده، در بوته نقد و بررسی قرار دهد. وی در راستای این هدف، با ارائه شاهد مثالهایی از متن ترجمهشده و اشکالات مترجم، ترجمه پیشنهادی خود را ارائه میدهد. همچنین با اشاره به برخی کلمات و شبه جما تی که اشتباه ترجمه شده و ترجمه نشدهاند، برخی اشکالات ویرایشی و نثر فارسی را متذکر میشود
    کلیدواژگان: کتاب ذهن و کیهان، جواد حیدری، ترجمه کتاب، نقد و ترجمه، تامس نیگل
  • سجاد آیدنلو صفحات 87-109
    تازهترین کتاب دکتر شمیسا با تعبیری برگرفته از راحه الصدور شاه نامه هانامیده شده است. این اثر مجموعه یادداشتهای ایشان دربارۀ فردوسی و شاهنامه است که در طول چند سال بر حواشی شاهنامۀ تصحیح ژول مول و سپس چاپ مسکو نوشته و اخیرا در قالب کتابی در بیست فصل منتشر شده است. در این کتاب گاهی اشارات، حدسها و پرسشهای جدید و تاملبرانگیزی دیده می شود و به رغم تنوع موضوعات و حجم نسبتا زیاد آن (نهصد صفحه) بسیاری از مطالب به اختصار و گذرا مطرح شده که محتملا ناشی از شکل یادداشتی اصل آنهاست. در این مقاله پیشنهادهاییربارۀ بعضی نظریات و دریافتهای شاه نامه ها آورده شده است.
    کلیدواژگان: شاهنامه، فردوسی، تحقیق، یادداشت، نقد
  • صادق حقیقت، محمد خورشیدی صفحات 111-126
    کتاب دوجلدی فقه و سیاست در ایران معاصر، به قلم داود فیرحی در سال 1392توسط نشر نی به زیور طبع آراسته شده است. کتاب مذکور، از یک سو در راستای پاسخ گویی به رابطه دین و دموکراسی و به گفته نویسنده به دنبال «ارزیابی موقعیت دموکراسی در جامعه دینی، با تکیه بر امکانات دانش فقه» است؛ و از سوی دیگر، این مهم را در دستگاه فقه سیاسی اسامی به خصوص فقه سیاسی شیعه کاوش می نماید. از این رو، درصدد نشان دادن سیر تحول فقه سیاسی شیعه در بحث حکومت کردن و رابطه آن با دموکراسی از مشروطه تا جمهوری اسامی است. نویسنده در نوشتار پیش رو، پس از معرفی و ذکر بعضی از نکات مثبت کتاب، برخی ماحظات روش شناسانه و محتوایی هر دو جلد کتاب را تشریح می کند.
    کلیدواژگان: کتاب فقه و سیاست در ایران معاصر، داود فیرحی، دین، دموکراسی، جامعه دینی، دانس فقه، فقه سیاسی اسامی، فقه سیاسی شیعه، فقه سیاسی، فقه شیعه، معرفی کتاب، نقد کتاب
  • جواد آسه صفحات 127-138
    یکی از راه های بهینه سازی آموزش دانش ها، کارآمد و روزآمد سازی متن های آموزشی آنهاست. در حوزه علمیه تولید متن های آموزشی چندسالی است که در کانون توجه قرار گرفته و دفتری با نام دفتر تدوین متون درسی حوزه های علمیه تاسیس شده است. کتاب «درسنامه نحو» یکی از متن های تولیدی این دفتر در حوزه دانش نحو است. در این مقاله ساختار این کتاب از نظر بیان مقدمه، ترتیب بیان قواعد و تبویب و محتوای آن از نظر تعاریف و تمرینات با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی نقد و بررسی شده است.
    کلیدواژگان: نحو، درسنامه نحو، ساختار، محتوا
|
  • Hamid At?, Ie Nazari * Pages 3-20
    In different eras, Imamiya theology has been impacted by various important intellectual currents in Islamic civilization. Among all, Mu;tazila theology, Ash’ari theology, Avicennism, Ibn Arabi’s mysticism, and Sadrāie’s wisdom are the most important and effective schools on Imamiya theology. The most important developments in Imamiya theology, which led to the emergence of distinct theological schools and currents in Imamiya theology are due to the effects of the mentioned schools. In the previous issue of this journal, a paper titled “Imamiya Theology and Mu’tazila Discourse (Some consideration regarding the issue of the impact of Mu’tazila theology on Imamiya theology)” was published which talks about the influence of Mu’tazila theology system on Imamiya theology. This paper explains about the fact that Imamiya theology has been influenced by Ash’ari theology, Avicennism, Illuminationism, Ibn Arabi’s mysticism, and Sadrāie’s wisdom. Knowing about these effects is quite helpful in the way we face the Imamiya theological texts, and reminds us to take other schools and their impacts in consideration as well.
    Keywords: Imamiya theology, Ashari theology, Avicennism, Illuminationism, Ibn Arabi's mysticism, Sadr?ie's wisdom
  • Muhammad Mansour H?shemi * Pages 21-30
    The present paper is going to discuss Corbin the philosopher, historicity, and the contemporary Iran. First of all, the author is going to explain the terms of this title. Following this, he describes Henry Corbin’s approach, his method along with its characteristic, and his thoughts. Finally, examining the historical situation of contemporary Iran on the one hand and the historical position of Corbin philosophy on the other hand, he raises a philosophical question about his thoughts and their historical conditions.
    Keywords: Henry Corbin, orientalists, philosophical approach, philosophical method, Corbin thoughts, Neo-platonic philosophers, contemporary Iran
  • Reza Zia Pages 31-42
    In the form of the ninth article of a series of publications titled “Scattered papers”, the author
    has presented several topics which are as follows:A poem by Mulāzemāni, Shah Abbās’s contemporary poet, which was attributed to Ferdowsi by mistake.
    An article titled “A Sample of Persian Poetry and Prose” which is written about the last page of the late Habib Yaghmāie’s correction of the Old Ship (Safine-ye Kohan) A newly found ruba’i from Majma’ al-Rubā’iyāt
    Correction of one of Sa’di’s verse:“Bar Sar-e Khashm ast Hanooz ān Harīf
    yā sokhani miravad andar rezā”
    The word “Ᾱyā” in Hafiz, Sa’di, and Samak Ayyār’s poems.
    The typos in Hafiz’s Divān (the Collection of Poems) published by Asātir publishing house.
    The explanation of Hafiz’s Divān (the Collection of Poems) by the late Shari’at
    Keywords: Mulazemani, Ferdowsi, Ferdowsi s poem, Habib Yaghmaie, A Sample of Persian Poetry, Prose, Majma al-Rubaiyat, Sadi, Sa, di s poem, The word Aya, Hafiz s poem, Samak Ayyar, Hafiz s Divan (the Collection of Poems), typos, Asatir publication, the explanation of Hafizs Divan, the laste Shariat
  • Rasool Jafarian Pages 43-69
    In the form of the ninth article of a series of publications titled “Skimming Manuscripts”, the author has scrutinized the texts of several manuscripts. These texts are as follow:The text of a note and some poems written by one of the recent Qajar period figures called Shojā’ osSoltān Hamedāni in 1330. It is considered to be a chronogram of tiling of the porch of Hor bin Yazid Riyāhi.
    The late Bābā Qāsem Khādembāshi’s, the servant of Imam Mosque in Isfahan, talking to God in Gathering desert (Sahra-ye Mahshar).
    A manuscript which contains some information about Imamzāde Qāsem in Tajrish
    The text of a kind of waqfnāme on a stamp.
    A Sufi poet’s referring to the presence of Russian army in Iran.
    The struggle between the Akhbaris and the Usulis in
    Sadr ol-Mamālek Ardebīli’s poem.
    Sadr ol-Mamālek Ardebīli’s poems.
    Mirzā-ye Shīrāzi’s answer to a question regarding
    Hazrat-e Abdolazīm Hasani’s porch
    Keywords: Skimming manuscripts, manuscript, reading texts
  • Soheil Yari Goldare Pages 63-71
    Among the merits of Amthal wa Hikam, by Dehkhoda, are the translations which he has presented from prose and poetic sentences. One of the most prominent features of Dehkhoda’s translation is its being archaic and pure Persian, so sometimes the usual readers may not understand the translations correctly. Through several pieces of writing, the author has tried to find the translated parts of Amthal wa Hikam, and presents them along with the Farsi and Arabic diacritical signs and editing. In the previous issue of this journal, in the form of a series of notes about history, culture and literature, a part of the translations of the first volume of the Dehkhoda’s translations was presented. In the following article, the next part of the translations are going to
    be discussed.
    Keywords: History, culture, literature, Dehkhoda, the features of translation, Amthal wa Hikam
  • Mahdi Amirian Pages 76-86
    Thomas Nigel, in his recent work, briefly titled as the Mind and the Cosmos, tries to stand against every kind of naturalistic interpretations of the three categories of consciousness, cognition and value; and deny the Darwinians’ materialistic explanation of them. This book should be considered as the continuation of Nigel’s intellectual process. Over the years of his scientific work, he has always tried to oppose any conventional naturalistic approach to non-physical affairs. In this paper, the author is going to review the book translation done by Javād Heidari and published by Negāh-e Mo’āser publishing house in 1392. Regarding this, he provides some examples from the translation and points out the translator’s problems, and then he presents his own translation. By mentioning some of the words and phrases which are translated incorrectly, or are not translated at all, he also talks about some of the editing and Persian prose problems.
    Keywords: Mind, Cosmos, Javad Heidari, book translation, reviewing the translation, Thomas Nigel
  • Sajjad Aydenloo Pages 87-109
    Dr. Shamisā’s latest book is called Shah-e Nameha (the King of the Letters) based on an interpretation derived from Rāhat os-Sodur This work is in fact a collection of his notes on Ferdowsi and Shanameh which have been written over the years as the marginal annotations of the Shahnameh corrected by Julius Mohl, and then of the Moscow Edition of Shahnameh. Lately, this collection has been published in the form of a book of twenty chapters. This book sometimes include some new and contemplative hints, guesses, and questions. Although various topics are discussed in this rather large book (900 pages), many of the materials are briefly presented, which is probably due to their original form as a note. This paper is going to propose some suggestions about Shah-e Nameha’s opinions and perceptions
    Keywords: Shahname, Ferdowsi, research, note, criticism
  • Sādiq Haqiqat, Muhammad Khorshidi Pages 111-126
    Jurisprudence and Politics in Contemporary Iran, by Dāwud Firahi, was published in two volumes by Nei Publication in 1392. This book, on the one hand, addresses the relationship between religion and democracy and, according to the author, seeks to “assess the position of democracy in the religious society, relying on the knowledge of jurisprudence”; and on the other hand, it explores this issue in the Islamic political jurisprudence system, especially Shi’a political jurisprudence. Hence, it seeks to illustrate the evolution of Shi’a political jurisprudence in the matter of governing, and its relationship with democracy from Constitutional Revolution to Islamic Republic. After introducing and mentioning some of the positive aspects of the book, the writer outlines some considerations regarding the methodology and content of both volumes of the book.
    Keywords: Jurisprudence, Politics in Contemporary Iran, Dāwud Firahi, religion, democracy, religious society, the knowledge of jurisprudence, Islamic political jurisprudence, the political jurisprudence of Shia, political jurisprudence, the Shia jurisprudence, book report, book review
  • Javad Ase Pages 127-138
    One of the ways to improve the ways of teaching is to make the texts more efficient and up-to-date. In the seminary school, the production of new educational texts has been at the heart of attention for several years, and an office has been established under the name of the Office of Compiling the Educational Texts of the Seminary Schools. Getting Familiar with the knowledge of Syntax is one of the texts produced by this office in the field of syntax. Using an analytical-descriptive method, the following paper is going to study and criticize the structure of this book in terms of presenting the introduction, the order of the rules, as well as classifying the chapters, and the content of the book in terms of definitions, the content of the lessons, and the exercises.
    Keywords: Syntax, Getting Familiar with the Knowledge of Syntax, structure, content
  • Nasiroddin An Pages 139-154