فهرست مطالب

طب و تزکیه - سال بیست و هفتم شماره 1 (بهار 1397)
  • سال بیست و هفتم شماره 1 (بهار 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/03/30
  • تعداد عناوین: 6
|
  • عطااله پورعباسی، علی اکبر حق دوست، مجید فصیحی هرندی، محمودرضا دهقانی، ایمان حلاوتی، حمید اکبری، زهرا خیری، باقر لاریجانی * صفحات 1-8
    زمینه و هدف
    تامین نیروی انسانی مورد نیاز نظام سلامت به منظور پاسخگویی به نیازهای سلامت جامعه ماموریت اصلی حوزه آموزش علوم پزشکی می باشد. بر این اساس برنامه تحول و نوآوری در آموزش علوم پزشکی به عنوان سیاست های راهبردی حوزه آموزش سلامت جمهوری اسلامی ایران در قالب 11 بسته عملیاتی تدوین شده است. یکی از مواردی که در واقع تضمین اجرای صحیح برنامه های سازمانی است ارزیابی منظم و متناسب برنامه ها است. لذا پایش و ارزیابی بسته های تحول و نوآوری در آموزش علوم پزشکی در مرحله تدوین برنامه ریزی و ارزیابی بسته ها، همزمان با اجرای آن، در حال انجام است.
    روش بررسی
    طرح پایش و ارزیابی بسته های تحول و نوآوری در آموزش علوم پزشکی همزمان با راه اندازی این بسته ها طراحی و اجرا شد. مراحلی که در این خصوص طی شده است شامل تشکیل کمیته های ارزیابی، تدوین شاخص ها برای پایش و ارزیابی، طراحی سامانه آتنا (یک سامانه برای جمع آوری شاخص ها)، ارزیابی فرآیندمحور و ارزیابی خروجی محور می باشد.
    یافته ها و
    نتیجه گیری
    پایش و ارزیابی بسته های تحول و نوآوری در آموزش علوم پزشکی در مراحل مختلف انجام شده و در ارزیابی این بسته ها، ترکیبی از الگوهای علمی مورد استفاده قرار گرفته است. از بهمن ماه 1394 دو مرحله ارزیابی در زمینه آموزش پزشکی اجرا شد.
    کلیدواژگان: سیاستگذاری، ارزیابی، تحول و نوآوری، آموزش پزشکی
  • ویدا رشمی، محمد علی حسینی *، مینو یغمایی، مهتاب شریف محسنی صفحات 9-22
    زمینه و هدف
    امروز سرمایه اجتماعی، نقشی بسیار مهم تر از سرمایه فیزیکی و انسانی در سازمان ها و جوامع ایفا می کند و در غیاب سرمایه اجتماعی سایر سرمایه ها اثربخشی خود را از دست می دهند. مطالعه با هدف تعیین و مقایسه وضعیت سرمایه اجتماعی از دیدگاه مدیران و کارکنان مرا کز مطالعات و توسعه آموزش در دانشگاه های علوم پزشکی کشور اجرا گردید.
    روش بررسی
    مطالعه توصیفی تحلیلی از نوع مقایسه ای و مقطعی است .در نیمه دوم سال 1394 انجام شد، روش نمونه گیری در این پژوهش از نوع سرشماری بود. ابزار مورد استفاده، پرسشنامه مبتنی بر مدل ناهاپیت و گوشال( 1998) که سرمایه اجتماعی را در سه طبقه شناختی - رابطه ای و ساختاری بررسی می نماید. نمره گذاری مبتنی بر طیف 5 درجه ای لیکرت بوده و روایی با نظر خبرگان و پایایی با آلفای کرونباخ( 90 %) مورد تایید قرار گرفت.
    یافته ها
    یافته ها نشان داد میانگین سرمایه اجتماعی بین مدیران و کارشناسان متوسط( میانگین 08 / 0 انحراف معیار 12 / 0)، میانگین سرمایه اجتماعی مدیران اندکی بیشتر( میانگین 57 / 3 انحراف معیار 05 / 0) از میانگین سرمایه اجتماعی کارکنان( میانگین 3/65 انحراف معیار 11 / 0) بود ولی آزمون آماری ضریب همبستگی پیرسون تفاوت آماری معن یداری( 05 / 0) بین متغیر سرمایه اجتماعی در بین کارکنان و مدیران مرا کز مطالعات و توسعه آموزش دانشگا ههای علوم پزشکی کشور نشان نداد.
    نتیجه گیری
    نتایج نشان داد تفاوت معنی داری بین هیچکدام از ابعاد سرمایه اجتماعی در بین کارکنان و مدیران مرا کز مطالعات و توسعه آموزش دانشگاه های علوم پزشکی کشور وجود ندارد و سرمایه اجتماعی یکی از شاخص های رشد و توسعه جوامع به شمار می آید، بنابراین باید انگیزه و فرهنگ سازی بیشتری دراین زمینه دربین مدیران و کارکنان سازمان ها صورت پذیرد و ارزش های مورد قبول جامعه در هر سازمانی مشخص و معرفی گردند تا بتوان از آن برای افزایش میزان سرمایه اجتماعی بهره جست.
    کلیدواژگان: سرمایه اجتماعی، مدیران و کارشناسان، مراکز مطالعات و توسعه آموزش
  • خدیجه بریمانی، جمیله آقاتبار رودباری، طاهره آقامیرزایی محلی، رضا یوسفی سعیدآبادی * صفحات 23-37
    زمینه و هدف
    مشارکت در بازار جهانی مبتنی بر دانش به یک خط مشی مهم و ضروری در کشورهای درحال توسعه تبدیل شده است. این پژوهش به منظورشناسایی وضعیت موجود و مطلوب بازار دانش آموزش عالی ایران انجام شد.
    روش بررسی
    پژوهش حاضر از نوع توصیفی-پیمایشی می باشد. جامعه آماری خبرگان دانشگاه های زیر مجموعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی استان مازندران به تعداد 50 نفر می باشند. جهت جمع آوری داده ها از دو پرسشنامه ی محقق ساخته(وضعیت موجود و مطلوب بازار دانش)مشتمل بر 39جفت سوال متناظر بر اساس مقیاس پنج درجه ای لیکرت با هفت بعد استفاده شد. روایی پرسشنامه مورد تایید صاحب نظران قرار گرفت و جهت پایایی پرسشنامه، ضریب آلفای کرونباخ 94/0 بدست آمد. تجزیه تحلیل داده ها با آزمون ویلکاکسون با بهره گیری از نرم افزار24 spss انجام شد.
    یافته ها
    از دیدگاه خبرگان دانشگاهی، در تمامی ابعاد و گویه های بازار دانش شکاف وجود دارد. ابعاد از بیشترین تا کمترین شکاف شامل تجاری شدن دانش(3/2-)، بین المللی شدن (2/2-)، کالایی شدن (1/2-)، استاندارد شدن (1/2-)، شرکتی شدن (1/2-)، فراگیر شدن (8/1-) و رقابتی شدن (7/1) بوده است.
    نتیجه گیری
    وضعیت موجود بازار دانش آموزش عالی از نظر خبرگان دانشگاهی مطلوب نبوده و برآورده کننده ی انتظارات نمی باشد. بر این اساس، بازنگری در سیاست گذاری در آموزش عالی مبتنی بر الزامات بازار دانش، متناسب سازی برنامه های درسی با نیاز های جامعه و صنعت و توجه بیشتر به مسئولیت اجتماعی دانشگاه و ارایه برنامه های آموزشی و انگیزشی برای اساتید، دانشجویان و کارکنان و مدیران دانشگاه در ارتباط با الزامات جهانی شدن و مولفه های بازار دانش و توانمند سازی ایشان ضرورت دارد.
    کلیدواژگان: ابعاد بازار دانش، آموزش عالی، شکاف
  • شهرام رنجدوست * صفحات 38-55
    زمینه و هدف
    هدف کلی تحقیق حاضر مقایسه میزان رضایتمندی دانشجویان از برگزاری آزمون های الکترونیکی و سنتی دانشگاه علوم پزشکی تبریز است.
    روش ها و
    مواد
    این پژوهش از حیث هدف، کاربردی از نظر ماهیت روش، توصیفی و از نظر نوع، پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل تمامی دانشجویان فعال دانشگاه دانشگاه علوم پزشکی تبریز به تعداد 380 نفر به عنوان نمونه آماری و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شده است. داده های پژوهش از طریق پرسشنامه جمع آوری گردید که روایی پرسشنامه به صورت محتوایی و با استفاده از تحلیل عاملی مورد ارزیابی و تایید قرار گرفته است. برای آزمون فرضیه ها از آزمون علامت زوج نمونهای و آزمون کای اسکوئر استفاده شد.
    یافته ها
    تحقیق نشان داد که بین رضایتمندی دانشجویان از برگزاری آزمون های الکترونیکی و سنتی در پایان هر نیمسال تفاوت وجود دارد: نتایج و همچنین بین رضایتمندی دانشجویان از اضطراب امتحان، آگاهی از نتیجه آزمون، سهولت کاربری ادراک شده در آزمون های الکترونیکی و سنتی در پایان هر نیمسال تفاوت وجود دارد ولی بین رضایتمندی دانشجویان از شرایط محیطی آزمون های الکترونیکی و سنتی در پایان هر نیمسال تفاوت وجود نداشت.
    نتیجه گیری
    با توجه به نقش اثرگذارآزمون های الکترونیکی بر دانشجویان پیشنهاد می شود سایر مولفه های اثرگذار به آزمون های الکترونیکی بررسی شود و تمامی آثار مستقیم و غیرمستقیم آزمون های الکترونیکی بر دانشجویان مورد مداقه بررسی قرار گیرد.
    کلیدواژگان: رضايتمندي، آزمون الکترونيکي، آزمون سنتي
  • علیرضا حیدری، احمد حاجبی، جعفر بوالهری، بهزاد دماری * صفحات 56-66
    زمینه و هدف
    در سال های اخیر، سلامت معنوی توسط متخصصان سلامت به عنوان یک بعد مهم در زندگی فردی و گروهی مورد توجه قرار گرفته است و طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی مراقبت معنوی جزء اصلی مراقبت تسکین دهنده است. با این حال، اغلب در عملکرد بالینی از آن غفلت می شود و بیمارستانها نیاز به حرکت در راستای ارتقای مراقبت معنوی دارند. هدف از انجام این مطالعه طراحی الگوی ارائه خدمات سلامت معنوی در بیمارستانهای ایران بود.
    روش بررسی
    پژوهش حاضر در دو قسمت مطالعه مروری و مطالعه کیفی انجام شد. در قسمت مطالعه مروری مقالات مرتبط با موضوع با استفاده از کلیدواژه های مناسب از سایت های معتبر انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. در قسمت مطالعه کیفی صاحب نظران علمی و اجرایی با استفاده از رویکرد نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها در طی جلسات بحث گروهی متمرکز و مصاحبه های عمیق فردی جمع آوری شد و با استفاده از روش تحلیل محتوا و با بهره گیری از آنالیز درون مایه ای تحلیل گردید.
    یافته ها
    خدمات سلامت معنوی بیمارستانها شامل ارزیابی وضع معنوی و ارجاع توسط پزشک، مراقبت معنوی توسط پرستار، مشاوره معنوی توسط مشاور معنوی و فراهم آوردن شرایط محیطی رشد معنوی توسط مدیر بیمارستان می باشد. مجموعه مهارتهای لازم برای مراقبت و مشاوره معنوی جهت پرستاران شامل مهارتهای ارتباطی، حمایتی، دانشی، نگرشی، اجرای مراقبت معنوی و ارجاع به متخصصان می باشد.
    نتیجه گیری
    با توجه به ارائه الگوی پیشنهادی و لزوم پیاده سازی آن در بیمارستانهای کشور، پیشنهاد می گردد مجموعه مهارت های لازم برای ارزیابی معنوی از بیماران و مداخلات مربوطه در قالب بسته های آموزش مهارت ها و ایجاد توانمندی طراحی و اجرایی گردد.
    کلیدواژگان: الگو، سلامت معنوی، مراقبت معنوی، بیمارستان
  • مریم رسولی، نیر سلمانی * صفحات 67-82
    زمینه و هدف
    پرستاران از لحاظ حرفه ای و اخلاقی موظف به ارایه مراقبت معنوی، به عنوان بخشی از مراقبت جامع به بیماران هستند مطالعه ی حاضر با هدف تعیین نیازهای آموزشی پرستاران برای ارایه مراقت معنوی و تدوین اهداف آموزشی مبتنی بر این نیازها انجام شده است.
    روش بررسی
    این مطالعه با رویکرد بهره گیری از نظرات متخصصان طی دو مرحله و با استفاده از تکنیک دلفی انجام شد. در مرحله نخست،30نفر از پرستاران به روش نمونه گیری مبتنی بر هدف انتخاب و به پرسشنامه با یک سوال باز جهت تعیین نیازهای آموزشی مرتبط با ارایه مراقبت معنوی پاسخ دادند.پس از جمع آوری نظرات پرستاران برای نیازهایی که ضریب توافق بیش از 80 درصد بودند، از طریق مرور متون، اهداف آموزشی مرتبط طراحی شده و برای 20 نفر از صاحبنظران ارسال گردید. پس ازآنالیزاطلاعات اجماع نظر متخصصین، اهداف اموزشی کلی،جزئی و رفتاری تعیین شد.
    یافته ها
    در راند اول نیازسنجی،25 نیاز به عنوان نیازهایی نهایی انتخاب و منجر به شکل گیری سه هدف شامل «تکامل خوداگاهی فرد از بعد معنوی»،«تبیین معنویت در حرفه پرستاری و جایگاه آن در مراقبت پرستاری» و«آماده سازی پرستاران جهت ارائه ی مراقبت معنوی»بعنوان اهداف کلی برنامه آموزشی مراقبت معنوی شدند.
    نتیجه گیری
    از نتایج این مطالعه می توان در طراحی برنامه ی اموزشی مراقبت معنوی در پرستاران به عنوان یک راهنمای عملی جهت افزایش دانش و مهارت و توانمندسازی پرستاران در ارایه مراقبت معنوی به بیماران و نیز به عنوان زمینه ای برای پژوهش های بعدی در این زمینه استفاده کرد.
    کلیدواژگان: نیاز، اهداف، مراقبت معنوی، پرستاران
|
  • Ata Pourabbasi, Aliakbar Haghdoost, Majid Fasihi Harandi, Mahmood Reza Dehghani, Iman Halavati, Hamid Akbari, Zahra Kheiry, Bagher Larijani * Pages 1-8
    Background And Objective
    Health labor training is the main mission of medical education system in order to improve accountability of education in community. Accordingly, the program on the development and innovation of medical education as strategic guidelines for health education in the Islamic Republic of Iran has been developed in the form of 11 operational packages. one of the things that actually ensures the correct implementation of the organizational policies is the regular and proportionate evaluation of the programs, the Plan for Monitoring and Evaluating these programs has been developed in the phase of development of Packages for Reform and Innovation in Medical Education and the evaluation of Packages, simultaneously with its implementation, is underway.
    Methods and Materials: The Plan of Monitoring and Evaluation of Packages for Reform and was designed and implemented concurrent with the launch of these Packages. The steps include Formation of Evaluation Committees, Development of Indicators for Monitoring and Evaluation, Designing ATNA; a Platform for Collecting Indicators, Process Evaluation and Output Evaluation.
    Results and
    Conclusion
    Monitoring and evaluation of Packages for Reform and Innovation in Medical Education has been carried out in different stages and in evaluating these Packages, a combination of scientific patterns has been used.
    Since February 2016 two evaluation phases were implemented in the field of medical education.
    Keywords: Policy making, evaluation, Reform, Innovation, Medical Education
  • Vida Rashmei, Mohammadali Hosseini *, Minoo Yaghmaii, Mahtab Sharif Mohseni Pages 9-22
    Background And Objective
    Today, social capital has much more important role than physical and human capital in organizations and societies. In absence of social capital, all other capitals will lose their effectiveness. This study aims to determine and compare social capital status of education development & studies centers from the viewpoint of managers and personnel of these centers in the Universities of Medical Sciences of the country.
    Methods and Materials: This descriptive – analytical study was a comparative and cross-sectional one that was performed since Oct. 2015 afterwards, and moreover a census sampling was applied. Research tool was questionnaire based on Nahapiet and Ghoshal Model (1998) and studied different aspects of social capital in three different dimensions of cognitive, relational and structural; and it was marked according to 5-point Likert scale. The validity and reliability [90%] of the questionnaire were approved by many researchers.
    Results
    According to the present study, social capital mean between managers and personnel was average”[mean:0/08 – sd:0/12 ]; social capital mean of managers was slightly more [ mean:3/57 – sd:0/05] than the personnel’s [ mean:3/56- sd:0/11]; however, there was no significant difference between social capital of the managers and the personnel of education development and studies centers in Universities of Medical Sciences of the country.
    Conclusion
    The results show that the relational capital has the most mean among social capital dimensions between personnel and managers; also commitments and expectations dimensions from among other relational capital dimensions with emphasis on the obligation of cooperation inside the organization has the highest score among the experts; and for managers under study, trust dimension out of relational capital dimensions with emphasis on mutual trust and honesty in available relations of the organization, has the highest score among social capital dimensions. Moreover, it is distinguished that there is no significant difference between none of the social capital among managers and personnel of education development & studies centers in Universities of Medical Sciences of the country.
    Keywords: social capital, Managers, staffs in medical Educational Centers
  • Khadijeh Barimani, Jamileh Aqatabar Roudbari, Tahereh Aghamirzaee Mahalli, Reza Uosefi Saeed Abadi * Pages 23-37
    Background And Objective
    Participation in the knowledge-based global market has become an important policy in developing countries. This research was conducted to identify the current status of the knowledge market in Iran.
    Methods and Materials: The present study is descriptive-survey. The statistical population consists of 50 experts of governmental and non-governmental universities (subsection of Ministry of Science and Health) of Mazandaran province. To collect data, two researcher-made questionnaires (existing and desirable knowledge market) were used including 39 pairs of corresponding questions based on the five-point Likert scale with seven dimensions. Its validity was confirmed by experts and for the reliability, the Cronbach's alpha coefficient was 0.94. Data analysis was done by Wilcoxon test using 24 SPSS software.
    Results
    From the academic expert's point of view, there was a gap in all aspects of the knowledge market. Dimensions of the largest to the smallest gap includes Knowledge commercialization(-2.3),internationalization(-2.2),commodification(-2.1), standardization (-2.1), participation (-2.1), inclusiveness (-1.8), and compete (-1.7).
    Conclusion
    The current status of the market for higher education knowledge is not favorable to academic experts and does not meet expectations. Accordingly, policy review in higher education based on the requirements of the knowledge market, matching curricula to the needs of the community and industry and more attention to university social responsibility and provide educational and motivational programs for professors, students, and staff and university administrators in relation to globalization requirements and The components of the knowledge market and their empowerment are more essential.
    Keywords: Knowledge market dimensions, Higher Education, gap
  • Shahram Ranjdoust * Pages 38-55
    Background And Objective
    This study intended to survey and to compare the level of student's satisfaction from holding the electronically and traditionally tests .
    Methods and Materials : This study is an objectively applied one; it is a descriptive one methodology, and it is a survey typically. The statistical population of this study consisted of all active students of Tabriz University of Medical Sciences of East Azerbaijan (N= 38651) which among them, 380 people were selected as sample using random cluster sampling. The research data was gathered using a questionnaire that its validity was achieved by contently and also using factorial analysis. Also, its reliability was evaluated by Cronbach Alpha and because the Alpha was more than 7.0 (standard value) for all variables, the related questions have required reliability. To test hypothesis, we used from paired-sample sign and Chi-Square tests.
    Results
    The results indicated that there is difference between student's satisfaction from holding electronically and traditionally tests. Also, there is difference among students satisfaction from test anxiety, awareness of test results, perceived ease of used in electronically and traditionally tests at the end of each half-year. But, there is no difference between students satisfaction from environment condition of electronically and traditionally tests at the end of each half-year. The results of Chi-square indicated that the students satisfy from the quality of accountability of the system, technical properties and basic knowledge about the electronically tests.
    Conclusion
    Considering the role of effective electronic tests on students, other effective components should be examined by electronic tests.
    Keywords: satisfaction, electronically tests, traditionally tests, paired, sample sign test, Chi, square test
  • Alireza Heidari, Ahmad Hajebi, Jafar Bolhari, Behzad Damari * Pages 56-66
    Background And Objective
    In recent years, spiritual health has been considered by health professionals as an important dimension in individual and group life, and as defined by the World Health Organization, spiritual care is a major component of palliative care. However, it is often neglected in clinical practice, and hospitals need to move toward promoting spiritual care. The aim of this study was to design a model for providing spiritual health services in Iranian hospitals.
    Methods and Materials: The present study was conducted in two parts of the review study and qualitative study. In the review section, articles related to the topic were selected and studied using appropriate keywords from valid sites. In a qualitative study, scientific and executive experts were selected using purposeful sampling approach. The data were collected during focused group discussions and individual in-depth interviews and were analyzed using content analysis method and thematic analysis.
    Results
    The spiritual health services of hospitals include the assessment of the mental status and referral by the physician, the spiritual care of the nurse, the spiritual counseling by the spiritual counselor and the provision of spiritual conditions by the hospital manager. A set of skills for spiritual care and counseling by nurses include communication, supportive, knowledge, attitude and executive skills of spiritual care and referral to religious specialists.
    Conclusion
    According to the proposed model and the necessity of its implementation in hospitals of the country, it is suggested to set the required skills for spiritual evaluation of patients and relevant interventions in the form of skills training packages and capabilities.
    Keywords: pattern, Spiritual Health, Spiritual care, Hospital
  • Maryam Rassouli, Naiire Salmani * Pages 67-82
    Introduction
    From the Professional and ethical viewpoint nurses are required to provide spiritual care as part of holistic care to the patients.this study aimed to determine the nurses’ educational needs for delivering the spiritual care and formulating the educational need-based goals.
    Methods
    This study was conducted on the basis of the Delphi technique using the experts’ opinions in two phases.30nurses were selected through the purposive sampling method.A questionnaire consisting of an open-ended question which evaluate the educational needs concerning the provision of spiritual care was filled out by each nurse then,the needs with higher frequency were listed and returned to the nurses in two separate rounds to determine their degrees of importance and priority.In the second phase of the study,the educational goals for the needs with more than 80%agreement coefficient were set through literature review and were sent to 20 experts.After the data were analyzed general, partial and behavioral educational objectives were determined.
    Results
    25 needs were selected as the final needs and three main goals including “The development of self-awareness concerning the spiritual dimension”,"The explanation of spirituality in nursing profession and its importance in nursing care"and"Preparing the nurses for provision of the spiritual care"were identified as general goals of the spiritual care curriculum.
    Conclusion
    The findings can be beneficial as a practical guide for development of a spiritual care educational curriculum in nursing profession in order to enhance the nurses’knowledge and skills in the provision of spiritual care to the patients.Furthermore,these findings appear to provide basic information for further research in this context.
    Keywords: Need, Goals, Spiritual care, Nurses