فهرست مطالب

به زراعی کشاورزی - سال بیستم شماره 1 (بهار 1397)
  • سال بیستم شماره 1 (بهار 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/04/05
  • تعداد عناوین: 20
|
  • مجید اسماعیلی زاده *، اعظم لطفی، سید حسین میردهقان، محمد حسین شمشیری صفحات 1-15
    به منظور بررسی اثر دور آبیاری بر رنگیزه ها و ترکیبات بیوشیمیایی چهار رقم انگور (یاقوتی قرمز، عسکری، صاحبی و کشمشی سفید) پژوهشی با پنج تیمار آبیاری (3، 6، 9، 12و 15 روز در میان) در چهار تکرار به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سال 91-1390 در شرایط گلخانه ای انجام گرفت. نتایج این پژوهش نشان داد که دور آبیاری بر عوامل فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی ارقام انگور اثرگذار بود. میزان کلروفیل a، b و کلروفیل کل برگ در هر چهار رقم با افزایش دور آبیاری کاهش یافت و بیش ترین کاهش در دور آبیاری 15 روز در هر چهار رقم مشاهده شد. بیش ترین میزان کلروفیل a، b، کل و میزان کاروتنوئید در رقم صاحبی و در دور آبیاری شش روز و کم ترین میزان در رقم عسکری با دور آبیاری 15 روز مشاهده شد. میزان قند های محلول، ترکیبات فنلی و پرولین برگ در همه ی ارقام با افزایش دور آبیاری افزایش و محتوای آب نسبی برگ کاهش یافت. بیش ترین میزان محتوای آب نسبی برگ و پرولین در رقم صاحبی و کم ترین میزان محتوای آب نسبی برگ در ارقام عسکری و یاقوتی قرمز مشاهده شد. با توجه به نتایج این پژوهش به نظر می رسد رقم صاحبی نسبت به افزایش دور آبیاری متحمل تر از ارقام یاقوتی قرمز، عسکری و کشمشی سفید باشد.
    کلیدواژگان: پرولین، تنش خشکی، صاحبی، قند محلول، کلروفیل
  • اسعد رخزادی*، دنیا طاری صفحات 17-30
    این پژوهش به منظور بررسی اثرات تاریخ کاشت و هیدروپرایمینگ بر عملکرد دو رقم پنبه در سال 1392 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. عامل اول (A) تاریخ کاشت در سه سطح شامل 9 اردیبهشت، 23 اردیبهشت و 6 خرداد، عامل دوم (B) هیدروپرایمینگ در دو سطح شامل شاهد (بدون پرایمینگ) و انجام هیدروپرایمینگ و عامل سوم (C) رقم در دو سطح شامل ارقام «پاک» و «ورامین» بود. نتایج نشان داد که انجام هیدروپرایمینگ در تاریخ کاشت اول موجب افزایش معنی دار عملکرد وش نسبت به شاهد گردید ولی با تاخیر در کاشت، عمل هیدروپرایمینگ اثری بر عملکرد وش نداشت. رقم «ورامین» نسبت به کاشت زودهنگام به خوبی پاسخ داد به طوری که عملکرد وش آن در تاریخ کاشت اول به طور معنی داری بیشتر از رقم «پاک» بود ولی در تاریخ های کاشت دوم و سوم، دو رقم از لحاظ تولید وش با هم تفاوت معنی داری نداشتند. تاخیر در کاشت و عدم پرایمینگ موجب افت معنی دار درصد روغن در رقم «پاک» شد ولی اثری بر درصد روغن دانه رقم «ورامین» نداشت.
    کلیدواژگان: اجزای عملکرد، الیاف، پرایمینگ با آب، پنبه دانه، غوزه
  • طاهره اردشیری، شاهرخ جهان بین * صفحات 31-43
    به منظور بررسی اثر محلول پاشی نانو کود کلات آهن و روی بر عملکرد و خصوصیات زراعی کلزا رقم هیبرید هایولا 308 درشرایط تنش خشکی، آزمایشی در سال زراعی 93-1392 در شهرستان رامهرمز استان خوزستان به صورت کرت های خرده شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجراء شد. آبیاری به عنوان عامل اصلی در سه سطح آبیاری در کل دوره رشد، قطع آبیاری در مرحله ظهور جوانه ی گل و قطع آبیاری در مرحله تشکیل دانه و محلول پاشی در مراحل ابتدای ساقه رفتن و شروع گلدهی به عنوان عامل فرعی در چهار سطح محلول پاشی با آب، محلول پاشی با نانو کلات روی، محلول پاشی با نانو کلات آهن و محلول پاشی با ترکیب نانو کلات روی و آهن (هرکدام با غلظت دو در هزار) بود. نتایج نشان داد قطع آبیاری در مراحل رشد زایشی عملکرد دانه (18 درصد)، وزن خشک گیاه (شش درصد) و شاخص برداشت (14 درصد) را کاهش داد. ارتفاع بوته و وزن هزاردانه تحت تاثیر برهمکنش تنش خشکی و محلول پاشی قرار گرفتند. بیشترین میزان درصد روغن دانه (2/45 درصد)، وزن هزار دانه (13/4 گرم) و ارتفاع گیاه (5/106 سانتیمتر) مربوط به تیمار آبیاری در کل دوره رشد و محلول پاشی ترکیبی نانو کود کلات روی و آهن بود. محلول پاشی نانو کود کلات آهن و روی باعث بهبود تحمل گیاه در شرایط تنش خشکی گردید و عملکرد را نسبت به شاهد (هشت درصد) افزایش داد.
    کلیدواژگان: ارتفاع گیاه، روغن دانه، عملکرد زیستی، قطع آبیاری، هایولا 308
  • براتعلی فاخری*، سیده عصمت هشمی فدکی، نفیسه مهدی نژاد، رقیه محمدپور وشوایی صفحات 45-66
    جایگزینی نهاده‏های شیمیایی با نهاده‏های بوم سازگار به عنوان گامی در جهت گذار از کشاورزی رایج به پایدار ضروری به نظر می رسد. در این راستا، آزمایشی در سال 1394 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زابل، به صورت طرح کرت های یک بار خرد شده در قالب بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تنش خشکی در چهار سطح 30، 50، 70 و 90 درصد رطوبت قابل دسترس گیاه به عنوان عامل اصلی و کودهای نانو و نانوزیستی در چهار سطح به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. اثر اصلی تیمارهای کود، تنش خشکی و برهمکنش آن ها بر کلیه صفات مورد بررسی معنی دار شد. بیشترین مقدار رنگیزه های فتوسنتزی، وزن تر و خشک کاسبرگ در تیمار تنش خشکی 70 درصد رطوبت قابل دسترس و محلول پاشی کود نانوکلات آهن به دست آمد. بیشترین مقدار اسمولیت های آنتوسیانین، پرولین و کربوهیدرات به تیمار تنش خشکی 30 درصد رطوبت قابل دسترس و بیشترین محتوای نسبی آب برگ به تیمار آبیاری 90 درصد رطوبت قابل دسترس و محلول پاشی کود نانوکلات آهن تعلق داشت. نتایج تجزیه خوشه ای و تجزیه به مولفه های اصلی نشان داد که بهترین تیمار مورد بررسی، تنش خشکی 70 درصد رطوبت قابل دسترس توام با محلول پاشی کود نانوکلات آهن بود. محلول پاشی با کود نانوکلات آهن موجب تعدیل اثرات تنش خشکی و افزایش کمیت و کیفیت کاسبرگ های چای ترش شد.
    کلیدواژگان: اسمولیت، تنش کم آبی، رنگیزه های فتوسنتزی، نانو آهن، وزن کاسبرگ
  • سمیه کرمی، هاشم هادی*، مهدی تاجبخش شیشوان، سید علی محمد مدرس ثانوی صفحات 67-84
    به منظور بررسی اثر سطوح مختلف آبیاری، نیتروژن و زئولیت بر کلروفیل، عملکرد و کیفیت علوفه تاج خروس، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس در دو سال زراعی 1392و 1393 انجام شد. عامل اصلی شامل سطوح مختلف آبیاری در سه سطح آبیاری بعد از تخلیه 40، 60 و 75 درصد آب قابل استفاده و عامل فرعی حاصل از ترکیب دو عامل سطوح مختلف نیتروژن با چهار سطح صفر، 80، 160 و 240 کیلوگرم در هکتار و عامل سطوح مختلف زئولیت در دو سطح صفر و 10 تن در هکتار بود. نتایج نشان داد که افزایش فواصل آبیاری به ویژه آبیاری بعد از تخلیه 75 درصد آب قابل استفاده، منجربه کاهش کلروفیل (37%)، عملکرد خشک علوفه (40%)، ماده خشک قابل هضم (18%)، پروتئین (17%) و خاکستر (16%) ولی باعث افزایش الیاف شوینده در محلول خنثی (16%) و اسیدی (7%) نسبت به تیمار آبیاری شاهد شد. ولی کاربرد زئولیت در شرایط تنش کم آبیاری، منجربه افزایش محتوای کلروفیل، عملکرد خشک علوفه، ماده خشک قابل هضم، پروتئین و خاکستر و کاهش الیاف شوینده در محلول اسیدی و خنثی شد. در شرایط کمبود آب در خاک، همچنین در شرایط کاربرد زئولیت، مصرف بیش از 80 کیلوگرم در هکتار نیتروژن تاثیری در عملکرد علوفه خشک نداشت. بنابراین در صورت استفاده از زئولیت، کاربرد 80 کیلوگرم در هکتار نیتروژن، برای بدست آوردن عملکرد علوفه مناسب و با کیفیت تاج خروس کافی می باشد.
    کلیدواژگان: پروتئین خام، تنش کم آبی، خاکستر، فتوسنتز، ماده خشک قابل هضم
  • ابراهیم عابدی قشلاقی *، ولی ربیعی، مالک قاسمی، فرهنگ رضوی، جواد فتاحی مقدم صفحات 85-100
    اطلاع از نیاز دمائی درختان میوه اثرات مهمی در تولید و تعیین نواحی مناسب برای پرورش آن ها دارد. این پژوهش به روش قلمه های تک جوانه ای در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در پژوهشکده مرکبات و میوه های نیمه گرمسیری در سال 95-1394 انجام شد. در این پژوهش نیاز سرمایی ارقام هایوارد، توموری و ژنوتیپ های طلایی نر و ماده کیوی براساس مدل های ساعات سرمایی، یوتا و دینامیک و نیاز گرمایی به روش درجه ساعت رشد (GDH) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که نیاز سرمایی جوانه های ژنوتیپ طلایی ماده و نر به ترتیب برابر با 480 و 585 ساعت سرما و برای ارقام هایوارد و توموری برابر با 692 ساعت سرما بود. مقدار نیاز گرمایی جوانه ارقام و ژنوتیپ ها از بین 2233 GDH در ژنوتیپ طلایی ماده تا 4066 GDH در جوانه های رقم هایوارد متغیر بود. نیاز سرمایی برای حداکثر گل دهی رقم هایوارد برابر با 966 ساعت سرما بود، در حالی که در رقم توموری و ژنوتیپ های طلایی نر و ماده نیاز سرمایی برای شکفتن جوانه های رویشی و گل دهی یکسان بوده و به ترتیب 692، 585 و 480 ساعت سرما بود. با تداوم دریافت سرما در جوانه ها، نیاز گرمایی برای شکفتن آن ها کاهش یافت و همبستگی منفی و معنی دار بین نیاز سرمایی و گرمایی برای شکفتن جوانه ها بدست آمد. با توجه به نیاز سرمایی کم ژنوتیپ های طلایی نر و ماده، به نظر می رسد که شرایط اقلیمی در پراکندگی منطقه کشت آنها محدود کننده نباشد. تصور می شود که مدل های یوتا و دینامیک برای ارزیابی نیاز سرمایی مناسب تر از مدل ساعتی باشند.
    کلیدواژگان: شاخص نیاز سرمایی، طلایی ماده، مدل های سرمایی، هایوارد، همبستگی
  • حمید هادی زاده فیروزجایی*، حسین صادقی، مونا کربلائی علی صفحات 101-112
    لایم کوات یک هیبرید سیتروفورچونلا است که از تلاقی کامکوات و لیمو آب شیرازی یا کی لایم به وجود آمده است. آب میوه آن با داشتن ویتامین ث و اسیدیته بالا، مشابه آب لیموی عمانی است. این ویژگیها، همراه با مقاومت نسبی به سرما باعث شده است که کشت و کار آن در مناطق شمالی مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا در شرایط آب و هوایی مازندران لیموترش ها با خطر سرمازدگی روبرو هستند. پایه ها بسیاری از صفات پیوندک (رقم) مانند قدرت رشد، مقاومت به تنش ها، عملکرد و کیفیت محصول را تحت تاثیر قرار می دهند. لذا این آزمایش به منظور بررسی تاثیر پایه های نارنج، سیترنج و سیتروملو بر رشد رویشی، اندازه درخت و جذب عناصر معدنی لایم کوات در قالب طرح کاملا تصادفی با هفت تکرار انجام شد. نتایج این تحقیق نشان داد نهال های لایم کوآت بر روی پایه های نارنج(91 سانتی متر) و سیترنج (90 سانتی متر) با رشد عمودی از ارتفاع بیشتری برخوردار بودند اما بیشترین قطر نهال(07/7 میلی متر) بر روی پایه سیترنج مشاهده شد با وجود این، نهال ها بر روی پایه سیتروملو بیشترین شاخه جانبی(8/5 عدد) را تولید کردند. بیشترین درصد آب نسبی برگ ها روی پایه نارنج(84/62 درصد) و کمترین آن روی پایه سیترنج (60/54 درصد) ملاحظه شد. بیشترین میزان کلروفیل(84/4 میلی گرم در صد گرم) هم در برگ های لایم کوآت روی پایه سیترنج وجود داشت. تمام پایه ها در جذب ازت، فسفر، پتاسیم، کلسیم و آهن اختلاف زیادی نداشتند اما قابلیت جذب منیزیوم و منگنز در سیتروملو کمتر از سایر پایه ها بود.
    کلیدواژگان: پایه های مرکبات، جذب ترکیبات معدنی، رشد رویشی، قابلیت جذب، لایم کوآت
  • محمد حسین لباسچی، ابراهیم شریفی عاشورآبادی، مریم مکی زاده تفتی، سمانه اسدی صنم * صفحات 113-127
    به منظور تشخیص مناسب ترین مکان و تراکم کشت آویشن باغی در شرایط دیم، آزمایشی به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در هفت استان کشور انجام شد. عوامل مورد بررسی در آزمایش شامل تراکم (4، 6 و 8 بوته در مترمربع)، زمان (سال اول و دوم پس از کشت) و مکان (تهران، خراسان شمالی، اصفهان، کردستان، کرمانشاه، گیلان و آذربایجان شرقی) بود. ویژگی های اندازه گیری شده شامل ارتفاع، قطر تاج پوشش، عملکرد ماده خشک اندام هوایی، بازده اسانس و عملکرد اسانس در مرحله گلدهی کامل بود. نتایج نشان داد که برهم کنش تراکم، مکان و سال بر همه ی ویژگی های مورد مطالعه معنی دار بود. بیشترین عملکرد ماده خشک (1734 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد اسانس (84/16 کیلوگرم در هکتار) اندام های هوایی در تراکم 8 بوته در متر مربع در گیلان به دست آمد. بیشترین درصد اسانس (96/1 درصد) به اصفهان و کمترین درصد آن (50/0 درصد) به آذر بایجان شرقی تعلق داشت. در کل، به نظر می رسد که کشت آویشن باغی در تراکم های بالا می تواند موجب تولید بیشتر ماده خشک و عملکرد اسانس در شرایط دیم کشور شود.
    کلیدواژگان: آویشن باغی (L. vulgaris Thymus)، بازده اسانس، تراکم، دیم، عملکرد ماده خشک
  • حمید احمدی علیپور *، افشین سلطانی، حسین کاظمی، علیرضا نه بندانی صفحات 129-144
    گندم (Triticum aestivum) به‏عنوان یکی از اصلی‏ترین مواد غذایی و مهمترین محصولات زراعی از جایگاه ویژه ایی در کشور برخوردار است. یکی از راه‏های افزایش تولید، کاهش خلا عملکرد می باشد. در این راستا با استفاده از مدل شبیه‏سازی SSM-Wheat و نرم افزار GIS میزان تولید و خلا عملکرد گندم در استان گلستان مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور با استفاده از اطلاعات مدیریتی زراعت گندم در سطح استان و اطلاعات 25 ایستگاه هواشناسی و اطلاعات خاک منطقه، عملکرد بالقوه در شرایط آبی و دیم در سطح استان شبیه‏سازی گردید و پهنه‏بندی عملکرد پتانسیل در محیط GIS انجام شد و سپس خلا عملکرد و خلا تولید نیز در شرایط آبی و دیم محاسبه شد. نتایج نشان داد که با ارقام و روش‏های فعلی زراعی، میانگین عملکرد بالقوه گندم آبی و دیم به ترتیب 8140 و 4930 کیلوگرم درهکتار می باشد. همچنین تولید پتانسیل در شرایط آبی و دیم در استان برابر با 35/1 و 11/1 میلیون تن (جمع 469/2 میلیون تن) به‏دست آمد. نتایج نشان داد که در صورت مطالعه و رفع عوامل ایجاد کننده خلا عملکرد در استان گلستان، تولید گندم از 926 هزار تن فعلی به 97/1 میلیون تن قابل افزایش است.
    کلیدواژگان: امنیت غذایی، عملکرد آب محدود، عملکرد بالقوه، عملکرد واقعی، سامانه اطلاعات جغرافیایی GIS))
  • آرزو پراور، سعیده ملکی فراهانی*، علیرضا رضازاده صفحات 145-159
    به‏منظور مطالعه تاثیر پیری کنترل شده بر پارامترهای جوانه زنی، پراکسیداسیون غشاء و فعالیت آنتی اکسیدانی بذرهای تنش دیده بالنگو، پژوهشی به صورت فاکتوریل چهار عاملی در قالب طرح کاملا تصادفی در آزمایشگاه علوم و تکنولوژی بذر دانشگاه شاهد اجرا گردید. بالنگو شهری ((Lallementia iberica و شیرازی (Lallemantia royleana)، در سه سطح تنش رطوبتی (شاهد، ملایم و شدید) در زمان تشکیل بذر قرار گرفتند و جهت بررسی بنیه بذر، بذرهای حاصل در مدت زمان های مختلف (24 و 48 ساعت) و رطوبت های متفاوت بذر (5، 15 و 25 درصد) مورد آزمون پیری کنترل شده قرار گرفتند. اثر متقابل گونه، تنش رطوبتی در زمان تشکیل بذر، مدت زمان و رطوبت اعمال شده جهت فرسودگی کنترل شده بر درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، متوسط زمان جوانه زنی، پراکسیداسیون غشاء و فعالیت آنزیم کاتالاز معنی دار بود. افزایش درصد، سرعت جوانه زنی و متوسط زمان جوانه زنی، فعالیت آنزیم کاتالاز و کاهش پراکسیداسیون غشاء در بذرهای تنش دیده بالنگو شیرازی و افزایش پراکسیداسیون غشاء، درصد و سرعت جوانه زنی، متوسط زمان جوانه زنی و فعالیت آنزیم کاتالاز در بذرهای تنش دیده بالنگو شهری مشاهده شد. بذرهای حاصل از پایه مادری تنش دیده بالنگو شهری نسبت به بذرهای حاصل از پایه مادری تنش دیده بالنگو شیرازی بیشتر تحت تاثیر اثرات منفی پیری قرار گرفت.
    کلیدواژگان: بالنگو، تنش خشکی، جوانه زنی بذر، پایه مادری، مالون دی آلدئید
  • بابک پیکرستان*، مهرداد یارنیا، حمید مدنی، ورهرام رشیدی، حسین حیدری شریف آباد صفحات 161-172
    به منظور بررسی عملکرد و محتوای دانه دو هیبرید ذرت شیرین چیس و چلنجر در شرایط کم آبیاری و محلول پاشی با ترکیبات حاوی عنصر روی، آزمایشی به صورت اسپیلت پلات فاکتوریل در قالب بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک در سال های 1393و 1394 انجام شد. تیمار الگوی آبیاری در کرت های اصلی شامل آبیاری کامل مزرعه یا کلیه جویچه ها (شاهد)، آبیاری یک درمیان جویچه ها، آبیاری یک درمیان متناوب جویچه ها و در کرت های فرعی تیمار محلول پاشی با عنصر روی شامل عدم محلول پاشی (شاهد)، کاربرد سولفات روی زینک درآپ (دو در هزار لیتر)، کاربرد سولفات روی زینک فست (دو در هزار لیتر) و دو هیبرید ذرت به صورت فاکتوریل قرار گرفتند. نتایج نشان داد تاثیر الگوهای آبیاری، محلول پاشی روی ، رقم و برهمکنش آن ها برعملکرد دانه، پروتئین دانه، روغن دانه، رطوبت دانه و پرولین برگ در سطح احتمال 1% معنی دار بود. بالاترین میزان پرولین درروش آبیاری یک درمیان با میزان 21/30 میلی گرم بر گرم مشاهده گردید که تفاوت معنی دار 86/39 % نسبت به روش آبیاری شاهد با میزان 60/21 میلی گرم بر گرم داشت. بالاترین میزان روی در دانه در تیمار کاربرد زینک فست به میزان 50/28میلی گرم بر گرم مشاهده شد در حالی که در تیمار عدم کاربرد روی این میزان به 09/18 میلی گرم بر گرم کاهش یافت یعنی 54/57% افت نشان داد. بر اساس نتایج این تحقیق، در شرایط کم آبی، استفاده از الگوی آبیاری تناوبی و محلول پاشی با زینک فست در تولید ذرت شیرین رقم چلنجر قابل توصیه است.
    کلیدواژگان: کم آبیاری، پرولین، ذرت شیرین، رقم، روی
  • برزو کازرانی، سعید نواب پور*، حسین صبوری، سیده ساناز رمضانپور، خلیل زینلی نژاد، علی اسکندری صفحات 173-189
    به منظور تعیین بهترین شاخص های گزینش برای تسهیل عمل انتخاب در مرحله زایشی 96 لاین جهش یافته (M2) برنج در شرایط متفاوت رطوبتی، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در دو محیط در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه گنبد کاووس در سال 1395 اجرا گردید. بررسی درصد کاهش میانگین صفات در اثر تنش خشکی نشان داد که بیشترین آسیب ناشی از تنش خشکی به دلیل کاهش تعداد دانه پر، تعداد پنجه و وزن هزار دانه بود. رگرسیون مرحله ای نشان داد که در شرایط غرقاب به ترتیب صفات وزن هزار دانه، ارتفاع بوته، تعداد دانه پر، تعداد روز تا گلدهی، میزان لوله شدن برگ پرچم، تعداد پنجه و طول خوشه و در شرایط تنش خشکی به ترتیب صفات وزن هزار دانه، تعداد روز تا گلدهی، ارتفاع بوته، درصد باروری، طول خوشه، میزان سوختگی برگ پرچم و تعداد پنجه به عنوان ویژگی های مهم و تاثیرگذار بر عملکرد دانه وارد مدل نهایی رگرسیون چند متغیره شدند. ارزیابی میزان اثرات مستقیم و غیر مستقیم صفات بر عملکرد دانه از روش تجزیه علیت نشان داد که در شرایط غرقاب، وزن هزار دانه به دلیل اثر مستقیم و بالا و تعداد دانه پر به دلیل اثر غیر مستقیم از طریق وزن هزار دانه می تواند به عنوان مهمترین صفات جهت افزایش عملکرد دانه مورد توجه قرار گیرد. در شرایط خشکی صفات وزن هزار دانه و درصد باروری به عنوان معیار انتخاب برای بهبود عملکرد دانه معرفی می شوند.
    کلیدواژگان: برنج، پرتو گاما، تجزیه علیت، تنش خشکی، رگرسیون
  • نبی خلیلی اقدم *، روژان حسنی، تورج میرمحمودی صفحات 191-204
    فراتحلیل علم یکپارچه سازی و تحلیل آماری یک مجموعه بزرگ از نتایج آماری مربوط به مطالعات مختلف به منظور یکپارچه سازی یافته های آن است. در این مطالعه اثر برخی عملیات زراعی شامل خاک ورزی، کود نیتروژن، تنش شوری، هیدروپرایمینگ، اسموپرایمینگ، هورموپرایمینگ و پرایمینگ فیزیکی بر عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و شاخص برداشت گندم به روش فراتحلیل با رویکرد هدگز آزمون گردید. به این منظور در تحقیقاتی که در آن ها تیمار های مختلف در مقابل شاهد مقایسه شدند، پس از وزن دهی مقادیر صفات در هر تیمار، اندازه اثرات، نسبت واکنش و حدود اطمینان آن تخمین زده شد. نتایج فراتحلیل نشان داد که استفاده از کود نیتروژن در کشت گندم باعث افزایش عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت به ترتیب به میزان 46، 32 و 27 درصد شد. خاک ورزی نیز به ترتیب باعث کاهش دو، پنج و 11 درصدی و تنش شوری باعث کاهش 35، هشت و هفت درصدی عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت شد. نتایج همچنین نشان داد که هیدروپرایمینگ، اسموپرایمینگ و هورموپرایمینگ باعث افزایش عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت به ترتیب به میزان 16، 23، 19 و 30، 24، 25 و 50، 59 و یک درصدی شده است پرایمینگ فیزیکی تاثیر قابل ملاحظه ای(غیرمعنی دار) بر صفات مورد مطالعه نداشت به نحوی که فقط منجر به افزایش عملکرد در حدود سه درصد شد. نتایج یطور کلی نشان داد که روش فراتحلیل بخوبی قادر به شناسائی و نهائب نمودن اثرات مثبت یا منفی تیمارهای مختلف مور مطالعه بر تولید گندم است.
    کلیدواژگان: ایران، تحقیقات، فراتحلیل، عملکرد، گندم
  • حسین نظری ناسی، رضا امیرنیا*، محمد رضا زردشتی صفحات 205-217
    به منظور بررسی تاثیر کودهای زیستی بر رنگدانه های فتوسنتزی، محتوی رطوبت نسبی آب برگ و عملکرد دانه کدوی پوست کاغذی تحت شرایط تنش خشکی، آزمایشاتی به مدت دو سال در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زنجان اجرا گردید. این آزمایش به‏صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. تیمار تنش خشکی به‏عنوان عامل اصلی در 4 سطح (شامل تیمارهای بدون تنش (شاهد)، تنش ملایم، تنش متوسط و تنش شدید) و کودهای زیستی به‏عنوان عامل فرعی در 4 سطح (شامل تیمارهای بدون کاربرد کود زیستی (شاهد)، نیتروکسین، مایکوریزا و تیوباسیلوس) بودند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر متقابل رژیم‏های رطوبتی و کود های زیستی در صفات کلروفیل a، b و عملکرد دانه معنی دار بود. تیمارهای نیتروکسین و مایکوریزا در شرایط تنش شدید خشکی غلظت کلروفیل a را به ترتیب 78/15 و 21 درصد و غلظت کلروفیل b را به ترتیب 40 و 47 درصد نسبت به عدم کاربرد کود زیستی افزایش دادند. فقط تیمار مایکوریزا تاثیر مثبت و معنی داری در میزان کارتنوئید و محتوای رطوبت نسبی آب برگ داشت (به ترتیب 19 و 58/5 درصد افزایش در مقایسه با عدم تلقیح). با توجه به تاثیر مثبت تیمار نیتروکسین در افزایش عملکرد دانه (به ترتیب تحت شرایط تنش متوسط و شدید خشکی، 13 و 6/12 درصد عملکرد دانه را نسبت به تیمار شاهد افزایش داد)، پایین بودن هزینه تهیه و سهولت کاربرد آن، استفاده از تیمار مذکور قابل توصیه است.
    کلیدواژگان: باکتری های محرک رشد، رژیم های آبیاری، رنگدانه های فتوسنتزی، قارچ مایکوریزا، محتوای رطوبت نسبی آب برگ
  • آیدین خدایی جوقان، مجید آقاعلیخانی، مجید غلامحسینی، رضا عطایی، علی سروش زاده، امیر قلاوند * صفحات 219-234
    این پژوهش به منظور بررسی تاثیر تیمارهای مختلف حاصلخیزی خاک بر عملکرد و صفات کیفی آفتابگردان (Helianthus annus L.) رقم آذرگل، تحت رژیم های متفاوت آبیاری، در دو سال 1391 و 1392 در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی و در سه تکرار اجرا شد. سه رژیم آبیاری به‏عنوان عامل اصلی و هشت تیمار کودی به‏عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که در شرایط آبیاری مطلوب (آبیاری پس از مصرف 30 درصد رطوبت قابل استفاده) بیشینه عملکرد دانه به عنوان مهم ترین صفت مورد بررسی از تیمارهای آلی ترکیبی به‏دست آمد. در شرایط تنش کم آبی (آبیاری پس از مصرف 50 و 70 درصد رطوبت قابل استفاده) تیمارهای آلی دارای زئولیت بیشتر (زئوکمپوست، زئوپونیکس و زئوکمپوست + زئوپونیکس) عملکرد دانه بهتری را حاصل کردند. در شرایط تنش کم آبی شدید (آبیاری پس از مصرف 70 درصد رطوبت قابل استفاده) تیمارهای آلی دارای زئولیت بیشتر شامل زئوکمپوست، زئوپونیکس و زئوکمپوست + زئوپونیکس در مقایسه با تیمار شیمیایی به ترتیب درصد روغن را 8، 9 و 13 درصد در سال اول و 13، 10 و 12 درصد در سال دوم افزایش دادند. کاربرد تیمارهای کود آلی با افزایش میزان اسیدهای چرب لینولئیک و اولئیک دانه سبب افزایش کیفیت روغن دانه آفتابگردان شد. یافته های این پژوهش نشان داد که با کاربرد ترکیبی کودهای آلی فرآوری شده مانند ورمی کمپوست، زئوکمپوست و زئوپونیکس در زراعت آفتابگردان علاوه بر تولید محصولی سالم با عملکردی قابل قبول، می توان مصرف کودهای شیمیایی را نیز کاهش داد.
    کلیدواژگان: تنش کم آبی، زئوپونیکس، زئوکمپوست، نیتروژن، ورمی کمپوست
  • خدیجه شهسوارپور لنده، همت الله پیردشتی، اسماعیل بخشنده * صفحات 235-247
    به منظور بررسی اثر باکتری بومی فزاینده رشد Enterobacter sp. بر برخی صفات رویشی و عملکرد دانه برنج (رقم ’طارم هاشمی‘) آزمایشی در یکی از مزارع روستای آقاملک شهرستان بابل در سال 1395 انجام شد. آزمایش به صورت کرت های خردشده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. تیمارها شامل شش سطح کود سولفات پتاسیم (0، 25، 50، 75، 100 و 125 کیلوگرم در هکتار) به عنوان کرت اصلی و روش های تلقیح در چهار سطح (عدم تلقیح بذر یا نشاء به عنوان تیمار شاهد، تلقیح بذر در خزانه، تلقیح ریشه نشاء و تلقیح توام بذر در خزانه و ریشه نشاء) به عنوان کرت فرعی بودند. نتایج نشان داد که روش های مختلف تلقیح موجب افزایش ارتفاع بوته، تعداد پنجه، تعداد برگ در کپه، شاخص سطح برگ و عملکرد دانه به ترتیب 25/1-54/2، 7/11-5/16، 5/12-2/14، 16/7-9/17 و 6/14-8/19 درصد و تسریع وقوع مرحله گرده افشانی حدود یک روز نسبت به شاهد شدند. در این آزمایش اثرات اصلی بر صفات مورد مطالعه معنی دار و اثر متقابل تیمارها غیرمعنی دار بود. روش تلقیح توام بذر در خزانه و ریشه نشاء با باکتری بر روش های دیگر برتری داشت. همچنین، با مصرف کود پتاسیم از صفر تا 125 کیلوگرم در هکتار مقدار تمامی صفات اندازه گیری شده به ویژه عملکرد دانه (2/18 درصد بیشتر از شاهد) افزایش یافت. کاربرد باکتری و مصرف کود پتاسیم از طریق بهبود صفات رویشی تعداد پنجه و برگ منجر به افزایش شاخص سطح برگ شده که از جمله مولفه های مهم در جذب نور بوده و بدین ترتیب سبب بهبود عملکرد برنج شد.
    کلیدواژگان: بذرمال، ریشه مال، رشد رویشی، سولفات پتاسیم، عملکرد شلتوک
  • علیرضا عفتی، مهدی حدادی نژاد * صفحات 249-262
    این آزمایش با هدف بهینه سازی تکثیر تمشک سیاه به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با فاکتور اول شامل ارقام (بی خار معمولی، بی خار اولیه، خاردار زودرس و خاردار میان‏رس) حاصل از کلکسیون تمشک، فاکتور دوم قطر قلمه ریشه (3-2 و 5-3 میلی متر) و فاکتور سوم طول قلمه ریشه (6، 8، 10 و 12 سانتی متر)، در هفت تکرار در اسفندماه 1395 صورت گرفت. بعد از سه ماه نگهداری قلمه ها در ماسه مرطوب و زیر سایه، صفات ریشه‏دهی و رشد حاصل از آن اندازه گیری شد. نتایج ریشه دهی قلمه ریشه در ارقام خاردار و بی خار نشان داد رقم خاردار میان‏رس(Marion)، قطر 3-2 میلی متر و طول 12 سانتی متر بیشترین طول ریشه را در گره نزدپاهنگ با میانگین 43/123 میلی متر داشت. ارقام بی خار معمولی(Everthornless) و اولیه (Thornless evergreen)در طول 12 سانتی متر در هر دو قطر با میانگین 42/71 درصد بیشترین درصد ریشه زایی را دارا بودند و اختلاف معنی داری با سایر تیمارها داشتند. ارقام بی خار در مقایسه با خاردار به‏طور معنی‏داری از درصد زنده مانی (3/77 درصد) بهتری برخوردار بود درحالی که طول ریشه کمتر (8/51 سانتی‏متر) و ساقه کوتاه تری (07/46 سانتی‏متر) داشت. در رقم های بی خار، بیشترین درصد زنده مانی را بی خار معمولی و در بین خاردارها، رقم خاردار زودرس (58/64 درصد) ثبت کرد. نتایج نشان داد که قطر 5-3 میلی متر و طول 10 و 12 سانتی متر تاثیر معنی داری در افزایش ریشه زایی قلمه ها داشت. تفاوت ژنتیکی ارقام و میزان ذخیره مواد غذایی قلمه‏ها در تکثیر تمشک سیاه با قلمه ریشه باید مدنظر قرار بگیرد.
    کلیدواژگان: بافت ناهمسان، درصد ریشه زایی، شاخساره، کیفیت ریشه دهی، گره نزدپاهنگ
  • اکرم مهدوی خرمی، جعفر مسعود سینکی*، مجید امینی دهقی، شهرام رضوان، علی دماوندی صفحات 263-281
    به منظور بررسی اثر کودهای شیمیایی، بیولوژیک و نانو بر عملکرد و کیفیت (میزان روغن و پروتئین) دانه کنجد در شرایط قطع آبیاری، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در دانشگاه شاهد در سال 95-1394 اجرا شد. سطوح آبیاری شامل، آبیاری کامل (شاهد) و قطع آبیاری در BBCH 85 و 75 (کدهایی برای فنولوژیک گیاه که به ترتیب معادل 50 درصد گلدهی و دانه بندی می باشد) در کرت های اصلی و ترکیب های مختلف نیتروژن (نیتروکسین، اوره و تلفیق 50 درصد اوره و نیتروکسین) و ترکیب های مختلف پتاسیم (عدم مصرف، محلول پاشی نانو پتاسیم (2 در هزار)، مصرف آبی دی اکسید پتاسیم (2 لیتر در هکتار) و مصرف خاکی نانو پتاسیم (2 کیلوگرم در هکتار) در کرت های فرعی قرار داشتند. بیشترین تعداد کپسول در بوته در آبیاری تا 50 درصد دانه بندی و مصرف اوره به همراه محلول پاشی نانو کلات پتاسیم (26/19 عدد) بود. بالاترین عملکرد دانه و همچنین عملکرد و درصد پروتئین در آبیاری تا 50 درصد دانه بندی در شرایط عدم استفاده از کود پتاسیم و کاربرد نیتروکسین (به ترتیب 5/1340، 53/276 کیلوگرم در هکتار و 5/20 درصد) حاصل گردید. بیشترین درصد و عملکرد روغن در آبیاری تا 50 درصد گلدهی، و محلول پاشی نانو کلات پتاسیم به همراه سیستم تلفیقی 50 درصد کود اوره به اضافه کود نیتروکسین به ترتیب با میانگین 96/47 درصد و 46/550 کیلوگرم در هکتار مشاهده گردید.
    کلیدواژگان: اوره، پروتئین، روغن، قطع آبیاری، نانو کلات، نیتروکسین
  • نجیب الله ابراهیمی، بنیامین ترابی*، افشین سلطانی، ابراهیم زینلی صفحات 283-298
    برای آنالیز رشد گیاه در طول فصل رشد به داده های سطح برگ و تجمع ماده خشک نیاز است. استفاده از مدل های رگرسیون غیرخطی مثل بتا، لجستیک، گمپرتز، ریچاردز، نمایی خطی بریده و نمایی خطی متقارن به دلیل داشتن پارامتر هایی با مفهوم فیزیولوژیک در آنالیز رشد درحال گسترش هستند. هدف از انجام تحقیق حاضر ارزیابی مدل های رگرسیونی غیرخطی مختلف برای بررسی روند شاخص سطح برگ و تولید ماده خشک و برآورد پارامترهای مربوط به آنالیز رشد می باشد. مطالعه روی گیاه باقلا رقم «برکت»به صورت طرح اسپلیت-پلات در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تاریخ کاشت و چهار تراکم در چهار تکرار اجرا شد. معیار AICc نشان داد که مدل بتا نسبت به مدل لجستیک برای داده های سطح برگ برازش بهتری داشت. طبق این مدل در تراکم های مختلف LAImax بین 3/2 تا 3/5، tm بین 9/131 تا 2/144 و te بین 7/158 تا 5/163 روز پس از کاشت متغیر بود. معیار AICc برای داده های تولید ماده خشک نشان داد که مدل بتا نسبت به مدل های گمپرتز و لجستیک در ارزیابی روند تولید ماده خشک بهتر بود. طبق این مدل Wmax در تراکم های مختلف بین 1/725 تا 3/1484 گرم در مترمربع، tm بین 3/138 تا 4/146 و te بین 6/162 تا 0/179 روز پس از کاشت متغیر بود. نتایج نشان داد عملکرد دانه از 231 تا 2744 گرم در مترمربع متغیر بود و با افزایش تراکم در هر تاریخ کاشت عملکرد دانه روند افزایشی نشان داد. تغییرات عملکرد تحت تاثیر مستقیم حداکثر شاخص سطح برگ، حداکثر تجمع ماده خشک و سرعت رشد محصول قرار گرفت.
    کلیدواژگان: آنالیز رشد، ارزیابی، سرعت رشد محصول، مدل، معیار اطلاعاتی آکائیک
  • صادق موسوی فرد*، بیژن مهرگان، عبدالحسین رضایی نژاد صفحات 299-314
    این مطالعه با هدف بررسی تاثیر سیلیسیم در کاهش اثرات خشکی، روی ژنوتیپ‏های «برگ موجی» و «برگ صاف» گیاه آلترنانترا (Alternanthera repens L.) انجام گرفت. آزمایش گلدانی به‏صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در شش تکرار انجام شد. بعد از استقرار گیاهان، تیمار سیلیسیم در سه سطح صفر، 1 و 2 میلی مولار، یک هفته قبل از شروع تنش خشکی اعمال گردید و سپس تنش خشکی در سه سطح 90، 75 و 55 درصد ظرفیت زراعی اعمال شد. تیمار سیلیسیم به‏صورت هفته ای انجام گرفت. پس از گذشت 12 هفته از اعمال تیمارها نمونه برداری صورت گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد افزایش خشکی به‏طور معنی داری بر تمامی صفات مورفولوژیکی (ارتفاع گیاه، قطر ساقه و قطر ریشه)، رویشی و فیزیولوژیکی (نشت الکترولیت، محتوای نسبی آب برگ، وزن تر و خشک اندام هوایی و ریشه) و بیوشیمیایی (کلروفیل a، b و کل، پرولین و آنتوسیانین) تاثیر داشت. در حالی‏که کاربرد سیلیسیم اثرات تنش را تعدیل کرد، به‏طوری که در همه سطوح خشکی تیمار سیلیسیم به‏ویژه با غلظت دو میلی مولار باعث افزایش رشد، وزن خشک گیاه و شاخص مقاومت به تنش شد. در این مطالعه نشت یونی که شاخصی از یکپارچگی غشاء سلولی است با کاربرد سیلیسیم در سطوح بالای تنش خشکی کاهش یافت. نتایج مطالعه حاضر نشان داد دو ژنوتیپ مورد مطالعه آلترنانترا تحمل متفاوتی به تنش خشکی دارند. در این مطالعه ژنوتیپ «برگ موجی» نسبت به «برگ صاف» متحمل‏تر بود. بنابراین، می‏توان در مناطقی که آب کمتری در دسترس است، در فضاهای سبز مورد کشت قرار گیرد.
    کلیدواژگان: آنتوسیانین، ژنوتیپ برگ موجی، نشت الکترولیت، سیلیکات پتاسیم، پرولین
|
  • Majid Esmaeilizadeh *, Azam Lotfi, Seyyed Hossein Mirdehghan, Mohammad Hossein Shamshiri Pages 1-15
    In order to investigate the effects of diurnal irrigation on pigments and biochemical components of four grapevine cultivars (Yaghooti-e-Ghermez, Askari, Sahebi and Keshmeshi-e-Sefid) an experiment with 5 irrigation treatments (3, 6, 9, 12 and 15 days interval) in 4 replications was done in greenhouse in 2012. The results of this experiment showed that diurnal irrigation affected on physiological and biochemical factors of grapevine cultivars. The amount of chlorophyll a, b and total chlorophyll in four cultivars were reduced with increasing diurnal irrigation, and maximum reduction was observed in 15 days interval irrigation in four cultivars. The maximum and the minimum of chlorophyll a, b, total chlorophyll and carotenoids content were observed in ‘Sahebi’ at 6 days interval irrigation and ‘Askari’ at 15 days respectively. Total soluble sugars, Phenolic compounds and proline contents of leaves in all cultivars increased and leaf relative water content decreased with increasing diurnal irrigation. The maximum leaf relative water content and proline was observed in Sahebi cultivar and the minimum was in Yaghooti-e-Ghermez and Askari cultivars. Based on the results of this study it seems that Sahebi cultivar had more tolerant to increasing diurnal irrigation in compare to Yaghooti-e-Ghermez, Askari and Keshmeshi-e-Sefid cultivars.
    Keywords: chlorophyll, Drought stress, proline, Sahebi, soluble sugar
  • Asad Rokhzadi *, Donia Tari Pages 17-30
    This experiment was conducted to study the effects of sowing date and hydro-priming on yield of two cotton cultivars using a factorial layout with randomized complete block design in three replications at the research farm of Islamic Azad University, Sanandaj Branch in 2013 growing season. The first factor was sowing date with three levels of 29 April, 13 May and 27 May. The second factor was hydro-priming in two levels of control (without priming) and hydro-priming application and the third factor was cultivar with two levels of Paak and Varamin cultivars. Results showed that seed hydro-priming at the first sowing date (29 April) significantly increased seed cotton yield compared with control (without priming), however hydro-priming had no effects on seed cotton at the second and the third sowing dates. Varamin cultivar responded well to early planting and its yield at the first sowing date was significantly higher than that of Paak cultivar, whereas there was no difference between two cultivars regarding seed cotton yield at the other sowing dates. Delay in sowing and non-priming treatment resulted in a significant decrease in oil content of Paak cultivar but had no significant effect on oil content of Varamin cultivar.
    Keywords: Boll, Cottonseed, Hydro-priming, Lint, Yield components
  • Shahrohk Jahan Bin *, Taherh Ardeshiry Pages 31-43
    To evaluate the effect of foliar application of nano iron and zinc chelated fertilizer on yield and agronomic characteristics of canola (Brassica napus L.) cv Hyola 308 hybrid under drought stress an experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications in Ramhormoz, Khuzestan province in 2012 growing season. Main plots consisted of three levels of irrigation: irrigation in the whole the growing season (control), irrigation cut at the green bud stage and irrigation cut at the seed formation stage and foliar application treatment at the beginning of stem elongation and flowering as subplots consisted of four levels: sprayed with water(control), foliar application with Nano-zinc, foliar application with nano-iron, foliar application composition with nano-zinc and nano-iron (each of them was a concentration of two per thousand). The results showed that cut irrigation in reproductive growth stage decreased the grain yield (18 percent), biological yield (6 percent) and harvest index (14 percent). Plant height and the weight of one thousand seeds were influenced by the interaction of irrigation and spray. Most of the seed oil content (45.2 percent), the weight of one thousand seeds (4.13 g) and plant height (106.5 cm) were related to the irrigation treatment in whole growth stages and foliar application of nano iron and zinc chelate combination. Spraying plants with nano chelate iron and zinc improved plant tolerance and increased yield in drought stress condition in relation to spray by water (control).
    Keywords: biological yield, irrigation cut, Hyola 308, plant hight, seed oil
  • Barat Ali Fakheri *, Seyedeh Emat Hashemi Fadaki Pages 45-66
    The replacement of chemical inputs with ecological compatible inputs (organic amendments) seems necessary as a step towards transition from common to sustainable agriculture. In this regard, an experiment was conducted at the experimental farm, University of Zabol, in split plot based on randomized complete block design with three replications, during 2015. Four drought stress levels of 30, 50, 70 and 90 percent of available water were considered as main plots and four levels of nano and nano bio-fertilizers were considered as sub plots. Main effects of fertilizer, drought stress and their interaction were significant for all studied traits. Maximum of photosynthetic pigments, fresh and dry weight of sepals were obtained under treatment of 70% of available water irrigation and foliar application of nano-iron fertilizer. The highest amount of anthocyanin, proline and carbohydrate osmolytes belonged to 30% of available water irrigation and the highest relative water content of leaves belonged to 90% of available water irrigation and foliar application of nano-iron fertilizer. The results of cluster analysis and principal component analysis showed that the best studied treatment was 70% of available water irrigation including with foliar application of nano-iron fertilizer. Spraying nano-iron fertilizer mitigated the effects of drought stress and increased the quantity and quality of roselle sepals
    Keywords: Nano-iron, osmolyte, photosynthetic pigments, sepals wieght, Water deficit stress
  • Somayeh Karami, Seyed Ali Mohammad Modarres-Sanavy, Hashem Hadi * Pages 67-84
    In order to study the effect of different levels of irrigation, nitrogen and zeolite on chlorophyll content, forage yield and quality of amaranth, a split plot factorial experiment was conducted in randomized complete block design with three replicates at Research farm of Tarbiat Modarres University during 2013 and 2014 growing seasons. Main factor was three irrigation regimes, irrigation after depleting 40, 60 and 75 percent of soil available water and sub factor was the combination of the two factors: nitrogen levels 0, 80, 160 and 240 kg.h-1 and zeolite levels 0 and 10 ton.h-1. Results showed that increasing irrigation intervals, especially irrigation after depleting 75% of available water, decreased chlorophyll (37%), forage yield (40%), digestible dry matter (18%), crude protein (17%) and ash (16%) but increased neutral detergent fiber (16%) and acid detergent fiber (7%) compared to control irrigation treatments. Zeolite application under water deficit stress conditions resulted in increased chlorophyll, forage yield, digestible dry matter, crude protein and ash, and reduced NDF and ADF. Under soil water deficit conditions, also in application of zeolite, nitrogen consumption of more than 80 kg.h-1 had no significant effect on forage dry yield and quality. Therefore, in the case of zeolite application, 80 kg.h-1 nitrogen application is sufficient to obtain suitable forage yield and quality of the amaranth.
    Keywords: Ash, Crude protein, Digestible dry matter, Water deficit stress, Photosynthesis
  • Ebrahim Abedi Ghashghaey * Pages 85-100
    Information about temperature requirements in fruit trees has an important effect on productivity and determine suitable areas for their growing. The research was carried out via single node cuttings test in a randomized complete block design with three replications in Citrus and Subtropical Research Center in 2015-16. This study was conducted to determine the chilling requirements of Hayward and Tomuri cultivars and male and female golden genotypes using three chilling models (Chilling hours, Utah, Dynamic) and their heat requirements via Growth degree hours (GHD) method. Results showed that the chilling requirements of female and male golden genotype buds were 480 and 585 chilling hours respectively, and for Hayward and Tomuri cultivars were 692 chilling hours. The amount of buds heat requirements in the cultivar and genotype ranged from 2233 GHD in female golden genotype to 4066 GHD in Hayward cultivar. Hayward cultivar required 966 hours of chilling requirement for maximum flowering, meanwhile Tomuri, male and female golden genotype had a similar chilling for both vegetative bud break and flowering including 692, 585 and 480 hours respectively. With continued sampling, heat requirements reduced and significant negative correlation was found between chilling and heat requirements for bud break. From low chilling requirements of male and female golden genotypes, we can deduce that climatic conditions may be not limiting factor in the leading of them in growing area. It is thought that Utah and dynamic models may be more suitable than hour model to evaluate of chilling requirements.
    Keywords: Chilling models, Chilling requirement index, Correlation, Female golden, Hayward
  • Hamid Hadizade *, Hosein Sadeghi, Mona Karbalaie Pages 101-112
    The limequat is a citrofortunella hybrid that is hybrid between the key lime and the kumquat. It has considerable amount of vitamin C acids which tastes similar to limes.Regarding these traits and it's relatively resistance to low temperatures. It can be a new commetrial citrus in thenorth of. Sour lemin trees in Mazandaran Weather condition severely damaged by frost.Rootstocks had main affect on scion, such as vegetative vigority, tolerance to biotic and abiotic stresses, yields and fruit quality.The objective of this experiment was to evaluate of citrage, citromelo and sour orange rootstocks on the vegetative growth, tree size and mineral absorption ability of limquate. The experiment was conducted in a compeletly randomized design with seven replications. The results showed that the rootstock had significant effect on all parameters except the leaves numbers. The highest amount of chlorophyll (4/84 mg /100 gr) and plant stem diameter (7/07 mm) were observed on the citrange rootstocks plant. Limequats plants on sour orange (91 cm) and citrange (90 cm) rootstocks had vertical growth with better height but lime quat scion produced the most side branches on the citromello rootstock (5.8). The highest and the lowest percentage of water relative content were observed on sour orange rootstock (62/84 %) and citrange rootstock (54/60 %). In terms of nutrient absorption (nitrogen, phosphorus, potassium, calcium, iron, magnesium and manganese) significant effects was observerd between root stocks; the ability of citromello rootstock to absorb magnesium and manganese was less than other rootstock.
    Keywords: Citrus rootstocks, Limequate, Minerals absorption, Mexican lime, vegetative growth
  • Mohammad Hosein Lebaschi, Ebrahim Sharifi Ashoorabadi, Maryam Makizadeh Tafti, Samaneh Asadi-Sanam * Pages 113-127
    To find the most suitable location and planting density of Thymus vulgaris at dry farming condition, an experiment was conducted in a randomized complete block design in split plot arrangement with three replications in seven provinces of Iran. The experimental treatments consisted of plant density (4, 6 and 8 plant/m2), year (1 and 2 years after planting) and location (Tehran, North Khorasan, Isfahan, Kurdistan, Kermanshah, Gilan and East Azerbaijan). The traits comprised of plant height, canopy diameter, dry matter of aerial parts, yield and content of essential oil in full flowering stage. The results revealed that interactions of density, location and year were significant on all studied traits. The highest dry matter (1734 kg/h) and essential oil yield (16.84 kg/h) of aerial parts was obtained in 8 plant/m2 density in Gilan. The maximum and minimum of essential oil content was observed in samples from Isfahan (1.96 percent) and East Azerbaijan (0.50 percent), respectively. Based on our findings, it seems that cultivation of Th. vulgaris in higher density could cause higher production of dry matter and essential oil yields under dry farming conditions in Iran
    Keywords: Dry farming, Dry matter yield, density, essential oil yield, Thymus vulgaris L
  • Hamid Ahmadi Alipour *, Afshin Soltani, Hossein Kazemi, Alireza Nehbandani Pages 129-144
    Wheat (Triticum Aestivum) as one of the most important agronomic crops has a special status in our country. Reducing the yield gap is one of the ways for raising the production. In this direction, the production rate and the wheat yield gap in Golestan province were analyzed by using the simulation model SSM – Wheat and GIS software. For this purpose, the managerial information of wheat farming and cultivation were collected based at the provincial level and with regards to the information of 25 weather station and the region soil information, the potential yield was simulated in the irrigated and rainfed conditions at the provincial level and then the potential yield zoning was performed in the GIS and then with regards to the farmer's production rate and real yield at the provincial level, the yield gap and the production one were also calculated in the irrigated and rainfed conditions. Results indicated that the yield average of irrigated and rainfed potential with regards to the figures and current agricultural methods are respectively 8/140 and 4/930 kilograms per hectare. Also, the potential production in the irrigated and rainfed conditions were concluded as and equal to 1/357 and 1/112 million tons (Total: 2/469 million tons). Results showed that in case of studying and removing the factors which may cause the yield gap in the said province, the wheat production can be increased from the current 926 thousand tons to 1/975 million tons.
    Keywords: Food security, Geographic Information System (GIS), Limited water yield, Potential yield, Real yield
  • Saeideh Maleki Farahani *, Alireza Rezazadeh Pages 145-159
    In order to The effect controlled ageing on parameters germination, membrane peroxidation and antioxidant activity the stressed seeds of Balangu (Lallemantia sp), a four- factor factorial study in a completely randomized design with three replications was conducted in laborartory seed science and technology shahed university in 2015. Dragons’ head (Lallemantia iberica) and Lady’s mantle (Lallemantia royleana ), were imposed three drought stress level (control, mild and severe) during seed development and the produced seeds were aged at different seed moisture content( 5, 15 and 25%) for 24 and 48 hours duration). Analysis of variance showed that the interaction effect of species, moisture stress during seed development, duration of aging and seed moisture content on germination percentage, germination rate, mean germination time, membrane peroxidation and catalase activity was significant. It was observed increasing germination percentage and rate germination, mean germination time and catalase activity in the Lady’s mantle stressed seeds and reduced membrane peroxidation and increasing membrane peroxidation and reduced germination percentage and rate germination, mean germination and catalase activity in the Dragons’ head stressed seeds. Were impressed Dragons’ head stressed seed from maternal by more aging were affected by negative effect of aging more than stressed seeds of Lady’s mantle from maternal.
    Keywords: Balangu, Drought stress, Seed germination, Manternal Plant, Membrane Peroxidation
  • Mehrdad Yarnia, Hamid Madani, Hossein Heidari Sharif Abad, Babak Peykarestan * Pages 161-172
    This experiment was carried out on effect of deficit irrigiation and zinc foliar application on Chase and Challenger sweet corn hybrids in arak azad university Agriculture Research Station in split plot factorial experiment based on randomized complete block design with three replications during 2014 and 2015. Different levels of water irrigation included full irrigation (control), every furrow irrigation and alternative furrow irrigiation were measured assigned to main plot and foliar treatment included Non-use spray (water sprayed (control), application of drop zinc sulfate(2/1000 lit.ha-1) and fast zinc sulfate (2/1000 lit.ha-1)and two sweet and super sweet corn hybrids by factoriel in sub plot. Results showed that irrigation patterns, application of the zinc and hybrids and their interaction was significant in 1 percent at grain yield, grain protein, grain oil content, grain moisture content and proline content in leaves. level of one percent. The highest leaf proline content were observed in every furrow irrigation by 30.21 mg/g which has 39.86 percent significant differences by full irrigiation by 21.60 mg/g . The highest grain seed content were observed in zinc fast foliar application by 28.50 mg/g ,While in none zinc spray(control) This amount was reduced to 18.09 mg/g by 57.54 percent reducing. According to research, in deficit water aconditions, alternative irrigation and fast zinc spray on Challenger hybrid is recommendable.
    Keywords: Deficit Irrigation, proline, Sweet Corn, Variety, Zinc
  • Borzo Kazerani, Saied Navabpour *, Hossein Sabouri, Seyedeh Sanaz Ramezanpour, Khalil Zaynali Nezhad, Ali Eskandari Pages 173-189
    To determine the best selection indices for facilitating the selection procedure in a reproductive stage of 96 mutant lines (M2) of rice under different moisture conditions, an experiment was carried out in two environments at the research farm of Gonbad Kavous University in 2016 base on randomized complete block design with three replications. Evaluating the reduction percentage in the average values of traits showed that the most damages as affected by drought stress was due to decreases in numbers of filled grains, numbers of tillers, and 1000-grain weight. Results of stepwise regression analysis indicated that, 1000-grain weight, plant height, numbers of filled grains, numbers of days to flowering, flag leaf rolling, numbers of tillers, and panicle length traits were respectively entered into the final multivariate regression model as important traits affecting grain yield under a flooded condition, and 1000-grain weight, numbers of days to flowering, plant height, fertility percentage, panicle length, flag leaf frying, and numbers of tillers were respectively entered under drought stress. Evaluation of direct and indirect effects of studied traits on the grain yield using a path analysis showed that, 1000-grain weight, due to a positive and high direct effect, and numbers of filled grains, due to an indirect effect via 1000-grain weight, can be considered as the most important traits for increasing the grain yield under flooded condition. However, 1000-grain weight and fertility percentage can be introduced as appropriate selection criteria for the grain yield under a drought condition.
    Keywords: Drought stress, gamma ray, path analysis, regression, rice
  • Nabi Khalili Moghadam * Pages 191-204
    Meta-analysis is compressive science and statistical analysis of a large content statistical results of different studies in order to organization of findings. In this study, it was studied the effects of some agricultural operations on grain yield, biological yield and harvest index of wheat. The treatments included: soil tillage, nitrogen fertilizer, salt stress, hydro-priming, osmo-priming, hormo-priming, and physical priming which tested with Hedges method. Therefore, the studies that have control treatment and other treatments, after weighting of value of traits, effect size, and reaction relation and confidence range estimated. Meta-analysis results showed that nitrogen fertilizer caused 46, 32, and 27 percent increase in grain yield, biological yield, and harvest index respectively but traditional tillage and salt stress decreased grain yield, biologic yield, and harvest index. Tillage resulted 2, 5, and 11 percent reduction in grain yield, biologic yield, and harvest index respectively and also salt stress led to 8% and 7% decrease in biologic yield and harvest index, and a 35% reduction in grain yield. Outcomes also showed that hydro-priming, osmo-priming, hormo-priming have positive effects on grain yield, biologic yield, and harvest index, so that hydro priming increased biologic operation (23%), grain yield (16%) and harvest index (19%). Furthermore, osmo-priming effect has been a 30% increasing in biologic yield and it was to 50% and 59% in biologic operation and seed operation while this effect has caused the small amount of 1% increase in harvest index.
    Keywords: Iran, meta-analysis, research, Wheat, Yield
  • Hosein Nazari Nasi, Reza Amirnia * Pages 205-217
    In order to study the effects of biofertilizers on the photosynthetic pigments, relative water content (RWC) and grain yield in medicinal pumpkin plants under drought stress condition, experiments were perfumed across two years at research field station of Zanjan University. This experiment was conducted as a split plot based on randomized complete blocks design with three replications. The experiment treatments consisted of drought stress as a main plot in four levels (i.e., control, mild stress, moderate stress and severe stress and biofertilizers as a sub-plot (i.e., no inoculation (control), nitroxin, mycorrhizha and thiobacillus). Results of combined analysis of variance showed a significant association between irrigation regimes and biofertilizers in terms of chlorophyll a, b and grain yield. Under severe stress condition, nitroxin induced 15.78% and 40% growth in terms of chl a and chl b contents and mycorrizha treatment induced 21% and 47% growth in terms of chl a and chl b contents in comparison with the control, respectively. Only mycorrizha treatment had a positive effect on the RWC and carotenoid content (increased 19% and 5.58% in comparison with no inoculation). Regarding positive effects of nitroxin treatment on increasing of grain yield (under moderate and severe stress condition, caused to 13% and 12.6 % increases in grain yield in comparison with the control, respectively), low cost and easy application, use of mentioned treatment can be recommended.
    Keywords: Irrigation regimes, mycorrhiza fungi, PGPB, photosynthetic pigments, relative water content
  • Aydin Khodaei-Joghan, Majid Agha-Alikhani, Majid Gholamhoseini, Reza Ataei, Ali Sorooshzadeh, Amir Ghalavand * Pages 219-234
    The current study was conducted to investigate the effects of different soil fertility treatments on qualitative and quantitative yield of sunflower (Helianthus annus L.) under different irrigation regimes. The experiment was conducted in Tarbiat Modares University research field at 2012 and 2013 growing season. Treatments were arranged as split plots based on a randomized complete block design with three replicates. Irrigation regimes were randomly assigned to the main plots and the subplots were eight different fertilizer types. The results indicated that the maximum seed yield was obtained in normal irrigation treatment (irrigation after consuming 30% of available soil moisture). Under water deficit stress conditions (irrigation after consuming 50 and 70% of available soil moisture), organic treatments amended with more zeolite (zeocompost, zeoponix and zeocompost zeoponix) improved seed yield. Under severe water deficit stress condition (I3), zeolite-amended organic treatments (zeocompost, zeoponix and zeocompost zeoponix) increased seed oil percentage by 8, 9 and 13 percent in the first year and by 13, 10 and 12 percent in the second year of the experiment in comparison with chemical treatment (F1). In addition, organic treatments improved oil quality through increasing linoleic and oleic acid percentage. Overall, the results suggest that combined application of processed organic fertilizers such as vermicompost, zeocompost and zeoponix not only increases sunflower seed yield and oil quality but also reduces chemical fertilizers need in sunflower production.
    Keywords: nitrogen, vermicompost, Water deficit stress, Zeocompost, Zeoponix
  • Khadijeh Shahsavarpour Lendeh, Hemmatollah Pirdashti, Esmaeil Bakhshandeh* Pages 235-247
    This study aimed to investigate the effect of a native plant growth promoting bacteria (Enterobacter sp.) on some vegetative characteristics and grain yield of rice (cv. ‘Tarom Hashemi’) in Babol city in 2016. These experiment was arranged in a split plot based on a randomized complete block design with three replications. Six levels of potassium sulfate fertilizer (PSF: zero, 25, 50, 75, 100 and 125 kg ha-1) were used as the main plot and four levels of inoculations (non-inoculation as control, seed inoculation in the seedbed condition, seedling root inoculation before transplanting time, combined both previously methods) served as the sub-plots. The results indicate that various methods of inoculation increased plant height (PH), tillers number per hill (TNH), total leaves number per hill (TNL), leaf area index (LAI) and grain yield (GY) of rice by 1.25-2.54, 11.7-16.5, 12.5-14.2, 7.16-17.9 and 14.6-19.8%, respectively, compared to the control condition. Rice plants treated with Enterobacter sp. also reached to the anthesis stage about one day sooner than the control. In this study, the studied traits significantly influenced by PSF and various methods of inoculation, although their interaction were not significant. Among inoculation methods, the combined method was better than others. In addition, values of all studied traits such as PH, TNH, TNL, LAI and GY (18.2% more than the control) increased as PSF increased from zero to 125 kg ha-1. Consequently, the application of Enterobactersp. and PSF through improved the vegetative characteristics, resulted in an increase in light absorption and improved GYof rice.
    Keywords: Paddy yield, Potassium sulfate, Root inoculation, Seed inoculation, Vegetative characteristics
  • Alireza Effati, Mehdi Hadadinejad* Pages 249-262
    The present experiment was performed to optimization of blackberry propagation via factorial in a CRD, by the first factor included cultivar (Everthornless, Thornless evergreen, thornly Marion and SariIzadyar) from blackberry collection, the second factor root cutting's diameter (2-3 and 3-5 mm) and the third factor involves the root cuttings length (6, 8, 10 and 12 cm), with seven replications in March 2016. After three months rooting performed under shade and humid condition then the rooting and its related traits measured. Results of rooting in all cultivars showed root cuttings with 2-3 mm diameter and 12cm length produced longest root in proximal end of Marion cultivar with 123.43 mm. In chimera (Thornless evergreen) and Everthornless cultivars the most rooting percent observed in the 12 cm length in all of diameters with average of 71.42 percent, which was significantly different from other cultivars. Thornless cultivars significantly, showed better survival percent (77.33), inside of shorter roots length (51.8cm) and shoot (46.07cm), in compare to thorny cultivars. The highest percent of survival (77.33%) observed in normal thornless, among thornless cultivars, and early thorny (64.58 percent) in thorny cultivars. Results showed significant effect of root cutting with 3-5mm diameter and 10-12cm length on increase of blackberry root cutting rooting. The genetic difference of cultivars and amount of reserved material in cuttings must be considered in propagation of blackberries by root cutting.
    Keywords: Chimera, Rooting percent, shoot, rooting quality, proximal end nod
  • Jafar Masoud Sinaki *, Majid Amini Dehaghi, Shahram Rezvan Bidokhti, Ali Damavandi Pages 263-281
    In order to evaluate the effects of chemical, biological and nano fertilizers on the yield and quality traits (oil and protein) of sesame seeds in irrigation withholding conditions an experiment was conducted as a split plot factorial based on completely randomized blocks design with three replications at Shahed University during 2015-2016 growing season. Irrigation withholding levels (full irrigation (control) and irrigation withholding at 75 and 85 BBCH (Codes of phonological stages that are equivalent to 50% of flowering and seed ripening respectively) were assigned as main plot and different nitrogen combinations (Nitroxin, urea, and a mix of 50% Nitroxin plus urea), various combinations of potassium (no use, nano-potassium foliar application (2 per thousand), irrigated use of potassium dioxide (2 L ha−1) and soil application of nano-potassium (2 kg ha−1) were allocated in the subplots. The highest number of per-plant capsules (19.26 numbers) was observed with irrigation up to 50% seed ripening and the use of urea together with potassium nano chelate foliar application. The greatest grain yield and protein content and yield were obtained in irrigation up to 50% seed ripening in the absence of potassium fertilizer and nitroxin usage (1340.5, 276.53 kg ha−1 and 5-20 percent, respectively). The oil yield was utmost in irrigation up to 50% flowering and foliar application of potassium nano chelate together with the mixed system of 50% urea fertilizer plus nitroxin with average values of 47.96% and 550.46 kg ha−1, respectively. The use of nitroxin as a nano-bio-fertilizer and foliar application of chelated nano
    Keywords: Irrigation withholding, Nano-chelate, Nitroxin, Oil, Protein, Urea
  • Najebullah Ebrahimi, Benjamin Torabi *, Afshin Soltani, Ebrahim Zenali Pages 283-298
    To analyze the growth, it is necessary to access to accurate and well-arranged data obtained from measuring leaf area and dry matter accumulation. The purpose of this study was to evaluate different nonlinear regression models to study the trend of changes in leaf area index and dry matter production and to estimate the parameters related to the growth analysis. The experiment was conducted on faba bean "cv. Barakat" with a split-plot design in a randomized complete block design with three planting dates and four densities in four replications. In this study, the beta and logistic models were fitted to the leaf surface data and the beta, Gompertz and logistic models to dry matter production. AICc benchmark showed that the beta model was fitted to the leaf surface data the better than the logistic model. LAImax in different densities varied between 2.3 to 5.3, tm between 131.9 and 144.2, and te between 158.7 and 163.5 day after planting. AICc benchmark showed that the beta model was fitted to the dry matter accumulation data the better than the Gompertz and logistic models. Wmax in different densities varied between 725.1 and 1484.3 gr/m2, tm between 138.3 and 146.4 and te between 162.60 and 179.0 days after planting. Grain yield varied from 231 to 2744 gr/m2, and with increasing density in each planting date, grain yield showed the increased trend. The results showed that yield changes were directly affected by maximum leaf area index, maximum dry matter accumulation and crop growth rate.
    Keywords: AICc, Crop growth rate, Evaluation, Growth analysis, Model
  • Bijan Mehregan, Sadegh Mosavi Fard * Pages 299-314
    The present study aimed to investigate the effect of silicon (Si) on alleviation of the drought-reverse effects in two Althernanthera genotypes “Entire leaf” and “Undulated leaf”. Pot experiment, consists of equal parts of soil, sand and manure, was carried out as factorial based on a completely randomized design with six replications. After plants establishment, 0, 1 and 2 mM of silicon were weekly sprayed on plants grown under drought stress conditions (90 percent field capacity (FC), 75 and 55 percent FC). Si treatment started one week before the beginning of drought stress. Samples were taken after 12 weeks of treatment. The analysis of variation showed that increasing drought stress significantly affected all morphological (plant height, stem diameter and root length), physiological (fresh and dry weight of stem and root, relative water content, electrolyte leakage) and biochemical (chlorophyll a, chlorophyll b, total chlorophyll, proline and anthocyanin) characteristics. Whereas, silicon application (especially with 2 mM concentration) alleviated the stress effects and improved growth parameters. Electrolyte leakage as an indicator of cell membrane integrity was decreased by application of silicon. Results of this study showed that different varieties have the variable resistance to stress. In this study, “Undulated leaf” genotype was more resistant compared to “Entire leaf “So It can be cultivated in gardens in areas where the water scarcity is prevalent.
    Keywords: Anthocyanin, undulated leaf genotype, Electrolyte leakage, potassium silicate, proline