فهرست مطالب

معماری و شهرسازی پایدار - سال دوم شماره 1 (بهار و تابستان 1393)
  • سال دوم شماره 1 (بهار و تابستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/06/30
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سعید عظمتی *، فرهنگ مظفر، سید باقر حسینی صفحات 1-12
    دانشگاه ها اماکن تدریس و یادگیری هستند که احساسی اجتماعی را در کل و اجزاء خود ایجاد می کنند. نقش دانشکده ها و فضاهای باز در این است، تا واحدهای کوچک و قانونمندی را برای محققان ایجاد نمایند که از فضاهای اجتماعی به صورت مشترک استفاده نمایند. این فضاها نه تنها عرصه گفتمانی بین تصویر علمی و شکل ساخته شده در سطحی گسترده، بلکه متعهد به ایجاد گفتمانی بین دانشجویان در فضاهای مختلف با یکدیگر است. علاوه بر آموزش رسمی، یکی از قابلیت های دانشگاه ها ایجاد تعاملات اجتماعی در این فضاهای باز است که امروزه تحقیقات متخصصین را در این زمینه به همراه دارد. با توجه به خلاء علمی و حرفه ای موجود در این راستا می توان از حرفه و دانش معماری منظر در طراحی فضاهایی چندعملکردی کمک گرفت.
    در رابطه با نارسایی ها و ظرفیت های فوق، در این تحقیق با مطالعه مقالات مرتبط با این موضوع، پارامترهای مختلف تاثیرگذار بر نقش توسعه پذیر بودن فضاهای باز بر میزان اجتماع پذیری برای تقویت نقش این فضاها در تعاملات اجتماعی شناسایی و مورد بررسی و تحلیل قرار خواهد گرفت. روش تحقیق در این پژوهش از نوع توصیفی- پیمایشی و همبستگی است. در این رابطه با طرح پرسش نامه و اجرای آن در میان بیش از 200 نفر از دانشجویان رشته معماری دانشگاه های ایران، نتایج استخراج، تجزیه و تحلیل شد. حجم نمونه از میان جامعه آماری به شیوه نمونه گیری تصادفی از چند دانشکده معماری دانشگاه های کشور انتخاب و اطلاعات تجزیه و تحلیل شد. با بررسی اطلاعات به دست آمده از میان فاکتورهای اصلی مطلوبیت فضاهای باز محیط های دانشگاهی مشخص شد. درصد تاثیر فضاهای توسعه پذیر و نحوه تاثیر آن از ابعاد مختلف بر میزان اجتماع پذیری در این گونه فضاها، قابل ملاحظه و بررسی بوده است.
    کلیدواژگان: فضاهای باز دانشگاهی، معماری منظر، توسعه پذیری، پایداری اجتماعی
  • علی شرقی *، سوهاردی بن مولان صفحات 13-26
    یقینا تفاوت ها و شباهت هایی بین بزرگ سالان وکودکان در میزان رضایتمندی آنان از فضاهای باز وجود دارد. این مقاله سعی دارد تا ضمن شناسایی ابعاد این تفاوت ها و شباهت ها، به بحث در مورد آنها بپردازد. ابعاد رضایتمندی مطرح شده در این مقاله عبارت از: عناصر زنده و سبز، فضاهای کودکان، فضاهای تعاملی و فضاهای تفریحی و ورزشی است. در این مطالعه از دو روش تحقیق پیمایشی با تکمیل 261 پرسش نامه توسط بزرگ سالان و نیز مصاحبه با 80 کودک از ساکنان دو مجتمع مسکونی بلند مرتبه در تهران استفاده شده است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که سطح رضایتمندی هر دو گروه مورد مطالعه در سه بعد از ابعاد چهارگانه مشابه است و فقط در مورد فضاهای تعاملی سطح رضایتمندی دو نسل به علت برآوردن نیازهای بزرگ سالان بیش از کودکان، متفاوت است. بنابراین، تحقیق حاضر به طراحان ساختمان و مدیران، در طراحی، اجرا و مدیریت مجتمع های مسکونی بلند مرتبه، پیشنهاد می دهد تا در فرایند طراحی، ایجاد، مدیریت فضاهای باز مجتمع های مسکونی تفاوت های نیازمندی های دو گروه و به ویژه کودکان را درنظر بگیرند تا سطح رضایتمندی هر دو به میزان مقبولی ارتقا یابد.
    کلیدواژگان: بزرگ سالان، کودکان، رضایتمندی، فضاهای باز، مجتمع های بلند مرتبه مسکونی
  • امیرحسین خلوصی *، مصطفی بهزادفر، مریم محمدی صفحات 27-42
    نما و نمای خیابانی به عنوان یکی از ملموس ترین سطوحی که ناظر در شهر با آنها برخورد می کند، واجد جایگاه و اهمیت ویژه ای در طراحی شهری است. بررسی تحولات دهه های اخیر در تکنیک ها و سبک های طراحی نما نشان می دهد، معماری تک بنا فارغ از زمینه ی خیابان می تواند منجر به ایجاد ناهماهنگی، نازیبایی، ادراک نامناسب و بافت زادیی در جداره ی نمای خیابانی شود. بدین ترتیب نمای خیابانی لازم است تا واجد ابعاد مهم طراحی شهری مشتمل بر ابعاد زیبایی شناختی، عملکردی، ادراکی و زیست محیطی باشد. این نوشتار به صورت خاص بر بعد زیبایی شناسی تاکید دارد. بنابراین هدف این پژوهش، شناسایی معیارهای تاثیرگذار بر طراحی نمای خیابانی زیبا، از دید استفاده کنندگان است. این پژوهش یک تحقیق تحلیلی و کاربردی بوده و مبتنی بر روش های کیفی و کمی است. نمونه موردی این پژوهش بررسی بخشی از نمای خیابانی محور بهار بوده که مهم ترین محور ساختاری شهر تهران است. بنابراین به منظور شناسایی معیارهای زیبایی شناسانه تاثیر گذار بر ادراک استفاده کنندگان، پس از تدوین چارچوب مفهومی پژوهش، بر مبنای تکنیک پرسش گری، پرسش نامه ای تنظیم شده و در فضا توزیع و تکمیل شده است. حجم نمونه به منظور دست یابی به ضریب اطمینان 95 درصدی، معادل 180 پرسش نامه بوده است. نتایج تحلیل داده ها نشان داد که معیارهایی عینی چون: خطوط نما، تناسب، تعادل و معیارهای ذهنی چون تاریخی گری، فرهنگی بودن، بامعنابودن و... بر ادراک زیبایی شناسانه تاثیر دارند.
    کلیدواژگان: نمای خیابانی، زیبایی شناسی ذهنی و عینی، معیار، محور بهار
  • محمد جواد مهدوی نژاد *، منیره بهرامی صفحات 43-56
    یادمان گرایی، یکی از گرایش های تاثیرگذار در معماری معاصر به شمار می رود. معماری یادمانی نوعی از معماری است که آن را اوج طراحی معماری دانسته اند. از سوی دیگر جریانات و گرایش های معماری معاصر جهان، بیش از هر زمان دیگر بر روی مباحث معماری پایدار و معماری انرژی کارا، تمرکز کرده اند. هدف اصلی این مقاله تحلیل نسبت دو مفهوم «یادمان گرایی» و «پایداری» در معماری معاصر ایران است. برای تحلیل این نسبت، پنجاه باب از مساجد معاصر ایران به طور تصادفی، به عنوان نمونه انتخاب شدند. مروری بر ادبیات تخصصی موضوع نشان دهنده آن است که در حوزه نظر، مفهوم یادمان گرایی، ناظر بر تمرکز بر حوزه طراحی معماری به عنوان یک امر خلاقانه و هنری است. از سوی دیگر مفهوم پایداری، ناظر بر تمرکز بر حوزه کارایی اثر معماری و در اصل یک موضوع عملکردی شناخته می شود. به عبارت دیگر تحلیل نسبت یادمان گرایی و پایداری در معماری معاصر ایران، نمودی از تعامل و تقابل خلاقیت هنری و کارایی به شمار می رود. بر اساس چارچوب نظری پژوهش، پنج مفهوم طراحانه برای تحلیل آثار مورد استفاده قرار گرفتند که عبارتند از: 1- ایده های ساختار دهنده طرح (مفهوم) 2- شکل و فرم در بنا 3- هویت 4- مصالح در بنا 5- فناوری ساخت 6- رابطه با بافت و محیط پیرامون 7- یادمانی بودن. دستاوردهای پژوهش نشان دهنده آن است که در شرایط کلی ارتباط عمیقی میان دو مفهوم پایداری و یادمانی بودن مشاهده می شود. همبستگی مفهوم یادمانی بودن با پایداری با روایی 48/0 شامل روایی همبستگی با پایداری زیست محیطی با 68/0، پایداری اجتماعی و فرهنگی 51/0 و پایداری اقتصادی با 24/0 نشان دهنده نوعی تعامل میان این دو مفهوم است. عدد همبستگی و روایی مربوط نشان می دهد که هرچند همبستگی کلی وجود دارد. در عمل متغیرهای متنوع و متعددی وجود دارند که آن ها بر نتیجه اثر می گذارند.
    کلیدواژگان: یادمانی بودن، معماری معاصر، مساجد معاصر ایران، معماری پایدار، کارایی
  • محمدمهدی غیایی *، علی حسین پور حجار صفحات 57-70
    با توجه به رشد و گسترش ساختمان های بلند مرتبه در ایران و مصرف زیاد انرژی آنها، باید راه کارهای کاهش مصرف انرژی در آنها مورد استفاده قرار گیرد. پوسته و اجزاء آن از مهمترین عناصر تاثیر گذار در انرژی مصرفی این ساختمان ها هستند. با توجه به این اهمیت، پژوهش حاضربه رابطه نسبت بازشو و انرژی مصرفی در ساختمان های بلند مرتبه در شرایط اقلیمی تهران پرداخته است. در این پژوهش، با بهره گیری از نرم افزار eQuest، مدل تحقیق از لحاظ مصرف انرژی سالانه، شبیه سازی شده است. در این فرآیند، نسبت بازشو در مدل پایه تحقیق، 100% درنظر گرفته شد و سپس، آزمون های تحقیق در نسبت های 80%، 60%، 40% و20% هم به صورت کلی و هم به صورت جهت به جهت انجام شد. نتایج آزمون های تحقیق نشان داد که نسبت بازشو و انرژی مصرفی سالانه مدل تحقیق، رابطه مستقیمی دارند. به طوری که کاهش نسبت بازشو تا 20% می تواند به میزان 17% مصرف انرژی سلانه در مدل پایه تحقیق را کاهش دهد. همچنین نتایج تحقیق نشان داد که میزان تاثیر گذاری نسبت بازشو در جهات مختلف ساختمان در مصرف انرژی با یکدیگر متفاوت است. از این لحاظ، به ترتیب جهات چهارگانه جنوب، شرق، غرب و شمال به ترتیب در اولویت هستند.
    کلیدواژگان: ساختمان بلند مرتبه، انرژی مصرفی، شبیه سازی مصرف انرژی، نسبت بازشو
  • رعنا شیخ بیگلو * صفحات 71-82
    مسکن یکی از نیازهای پایه و اساسی همه ی افراد و خانوارهاست که مطلوبیت آن نقش مستقیمی در کیفیت زندگی دارد. از این رو همه ی جوامع به نوعی با مشکل مسکن مواجه هستند. در حال حاضر، مشکل تامین مسکن، به ویژه برای اقشار کم درآمد، به عنوان یکی از چالش های اساسی کشورها محسوب می گردد. لذا، دولت ها با ویژگی های گوناگون اقتصادی، اجتماعی و سیاسی برای حل کردن مسائل مربوط به مسکن اقدام نموده اند و در این راستا، از سیاست های متنوعی بهره گرفته اند. در ایران نیز عوامل بسیاری موجب پیدایش و تشدید مشکل تامین مسکن گردیده اند که به فراخور آنها سیاست هایی اتخاذ شده است. ولیکن، در دوره های زمانی مختلف، شرایط خاصی بر جامعه حاکم بوده است که به طور مستقیم و غیر مستقیم روش های مواجهه با مشکلات و اجرای قوانین و سیاست های مسکن را تحت تاثیر قرار داده اند. هدف از پژوهش حاضر تشریح اهمیت سیاست گذاری در بخش مسکن و همچنین، ارزیابی وضعیت شاخص های مسکن در شهرستان های کشور است. بدین منظور تعداد 13 شاخص در چهار گروه شامل «شاخص برخورداری»، «تاسیسات زیربنایی»، «فضاهای داخلی مسکن» و «شاخص پایداری» سازمان دهی شد و شهرستان های کشور مورد ارزیابی قرار گرفتند. تحلیل داده ها با استفاده از روش AHP گروهی و TOPSIS صورت پذیرفت. نتایج مطالعه حاکی از آن است که نظام مرکز- پیرامون در برخورداری شهرستان های کشور از شاخص های مسکن وجود دارد.
    کلیدواژگان: مسکن، سیاست گذاری، شاخص های مسکن، ایران
|
  • Saeed Azemati *, Farhang Mozaffar, Seyed Bagher Hosseini Pages 1-12
    The role of universities are teaching and learning where creating sociality emotional in parts or whole of them. Faculty and open spaces are small units that have creating social spaces for researchers. This spaces not only scientific discourse between picture and built form in extensive surface, but committed to creating discourse between students in different spaces with each other. In addition to the formal education, one of the capabilities universities social interactions in the open spaces that is today research experts in this field along with. With regard to scientific and professional existing in this direction can be helping profession and knowledge architecture viewpoint in the design spaces a few functional.
    Concerning the above insufficiencies, in the current study, after studying related articles, different parameters which may effect on the multi-functional role of spaces to make the open spaces of universities acceptable for social interactions, are identified, studied and analyzed. Considering the research method, this is a descriptive-survey study. Results are obtained according to the landscape architecture features and through using a questionnaire which is answered by more than 200 architecture current or graduated students in Iran and these results are afterwards analyzed. After analyzing the obtained data in Statistical Package for Social Science program (SPSS) from several main factors which, according to the literature, make the open spaces of universities acceptable, the effectiveness percentage of the multi-functional spaces and the way they are effective on the acceptability of the open spaces of university campuses from the students’ points of view, as the primary users of these spaces, are determined.
    Keywords: Open Spaces of the University, Landscape Architecture, Extensible Space, Sociability
  • Ali Sharghi *, Suhardi Bin Maulan Pages 13-26
    The role of universities are teaching and learning where creating sociality emotional in parts or whole of them. Faculty and open spaces are small units that have creating social spaces for researchers. This spaces not only scientific discourse between picture and built form in extensive surface, but committed to creating discourse between students in different spaces with each other. In addition to the formal education, one of the capabilities universities social interactions in the open spaces that is today research experts in this field along with. With regard to scientific and professional existing in this direction can be helping profession and knowledge architecture viewpoint in the design spaces a few functional.
    Concerning the above insufficiencies, in the current study, after studying related articles, different parameters which may effect on the multi-functional role of spaces to make the open spaces of universities acceptable for social interactions, are identified, studied and analyzed. Considering the research method, this is a descriptive-survey study. Results are obtained according to the landscape architecture features and through using a questionnaire which is answered by more than 200 architecture current or graduated students in Iran and these results are afterwards analyzed. After analyzing the obtained data in Statistical Package for Social Science program (SPSS) from several main factors which, according to the literature, make the open spaces of universities acceptable, the effectiveness percentage of the multi-functional spaces and the way they are effective on the acceptability of the open spaces of university campuses from the students’ points of view, as the primary users of these spaces, are determined.
    Keywords: Open Spaces of the University, Landscape Architecture, Extensible Space, Sociability
  • Amirhossein Kholoosi *, Mostafa Behzadfar, Maryam Mohammadi Pages 27-42
    This article investigate and emphasis of objective and subjective aesthetics of urban façade. Hence, the purpose of this article is defining the influential criteria on designing the beautiful urban façade from the view point of users. This research is a practical and analytical one which uses the qualitative and a quantitative approach.
    Therefore, in this research, after exploring the literature review containing the concepts of façade, street façade, aesthetics, the influential criteria of creating a beautiful façade is defined. In the next stage for examining the criteria, a case study is selected –Bahar Street. This street is located in the region 7 of Tehran municipality, and the facades of the streets are historical and it has historical and cultural identity. Then for quantitative investigation, beside the qualitative one, 180 questionnaire are distributed are completed in the selected street and after that all the data collected are analyzed in SPSS software in order to defining the final model. For analyzing the data collected, using a correlation examination is used. Finally through the final model and the criteria and sub factors which are defined. The result shows that the objective criteria such as the vertical and horizontal lines of facade, the sky lines, form of the building, the length of the building and etc, besides the subjunctive research such as historical meaning, legibility, contextual design, harmony and unity, nobility,influence the aesthetical perceptions of an urban façade.
    Keywords: Street Facade, Subjunctive, Objective Dimensions of Aesthetics, Criteria, Bahar Street
  • Mohammad Javad Mahdavinejad *, Monireh Bahrami Pages 43-56
    Monumental architecture is a kind of architecture which concentrated on architectural design process more than other kinds of contemporary architectural trends. Thus monumental architecture may be seen as the most artistic and creative kind of architectural design process in which monumentality enjoys high position in architectural design priorities. In other hand, social sustainability as well as sustainability especially energy efficient architecture stands as one of the most functionalistic architecture. Therefore sustainable architecture may be seen as the most functionalistic architecture in comparison with monumental architecture. Theoretical framework highlights sustainable architecture may be analyzed in three branches such as: 1- economic sustainability: materials and technology; 2- socio-cultural sustainability: identity, concept, and form and shape; and 3- environmental sustainability: context. Fifty outstanding contemporary mosques selected randomly from among contemporary mosques of Iran which were built after Islamic revolution of Iran. The results of the paper show that there is a meaningful correlation between monumentalism and sustainability in contemporary Iranian architecture. Monumentality correlated with environmental sustainability more than other factors which emphasize on the role of architectural context in reification and materializing more sustainable architecture. Surprisingly the level of monumentality correlates with level of sustainability. Qualitative analysis based on quantitative findings emphases on role of contemporary mosque in this kind of result which show interaction of monumentality and sustainability in contemporary Iranian architecture.
    Keywords: Monumentalism, Contemporary Architecture of Iran, Contemporary Mosques, Sustainable Architecture
  • Mohammad Mahdi Ghiai *, Ali Hossein Pour Hajjar Pages 57-70
    : With respect to expansion and development of high rise buildings in Iran and their high energy consumption, it is vital to apply certain solutions in order to reduce the energy consumption. Shells and its components are the most essentials factors which impact in energy consumption. Regarding the importance of present research, the relation of openings and energy consumption in high rise building and Tehran’s climatic conditions is discussed. In this research, the basic model of research in regard to annual energy consumption has been stimulated by eQuest. In this process, the opening ratio in basic model is considered 10% and then other tests with 80%, 60%, 40%, 20% as a whole and direction to direction have been carried out. The result displays that the opening ratio and annual energy consumption of research model have a direct relationship in such a way that the reduction of opening ration up to 20% can almost reduce the annual energy consumption to 17%. Also, the effectiveness of opening ration differs in different buildings directions. The priority is given to south, east, west and north.
    Keywords: High Rise Building, energy consumption, Stimulation Energy Consumption, Opening Ratio
  • Rana Shaykh-Baygloo * Pages 71-82
    With respect to expansion and development of high rise buildings in Iran and their high energy consumption, it is vital to apply certain solutions in order to reduce the energy consumption. Shells and its components are the most essentials factors which impact in energy consumption. Regarding the importance of present research, the relation of openings and energy consumption in high rise building and Tehran’s climatic conditions is discussed. In this research, the basic model of research in regard to annual energy consumption has been stimulated by eQuest. In this process, the opening ratio in basic model is considered 10% and then other tests with 80%, 60%, 40%, 20% as a whole and direction to direction have been carried out. The result displays that the opening ratio and annual energy consumption of research model have a direct relationship in such a way that the reduction of opening ration up to 20% can almost reduce the annual energy consumption to 17%. Also, the effectiveness of opening ration differs in different buildings directions. The priority is given to south, east, west and north.
    Keywords: High Rise Building, energy consumption, Stimulation Energy Consumption, Opening Ratio