فهرست مطالب

The Iranian Journal of Botany - Volume:24 Issue:1, 2018
  • Volume:24 Issue:1, 2018
  • تاریخ انتشار: 1397/04/31
  • تعداد عناوین: 8
|
  • مرضیه بیگم فقیر *، مهسا رزاز، فریده عطار، زیور صالحی، مهناز وفادار صفحات 1-16
    در این مطالعه ده گونه و دو زیرگونه از سرده Hypericumدر ایران، متعلق به چهار بخشه توسط میکروسکپ نوری و الکترونی مورد بررسی قرار گرفت. دانه های گرده به صورن موناد، جور قطب تا تقریبا جور قطب و ناجور قطب، دارای اشکال استوانه ایی، تقریبا استوانه ایی، کروی و کروی- استوانه ای، اندازه کوچک تا متوسط می باشند. طرح کلی دانه های گرده از نمای قطبی گرد، سه گوش، چهار گوش، تخم مرغی و از نمای استوایی بیضوی، چهارگوش، مخروطی، گرد و تخم مرغی؛ منظم، منظم-نامنظم و نامنظم؛ دارای دریچه های 3 الی 4 شیاری-منفذی پیوسته و 3، 4 و 6 شیاری-منفذی ناپیوسته می باشند. گونه های مورد مطالعه، براساس تزیینات اگزین، شکل و اندازه منفذ، ضخامت دیواره ها به دو گروه اصلی (زگیل دار و ریز مشبک) و دو زیر گروه (منافذ کوچک/دیواره ها ضخیم و منافذ بزرگ/دیواره ها نازک) تقسیم می شوند. منافذ دارای فواصل منظم، منظم–نامنظم و نامنظم می باشند. نتایج تحقیق حاضر اهمیت تاکسونومیک صفات ریخت شناسی گرده را در سردهآشکار ساخت. این صفات می توانند برای رده بندی تحت سرده ای، به ویژه در سطوح بخشه و گونه مورد استفاده قرار گیرند.
  • صدیقه رحیمی، احمدرضا محرابیان*، مسعود شیدایی، مژده محبی صدر صفحات 16-27
    این مطالعه با هدف ارزیابی صفات گرده شناسی مبتنی بر تصاویر فناوری میکروسکپ الکترونی نگاره و ارزیابی نقش آنها در تحلیل سیستماتیکی خانواده گل مغربی به انجام رسیده است. دانه های گرده تاکسون های مطالعه شده با تقارن شعاعی، چهار تایی چهار وجهی، جورقطبی، سه گوش تا سه گوش-کروی، سه منفذی با رشته های ویسکین، با تزئینات میله ای، دانه دانه تا مخطط می باشند. محور قطبی بین 30-80 میکرومتر، محور استوایی بین 40-90 میکرومتر می باشد. قطر بازوها بین 85/8 تا 83/18 میکرومتر و قطر منافذ 72/8 تا 69/21 میکرومتر بوده است. آنالیز تجزیه به مولفه های اصلی و آنالیز تحلیل خوشه ایتمایز بخشه ها را بر مبنای فلور ایرانیکا و ایران نمایان نمی سازد. به علاوه تفاوت معناداری در ابعاد، ساختار منافذ و ویژگی های بازوها برای تعیین محدوده گونه ها درخانواده گل مغربی وجود ندارد. به علاوه دانه های گرده برای تمایز تاکسون ها مورد مطالعه در سطح جنس چندان کارآمد نیستند. با این وجود حتی اگر تاکسون ها به تنهایی بر اساس صفات دانه گرده قابل تفکیک نباشند، این صفت در کنار سایر صفات (صفت کمکی) در تمایز تاکسون های می تواند موثر واقع شود.
  • مهشید شیبانی*، عاطفه پیرانی صفحات 28-45
    مطالعه مقایسه ای ریزریخت شناسی کرک 24 گونه از هشت بخشه از سرده Sileneبا استفاده از میکروسکوپ نوری و الکترونی انجام شد تا تنوع بین گونه ای کرک و کارایی آن در شناسایی گونه ها و طبقه بندی زیرسرده ای بررسی گردد. برای اطمینان از ثبات صفات کرک در گونه های مورد مطالعه، کرک های سطح ساقه ها، برگ ها و کاسه ها از نظر تراکم، اندازه و نوع کرک پوش بر روی هر گونه با استفاده از استریومیکروسکوپ بررسی شد. از کرک های سطح کاسه تمامی گونه ها با استفاده از میکروسکوپ الکترونی، عکسبرداری شد. برای بررسی ویژگی کرک های ساقه ها و برگ ها برش های عرضی از ساقه ها و برگ های گونه های مورد مطالعه تهیه شده و پس از رنگ آمیزی با استفاده از میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفتند. در مجموع دو تیپ اصلی از کرک ها شناسایی گردید: کرک های غده ای و کرک های غیر غده ای. کرک های غیر غده ای به دو نوع منشعب و غیرمنشعب قابل تقسیم هستند. نتایج حاصل از مطالعه حاضر نشان می دهد که حضور و عدم حضور کرک ها و نوع کرک ها، به خصوص در سطح کاسه، میتواند یک صفت تشخیصی مناسب در گروه مورد مطالعه بوده و در شناسایی برخی از گونه ها مفید باشد.
  • سیما خندانی، مصطفی اسدی *، ایرج مهرگان، طاهر نژادستاری، رمضانعلی خاورری نژاد صفحات 45-51
    ارتباط فیلوژنتیکی 11 گونه متعلق به Medicagoid Trigonella و 6 گونه متعلق به Trigonella غیر Medicagoid، یک گونه از هر کدام از جنس های Medicago و Melilotus با استفاده از توالی منطقه ITS با روش ماکزیمم پارسیمونی وبایسین قبلا انجام شد. در این مقاله بررسی های ریختی دانه توسط میکروسکوپ الکترونی اسکنینگ و استریومیکروسکوپ انجام گرفت. نتایج بدست آمده از ریخت شناسی دانه با نتایج حاصل از مطالعات ITS همخوانی دارد و گونه های Medicagoid Trigonella در یک دندروگرام با حمایت بالا قرار گرفته و منوفیلتیک هستند. همچنین نتایج مطالعات مورفولوژی دانه قرار گرفتن گونه های بخشه های Bucerates وLunatea متعلق به گروه Medicagoid Trigonella در دو زیر خوشه نزدیک به هم را تایید می کند. در هردو مطالعه انجام یافته گونه Medicago radiata به عنوان گروه خواهری گونه های مورد مطالعه در نظر گرفته شد. این نتایج هماهنگی نتایج مورفولوژیکی و مولکولی را در حل اختلافات تاگزونومیکی بیان می دارد.
  • دیلوار تولیبدژونوا خامراوا *، ناتالیا یورونا بشکو، آکیدا تیلاونا عبدولااو، واسیلا کویسینونا شاریپوا صفحات 52-65
    آسیای میانه یکی از مراکز بزرگ پیدایش وتنوع گونه های گیاهی خانواده چتریان است. سیستم بافت های ترشحی و سایر مشخصات آناتومیکی گیاهان این خانواده کمتر بررسی گردیده اند. مطالعات مقایسه ای آناتومیکی ساختمان های ترشحی دارای ارزش تئوری و عملی در رابطه با تاکزونومی، اکولوژی و داروسازی است. این مقاله نتایج بررسی ساختمان اندام های ترشحی پنج گونه گیاه دارویی انحصاری آسیای میانه از خانواده چتریان Sphaerosciadium denaense، Ferula foetida، F. varia، F. kyzylkumica، Dorema sabulosum)) را ارایه می نماید. این مطالعه نشان داد که نمونه های مختلفی از گیاهان خانواده چتریان که در رویشگاه های متفاوتی میرویند، دارای یک سیستم ترشحی هستند که ترپنوییدها را در مجاری واقع در فضاهای بین سلولی خود جای می دهند. گیاهان مناطق بیابانی (F. foetida، F. varia، F. kyzylkumica، D. sabulosum) در مقایسه با گیاه مناطق معتدل کوهستانی Sphaerosciadium denaense ، دارای مجاری ترشحی بزرگتری هستند. شاخص ترین صفات ساختمان ترشحی S. denaenseقطر کم حفره درون سلولی، سلول های پوششی کوچک و عدم حضور مجاری دراطراف گزیلم و دستجات مغزی در دمبرگ و ساقه است. مشخصات سیستم های ترشحی هر یک از گونه های بررسی شده شاخص همان گونه بوده است. ابعاد و توپوگرافی مجاری ترشحی صفت شاخص هر گونه بوده است.
  • شهلا حسینی * صفحات 65-71
    چهار گونه از دو زیر جنس پیازهای ایران، با استفاده از تکنیک اسکواش و رنگ آمیزی فولگن، مورد ارزیابی کروموزومی و کاریوتیپی قرار گرفتند. سطح پلوییدی گونه هایA. Longivaginatum ، A. hooshidaryae و A. remediorum (2n = 2x = 16) برای نخستین بار گزارش می شود. نتایج نشان داد که A. rotundum تتراپلویید (2n=4x= 32) است. دو تیپ کروموزومی (‘‘m’’, ‘‘sm’’) فرمول های کاریوتیپی مختلفی را تشکیل دادند. میانگین طول کروموزوم بین 8/7 -56/13 میکرومتر، متغیر بود. نتایج نشان می دهد که گونه A. longivaginatum دارای نامتقارن ترین کاریوتیپ است.
  • فاطمه سرگزی*، حسین ریاحی صفحات 72-84
    مطالعه حاضر به بررسی مورفومتری و تنوع ژنتیکی 24 جمعیت از Hypnea می پردازد. تجزیه و تحلیل های آماری نشان داد که صفاتی مانند روش پیشروی انشعابات در زیستگاه، اندازه و موقعیت تتراسپورانژها نقش مهمی در تنوع درون گونه ای داشته است. در هر دو تجزیه و تحلیل های مورفومتری و تنوع ژنتیکی، در گروه بندی جمعیت ها، گونه ها به خوبی از هم جدا شده اند اما جمعیت ها به خوبی از هم جدا نشده اند. تجزیه و تحلیل ها تنوع ژنتیکی و برخی درجات آمیختگی و تبادل ژنتیکی را بین جمعیت های مورد مطالعه نشان دادند.
  • راضیه تقوی زاد * صفحات 84-90
    یک جلبک قرمز آب شیرین به نام Compsopogon caeruleus برای اولین بار از کانال آب جاری در جنوب تهران جمع آوری شد. این گیاهان به طور اپی فیت روی جلبک سبز Cladophora sp. در کانال آب جاری سرد در دمای°C 10-8 و سرعت زیاد در عمق cm 50-30 زندگی می کردند. تال رشته ای ماکروسکوپی، خاکستری تا سبز مایل به خاکستری، در فصل رشد به فراوانی منشعب شده هستند. انشعابات با محور اصلی، زاویه حاده (حدود° 70-20) می سازند. تال، μm1000-180 قطر و cm10-2 طول دارد. در تال بالغ کورتکس 2-1 لایه سلول چندگوش یا بی نظم با انشعابچه های کوتاه خار مانند دارد. سلول های سطحی در ردیف های منظم یا نامنظم قرار دارند. کلروپلاست ها جانبی هستند. مونوسپورانژیا سطحی و نیمکروی تا بی نظم هستند.
|
  • Marzieh Beygom Faghir *, Mahsa Razaz, Farideh Attar, Zivar Salehi, Mahnaz Vafadar Pages 1-16
    In this research, pollen grains of ten species and two subspecies of the genus Hypericum in Iran belonging to four sections were studied using light and scanning electron microscopy. The pollen grains are monad, isopolar to subisopolar and heteropolar, prolate, subprolate, spheroidal and prolate- spheroidal in shape, small to medium in size. The outline of pollen grains varies from round to triangular, quadrangular and ovate from polar view and elliptical, tetrahedral, quadrangular, round and ovate from equatorial view; 3 and 4 syncolporate to 3, 4 and 6 zonocolporate. Based on exine sculpturing, pore shape, size and muri thickness, the examined species are divided in two main types including scrobiculate and micro reticulate and 2 subtypes including small pore / thick muri and large pore / thin muri. The pores are arranged from irregular to regular-irregular with regular intervals. The current result revealed taxonomically important palynological data of the genus Hypericum. These traits can be used for infrageneric classification, especially at sectional and species levels.
    Keywords: Hypericum, Hypericaceae, taxonomy, pollen morphology, Iran
  • Sedigheh Rahimi, Ahmadreza Mehrabian *, Massoud Sheidai, Mojdeh Mohebi Sadr Pages 16-27
    This study aims to assess the pollen characteristics of Iranian Onagraceae based on SEM techniques to evaluate the possibility of giving them a role in systematic analysis. Pollen grains of the studied taxa included radially symmetrical, tetrad tetra-hederal, isopolar, triangular to triangular-spheroidal, 3-zonoporate, with viscin threads, rugulate-granulate, granulate, verrucate and striate sculpturing. Polar axis ranged between 30 and 80 µm. Equatorial axis showed variation from 40 to 90 µm. Moreover, arm diameter ranged between 8.85 to 18.83 µm, pore diameter 8.72 to 21.69 µm. PCOA and Cluster analysis of pollen characteristics did not clearly show sectional divisions based on Flora Iranica as well as Flora of Iran. There are not significant differences in size, shape, pore structure and arm characteristics to delimit all species in Onagraceae. Moreover, Pollen grains are not efficient for generic delimitation in the studied taxa in Iran. Therefore, even though that the examined taxa cannot be distinguished exclusively by pollen, it may be a use­ful tool for delimitation some taxa in Onagraceae along with other evidence.
    Keywords: Palynology, Onagraceae, Epilobium, Circaea, Oenothera, Iran
  • Mahshid Sheibani *, Atefeh Pirani Pages 28-45
    A comparative trichrome micromorphological study of 24 Silene species representing eight sections, was made using light and scanning electron microscopy. To check the consistency of trichome types on different parts of a certain species, micromorphological studies were focused on stem, leaf and calyx surface. Two basic types of trichomes were distinguished: glandular and non-glandular. Two different subtypes were recognized within the non-glandular type representing unbranched non-glandular and branched non-glandular trichomes. The study shows that although trichomes are not useful in delimiting Silene sections, they provide a set of reliable characters for separation of species within sections. The presence or absence of trichomes, and trichome types could be used as diagnostic character for identification of some species.
    Keywords: Electron microscopy, micromorphology, trichome, Caryophyllaceae, Silene, Iran
  • Sima Khandani, Mostafa Assadi *, Iraj Mehregan, Taher Nejatsatari, Ramazanali Khavarinejad Pages 45-51
    Phylogenetic relationship and seed morphological characters of 11 species belong to Medicagoid Trigonella, six non Medicagoid and one species of each genera of Medicago and Melilotus were estimated before based on ITS sequences by using Baysian inference and maximum parsimony. In this paper, scanning Electron Microscope and stereomicroscope for seed morphological characters were used. Seed morphology results indicated that majority of Medicagoid Trigonella species belong to Bucerates and Lunatae sections placed in two close subclusters and joined together as did by Baysian analysis results. Both studies confirmed that Medicago radiata is sister for these species. Our results confirm that using molecular and morphological characters data are reliable evidence in systematic discriminations of the taxa.
    Keywords: Fabaceae, Medicagoid, Seed morphology, Trigonella, Molecular Phylogeny
  • Dilovar Tolibdzhonovna Khamraeva *, Natalya Yurevna Beshko, Akida Tillaevna Abdullaeva, Vasila Kuysinovna Sharipova Pages 52-65
    Middle Asia is one of the major centers of origin and diversity of the family Apiaceae. Secretory system and other anatomical peculiarities of many endemic Apiaceae are still poorly investigated. Comparative anatomical study of plant secretory structures has a great theoretical and practical importance in relation to taxonomy, ecology and pharmacology. The paper provides the results of structural investigation of the secretory system of five endemic and medicinal species of Apiaceae from Middle Asia (Sphaerosciadium denaense, Ferula foetida, F. varia, F. kyzylkumica, Dorema sabulosum). It was revealed that different representatives of the family Apiaceae growing in various habitats have a secretory system represented with terpenoid keeping schizogenous secretory ducts. Desert plants (F. foetida, F. varia, F. kyzylkumica, D. sabulosum) have larger secretory ducts producing more of terpenoids, than a mesophilous relic mountain species S. denaense. The most characteristic structural features of secretory system of S. denaense are small diameter of lumen, small epithelial cells, and the absence of ducts around the xylem of the medullary bundles in the stem and petioles. The structural features of secretory system are specific to each of the investigated plants. The topography and dimensions of secretory ducts are a diagnostic character applied in species identification.
    Keywords: Middle Asia, Apiaceae, Ferula, Dorema, Sphaerosciadium, endemic, Medicinal Plants, plant anatomy, morphology, secretory system
  • Shahla Hosseini * Pages 65-71
    Four species belonging to two subgenera of Iranian Allium species were chromosomally and karyotypically assessed, using squash technique and feulgen stain. Ploidy level of A. longivaginatum, A. hooshidaryae and A. remediorum (2n = 2x = 16) are reported for the first time. Results indicated that A. rotundum is tetraploid (2n=4x= 32). Two chromosome types (‘‘m’’, ‘‘sm’’) formed different karyotypic formulas. Mean chromosome length varied from 7.8-13.56 µm. The results show that Allium longivaginatum has the most asymmetrical karyotype.
    Keywords: Allium species, chromosome number, cytogenetic, karyotype, Iran
  • Fateme Sargazi *, Hossein Riahi Pages 72-84
    The present study considers assessment of morphometry and genetic diversity of 24 populations of Hypnea. Statistical analyses indicated that characters such as algal branching in habit, size of alga and Position of tetrasporange sorus had the most important role in intera-specific variation. In both morphometry and genetic diversity analysis, grouping of the populations separated the studied species into four distinct clusters and groups but populations were spread in clusters. óóAnalysis revealed significant genetic difference among populations and some degree of genetic admixture and gene exchange among the studied populations.
    Keywords: Hypnea, morphometry, genetic diversity, habit, tetrasporange, populations
  • Razieh Taghavizad * Pages 84-90
    A freshwater red algae, Compsopogon caeruleus was collected from current water canal on south of Tehran, Iran for the first time. It lives as epiphyte on Cladophora sp. (green algae) in cold water canal at a temperature of 8-10°C and at high speed at a depth of 30-50 cm. Thallus was macroscopic filamentous, grey to greyish–green, in the growing season abundantly branched. Branches made an acute angle with the axis (about, 20-70°). Thallus is 180-1000 μm in diameter and 2-10 cm long. In mature thallus, cortex had 1–2 polygonal or irregular cell layers with short spine-like branchlets. Cortical cells were established in regular or irregular rows. Chloroplasts were parietal. Monosporangia were cortical and semi-spherical to irregular.
    Keywords: Compsopogon caeruleus, epiphyte, freshwater algae, monosporangia, polygonal, spine-like branchlets