فهرست مطالب

پژوهش های روان شناسی بالینی و مشاوره - سال هشتم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • سال هشتم شماره 1 (بهار و تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/04/30
  • تعداد عناوین: 8
|
  • پژوهشی
  • احمدرضا کیانی، سعید خاکدال، حسین قمری کیوی، یاسمن جمشیدیان نایینی صفحات 5-20
    هدف
    بررسی اثربخشی خانواده درمانی کوتاه مدت ستیر بر حس انسجام و تنظیم شناختی هیجان زوجین ناسازگار شهر اردبیل.
    روش
    روش این پژوهش نیمه تجربی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. نمونه پژوهش شامل 16 زوج بود که از میان زوجین مراجعه کننده به بهزیستی استان اردبیل که به فراخوان محقق پاسخ مثبت داده بودند، به صورت داوطلبانه انتخاب شدند. این 16 زوج به صورت تصادفی ساده در دو گروه مساوی آزمایش و کنترل گمارده شدند. مداخله به شیوه گروهی، طی 8 جلسه بر روی گروه آزمایش اجرا شد. ابزار مورد استفاده در این پژوهش شامل فرم کوتاه پرسشنامه حس انسجام آنتونوسکی و فرم کوتاه پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان حسنی بود که زوج ها در مرحله پیش آزمون و پس آزمون به سئوالات آنها پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل کواریانس چندمتغیری (MANCOVA) استفاده شد.
    یافته ها
    نتایج نشان داد که بین گروه آزمایش و کنترل از لحاظ حس انسجام و تنظیم شناختی هیجان تفاوت معنی داری وجود دارد (001/0>p). بنابراین خانواده درمانی کوتاه مدت ستیر باعث افزایش حس انسجام و تنظیم شناختی هیجان زوج های گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است.
    کلیدواژگان: حس انسجام، تنظیم شناختی هیجان، خانواده درمانی کوتاه مدت ستیر
  • صدیقه نگین تاجی، مهدی پیام، کیومرث بشلیده، مجید نگین تاجی، سید اسماعیل هاشمی صفحات 21-36
    هدف
    بررسی رابطه ی هوش معنوی، قدردانی، تعهد سازمانی و اشتیاق شغلی با رفتار شهروندی سازمانی.
    روش
    روش پژوهش حاضراز نوع توصیفی- همبستگی بود. نمونه شامل 195 نفر از کارکنان دانشگاه شهید چمران بودند که به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های هوش معنوی کینگ(2008)، قدردانی مک کالوف، امانس و تسانگ(2002) ، تعهد سازمانی ماودی استیرز و پورتر (1979)، اشتیاق شغلی اسکافلی و باکر(2001) و رفتار شهروندی سازمانی ارگان و کونوفسکی(1989) بود. . تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره به روش گام به گام انجام شد.
    یافته ها
    ضریب همبستگی چندگانه برای ترکیب خطی هوش معنوی، قدردانی، اشتیاق شغلی و تعهد سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی برابر 450/0=MR و ضریب تعیین برابر 203/0=RS بود که در سطح 001/0≥p معنی دار بود. همچنین بین متغیرهای پیش بین با متغیر ملاک، رابطه مثبت و معنی دار (05/0>p) وجود دارد.
    کلیدواژگان: هوش معنوی، قدردانی، تعهد سازمانی، اشتیاق شغلی، رفتار شهروندی سازمانی
  • محمد جواد اصغری ابراهیم آباد، محمد ممی زاده صفحات 37-51
    هدف
    بررسی رابطه انعطاف پذیری روانشناختی و سرسختی روانشناختی با بهزیستی روانشناختی در سربازان «مرکز آموزشی وظیفه شهداء وظیفه پدافند هوایی سمنان».
    روش
    روش انجام پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی است. جامعه پژوهشی شامل سربازان «مرکز آموزشی وظیفه شهداء وظیفه پدافند هوایی سمنان» بود. 162 نفر به صورت نمونه گیری خوشه ایچند مرحله ای انتخاب شدند و پرسشنامه ی انعطاف پذیری شناختی(CFI)، مقیاس سرسختی اهواز (AHI) و پرسشنامه مقیاس بهزیستی روان شناختی ریف (RSPWB) تکمبل نمودند.
    یافته ها
    یافته ها نشان داد بین انعطاف پذیری روانشناختی و سرسختی روانشناختی با بهزیستی روانشناختی، و همچنین بین انعطاف پذیری روانشناختی و سرسختی روانشناختی، رابطه معنادار و مستقیم (سطح معناداری 01/0) وجود دارد. علاوه بر آن سرسختی روانشناختی می تواند 51 درصد از بهزیستی روانشناختی را پیش بینی می کند.
    کلیدواژگان: انعطاف پذیری روانشناختی، سرسختی روانشناختی، بهزیستی روانشناختی، سربازان
  • ناصر یوسفی، بنت الهدی کریمی پور صفحات 52-72
    هدف
    بررسی و مقایسه اثربخشی دو روش درمان فراشناخت و زوج درمانی مبتنی بر خود نظم بخشی بر راهبردهای مقابله ای و خودکنترلی زوجین.
    روش
    این پژوهش با روش شبه آزمایشی با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری برای دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل انجام شد. نمونه شامل 60 نفر از زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر خرم آباد بود. برای گروه آزمایش اول آموزش مبتنی بر روش خود نظم بخشی و برای گروه آزمایش دوم آموزش مبتنی بر درمان فراشناخت اجرا شد. شرکت کنندگان پرسشنامه راهبردهای مقابله ای لازاروس و فولکمن(CSQ) و پرسشنامه خود کنترلی تانجی را درسه مرحله تکمیل نمودند.
    یافته ها
    نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد هر دو روش زوج درمانی مبتنی بر خود نظم بخشی و درمان فراشناخت بر بهبود راهبردهای مقابله ای و خودکنترلی زوجین به طور معناداری اثربخش بودند. روش خودنظم بخشی تاثیر بیشتر و ماندگارتری بر بهبود راهبردهای مقابله ای زوجین داشت و رویکرد فراشناخت بر کنترل موثر زوجین و آموزش خود کنترلی موثرتر بوده است. همچنین تغییرات ایجاد شده در پیگیری یک ماهه نیز ماندگار بود. بنابراین با آموزش روش فراشناخت و خودنظم بخشی می توان راهبردهای مقابله-ای زوجین را بهبود بخشید و در ارتقاء سازوکارهای تعدیل رفتار در بین زوجین تاثیر گذار بود به صورتی که این زوجین در زمینه خودکنترلی و راهکارهای مقابله ای توانمند گردند.
    کلیدواژگان: راهبرد مقابله ای، کنترل، خود نظم بخشی، فراشناخت
  • سیده فاطمه نجفی، زهره سپهری شاملو، حسین کارشکی صفحات 73-90
    هدف
    ساخت آزمون بر اساس رویکرد برادشاو به شرم و تلاش برای یکپارچه نمودن نظریات مختلف به شرم و متناسب سازی آن با فرهنگ و جامعه ایرانی
    روش
    جامعه در این پژوهش دانشجویان دانشگاه های فردوسی و پیام نور مشهد می باشد. حجم نمونه 900نفر برای دو دانشگاه محاسبه شد.در این پژوهش به منظور ساخت آزمون روش های ترکیبی، اکتشافی، متوالی به کار گرفته شد
    یافته ها
    نتایج نشان دهنده شاخص های روایی محتوایی، روایی سازه در اشکال روایی عاملی، روایی همگرا (05/0 ،p>02/0r=)، واگرا (05/0 ،p>08/0r= -) و افتراقی (05/0 ،p>008/0r= -) و روایی ملاکی پیش بین (001/0 ،p
    کلیدواژگان: آزمون، شرم سالم، شرم ناسالم، اعتباریابی
  • زهرا طغان احمدآبادی، علی محمدزاده، صادق جعفرزاده، سید مهدی طباطبایی صفحات 91-104
    هدف
    تعیین تاثیر یادگیری اشعار ریتمیک برکارکرد حافظه شنیداری - کلامی کودکان.
    روش
    این مطالعه کارآزمایی تصادفی شده شاهددار(RCT) با مشارکت 80 دانش آموز هنجار دختر و پسر پایه ششم ابتدایی (95-1394)که به صورت تصادفی به دوگروه 40 نفری شاهد و تجربی تقسیم شدند، دانش آموزان گروه تجربی 8 هفته متوالی بصورت روزانه به اشعار ریتمیک ضبط شده کتاب فارسی گوش دادند. قبل و بعد از مداخله، حافظه شنیداری- کلامی هر دوگروه، با آزمون حافظه شنیداری – کلامی ری ارزیابی شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 21 وآزمونهای من ویتنی، تی زوجی و ویلکاکسون تحلیل شدند.
    یافته ها
    دامنه سنی دانش آموزان 12-11 سال و از نظر جنسیتی بطور مساوی انتخاب شدند. در پس آزمون، میانگین امتیاز یادگیری کلی از حافظه شنیداری-کلامی در دانش آموزان گروه تجربی (54/1±6/10)بصورت معنی داری بیشتر ازگروه شاهد (68/1±40/8) بود(028/0=p). همچنین در پس آزمون، میانگین امتیاز یادگیری کلی، امتیاز با مداخله، یادآوری بلافاصله، یادآوری تاخیری و بازشناسی درگروه تجربی بصورت آماری معناداری بیشتراز پیش آزمون بود (05/0>P).
    کلیدواژگان: اشعار ریتمیک، حافظه شنیداری - کلامی، دانش آموزان ابتدایی
  • صبا حقی، طاهره حق طلب، محمد عسگری صفحات 105-123
    هدف
    بررسی اثربخشی آموزش شناختی مبتنی بر مفروضه ها و قواعد به شیوه ی گروهی بر نگرش به بی-معنایی زندگی و سرسختی روان شناختی زنان سرپرست خانوار با کیفیت زندگی پایین
    روش
    در یک طرح نیمه آزمایشی از نوع گروه های کنترل نامعادل، 30 نفر از زنان سرپرست خانوار بعد از غربالگری اولیه به صورت نمونه گیری هدفمند در دو گروه آزمایش (15) و کنترل (15) قرار گرفتند. آزمودنی های گروه آزمایش مداخلات آموزش شناختی مبتنی بر مفروضه ها و قواعد را دریافت کردند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه دیدگاه های شخصی کوباسا، شاخص نگرش به زندگی و پرسشنامه کیفیت زندگی بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس و آزمون t برای نمره های افتراقی تجزیه و تحلیل شدند.
    یافته ها
    نتایج آزمون t برای نمره های افتراقی نشان داد که تفاوت میانگین در نگرش به بی معنایی زندگی و سرسختی روان شناختی بین دو گروه معنی دار است؛ بنابراین آموزش شناختی مبتنی بر مفروضه ها و قواعد به شیوه ی گروهی باعث افزایش سرسختی روان شناختی و کاهش نگرش به بی معنایی زندگی در زنان سرپرست خانوار با کیفیت زندگی پایین شده است.
    کلیدواژگان: آموزش شناختی مبتنی بر مفروضه ها و قواعد، بی معنایی زندگی، زنان سرپرست خانوار، سرسختی روان-شناختی، کیفیت زندگی
  • طاهره محمودیان دستنایی، شعله امیری، حمید طاهر نشاط دوست، غلام رضا منشئی صفحات 124-141
    هدف
    مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی و درمان شناختی رفتاری بر بهبود طرحواره های ناسازگار اولیه در بیماران بی اشتهای عصبی با توجه به پیوند ضعیف مادری
    روش
    روش آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون ، پیگیری با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل بیماران دارای اختلال خوردن مراجعه کننده به مراکز روانپزشکی و کلینیک های روان درمانی شهر تهران در رده سنی 16 تا 23 سال می باشد. روش نمونه گیری به صورت هدفمند بوده است. در غربالگری صورت گرفته 21 بیمار بی اشتهای عصبی دارای پیوند ضعیف مادری تشخیص داده شد، سپس بیماران در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل همتا سازی شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه و مصاحبه تشخیصی بر اساس ملاک های تشخیص اختلال خوردن و تشخیص روان پزشک است. از دو پرسشنامه 1- پیوند والدینی 2- طرحواره های یانگ استفاده شد.
    یافته ها
    بیماران در حوزه بریدگی و طرد، خود گردانی و عملکرد مختل و سپس گوش به زنگی دارای بیشترین مشکل بوده اند.، اما در حوزه دیگر جهت مندی و محدودیت های مختل آسیب پذیری کمتری داشتند.همچنین نتایج بیانگر این بود که درمان طرحواره نسبت به درمان شناختی رفتاری در بهبود طرحواره های ناسازگار بیماران دارای اثربخشی و ماندگاری بیشتری بوده است.
    کلیدواژگان: طرحواره درمانی، درمان شناختی و رفتاری، بی اشتهایی عصبی، پیوند ضعیف مادری
|
  • Ahmadreza Kiani, Saeed Khakdal, Hossein Ghamari, Yasaman Jamshidian Pages 5-20
    Purpose
    The aim of this study was to investigate the effectiveness of Satir Brief Family Therapy on the sense of coherence and cognitive emotion regulation of maladaptive couples in Ardabil Province.
    Method
    The method of this study was quasi¬-experimental with pretest-posttest and control group. The research sample included 16 couples who referred to the well-being center of Ardabil and responded to researcher recall that were selected by volunteer sampling and randomly assigned into two groups, that is experimental and control groups. The group-based intervention was performed in the experimental group in 8 sessions. The instrument used in this study includes short-form questionnaire of a sense of coherence and short-form questionnaire of the cognitive emotion regulation to which the couples responded in the pretest and posttest. Data analyzed using analysis of multivariate variance.
    Findings: The results showed that there was a significant difference (p
    Keywords: Sense of coherence, Cognitive emotion regulation, Satir Brief Family Therapy
  • Sedigheh Negintaji, Mehdi Payam, Kiomarc Beshlideh, Majid Negintaji, Seyed Esmaeil Hashemi Pages 21-36
    Purpose
    The purpose of present study was to investigate the relationship between spiritual intelligence, gratitude, organizational commitment and work engagement with organizational citizenship behavior.
    Method
    The method of current research was descriptive-correlational. The sample included 195 employees of Shahid Chamran University that were selected through simple random sampling. The instruments of research included King's Spiritual Intelligence questionnaire (2008), McCullough, Emmanus, and Tsang's Gratitude questionnaire (2002), Moody, Steyrs, and Porter's Organizational Commitment questionnaire (1979), Scaffly and Becker's Work Engagement questionnaire (2001) and Organ and Konovsky's Organizational Citizenship Behavior questionnaire (1989). Data were analyzed using Pearson correlation and multivariate regression by the stepwise Method.
    Findings: Multiple correlation coefficient for Spiritual Intelligence, Appreciation, Work Engagement and Organizational Commitment's linear Combination with Organizational Citizenship Behavior was equal to MR=0. 450 and determination coefficient was equal to RS = 0.203 which were significant at p > 0/001. Moreover, there was a positive and significant relationship between predictor variables and a criterion variable (p
    Keywords: Spiritual intelligence, Gratitude, Organizational commitment, Work engagement, Organizational citizenship behavior
  • Mohammadjavad Asghari Ebrahimabad, Mohammad Mamizade Pages 37-51
    Purpose
    The purpose of this study was to investigate the relationship between psychological flexibility and psychological hardiness in Explaining Psychological Well-Being in the soldier's military service training centers of Semnan air defense force.
    Method
    The research of cross-correlation. The study population consisted of soldier's training center in Semnan task of air defense duty martyrs. One hundred sixty-two (162) soldiers were selected by multistage cluster sampling and answered Cognitive Flexibility Inventory (CFI), Ahvaz Hardiness Inventory (AHI) and Reef Scale Psychological Well-Being (RSPWB).
    Findings: Results showed there was a significant relationship between psychological flexibility and psychological hardiness with well-being and between psychological flexibility and psychological hardiness is a significant relationship at 0/01 In addition, psychological hardiness can predict 51% of psychological well-being. The results demonstrate that the role of cognitive flexibility in psychological well-being is important.
    Keywords: Cognitive flexibility, Psychological hardiness, Psychological well-being, Soldiers
  • Naser Yoosefi, Bentolhoda Karimipoor Pages 52-72
    Purpose
    This study was conducted to investigate and compare the effectiveness of MCT (Metacognitive therapy) and couple therapy based on self-regulation on coping strategies and couple self-control.
    Method
    This is a quasi-experimental study including a pretest, a posttest, and a follow-up conducted on two experimental groups and one control group. The research sample included 60 couples Referred counseling centers in Khorramabad County. For first experimental group training based on the self-regulation method, and for the second experimental group, MCT-based training conducted. The participants complete Lazarus and Folkman’s Coping Strategies Questionnaire (CSQ) and Tanji’s Self-Control questionnaire in three steps.
    Findings: The results of ANCOVA indicated that both methods, based on self-regulation and MCT, improved coping strategies and couple behavior control significantly. The self-regulation method had a greater and more long-lasting effect on the improvement in couple coping strategies. Likewise, the MCT method had greater impacts on couple effective control and self-control training. Moreover, changes in the one-month follow-up were persistent. Couple coping strategies can be improved by training in the MCT and self-regulation methods which can have positive effects on the mechanisms of behavior modification among couples. Therefore, these couples will be capable of controlling behavior and coping strategies.
    Keywords: Coping strategy, Control, Self-regulation, Metacognition
  • Seyyede Fateme Najafi, Zohre Sepehri Shamloo, Hossein Kareshki Pages 73-90
    Purpose
    Shame is one of the strongest human emotions and a force with both constructive and destructive aspects and it has been among the most important forces which have caused human’s survival. Shame does not allow human beings to behave in any way. If the shame is poisoned, it moves in the opposite direction of human health. The purpose of current research is to construct a test based on Bradshaw's approach. The test attempts to integrate different theories about the shame and to fit it with Iranian culture and society
    Method
    Research population includes the students of Ferdowsi and Payam Noor universities of Mashhad. The sample size of 900 people was calculated for two universities. In this study, for the purpose of constructing a combined test, exploratory and sequential methods were used.
    Findings
     The results indicate the content validity, construct validity in the form of factor validity, convergent validity (r=0.02, p
    Keywords: test, healthy shame, unhealthy shame, validation
  • Zahra Taghan Ahmadabadi, Ali Mohammadzadeh, Sadegh Jafarzade, Seyyed Mahdi Tabatabaee Pages 91-104
    Purpose
    The Effectiveness of Learning Rhythmic Poems on the Performance of Children’s Auditory-Verbal Memory
    Method
    This is a randomized controlled trial study with the participation of 80 male and female students of the sixth grade of primary school (2015-2016) randomly divided into two 40-member groups of experiment and control. Students of the experimental group listened to recorded rhythmic poems of their books daily for 8 successive weeks. Before and after the intervention, the auditory–verbal memory of both groups was evaluated with the Rey Auditory – Verbal Learning Test, and data were analyzed using SPSS 21, the Mann-Whitney U test, paired t-test, and the Wilcoxon test.
    Findings: Students of 11-12 years of age range were selected equally in terms of gender. In the posttest, the mean score of total learning of auditory-verbal memory in the students of the experimental group (10.6± 1.54) was significantly higher than that of the control group (8.40 ± 1.68) (p = 0.028). Also, in the posttest, the mean score of total learning, immediate recall, delayed recall, and recognition in the experimental group was significantly higher than the pretest (P> 0.05).
    Keywords: Rhythmic poems, Auditory-verbal memory, Primary school students
  • Saba Haghi, Tahere Haghtalab, Mohammad Asgari Pages 105-123
    Purpose
    The purpose of this study was to investigate the effects of group-based cognitive training based on assumptions and rules on the attitude toward the nonsense of life and hardiness of female households with low-quality life.
    Method
    In a quasi-experimental and nonequivalent control group design, 30 women households respectively after initial screening By Target sampling assigned in two experimental (15) and control (15) groups. The experimental group received interventions for cognitive training based on assumptions and rules. The instruments that used in this study were personal views survey (hardiness), life regard index and quality of life survey. Data were analyzed by using analysis of covariance and t-test for the differential score.
    Findings: The t-test for the differential score showed that the mean difference in attitude to life and hardiness between the two groups is significant. Therefore, group-based cognitive training based on assumptions and rules has increased psychological hardiness and reduced the nonsense attitude to life in female households with low quality of life.
    Keywords: Cognitive training based on assumptions, rules, Nonsense attitude to life, Female households, Hardiness, Quality of life
  • Tahereh Mahmoudian Dastnaee, Shole Amiri, Hamid Taher Neshatdoost, Gholamreza Manshaei Pages 124-141
    Purpose
    The present study aimed at comparing the effectiveness of schema therapy and CBT on improving early maladaptive schemas in patients with nervous anorexia with weak mother bond.
    Method
    The study had an experimental method with pretest-posttest design and follow-up with the control group. The study population included all patients aged 16 to 23 years with eating disorders who had referred to psychiatry and psychotherapy in clinical centers in Tehran. Purposive sampling was used in this study. Twenty-one (21) patients were diagnosed to have anorexia nervosa by performing the psychological screening. Finally, the selected patients were matched in two experimental groups and one control group. Data were collected through questionnaires and diagnostic interviews based on diagnostic criteria for eating disorders and psychiatric diagnosis. Two questionnaires were used in the study including 1. Parental Bonding Questionnaire 2. Young Schema Questionnaire.
    Findings: Patients in the area of disconnection and rejection, impaired autonomy and performance, Hypervigilance /inhibition, have the most damage. But, little damage to the other area, impaired limits, and other-directedness. The results also indicate that in improving schemas, schema therapy was more effective and more durable than cognitive and behavioral therapy.
    Keywords: Schema therapy, CBT, Nervous Anorexia, Weak mother bond