فهرست مطالب

دانش کشاورزی و تولید پایدار - سال بیست و هشتم شماره 2 (تابستان 1397)
  • سال بیست و هشتم شماره 2 (تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/05/29
  • تعداد عناوین: 18
|
  • مقاله پژوهشی
  • امیرصالح بغدادی *، مهیار بالازاده، علی کاشانی، فرید گل زردی صفحات 1-13
    تاثیر گیاهان پیش کاشت و سطوح نیتروژن، بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت دانه ای (هیبرید سینگل کراس 704) در دو تراکم کاشت، تحت آزمایشی مزرعه ای، به صورت کرت های دو بار خرد شده، بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی، در چهار تکرار، در سال زراعی 93-1392 در کرج بررسی گردید. فاکتور اصلی تیمار پیش کاشت در چهار سطح شامل آیش، کود دامی و کودهای سبز پرکو و بوکو (از تیره شب بو)، فاکتور فرعی، کود نیتروژن در سه سطح شامل 120، 240 و 360 کیلوگرم در هکتار و فاکتور فرعی فرعی، تراکم بوته در دو سطح شامل 8 و 12 بوته در مترمربع بود. نتایج نشان داد که تاثیر تراکم بوته و اثر متقابل تیمارهای پیش کاشت و سطوح نیتروژن بر عملکرد بیولوژیک، تعداد ردیف در بلال، تعداد دانه در ردیف، تعداد دانه در بلال، عملکرد دانه در واحد سطح و وزن هزاردانه معنی دار بود. در تمامی متغیرها، بیشترین مقدار عددی از تراکم 8 بوته در مترمربع و پیش کاشت پرکو و مصرف 240 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به دست آمد. براین اساس، استفاده از پیش کاشت پرکو با مصرف همزمان 240 کیلوگرم نیتروژن در هکتار را می توان به منظور حصول عملکرد بالای دانه در رقم ذرت مورد استفاده در منطقه کرج توصیه نمود.
    کلیدواژگان: آیش، بوکو، پرکو، پیش کاشت، تراکم، ذرت، کود دامی
  • اکرم مهدوی خرمی، جعفر مسعود سینکی*، مجید امینی دهقی، شهرام رضوان، علی دماوندی صفحات 15-34
    به منظور مطالعه ارتباط صفات کمی و کیفی موثر بر عملکرد دانه کنجد در تیمارهای تغذیه ای با کودهای شیمیایی، زیستی و نانو و تحت تنش خشکی، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل رژیم های آبیاری به صورت قطع آبیاری در مراحل مختلف رشدی براساس معیار BCH، آبیاری کامل و قطع آبیاری در BBCH 75 و 65، سه نوع کود نیتروژنه شامل نیتروکسین، اوره و ترکیب نیتروکسین با 50 درصد اوره و چهار ترکیب کود پتاسیم به صورت عدم کوددهی به عنوان شاهد، محلول پاشی و کاربرد خاکی نانو کلات پتاسیم (به ترتیب 2 در هزار و 2 کیلوگرم در هکتار) و دی اکسید پتاسیم به میزان 2 لیتر در هکتار بودند. بیشترین عملکرد دانه در آبیاری تا50 درصد دانه بندی در عدم محلول پاشی پتاسیم و استفاده کود زیستی نیتروکسین با میانگین 5/1340 کیلوگرم در هکتار به دست آمد که باعث افزایش حدود 35 درصدی در مقایسه با تیمار شاهد گردید. عملکرد دانه با صفات قطر ساقه، وزن خشک بوته، تعداد کپسول، تعداد دانه در کپسول، وزن هزار دانه و درصد و عملکرد روغن همبستگی مثبت و معنی داری داشت. بین صفات مورفولوژیک و عملکردی همبستگی قابل توجه و معنی دار وجود نداشت. نتایج رگرسیون گام به گام نشان داد که حداکثر اختلاف عملکرد دانه را می توان به تعداد کل کپسول، وزن هزار دانه، تعداد دانه در کپسول، عملکرد روغن و درصد روغن نسبت داد که 1/99 درصد از تغییرات عملکرد دانه را توجیه می کردند. محلول پاشی نانو کلات پتاسیم در شرایط قطع آبیاری در 50 درصد دانه بندی (معادل BBCH 75) و استفاده از کود زیستی نیتروکسین بالاترین عملکرد دانه در شرایط کشت دوم بعد از گندم را داشت و قابل استفاده برای اقلیم های خشک و نیمه خشک می باشد.
    کلیدواژگان: تجزیه رگرسیونی، عملکرد، قطع آبیاری، کنجد، نانو کلات پتاسیم، نیتروکسین
  • لیلی وفادار ینگجه، روح الله امینی*، عادل دباغ محمدی نسب صفحات 35-51
    به منظور بررسی اثر تیمارهای مختلف کودی و کشت مخلوط با باقلا (Vicia faba L.)، بر صفات رشدی و عملکرد بادرشبو (Dracocephalum moldavica) آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز در سال 1393 اجرا گردید. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. فاکتور اول نوع کشت در چهار سطح شامل کشت خالص بادرشبو، کشت مخلوط باقلا و بادرشبو به روش جایگزینی به صورت مخلوط ردیفی 1:1 و نواری با نسبت های 2:2 و 4:2 بادرشبو-باقلا و فاکتور دوم نوع کود در سه سطح شامل کاربرد 100 درصد کودهای شیمایی (اوره + سوپرفسفات تریپل)، کودهای زیستی (ازتو بارور + بارور 2) + 50 درصد کودهای شیمیایی و ورمی کمپوست بودند. بیشترین وزن خشک سرشاخه گلدار در واحد سطح مخلوط (5/115 گرم در متر مربع) از تیمار کشت خالص بادرشبو به همراه کاربرد 100% کود شیمیایی حاصل شد. بیشترین عملکرد دانه در واحد سطح مخلوط در کشت خالص با میانگین 02/56 گرم در متر مربع و در بین تیمارهای کودی تحت تیمار 100% شیمیایی به میزان 06/41 گرم در متر مربع به دست آمد. بیشترین عملکرد اسانس (41/27 کیلوگرم در هکتار) در تیمار کشت مخلوط جایگزینی 2:2 مشاهده شد. در بین تیمارهای کودی، بیشترین عملکرد اسانس (88/31 کیلوگرم در هکتار) مربوط به تیمار کودی 100% شیمیایی بود. بنابراین، می توان نتیجه گرفت که در کشت مخلوط بادرشبو و باقلا، استفاده از تیمار جایگزینی با نسبت 2:2 و نیز کاربرد 100% کودهای شیمیایی می تواند سبب بهبود عملکرد اسانس در واحد سطح شود.
    کلیدواژگان: اسانس، بادرشبو، کشت مخلوط جایگزینی، کود زیستی، ورمی کمپوست
  • اکبر قدم خانی، نعیمه عنایتی ضمیر*، مجتبی نوروزی مصیر صفحات 53-64
    کمبود آهن قابل جذب برای گیاه در بیشتر اراضی تحت کشت کشور وجود دارد. از طرفی برخی باکتری های محرک رشد گیاه می توانند موجب افزایش دسترسی عناصر برای گیاه شوند. در مطالعه حاضر تاثیر باکتری های محرک رشد بر آهن قابل جذب در خاک و برخی ویژگی های گندم رقم چمران در قالب طرح کاملا تصادفی با آرایش فاکتوریل در گلخانه بررسی شد. فاکتورهای آزمایش شامل چهار سطح باکتری، شاهد بدون مایه زنی، مایه زنی با انتروباکتر کلوآسه R33، مایه زنی با انتروباکتر کلوآسه sug R_1و مایه زنی با هردو باکتری و سه سطح کود سولفات آهن (صفر، 50 و 100 درصد نیازی کودی) بودند. نتایج نشان دهنده کمترین مقدار pHو بیشترین مقدار آهن قابل جذب خاک در تیمار دارای مخلوط دو باکتری و سطح کودی 50 درصد مشاهده شد. بیشترین عملکرد دانه با 26 درصد افزایش در تیمار مخلوط دو باکتری و سطح کودی 50 درصد نسبت به شاهد مشاهده گردید. بیشینه غلظت آهن و همچنین آهن جذب شده در دانه نیز به ترتیب با 172 و 50 افزایش نسبت به شاهد در تیمار مخلوط دوباکتری و سطح کودی 50 درصد به دست آمد.
    کلیدواژگان: باکتری محرک رشد گیاه، عملکرد، کلروفیل، کود شیمیایی، گندم
  • یعقوب راعی، محمدرضا شکیبا، مهدی نوری، محمودرضا سعیدی * صفحات 65-74
    به منظور ارزیابی اثر کود های زیستی و شیمیایی بر عملکرد و برخی صفات ریخت شناسی جو محلی بهاره (آق آرپا) در کشت دیم، آزمایشی در سال 1392 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. فاکتور اول سطوح کود شیمیایی شامل عدم مصرف کود (شاهد)، 60 کیلو گرم کود نیتروژنی (100% کود توصیه ای)، 30 کیلوگرم کود نیتروژنی (50% کود توصیه ای) ، 50 کیلو گرم کود فسفره (100% کود توصیه ای) و25 کیلو گرم کود فسفره (50% کود توصیه ای) و فاکتور دوم کود زیستی شامل فسفات بارور 2 و ازتوبارور1 و شاهد بود. بیشترین درصد پوشش سبز و محتوای کلروفیل برگ در تیمار تلفیقی کود زیستی بارور 1 به همراه 100 درصد کود شیمیایی اوره مشاهده شد. بالاترین ارتفاع بوته و شاخص برداشت از تیمار تلفیقی کود زیستی بارور 1 و 2 به همراه 100 درصد کود شیمیایی اوره بدست آمد. در ترکیب های تیماری بالاترین عملکر بیولوژیکی در تیمار بارور 1 به همراه 60 کیلوگرم اوره و بالاترین عملکرد دانه در تیمار بارور 2 به همراه 60 کیلوگرم اوره به میزان 170 گرم بر متر مربع بود. در حالت کلی، هرچند کاربرد کود شیمیایی می تواند بر عملکرد و برخی صفات مرفولوژیک جو دیم اثر مثبت و معنی داری داشته باشد، ولی چنانچه کودهای زیستی به صورت مخلوط با مقادیر کم کودهای شیمیایی مصرف شوند در دراز مدت می توانند اثرات مثبتی در بهبود عملکرد جو و سلامتی انسان داشته باشند.
    کلیدواژگان: ازتوبارور1، جو، کشت دیم، عملکرد دانه، فسفات بارور 2
  • پیمان یاری، بابک پاساری*، سالار شعف صفحات 75-89
    تاثیر میکوریزا و محلول پاشی عناصر روی، بور، پتاسیم بر خصوصیات زراعی و کیفی توتون، در سال زراعی 1395-1394 در مزارع توتون کاری روستای بیلو واقع در شهرستان مریوان مورد تحقیق قرار گرفت. آزمایش به صورت طرح یکبار خرد شده یا اسپلیت پلات در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار بود. کرت اصلی شامل تلقیح با قارچ میکوریزا (گلوموس اینترارادیسس) در دو سطح شاهد (عدم کاربرد میکوریزا) و تلقیح با قارچ میکوریزا و عامل فرعی محلول پاشی عناصر کم مصرف و پر مصرف در پنج سطح شامل شاهد (آب مقطر)، روی، بور، پتاسیم، روی+ بور+ پتاسیم در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که در کمربرگ صفاتی از قبیل وزن تر و خشک برگ و در لچه برگ توتون کیفیت یا قیمت برگ تحت تاثیر تلقیح با میکوریزا کاهش معنی داری نشان دادند. حداکثر وزن خشک برگ تحت تاثیر محلول پاشی با عنصر روی حاصل گردید. همچنین در کمر برگ حداکثر وزن تر بوسیله روی و حداکثر وزن خشک تحت تاثیر بور بدست آمد. نهایتا در لچه برگ نیز حداکثر وزن خشک برگ وکیفیت برگ بوسیله پتاسیم حاصل گردید.
    کلیدواژگان: توتون، عناصر پر مصرف، عناصر کم مصرف، محلول پاشی، میکوریزا
  • وحید رستگاری، بهرام میرشکاری*، سلیمان محمدی، ابراهیم خلیل وند، فرهاد فرح وش صفحات 91-106
    به منظور ارزیابی پایداری عملکرد لاین‏های امید‏بخش جو، تعداد 9 لاین و رقم بهمن در قالب طرح بلوک های کاملا تصادفی در دو شرایط آبیاری کامل و تنش کم آبی انتهای فصل در سال های زراعی 95-93 مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج میانگین دو ساله عملکرد دانه نشان داد در شرایط آبیاری کامل لاین های 3، 4، 5، 7، 9 (رقم جلگه) و 10 بین 15 تا 37 درصد و تحت شرایط تنش کم آبی لاین های 2، 7 و 9 (رقم جلگه) بین 15 تا 19 درصد نسبت به رقم بهمن (شاهد) افزایش عملکرد داشتند. بر اساس شاخص‏های MP، HARM، STI وGMP لاین‏های 7 و 9 (رقم جلگه) به عنوان متحمل‏ترین لاین‏های امید‏بخش جو نسبت به شرایط تنش کم آبی شناخته شدند. تجزیه کلاستر بر اساس شاخص‏های تحمل به خشکی، ژنوتیپ‏های جو را در سه کلاستر قرار داد. نتایج نشان داد میزان فعالیت آنزیم‏های GPX، CAT، MDA، H2O2و SOD در شرایط تنش کم آبی نسبت به آبیاری کامل افزایش نشان دادند. آنزیم سوپراکسیددسموتاز به دلیل داشتن بالاترین همبستگی مثبت و معنی‏دار با عملکرد دانه، موثرترین آنزیم در تحمل گیاه به شرایط تنش کم آبی تشخیص داده شد. نتایج تجزیه کلاستر بر اساس خصوصیات آنتی اکسیدانتی نشان داد که ده ژنوتیپ مورد مطالعه در دو کلاستر قرار گرفتند که کلاستر دوم شامل لاین‏های 1، 2، 7 و 9 (رقم جلگه) به عنوان متحمل‏ترین لاین‏های امید‏بخش جو معرفی شدند. در نهایت بر اساس کلیه شاخص های مورد بررسی لاین‏های شماره 7 و 9 (رقم جلگه) به عنوان لاین های برتر از رقم بهمن در شرایط آبیاری کامل و محتمل‏ترین لاین‏های جو نسبت به تنش کم آبی شناسایی شدند.
    کلیدواژگان: آنزیم های آنتی اکسیدانت، شاخص های تحمل، عملکرد دانه، خشکی، لاین های جو
  • داود حسن پناه، رسول اصغری زکریا * صفحات 107-122
    این پژوهش به منظور ایجاد تنوع ژنتیکی از طریق پرتوتابی با اشعه گاما در ارقام سیب زمینی برای تحمل به تنش محدودیت آبی در شرایط درون شیشه ای در پژوهشکده تحقیقات کشاورزی هسته ای کرج و آزمایشگاه شرکت فناوری زرع گستر آرتا در طی سال های 1395 و 1396 انجام شد. از هر کدام از ارقام جلی، اسپیریت، بانبا، میلوا و آگریا به تعداد 3000 گیاهچه تکثیر و با اشعه گاما در دز 25 گری مورد پرتوتابی قرار گرفتند. پس از بررسی تعداد 2517 ژنوتیپ زنده ماندند. آزمایش اول به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی در سه تکرار اجرا شد که در آن فاکتور اول ژنوتیپ های سیب زمینی به تعداد 2517 ژنوتیپ و فاکتور دوم چهار غلظت پلی اتیلن گلیکول شامل صفر، 150، 220 و 275 گرم در لیتر بودند. پس از بررسی در شرایط نرمال و تنش محدودیت آبی، تعداد 66 ژنوتیپ انتخاب شد. در آزمایش دوم تعداد 66 ژنوتیپ انتخابی به همراه 5 رقم شاهد جمعا 71 ژنوتیپ براساس طرح آزمایشی فاکتوریل بر پایه کاملا تصادفی در سه تکرار که در آن فاکتور اول 71 ژنوتیپ و فاکتور دوم غلظت های پلی اتیلن گلیکول شامل شاهد (صفر گرم در لیتر) ، ملایم (150 گرم در لیتر)، شدید (220 گرم در لیتر) و خیلی شدید (275 گرم در لیتر) از لحاظ صفات ارتفاع گیاهچه، تعداد برگ در گیاهچه، تعداد ریشه در گیاهچه، تعداد گره در گیاهچه، فاصله میانگره ها، تعداد و وزن میکروتیوبر در هر گیاهچه و متوسط وزن میکروتیوبر مورد بررسی قرار گرفتند. ژنوتیپ Esprit-G8 در شرایط نرمال و تنش ملایم و ژنوتیپ Milva-G3 در شرایط تنش شدید دارای بیشترین وزن میکروتیوبر در گیاهچه بودند. در شرایط نرمال ژنوتیپ Esprit-G8؛ در شرایط تنش ملایم و شدید ژنوتیپ های Milva-G1، Milva-G3،Banba-G5 ، Banba-G6، Banba-G7،Banba-G9 و Esprit-G8 از بیشترین تعداد برگ، گره و میکروتیوبر در گیاهچه برخوردار بودند و به عنوان ژنوتیپ های متحمل به تنش محدودیت آبی انتخاب شدند.
    کلیدواژگان: پلی اتیلن گلیکول، تنش کم آبی، تنوع ژنتیکی، سیب زمینی، میکروتیوبر
  • حمیدرضا محمددوست چمن آباد*، سیده مریم مظفری، حمیدرضا نیکخواه صفحات 123-133
    در سیستم های کشاورزی پایدار و تولید محصول سالم، استفاده از ارقامی با رقابت پذیری بالا برای مدیریت علف های هرز، روشی آسان و ارزان محسوب می شود. از این رو به منظور مطالعه توانایی رقابت 25 رقم گندم با علف های هرز در شرایط طبیعی و شناسایی و معرفی ارقام گندم متحمل با توانایی رقابت بالا با علف های هرز برای استفاده در اصلاح ارقام، آزمایشی در سال زارعی 95-1394 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی انجام شد. برای این منظور 25 رقم گندم در شرایط رقابت و عدم رقابت با علف های هرز کشت شدند. آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که تفاوت کمترین و بیشترین وزن خشک اولیه و درصد پوشش اولیه ارقام گندم به ترتیب بیش از 10 و 7 برابربود. کمترین (3/162 بوته در متر مربع) و بیشترین (3/683 بوته در متر مربع) تراکم علف های هرز به ترتیب در رقم افق و اروم مشاهده شد. تفاوت کمترین و بیشترین وزن خشک علف های هرز نیز بیش از 3 برابر بود. نتایح نشان داد که وزن خشک علف های هرز همبستگی منفی با وزن خشک اولیه (**55/0-=2R) و درصد پوشش اولیه (**70/0-=2R) ارقام گندم داشت. افت عملکرد ارقام گندم در شرایط رقابت با علف های هرز بین 22/3 درصد در رقم سیوند تا 98/68 درصد در رقم شیراز بود که ارتباط نزدیکی با وزن خشک علف های هرز داشت. ارقامی که شاخص تحمل و رقابت بالایی داشتند، افت عملکرد کمتری نشان دادند. یافته های این تحقیق نشان داد که ارقام گندم از توانایی رقابت و تحمل متفاوتی در برابر علف های هرز برخوردارند که از این خصوصیت می توان در مدیریت غیرشیمیایی علف های هرز استفاده نمود.
    کلیدواژگان: ارقام گندم، افت عملکرد، صفات اولیه رشد، توانایی رقابت، کشاورزی پایدار، مدیریت علف های هرز
  • جلیل شفق کلوانق*، اباصلت آزادمرد طالش مکاییل، یعقوب راعی، سعید زهتاب سلماسی، صدیف آزادمرد دمیرچی، سهیلا دست برهان صفحات 135-150
    اثر دوره های مختلف تداخل و کنترل علف های هرز بر صفات مورفولوژیکی، اجزای عملکرد و محتوای اسانس و موسیلاژ بالنگوی شهری (قره زرک)، تحت آزمایش مزرعه ای در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار و 15 تیمار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز مطالعه شد. تیمارهای آزمایشی شامل شش دوره تداخل علف های هرز و شش دوره کنترل علف های هرز به همراه شاهد عاری از علف هرز، شاهد آلوده به علف هرز در طول فصل رشد و یک شاهد علف هرز خالص (بدون گیاه زراعی) بودند. نتایج نشان داد که وزن خشک علف های هرز با افزایش طول دوره آلودگی به علف های هرز و کاهش طول دوره عاری از علف های هرز به طور معنی داری افزایش یافت. تعداد برگ در بوته، ارتفاع بوته، تعداد فندقه، تعداد دانه، وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیکی و عملکرد دانه با افزایش دوره تداخل علف های هرز کاهش یافت. در بین اجزای عملکرد، تعداد دانه در بوته با کاهش 8/46 درصدی نسبت به شاهد عاری از علف های هرز حساس ترین جزء بود. اثر تیمارهای مورد بررسی بر درصد و عملکرد اسانس و موسیلاژ دانه معنی دار نبود. تیمار شاهد آلوده به علف های هرز با عملکرد دانه 1200 کیلوگرم در هکتار کمترین و تیمار شاهد عاری از علف های هرز با عملکرد دانه 2289 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد را داشتند. ارزیابی عملکرد گیاه بالنگوی شهری در شرایط عدم کنترل علف های هرز با تولید 1200 کیلوگرم دانه در هکتار نشانگر پتانسیل رقابتی بالای گیاه دارویی بالنگوی شهری در مقابله با علف های هرز طبیعی مزرعه است. وجود این قابلیت، موفقیت این گیاه را در رقابت با علف های هرز با سطح قابل قبولی از عملکرد دانه برجسته می کند.
    کلیدواژگان: بالنگوی شهری، تداخل، علف های هرز، عملکرد، گیاه دارویی
  • سمیرا منبری، سعیده علیزاده سالطه*، صاحبعلی بلند نظر، محمدرضا ساریخانی صفحات 151-165
    امروزه بکارگیری ریزموجودات مفید خاکزی با عنوان کودهای زیستی به عنوان طبیعی ترین و مطلوب ترین راه حل برای زنده نگه داشتن نظام حیاتی خاک اراضی کشاورزی مطرح است. باکتری های آزادکننده پتاسیم، تثبیت کننده نیتروژن و حل کننده فسفر باعث می شوند عناصر پتاسیم، نیتروژن و فسفر به صورت قابل جذب در دسترس گیاه قرار گیرد. به منظور بررسی اثر کود زیستی پتابارور2 و باکتری سینوریزوبیوم ملیلوتی بر عملکرد و خصوصیات فیزویولوژیکی گیاه شنبلیله آزمایشی به صورت مزرعه ای در قالب بلوک های کامل تصادفی با 5 تیمار و 3 تکرار به اجرا در آمد. تیمارها شامل: کود زیستی پتابارور2، باکتری (Sinorhizobium meliloti)، تلقیح با سینوریزوبیوم+پتابارور2، شاهد مثبت (مبتنی بر آنالیز خاک) و شاهد منفی (بدون کوددهی و تلقیح) بودند. گیاهان پس از رشد برداشت شدند و صفات مورفولوژیک و عناصر غذایی اندازه گیری شد. نتایج به دست آمده تاثیر معنی دار تیمار سینوریزوبیوم بر تمامی صفات مورفولوژیک به جز طول میانگره را نشان داد. تلقیح بذر شنبلیله با کود زیستی پتابارور2 و باکتری سینوریزوبیوم منجر به افزایش اکثر صفات رویشی و در نتیجه عملکرد شاخساره شد. همچنین غلظت عناصر نیتروژن و فسفر تحت تیمار سینوریزوبیوم بیشترین میزان را نشان داد در حالی که کاربرد سینوریزوبیوم و پتابارور2 منجر به بیشترین غلظت پتاسیم در گیاه شنبلیله گردید.
    کلیدواژگان: پتابارور 2، تعداد غلاف، غلظت عناصر، سینوریزوبیوم، کود زیستی
  • سیده ثمانه هاشمی، فائزه زعفریان *، اسفندیار فرهمند فر، میلاد باقری شیروان صفحات 167-183
    به منظور بررسی اثر گیاهان پوششی در دو زمان کاشت بر روابط سویا و علف هرز آزمایشی در سال 1392 در مزرعه مرکز جهاد کشاورزی جویبار به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی با 10 تیمار و سه تکرار اجرا شد. تیمار های آزمایش شامل کاشت گیاهان پوششی شنبلیله graecum L.) (Trigonella foenum، ماشک گل خوشه ای(Vicia sativa L.)، شبدر ایرانی (Trifolium resupinatum L.) و خلر (Lathyrus sativus L.) به صورت همزمان و سه هفته بعد از کشت سویا و همچنین دو تیمار کاشت سویا تحت شرایط وجین و عدم وجین علف های هرز بود. کمترین عملکرد دانه سویا در تیمار عدم وجین (4/749 کیلوگرم در هکتار) و بیشترین عملکرد دانه سویا (6/3792 کیلوگرم در هکتار) در تیمار کاشت ماشک در تاریخ کاشت دوم مشاهده گردید. درحالیکه بالاترین میزان ارتفاع، قطر ساقه، تعداد برگ، ماده خشک و اندازه برگ گیاهان پوششی در تاریخ اول کاشت ملاحظه گردید. در هر سه مرحله نمونه برداری، بیشترین تراکم و زیست توده علف های هرز در کاشت خالص سویا در شرایط عدم وجین، و کمترین تراکم و زیست توده علف های هرز در هر سه مرحله بررسی مربوط به تاریخ کاشت دوم ماشک بود. به نظر می رسد مالچ زنده ماشک از طریق تسریع در بسته شدن کانوپی، باعث مهار علف های هرز شده و با کاهش رقابت علف های هرز با گیاه زراعی افزایش عملکرد را نیز در پی داشته باشد.
    کلیدواژگان: رقابت، زیست توده علف هرز، صفات مورفولوژی، کشاورزی پایدار، عملکرد
  • فهیمه داداشی، فائزه زعفریان، رحمت عباسی*، محمدعلی بهمن یار صفحات 185-197

    گیاهان پوششی از ابزارهای موثر مدیریت غیرشیمیایی علفهای هرز در کشاورزی پایدار به شمار میروند. به منظور بررسی توان رقابتی گیاهان پوششی لگوم و غیرلگوم در برابر علف ‌های هرز ذرت، آزمایشی در قالب طرح بلوک ‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه آموزشی پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری انجام شد. تیمار های آزمایشی شامل دو گیاه پوششی سویا و گندم در سه سطح کودی (بدون کود، کود شیمیایی و کمپوست قارچ) به همراه دو تیمار شاهد تک‌ کشتی ذرت (عاری و آلوده به علف ‌های هرز) بود. بر اساس نتایج، سویا نسبت به گندم دارای ارتفاع و عرض کانوپی و همچنین ماده خشک بیشتری بود و به دلیل ساختار کانوپی وسیع ‌تر و سایه اندازی بیشتر دارای قدرت رقابت بالاتر می‌ باشد. کمترین عملکرد دانه ذرت (2733 کیلوگرم در هکتار) مربوط به تیمار شاهد آلوده به علف هرز و بیشترین مقدار آن (12124 و 8351 کیلوگرم در هکتار) به ترتیب مربوط به تیمار شاهد عاری از علف هرز و کشت ذرت همراه با گیاه پوششی سویا و کود کمپوست بود. افزودن کمپوست و کود شیمیایی در هر دو گیاه پوششی باعث تولید عملکرد بیشتری نسبت به شرایط بدون کود شد. از آنجا که گیاه پوششی سویا توانست رشد مطلوبی داشته باشد و استفاده از آن همراه با کاربرد کود کمپوست باعث ایجاد بیشترین میزان شاخص تحمل و شاخص رقابت بود، لذا می توان با استفاده از این گیاه پوششی و همچنین کاربرد کمپوست در راستای نیل به کشاورزی پایدار به مدیریت با علف های هرز پرداخت.

    کلیدواژگان: کشاورزی پایدار، توان رقابتی، کمپوست، گیاه پوششی، مدیریت غیرشیمیایی علف هرز
  • مریم تاجری مقدم، حسین راحلی*، شاپور ظریفیان، مسعود یزدان پناه صفحات 199-215
    امروزه تمرکز اصلی استراتژی های حفاظت آب بر روی رفتار کشاورزان است. هدف کلی این پژوهش، پیش بینی نیت و رفتار گندمکاران دشت نیشابور و تعیین عوامل موثر بر آن ها در رابطه با حفاظت از منابع آب با استفاده از تئوری رفتار برنامه ریزی شده بود. جامعه آماری این پژوهش، کشاورزان دشت نیشابور به تعداد 1300 نفر بودند که بر اساس فرمول کوکران نمونه 235 نفری از آن ها به روش نمونه گیری خوشه ایتصادفی سهمیه ای انتخاب گردید. داده های موردنیاز پژوهش با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شد. روایی پرسشنامه مورداستفاده از سوی گروهی از متخصصان بررسی و تایید شد و برای تعیین میزان پایایی بخش های مختلف پرسشنامه از ضریب آلفاکرونباخ استفاده شد (73/0 تا 93/0). نتایج تحقیق نشان داد دو متغیر دانش و درک ریسک بر روی نگرش و همچنین دو متغیر نگرش و هنجارهای اخلاقی بر روی نیت و در نهایت نیت بر روی رفتار افراد نسبت به حفاظت از آب تاثیر می گذارند. بر اساس مدل رفتار برنامه ریزی شده، متغیرهای نیت، هنجار اخلاقی، نگرش، دانش و درک ریسک در مجموع قادرند 62 درصد از تغییرات رفتار حفاظت آب کشاورزان را تبیین کنند. همچنین نتایج حاصل از مدل نشان داد که هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری درک شده تاثیر معنی داری بر رفتار حفاظت از آب کشاورزان نداشتند. در نهایت، بر اساس نتایج تحقیق پیشنهاد هایی جهت مصرف بهتر آب توسط کشاورزان ارائه گردید.
    کلیدواژگان: تئوری رفتار برنامه ریزی شده، دشت نیشابور، رفتار حفاظت آب، کشاورزان، نیت
  • علیرضا خوانین زاده*، حمید سودایی زاده، محمد اخوان قالیباف صفحات 217-229
    کمبود آب به عنوان یکی از چالش های مهم جهانی بویژه در مناطق خشک و بیابانی، از عوامل مهم و محدود کننده جهت توسعه پایدار می باشد. بنابراین شناسایی و ارایه راهکارهایی که موجب صرفه جویی در مصرف و افزایش کارآیی مصرف آب بویژه در حوزه کشاورزی و حفظ منابع طبیعی شود اهمیتی حیاتی دارد. این تحقیق با هدف بررسی امکان کاهش مصرف آب در گلخانه های شهرستان یزد ( از شهرهای خشک ایران با متوسط بارش 60 میلی در سال) با استفاده از مواد افزدونی مختلف به خاک انجام شد. آزمایش بصورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. فاکتور اصلی دور آبیاری با سه سطح 4، 8 و 12 روز و فاکتور فرعی نوع ماده افزودنی با 4 سطح شاهد، سوپرجاذب،پوشش پلاستیک وضایعات پنبه در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد رشد رویشی و زایشی و عملکرد خیار در دورهای مختلف آبیاری و تیمارهای مختلف مواد افزودنی به خاک از نظر آماری اختلاف معنی داری با یکدیگر دارند، بطوریکه بکارگیری ضایعات پنبه در دور آبیاری 8 روز باعث افزایش عملکرد محصول به میزان 31 درصد در مقایسه با شاهد شد. حداکثر رشد و عملکرد در تیمار ضایعات پنبه و دور آبیاری چهار روز مشاهده شد که با تیمار 8 روز اختلاف معنی دار نداشت. بطور کلی بر اساس نتایج، ضایعات پنبه به عنوان یک ماده افزدونی مناسب به خاک جهت کاهش مصرف آب و پایداری در تولید محصولات گلخانه ای در مناطق خشک میتواند مورد توجه باشد.
    کلیدواژگان: آبیاری، خیار، ضایعات پنبه، گلخانه، مواد جاذب رطوبت
  • مختار بهادری، شاپور ظریفیان*، حسین کوهستانی، خلیل کلانتری صفحات 231-246
    رویکرد کشاورزی پایدار معطوف به ایجاد و تقویت ویژگی های پایداری در نظام های بهره برداری کشاورزی است. نخستین گام حرکت به سوی پایداری نظام های بهره برداری کشاورزی، پرداختن به مسائل زیست محیطی آن ها است. با توجه به تعدد واحدهای بهره برداری کشاورزی خانوادگی کوچک -مقیاس در بخش کشاورزی ایران، شناسایی و حل مسائل پایداری این نظام ضرورتی برای پایداری بخش کشاورزی و جامعه روستایی کشور به شمار می رود. بنابراین شناسایی و بهره گیری از نشانگرهایی که برای سنجش پایداری نظام بهره برداری کشاورزی خانوادگی کوچک -مقیاس مناسب باشند، ضروری بنظر می رسد که هدف این تحقیق می باشد. این تحقیق از نوع تحلیلی -اکتشافی است که در آن از مطالعات اسنادی و از روش تحلیل دلفی فازی استفاده شد. جامعه آماری تحقیق متخصصان دانشگاه، موسسات تحقیقات و دستگاه های اجرایی بودند که 15 نفر از آن ها با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار تحقیق، پرسشنامه نیمه ساختارمند برای بخش کیفی تحقیق و پرسشنامه ساختارمند با سوالات بسته پاسخ در قالب طیف لیکرت پنج گزینه ای برای دورهای دوم و سوم تحلیل دلفی و فازی سازی داده ها ( بخش کمی تحقیق) بود. بر اساس نتایج تحقیق، از میان 76 نشانگر مستخرج از مطالعات اسنادی و پیشنهادی پانل متخصصان در بخش کیفی تحقیق، تعداد 28 نشانگر در قالب 10 مقوله شامل: اقلیم، منابع ارضی، منابع آب، استفاده از آب، نظام کشت، کاربرد نهاده های زراعی، کاربرد فناوری نوین، مدیریت بقایای محصول، ازدست دادن و تخریب منابع و وقوع بلایای طبیعی برای سنجش پایداری زیست محیطی کشاورزی خانوادگی کوچک -مقیاس ایران شناسائی شدند .
    کلیدواژگان: پایداری زیست محیطی، روش دلفی فازی، کشاورزی خانوادگی کوچک - مقیاس، منابع، نشانگرهای پایداری
  • وحید قاسمیان*، جلیل شفق کلوانق، علیرضا پیرزاد صفحات 247-262
    به منظور بررسی اثر میکوریزا بر ویژگی های فیزیولوژیکی و عملکرد گیاه دارویی بالنگوی شهری تحت رژیم های متفاوت آبیاری ، یک آزمایش دو ساله در طی سال های1393 و 1394به صورت اسپلیت پلات با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی هنرستان کشاورزی شهید بهشتی ارومیه اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل رژیم های آبیاری پس از 40، 80، 120 و 160 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A در کرت های اصلی و میکوریزا (Glomus intraradices، G. verruciform و شاهد) در کرت های فرعی قرار گرفتند. تاثیر آبیاری و میکوریزا بر کلروفیل a، b و کل و کارتنوئید برگ، سوپر اکسید دیسموتاز و مالون دی آلدئید معنی دار نبود. بیشترین میزان قند محلول (7/110 میکرومول در گرم وزن تر) و عملکرد اسانس (258/2 کیلوگرم در هکتار) به ترتیب از رژیم های آبیاری 120 و 80 میلی متر تبخیر به دست آمدند. بیشترین تعداد نیام (34/19 در بوته) ، وزن هزار دانه (081/3 گرم) و عملکرد دانه (7/589 کیلوگرم در هکتار) مربوط به گیاهان تلقیح شده با گونه اینترارادیسس بود. بیشترین تعداد گره (5/12 گره در بوته) و قطر ساقه (16/1 میلی متر) از گیاهان میکوریزایی (G. intraradicess) در تیمارآبیاری پس از 80 میلی متر تبخیر مشاهده شد. بیشترین شاخص برداشت (84/26 درصد) و بتائین گلایسین (51 میکرومول در گرم وزن تر) از گیاهان میکوریزایی (G. verruciform) به ترتیب در سطوح آبیاری 80 و 160 میلی متر تبخیر به دست آمد. به طور کلی آبیاری پس از 80 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر به دلیل مصرف آب کمتر و عملکرد بالاتر در گیاهان بالنگوی شهری میکوریزایی توصیه می شود.
    کلیدواژگان: اسانس، بالنگو، رنگیزه فتوسنتزی، سوپر اکسید دیسموتاز، گلوموس، مالون دی آادهید
  • شهنام اشتری *، محمدرضا دادپور، شاهین اوستان، فریبرز زارع نهندی صفحات 263-273
    اکثر باغات میوه سردسیری ایران در مناطق آهکی استقرار یافته و علایم کمبود آهن در این اراضی به وفور قابل مشاهده است و باغداران مقادیر قابل توجهی کود شیمیایی حاوی آهن استفاده می نمایند که علاوه بر هزینه بر بودن، تعادل سایر عناصر غذایی خاک را نیز بر هم می زند. به منظور ارزیابی تحمل پایه های گمی آلماسی و مالینگ مرتون 106 و هیبرید آن ها به کلروز آهن ناشی از بی کربنات، پایه های مورد مطالعه در گلدان های 10 کیلوگرمی حاوی خاک غیر آهکی تیمار شده با 500 میلی گرم در کیلوگرم بی کربنات از منبع بی کربنات پتاسیم و شاهد (فاقد بی کربنات) کاشته شد. در پایان دوره رشد پارامترهای شاخص کلروفیل، فلورسانس کلروفیل برگی و غلظت نیتروژن کل، فسفر، پتاسیم، آهن، آهن کل، منگنز، منیزیم، روی، کلسیم در بخش هوایی و ریشه اندازه گیری شد. صفات شاخص کلروفیل، نسبت فلورسنس متغیر به حداکثر (Fv/Fm) ، نیتروژن کل، منگنز و روی برگی و همچنین مقادیر فسفر و منیزیم ریشه به طور معنی داری تحت تاثیر اثرات متقابل بستر درکلون قرار گرفتند. نوع رقم و هیبریدهای آنها مقادیر کلروفیل کل، نیتروژن کل، فسفر، پتاسیم، آهن کل و کلسیم برگ ها و همچنین نیتروژن کل، روی، کلسیم، منگنز، پتاسیم، آهن و آهن کل بخش ریشه را تحت تاثیر قرار داد. پایه گمی آلماسی، بالاترین مقادیر کلروفیل کل، نیتروژن کل، فسفر ،کلسیم، پتاسیم وآهن کل برگی را نسبت به دیگر پایه ها دارا بود. پایه گمی آلماسی در بستر بی کربناتی وهمچنین بسترغیرآهکی (شاهد) بیشترین مقادیر شاخص کلروفیل، Fv/Fm، منگنز و روی را نسبت به دیگر پایه ها داشت.
    کلیدواژگان: بی کربنات، پایه هیبرید، خاک آهکی، سیب، کلروز آهن
|
  • Amirsaleh Baghdadi *, Mahyar Balazadeh, Ali Khashnie, Faried Golzardi Pages 1-13
    The effect of pre-sowing treatments and nitrogen rates on yield and yield components of corn (SC704) in two planting density, were assessed by field experiment as split-split plots based on randomized complete block design (RCBD) with four replications, during 2013-2014 growing season in Karaj. Four pre-sowing treatments, Fallow, Manure, green manure Perko PVH and Buko from brassicaceae family were main factors, three rates of nitrogen as 120, 240 and 360 kg.ha-1 were sub-factors and two planting density (8 and 12 plants.m-2) were sub-sub factor. The results illustrated that the effect of pre-sowing treatments and nitrogen rates interactions and plant density on biological yield, number of rows per ear, number of kernels per row, number of kernels per ear, grain yield per unit area and grain weight were significant. The highest rate of all variables were obtained from the Perko PVH, by consuming of 240 kg N.ha-1 and plant density of 8 plants.m-2. Pre-sowing consuming of with Perko PVH 240 kg N.ha-1, due to producing highest grain yield is recommend for Karaj region.
    Keywords: Buko, Fallow, Maize, Manure, Perko PVH, Pre-Sowing, Plant Density
  • Akram Mahdavi Khorami, Jafar Masoud Sinaki *, Majid Amini Dehaghi, Shahram Rezvan, Ali Damavandi Pages 15-34
    In order to study the relationship between quantitative and qualitative traits with sesame grain yield in nutrient treatments as chemical, biological and nano fertilizers and drought stress, an experiment was conducted as factorial split plot based on randomized complete block design with three repetitions. The experiment factors including irrigation regimes, irrigation withholding at different stages of development based on BBCH, full irrigation and irrigation up 65 and 75 BBCH, three nitrogen fertilizers as nitroxin, urea and combination with nitroxin and 50 % urea and four combinations of potassium fertilizer, as non-fertilized as control, spraying and soil application of potassium nano-chelate (2 ppt and 2 kg.ha-1 respectively) and potassium dioxide (2 l.ha-1). The highest grain yield was obtained in irrigation up to 50 % seed ripping in non-application of potassium and use of nitroxin with average of 1340.5 kg.ha-1 that about 35 % increased the average of this trait compared to the control treatment. The grain yield was positively and significantly correlated with stem diameter, plant dry weight, number of capsules, number of seeds per capsule, 1000-seed weight and oil percentage and yield. There was no significant correlation between morphological and yield traits. The results of stepwise regression showed that the maximum grain yield difference can be attributed to the total number of capsules, 1000 seed weight, number of seeds per capsule, oil yield and oil percentage which explained 91.1 % of the grain yield changes. The application of potassium nano- chelate in irrigation withholding at 50 % seed ripening (equivalent to 75 BBCH) and using of nitroxin bio-fertilizer had the highest grain yield in second cultivation after wheat and is suitable for dry and semi-arid climates.
    Keywords: Irrigation Withholding, Nitroxin, Potassium Nano-Chelate, Regression Analysis, Sesame, Yield
  • Leylei Vafadar Yengageh, Ruhollah Amini *, Adel Dabbagh Mohammadi Nasab Pages 35-51
    The effect of different fertilizer treatments on yield, yield components and essential oil of Moldavian balm in intercropping with faba bean was ev;iated by field experiment as factorial based on randomized complete block design with three replications in 2014. The first factor was cropping system at four levels including sole cropping of Moldavian balm and three intercropping ratios (1:1, 2:2 and 2:4) of faba bean with Moldavian balm, and the second factor was fertilizer at three levels including nitrogen and phosphorus chemical fertilizer, bio-fertilizer (Azoto Barvar Barvar-2) 50% of chemical fertilizers, and vermicompost. The maximum flowering branches yield per occupied unit area (115.5 g.m-2) was recorded in the pure cropping of Moldavian balm with the application of the 100% chemical fertilizers. The maximum grain yield per occupied unit area was observed in sole cropping (56.02 g.m-2) and among fertilizer treatments was belonged to 100% chemical fertilizer (41.06 g.m-2). The highest essential oil yield (27.41 Kg.ha-1) was recorded in the cropping system of 2:2 faba bean-Moldavian balm. Additionally, among fertilizer treatments, the highest essential oil yield (31.88 Kg.ha-1) was observed in 100% chemical fertilizers treatment. Thus, in faba bean-Moldavian balm intercropping, cropping system of 2:2 and application of 100% chemical fertilizers can improve the essential oil yield in the unit area.
    Keywords: Biofertilizer, Essential Oil, Intercropping, Moldavian Balm, Vermicompost
  • Akbar Ghadamkhani, Naeema Enayatizamir *, Mojtaba Norouzi Masir Pages 53-64
    There is a available iron deficit for the plant in most of the country cultivated lands. On the other hand, some bacteria that stimulate plant growth can increase the access of the elements to the plant. In the present study, the effect of plant growth promoting bacteria (PGPB) on exchangeable iron in soil and some characteristics of wheat (Chamran cultivar) were investigated in a completely randomized design with factorial arrangement in greenhouse.Treatments consisted of four levels of bacteria, without inoculation (control), inoculation with Enterobacter cloacae R33, inoculation with Enterobacter cloacae sug R_1, inoculation with both E. cloacae R33 and E. cloacae sug R_1) and three levels of FeSO4 (0 %, 50 % and 100 % of iron requirement). During the experiment, characteristics such as plant height and chlorophyll index were measured. According to the results the lowest amount of pH and the highest amount of soil exchangeable iron were observed in the treatment containing consortium of bacteria and application of 50 percent of plant iron requirement. Maximum grain yield with 26 percent increment was observed in the treatment containing consortium of bacteria and application of 50 percent of plant iron requirement. Maximum grain iron concentration and its uptake were also obtained under treatment of bacteria consortium and 50 percent of plant iron requirement by 172 and 50 percent over the control.
    Keywords: Chemical fertilizer, Chlorophyll, PGPR, Wheat, Yield
  • Yaegoob Raei, Mohammad Reza Shakiba, Mehdi Nouri, Mohammad Reza Saeidi * Pages 65-74
    In order to evaluate the effects of biological and chemical fertilizers on yield and some morphological traits of local varieties of barley in dry land farming, an experiment was carried out as factorial experiment on the basis of randomized complete block design with three replications in 2013 at Agricultural Research Station of University of Tabriz. Chemical fertilizer levels included control (without any fertilizer), 60 kg urea (100% recommended), 30 kg urea (50% recommended), 50 kg super phosphate (100% recommended) and 25 kg triple super phosphate (50% recommended) and bio-fertilizers consisted of phosphate barvar-2 and azotobarvar-1 and control. Results indicated that the highest percentage of ground cover and chlorophyll index were observed at integrated application of 100% chemical fertilizers and azotobarvar-1. Also, maximum plant height and harvest index were achieved from integrated application of 100% chemical fertilizers with azotobarvar-1 phosphate barvar-2. Among treatments combination, the highest biological yield was obtained in azotobarvar-1 along with 60 kg urea and the highest grain yield was achieved in phosphate barvar-2 with 60 kg urea with value of 170 grams per square meter. Generally, chemical fertilizer application could be resulted in the positive and significant effect on yield and some morphological traits, but, integrated usage of reduced amounts of chemical fertilizers such as urea with bio fertilizers, can have positive effects in improving yield of barley and human healthy.
    Keywords: Azotobarvar-1, Barley, Dry Land Farming, Grain Yield, Phosphate Barvar-2
  • Payman Yari, Babak Pasari *, Salar Shaaf Pages 75-89
    The effect of mycorrhiza and foliar application of Zinc Boron Potassium elements on agronomic characteristics and quality of tobacco was studied at Marivan- Bilo tobacco field during 2014- 2015. The experiment was split plots based on randomized complete block design with three replications. The main factor with two levels of inoculation by mycorrhiza (Glumus interaradices) including control (no inoclution) and inoclution by mycorrhiza and subplots were foliar application of micro and macro elements in 5 levels including control as distilled water, Zinc, Boron, Potassium, Zinc Boron Potassium. The results showed that in middle leaf of plant some traits such as leaf fresh and dry weight and in upper leaf, leaf cash were decreased significantly. Mean comparison of lower leaf side were obtained that the maximum value of leaf dry weight were achieved by foliar application of zinc. Also in middle leaf, the maximum values of leaf dry weight were obtained by Boron and also the maximum leaf fresh weight by zinc. Finally in upper leaf, the maximum dry weights and leaf cash were affected by Potassium foliar application.
    Keywords: Foliar Application, Macroelement, Microelement, Mycorrhiza, Tobacco
  • Vahid Rastegari, Bahram Mirshekari *, Soleiman Mohammadi, Ebrahim Khalilvand, Farhad Farahvash Pages 91-106
    Yield stability of barley elite lines and Bahman genotype (control) studied by complete block design experiment under full irrigation and water deficit stress conditions in 2013-2015. The results of two year's mean revealed that grain yield under complete irrigation condition for lines 3, 4, 5, 7, 9 (Golgeh cultivar) and 10 between 15 to 37 percent and under stress condition, lines 2, 7 and 9 (Golgeh cultivar) between 15 to 19 percent were higher than Bahman cultivar (Control). Based on MP, HARM, STI and GMP indices, lines 7 and 9 (Golgeh cultivar) were identified as the most tolerant barley elite lines under stress condition. Cluster analysis based on drought tolerance indices placed barley genotypes in three clusters. The generation amount of enzymes GPX, CAT, MDA, H2O2 and SOD increased under stress compared to complete irrigation condition, Superoxide dismutase enzyme (SOD) due to the highest positive and significant correlation with seed yield, was detected as the most effective enzyme in tolerance to drought stress condition. The results of cluster analysis based on antioxidant properties showed that the studied lines were placed in two clusters, which second cluster including lines 1, 2, 7 and 9 (Golgeh cultivar) were presented as tolerant barley elite lines. Finally, regarding to all the indicators studied, lines 7 and 9 (Golgeh) were identified as superior lines compare with Bahman cultivar under normal and water deficit conditions and were identified as most tolerated lines to water deficit condition.
    Keywords: Antioxidant Enzymes, Barley Lines, Drought, Grain Yield, Tolerance Indices
  • David Hassanpanah, Rasool Asghari Zakaria * Pages 107-122
    This research was conducted in order to induction of genetic diversity through radiation with gamma rays in potato cultivars for tolerance to deficit water stress under in vitro condition in Karaj Nuclear Agricultural Research Institute and Laboratory of Zar-Gostar-Arta Technology Company, during 2016 and 2017. From each cultivar of Jeli, Esprit, Banba, Milva and Agria, 3000 plantlets reproduced and were irradiated with 25 Gary of gamma rays. After evaluation, 2517 genotypes were survived. The first experiment was factorial based on completely randomized design with three replications. The first factor was potato genotypes and the second factor consisted of four concentrations of poly-ethylene-glycol including 0, 150, 220 and 275 g.l-1. After evaluation under normal and water deficit stress, 66 genotypes were selected. In second experiment 66 selected genotypes and 5 cultivars as control totally 71 genotypes were conducted based on factorial design based on completely randomized design with three replications. The first factor was 71 potato genotypes and the second factor consisted of four concentrations of poly-ethylene-glycol including normal (0 g.l-1), mild (150 g.l-1), severe (220 g.l-1) and very severe (275 g.l-1) and were investigated in terms of plant height, leaf number per plantlet, root number per plantlet, node number per plantlet, internode length, micro-tuber number and weight per plantlet and micro-tuber average weight. The Esprit-G8 genotype under normal and mild condition and Milva-G3 genotype under severe condition had the highest micro-tuber weight per plantlet. In normal condition, Esprit-G8 genotype and under mild and severe conditions, Milva-G1, Milva-G3, Banba-G5, Banba-G6, Banba-G7, Banba-G9 and Esprit-G8 genotypes had the highest in terms of leaf, node and micro-tuber number per plantlet and were selected as tolerant genotypes to deficit water stress.
    Keywords: Genetic Diversity, Microtuber, Potato, Poly-Ethylene-Glycol (PEG), Water Deficit Stress
  • Hamid Reza Mohammaddoust Chamanabad *, Seadeh Maryam Mozafari, Hamid Reza Nikkheh Pages 123-133
    In sustainable agricultural systems and healthy crop production, using of high-competitiveness cultivars is an easy and inexpensive method for weed management. Therefore, in order to study of competitive ability of 25 wheat varieties against weeds and identification and introduction of wheat cultivars with high competitiveness to use in crop breeding, an experiment was conducted using randomized complete block design with three replications in natural conditions in the university of Mohaghegh Ardabili field. The results showed that there was a difference more than 10 and 7 times between the lowest and the highest initial dry weight and the initial cover of wheat cultivars, respectively. The lowest (162.3 plant.m-2) and the highest (683.3 plant.m-2) weed density were observed in Ofogh and Orum cultivars, respectively. The difference between the lowest and the highest weed dry weight was more than 3 times. The results showed that weed dry weight had a negative correlation with the initial wheat dry weight (R2= -0.55**) and the initial wheat cover (R2= -0.70**). In competition with weeds, yield loss of wheat cultivars was between 3.22% in Sivand cultivar to 68.98% in Shiraz cultivar, which had a close relationship with weed dry weight. Cultivars showing high tolerance and competition index showed lower yield loss. This finding showed that wheat cultivars have a difference in CI (competitive ability) and WITI (weed interference tolerance index) and this feature can be used for non-chemical weed management programs.
    Keywords: Competitive Ability, Early Growth Traits, Sustainable Agriculture, Wheat Cultivars, Weed Management, Yield Loss
  • Jalil Shafagh-Kolvanagh *, Abasalt Azadmard-Taleshmikaeel, Yaegoob Raei, Saeid Zehtab-Salmasi, Sodeif Azadmard-Damirchi, Soheila Dastborhan Pages 135-150
    The effect of different interference and weed control period on morphological traits, yield components, oil and mucilage contents of Dragon’s head, studied by field experimental based on randomized complete block design with three replicates and 15 treatments at the Agricultural Research Station, University of Tabriz. The treatments were six periods of weed interference, six periods of weed control, weed free and weed infected during the growing season and, pure weed (without crop). The results indicated that weed dry weight significantly increased with increasing duration of infection and decreasing weed free period. Number of leaves per plant, plant height, number of capsules and seeds, 1000-seed weight, biological and grain yield reduced with increasing weed interference period. Among the yield components, number of seeds per plants decreased by 46.8% related to weed free control and so it was the most sensitive component. The effect of treatments on percentage and yield of essential oil and seed mucilage was not significant. Weed infested control with 1200 kg.ha-1 and weed free control with 2289 kg.ha-1 had the lowest and the highest grain yield, respectively. Evaluation of Dragon’s head performance under weedy conditions with 1200 kg.ha-1 grain yield indicated the high competitive potential of medicinal plant of Dragon’s head in front of natural weeds of field. This capability embosses success of this plant in competition with weeds accompanied by acceptable level of grain yield.
    Keywords: Dragon's Head, Interference, Medicinal Plant, Weeds, Yield
  • Samira Menbari, Saeedeh Alizadeh Salte *, Saheb Ali Bolandnazar, Mohammad Reza Sarikhani Pages 151-165
    Nowadays, the use of soil-born microorganisms as biological fertilizers is considered to be a natural and most desirable solution used to maintain sustainability of agricultural soil system. Potassium releasing, nitrogen fixing and phosphate solubilizing bacteria play role in providing K, N and P to plants. In order to evaluate the effects of biofertilizers Potabarvar2 and Sinorhizobium meliloti, on physiological properties and yield of Fenugreek, a complete randomized block experiment was conducted with five treatments and three replications. Treatments included biofertilizer Potabarvar2, Sinorhizobium meliloti, inoculation with a mixture of Sinorhizobium㺋婭ꫯ檽, positive control (based on soil analysis) and negative control (no fertilization and inoculation). Physiological and morphological characteristics and concentrations of N, P and K were measured after harvest. The results showed significant effect of Sinorhizobium on morphological characteristics except internode length. Symbiotic relationship of Sinorhizobium with Fenugreek increased the uptake of nitrogen and phosphorus, however the highest potassium uptake observed with a mixture of Sinorhizobium㺋婭ꫯ檽.
    Keywords: Macronutrients Concentration, Sinorhizobium, Potabarvar 2, Biofertilizer, Pod Number
  • Seyyd Samaneh Hashemi, Faezeh Zaefarian *, Esfandiar Farahmandfar, Milad Bagheri Shirvan Pages 167-183
    The effect of planting time of cover crops on soybean -weed interaction, was assessed by experiment based on randomized complete blocks design with three replications in juybar during growth season of 2013. Treatments were included cover crops fenugreek (Trigonella foenum–graecum L.), winter veteh (Vicia sativa L.), Persian clover (Trifolium resupinatum L.), and chickling pea (Lathyrus sativus L.) simultaneously and three weeks after soybean sowing as well as two soybean cultivars under weed and non-weed conditions. The lowest yield of soybean was observed in weed infestation (7449.4 kg.ha-1) and the highest yield of soybean (3792.69 kg ha-1) was observed in the second planting date of winter veteh. While, maximum cover crops height, stem diameter, leaves number, dry matter and leaf size were observed at the first planting date of them. Meanwhile, at all three sampling stages, the infested soybean with weeds had the highest density and weed biomass, and the lowest weed density and biomass were also observed in winter veteh cover crop at the second planting date in all three stages. It seems that winter veteh as a living mulch can reduce the weeds growth with accelerating canopy closure; also, decreasing weeds competition with the main crops, incrased, crop yield.
    Keywords: Competition, Morphological Traits, Sustainable Agriculture, Weed Biomass, Yield
  • Fahimeh Dadashi, Faezeh Zaefarian, Rahmat Abbasi *, Mohammad Ali Bahmanyar Pages 185-197

    Cover crops are an effective tool in the non-chemical weed management in sustainable agriculture. In order to evaluate the competitive ability of legume and nonlegume cover crops in interference with weeds in corn field, an experiment was carried out in randomized complete block design with three replications in Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University. Treatments included two cover crop (wheat and soybean) and three fertilizer treatments (no fertilizer, chemical fertilizer and compost). Monoculture of corn with weed infestation and weed free was used as controls. According to results, morphological characteristics of cover crops, soybean had more height, canopy width and dry matter than wheat, so, soybeans plants due to greater canopy structure and more shading has more competition ability than wheat. The lowest yield of corn was 2733 Kg.ha-1 in control with weed infestation and the highest one was 12124 and 8351 Kg.ha-1 in control with weed free and planting corn with soybean and compost, respectively. Compost and chemical fertilizer produced more corn yield than no fertilizer in both cover crops. As soybean cover crop with compost had the highest CI and AWC, so can be suitable cover crop for weed competition in sustainable agriculture.

    Keywords: Sustainable Agriculture, Competition Ability, Compost, Cover Crop, Non-Chemical Weed Management
  • Maryam Tajeri Moghadam, Hossein Raheli *, Shapour Zariffian, Masoud Yazdanpanah Pages 199-215
    Today, the main focus of water conservation strategies is on farmer's behavior. The objective of this study was to predicting wheat farmers’ intentions and behavior in Neyshabur Plain and determination of factors affecting on them in relation to water resources conservation using the theory of planned behavior. The statistical population of this study was the farmers of Neyshabur Plain (N=1300), that 235 farmers based on Cochran formula, were selected through a random cluster sampling design. Data were collected using a researcher-made questionnaire. The validity of the questionnaire was approved by a panel of experts. The questionnaire’s internal reliability was investigated using coefficient (Cronbach’s) alpha (0.73-0.93). The results of the study showed that the two variables of knowledge and risk perception affect attitudes, attitudes and moral norms on intention and, finally, intention affect behavior of individuals to conservation water. Based on the developed theory of planned behavior, the variables of intention, moral norm, attitude, knowledge and risk perception in general can explain 62% of the changes in farmer's water conservation behavior. Also, the results of the model showed that subjective norms and perceived behavioral control did not have a significant effect on the prediction of farmer's water conservation behavior. Finally, based on the results of the study, recommendations provide for farmer's water conservation.
    Keywords: Farmers, Intention, Neyshabur Plain, Theory of Planned Behavior, Water Conservation Behavior
  • Ali Reza Khavaninzadeh *, Hamid Sodaei Zadeh, Mohammad Akhavan Ghalibaf Pages 217-229
    Water scarcity is one of the most important challenges for development and sustainable agriculture in the world especially in desert area. Thus finding and advising the methods in order to increasing water use efficiency in order to sustainable development and agriculture as well as nature conservation is a vital need. This study was conducted to investigate of decreasing water consumption in greenhouse of Yazd city (in central of Iran with annual precipitation equal to 60 mm) by using different superabsorbent within soil. Experiment was designed in a split plot based on completely randomized block design with three replication. Irrigation periods (3 periods including 4, 8 and 12 interval days) were considered as main factor while additive soil including hydrogel, plastic cover and cotton waste materials were sub. factor. Results indicated waste cotton is the best soil amendment among others and increasing irrigation period from 4 to 8 days is possible without significant reduction of the fruit production in condition of study area. Results indicated 31% increasing of production in 8 days irrigation by using of cotton waste compared to the control. Thus, using of cotton waste as sustainable production in greenhouse systems should be attended in arid regions.
    Keywords: Cucumber, Greenhouse, Irrigation, Super Absorbent, Cotton Waste
  • Mokhtar Bahadori, Shapour Zarifian *, Hossein Kohestani, Khalil Kalantari Pages 231-246
    Sustainable agriculture approach focuses on creating and strengthening sustainability characteristics in agricultural farming systems. The first step in trying to sustainable farming systems is to consider their environmental issues. There are the large number of small-scale family farming systems in Iran's agricultural sector. Identifying and solving the sustainability problems of these systems is considered a necessity for the sustainability of agricultural sector in the country. Identification and application of indicators that can be used to measure the sustainability of small-scale family farming systems is the objective of research. In this analytical - exploratory research, Fuzzy Delphi Method (FDM) was used. The statistical population consisted of experts from universities, research institutes and executive agencies, of which 15 were selected by purposeful sampling. The research tool was a semi-structured questionnaire in the first qualitative round and a structured questionnaire in the second and third rounds of Fuzzy Delphi Method (quantitative sector). Based on the results, 76 indicators were selected from documentary studies and proposed panel of specialists, 28 indicators in the form of 10 categories including : climate, land resources, water resources, water use, culture system, application of crop inputs, application of new technology, management of product remnants, loss and destruction of resources, and the occurrence of natural disasters were introduced to measure the environmental sustainability of Iran's small-scale family agriculture.
    Keywords: Environmental Sustainability, Family Farming, Farming System, Fuzzy Delphi Method, Indicators, Resources
  • Vahid Ghasemian *, Jalil Shafagh Kalvanagh, Alireza Pirzad Pages 247-262
    In order to evaluate the effect of mycorrhizae on the physiological characteristics and yield of medicinal plant ‘Dragon’s head’ under different irrigation regimes, a 2-year (2014 and 2015) split plot experiment was conducted based on randomized complete block design with three replications at the Agricultural Research Field of Shahid Beheshti college of Urmia. Treatments were irrigation after 40, 80, 120 and 160 mm of evaporation from pan class A as main plots and mycorrhizae (Glomus intraradices, G. versiformisand control) as sub plots. The effects of irrigation and mycorrhizae on the leaf chlorophyll (a, b and total), carotenoid, superoxid dismutase and malon dialdehyde were not significant. The highest total soluble carbohydrates (110.7 µmol/g fresh weight) and yield of essential oil (2.258 kg.ha-1) were respectively obtained from irrigation after 120 and 80 mm of evaporation. The maximum number of pod per plant (19.34), 1000-seed weight (3.081 g) and seed yield (589.7 kg.ha-1) belonged to inoculated plants (G. intraradices). The greatest number of nod per pant (12.5) and stem diameter (1.16 mm) were obtained from mycorrhizal (G. intraradices) plants irrigated after 80 mm of evaporation. The highest harvest index (26.84 %) and betaine glycine (51 µmol/g fresh weight) were respectively observed in irrigation after 80 and 160 mm of evaporation in mycorrhizal plants (G. versiformis). In conclusion irrigation of for 80 mm of evaporation from pan class A due to lower water use and higher performance in mycorrhizal Dragon's head plants was recommended.
    Keywords: Glomus, Lallemantia iberica, Malon Dialdehyde, Photosynthetic Pigment, Superoxid Dismutase
  • Shahnam Ashtari *, Mohammad Reza Dadpour, Shahin Oustan, Fariborz Zareh Nadandi Pages 263-273
    Most of Iran temperate zone fruits orchards located in calcereous region and the signs of iron deficiency observed in orchards. So the producers use most amounts of Fe fertilizers that in addition to increase of production costs change the soils nutrients balance. In order to investigation the tolerance of Gami almasi and MM 106 rootstocks and hybrids between them to the induced chlorosis by the bicarbonate and iron deficiency, the studied materials were planted in pots containing the 10 kg of non calcareus soils that were treated with 500 mg/kg bicarbonate from the potassium bicarbonate source and the control ones did not received the bicarbonate.In the end of growth period parameters like the chlorophyll index, Chlorophyll florescence,Total nitrogen, Phosphorous, Potassium, Iron, Manganese, Magnesium, Zinc. And Calcium in roots and aerial parts were measured. The parametrs of chlorophyll index, Chlorophyll florescence Fv/Fm, Total Nitrogen, Manganese and Zinc in leaf and also Phosphorous and Magnesium in roots were significantly affected by soil condtion and cultivars. The cultivar affected the total Chlorophyll, Nitrogene, Phosphorous, Potasium, total Iron and Calsium of leaf and also affected the Zinc, Calsium, Manganese, Potasium and Iron in roots. The Gami almasi landrace in comparison with other root stocks had the highest of total Chlorophyll, total Nitrogen, Phosphorous, Calcium, Potassium and total iron of leaves. The Gami almasi in bicarbonated soil and also in without lime substrate had the highest chlorophyll index, Fv/Fm, Manganese and Zinc in relation to other stocks.
    Keywords: Apple, Bicarbonate, Chlorosis, Calcareus soil, Fe, Hybrid stock