فهرست مطالب

  • Volume:4 Issue:8, 2000
  • تاریخ انتشار: 1378/10/11
  • تعداد عناوین: 5
|
  • جلال درخشاه* صفحات 13-38
    جهان اسلام در دو قرن اخیر در کنار عوامل تاریخی و فکری که بر فرآیند عمومی تمدن اسلامی و رکود آن اثر گذشته، با چالش جدی تر رشد و گسترش تمدن غربی روبرو بوده است. در قبال چنین چالشی، متفکران مسلمان کوشش های گسترده انجام دادند تا ضمن بازسازی فکر دینی، پاسخی درون دینی برای رهایی جهان اسلام از سلطه تمدن و فرهنگ غرب ارائه کنند. بدون تردید این بازسازی راه را برای گشایش مرزهای تجدید حیات تمدن اسلامی باز کرد که در واقع مهم ترین جلوه آن را باید در انقلاب اسلامی ایران به عنوان متکامل ترین حلقه از حلقات جنبش های اسلامی معاصر جستجو کرد. کوششی که به نحوی موفقیت آمیز از انزوای اسلام در جهان زیست خود و در شرایط نوین جهانی ممانعت به عمل آورد. مقاله حاضر سعی خواهد کرد که ضمن بررسی فرآیند بازسازی فکر دینی در چارچوب دو مقوله «نسبت دین و سیاست» و نیز «موعود گرایی» در ایران معاصر، تاثیر آن را بر احیاء تمدن اسلامی توضیح دهد
    کلیدواژگان: ایران معاصر، تمدن اسلامی، انقلاب اسلامی ایران، نسبت دین و سیاست، موعود گرایی
  • سیدمحمدرضا طباطبایی* صفحات 39-72
    توجه به محیط زیست پیرامون انسان در عصری که بشر با بهره برداری بی رویه خود، کمر به تخریب و تضییع آن بسته، امری خطیر و ضروری است. در این میان، توجه روشمند به دیدگاه اندیشمندان بومی می تواند راهگشا باشد. در این مقاله با استفاده از دیدگاه اندیشمند برجسته سنت گرای حال حاضر، دکتر سیدحسین نصر، تلاش شده به این پرسش پاسخ داده شود که در حوزه بوم گرایی یا محیط زیست و با رویکردی سیاسی به این موضوع، نحوه تعامل مطلوب انسان با طبیعت چگونه باید باشد؟ این پژوهش با استفاده از چارچوب نظریه تحلیل گفتمان نورمن فرکلاف، به موضوع محیط زیست در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین پرداخته است. در مقام توصیف؛ سه نشانه و دال معنایی با عنوان ارزش دینی (اسلامی)، ارزش سنتی و ارزش انسانی در دیدگاه دکتر نصر وجود دارد که دال ارزش سنتی، به عنوان دال مرکزی و محوری می باشد. در سطح تفسیر؛ سه عامل قداست زدایی از طبیعت و معرفت، خردگرایی و انسان گرایی، بر نحوه صورت بندی گفتمان بوم گرایی دکتر نصر تاثیر دارد. همچنین، در مقام تبیین کارکرد اجتماعی دیدگاه ایشان؛ می توان از انتقاد ایشان به گفتمان متجدد، انتقاد از رویکردهای دینی ناقص و احیای معرفت قدسی طبیعت یاد کرد
    کلیدواژگان: بوم گرایی، محیط زیست، اندیشه س، یاسی، تحلیل گفتمان، سیدحسین نصر
  • ابوذر گوهری مقدم* صفحات 73-92
    تحولات بیداری اسلامی در منطقه خاورمیانه پس از سال 2011 میلادی نظم منطقه ای را در ابعاد مختلف تغییر داده و سیاست های بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای را متاثر ساخته است. در این میان ایالات متحده که پس از جنگ جهانی دوم منافع گسترده ای را در این منطقه استراتژیک برای خود تعریف کرده است بیش از هر دولت دیگری دچار بحران منافع شده است. مقاله حاضر به بررسی منافع ایالات متحده در خاورمیانه پرداخته و آثار بیداری اسلامی را بر این منافع به آزمون می گذارد. پرسش اصلی این نوشتار نحوه تعامل و راهبردهای ایالات متحده در قبال خیزش اسلامی در منطقه خاورمیانه است. نتیجه این تحقیق نشان می دهد آمریکا اقداماتی نظیر مداخله مستقیم نظامی تا تغییرات ظاهری در نخبگان حاکم را در دستور کار خود قرار داده و در درازمدت نیز تلاش می کند از طریق کمک به انجام اصلاحات درونی، تداوم حضور نظامی در منطقه و کشورهای هدف، پرهیز از اتکای به متحد واحد، ترویج مدل اسلام گرایی سکولار، نزدیکی به جامعه مدنی و اسلام گرایان منطقه، تقویت گفتمان حقوق بشر و پیشبرد روند سازش، چالش های ناشی از بروز بیداری اسلامی در منطقه را مدیریت نماید
    کلیدواژگان: بیداری اسلامی، ایالات متحده آمریکا، خاورمیانه، اسلام، سیاست خارجی
  • علیرضا کوهکن* صفحات 93-104
    دولت اسلامی عراق و شام(داعش) در مدت زمان کوتاهی قدرت چشمگیری به دست آورد و در اوج قدرت خود البغدادی سرزمین بسیار وسیع تر از خاک بریتانیا را در اختیار داشت و تصور بر این بود که این قدرت بتواند برای سال های متمادی دوام بیاورد. اما توسط ارتش های عراق و سوریه و نیروهای محبوب آن دو کشور و با کمک سپاه پاسداران ایران، این گروه تروریستی تمام قلمرو اشغالی خود در عراق سوریه را از دست داد. بنابراین سقوط داعش حائز اهمیت فراوان است و تاثیرات چشمگیری بر ژئوپلیتیک خاورمیانه دارد. موضوع اصلی مقاله همین مسئله می باشد. سوال عمده این تحقیق نیز چگونگی تاثیرگذاری سقوط داعش و سیاست خاورمیانه می باشد. پاسخ به این سوال در شش قسمت ارائه خواهد گردید که همگی با احتمالات پس از سقوط داعش در خاورمیانه مرتبط هستند. روش تحقیق مبتنی بر روش توضیحی است
    کلیدواژگان: خاورمیانه، جهان اسلام، داعش، تفکر تکفیری
  • روح الامین سعیدی* صفحات 105-127
    دین غایب بزرگ دانش روابط بین الملل محسوب می شود. از ابتدای شکل گیری رسمی این دانش در غرب به صورت یک رشته مستقل دانشگاهی، دین و مطالعات دینی همواره از سوی اغلب نظریه پردازان مغفول واقع شده و در محاق قرار گرفته است تا جایی که می توان روابط بین الملل را دین جداترین شاخه علوم اجتماعی متجدد قلمداد کرد. در خصوص چرایی این غیبت دیرپا و بحث برانگیز معمولا به پنج دلیل اقتضائات فرایند نوسازی در جوامع غربی، تثبیت و پذیرش فراگیر اصل دین جدایی (سکولاریسم)، نظم وستفالیایی نظام بین الملل، سیطره فرانظریه خردگرایی بر فضای مطالعاتی رشته و نیز ماهیت مادی گرای نظریات جریان اصلی روابط بین الملل استناد می شود.
    مقاله حاضر پس از بررسی مبسوط یکایک دلایل مذکور به رد آن ها پرداخته و این مدعا را مطرح می سازد که به ترتیب بر اثر زیر سوال رفتن حجیت فرایند تک خطی تجدد، بروز تردیدهای جدی نسبت به صحت اصل دین جدایی و شروع جریان موسوم به «پساسکولاریسم»، آغاز زوال نظم وستفالیایی و ورود نظام بین الملل به دوران پساوستفالیا، افول چیرگی فرانظریه خردگرایی با ظهور فرانظریه های رقیب، و نیز شکل گیری وضعیت تکثر نظری و کاهش انحصار و تک صدایی جریان اصلی، حذف دین از دانش روابط بین الملل دیگر هیچ توجیه و اعتبار منطقی ندارد و پرداختن به این حوزه موضوعی بسیار حائز اهمیت در چارچوب دانش روابط بین الملل نه تنها ممکن بلکه برای فهم عمیق محیط جهانی کاملا ضروری است. در چنین شرایطی تداوم بی اعتنایی دانش روابط بین الملل به نقش دین و منظر دینی، حاصلی جز نارسایی آن در تبیین درست پدیده های نوظهور حال و آینده نخواهد داشت. این مقاله با رویکردی توصیفی تحلیلی به نگارش درآمده و از روش اسنادی برای گردآوری داده ها بهره جسته است
    کلیدواژگان: بازخیز جهانی دین، تجددهای چندگانه، پساوستفالیا، پساسکولاریسم، تکثر نظری
|
  • Jalal Dorakhshah* Pages 13-38
    The Islamic world, beside historical and ideological factors, impacting on the general process of the Islamic civilization and its stagnation, has been facing the more serious challenge of development of the Western civilization during the last two decades. Toward this challenge, Moslem thinkers actively tried to find a religious resolution to free the Islamic world from the dominance of the Western civilization and culture, and at the same time, to reconstruct religious thought. Certainly, this reconstruction opened the path to the borders of the resurgence of the Islamic civilization, and its most salient parade is seen in the Islamic Revolution of Iran as the most perfect example among the contemporary Islamic movements. In fact, it prevented Islam from being isolate in the world. In the present paper, it will be tried to study the process of reconstruction of religious though within two frameworks of “the relationship between politics and religion” and also “Messianism” in Iran, and its impact on the retrieval of the Islamic civilization
    Keywords: Contemporary Iran, Islamic Civilization, the Islamic Revolution of Iran, the Relationship between Religion, Politics, Messianism
  • Seyyid Muhammad Reza Ahmadi Tabatabai*, Seyed Mahdi Mousavinia Pages 39-72
    Attention to the human environment is essential in an age when human with irregular exploitation try to destroy and waste it. In between, the methodical attention to indigenous thinker’s perspective can be useful and practical. In this paper by using the prominent Traditional thinker’s perspective at the present time, Dr Nasr, has been tried to answer “How should be the desirable interaction between man and nature?” which it is in the field of environment with a political approach to this topic. This study has allocated to the environmental issue by using the framework of Ferkellaf discourse analysis in three levels of description, interpretation and explanation. As described level in Nasr’s view, there are three signifies of meaning as the religious values, traditional values and values of human dignity which signifies traditional value has been as central signifier. In the interpretation level, three factors as de sanctity of nature and knowledge, rationalism and humanism has been affected on how to formulate Nasr’s ecological discourse. As well as on the explanation level on his social function view, we can cite his criticism on single discourse; also we can cite his criticism on flawed religious approach and revival of scared knowledge of nature
    Keywords: Ecological, Environment, Political Thought, Discourse Analysis, Seyyed Hussein Nasr
  • Abuzar Gohari Moqaddam* Pages 73-92
    The Islamic awakening evolutions in the Middle East have changed the regional discipline in different aspects and affected the policies of regional and trans-regional actors since 2011. Meanwhile, the USA, which defined widespread interest in the region since the Second World War, encountered with the worst crisis than any other state. The present study investigated the USA interests in the Middle East and tested the effects of Islamic awakening on these interests. The main question of this study was the interaction and strategy of the USA in the Middle East for Islamic awakening. The result of this study indicated that the USA has put the measures such as direct military intervention and apparent changes in the ruling elite on its agenda to manage the military presence in the region and target countries, avoid reliance on one union, promote the secular Islamist model, have proximity to civil society and Islamists in the region, strengthen the human rights discourse and advance the process of reconciliation, and manage the challenges posed by the rise of Islamic awakening in the region in the long term
    Keywords: Islamic Awakening, the USA, Middle East, Islam, Foreign Policy
  • Alireza Koohkan* Pages 93-104
    The Islamic State of Iraq and the Levant, or ISIS, gained considerable power over a short period of time and at the height of its power, Al-Baghdadi controlled more broadly than Britain And it was thought that for many years it could survive. But by the Iraqi and Syrian armies and the popular forces of these two countries and with the help of the IRGC, this terrorist group lost all of its occupied territories in Iraq and Syria. So, its collapse is important and will have significant effects on the geopolitics of the Middle East. The main subject of this article is the same. The main question of the paper is how would the ISIS collapse affect Middle Eastern politics? The answer to this question will be presented in six sections, all of which relate to the probabilities following the fall of ISIS in the Middle East. The research method of article is based on explanation method
    Keywords: Middle East, Islamic World, ISIS, Takfiri Thought
  • Rouh-Al-Amin Saeidi* Pages 105-127
    Religion is the biggest absent of International Relations’ science. From the official formation start of this science in the West as a single academic field of studying, religion and religious studies have been forgotten by most of scholars, as far as it can be known that international relations is the most religion separated branch of social modernized sciences. Knowing about the reason of this long time and controversial absence, usually it is citing to five reasons which are the requirements of the modernization’s process in western societies, an inclusive consolidation and acceptance of religion separation principle (secularism), the Westphalia Order of the International System, the domination of the ultra-theory of rationalism on this study field, and the materialistic nature of the mainstream theories in international relations. The current article is trying to study all these reasons, and disproof them, and to claim that deleting the religion from the science of international relations does not have a rational excuse and credibility because of the discredit of the loyalty for modernization single line process, the outbreak of serious doubts about the correctness of religion separation principle and the start of post-secularism, the start of Westphalia order’s deterioration and entering the international system into post-Westphalia era, the sunset of the ultra-theory of rationalism’s domination with the appearance of competitor ultra-theories, and also the formation of various theories and the decrease of the monopoly of the mainstream. Therefore, it is necessary to have a deep understanding of international relations by knowing about the position of religion
    Keywords: The Global Resurgence of Religion, Multiple Modernizations, Post, Westphalia, Post, Secularism, Theoretical Pluralism