فهرست مطالب

سراج منیر - سال هفتم شماره 25 (بهار 1396)
  • سال هفتم شماره 25 (بهار 1396)
  • بهای روی جلد: 100,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1397/07/11
  • تعداد عناوین: 10
|
  • سرمقاله
  • مصاحبه
  • رضا پورعلی سرخه دیزج صفحه 19
    ابن تیمیه شیوخ امامیه مانند هشام بن حکم و هشام بن سالم را به اتفاق صاحبان ملل و نحل، نخستین قائلان به تجسیم دانسته است. اما باید توجه داشت: اولا، هشام بن حکم و هشام بن سالم را نمیتوان نخستین قائلان به تجسیم دانست، چرا که افرادی متقدم بر این دو فرد بوده و اندیشهای تجسیمی داشتهاند. ثانیا، نه تنها اعتقاد تجسیمی هشام بن حکم و هشام بن سالم مورد اتفاق ملل و نحل نویسان نیست، بلکه برخی از آنان، ایشان را مبرا از تجسیم دانستهاند. ثالثا، صاحبان ملل و نحل اختلافات جدی با یکدیگر در این حوزه داشته و اتهام تجسیم به هشام بن سالم در اثار متاخر ملل و نحل نویسان قابل رویت است، نه اثار متقدم! رابعا، برخی از ملل و نحل نویسان اهل سنت همانند اشعری و شهرستانی به توجیه اقوال تجسیمی هشام بن حکم پرداخته و کلام ایشان را فاقد محذورات تجسیم دانستهاند.
    همچنین ابن تیمیه شیعه را شهیر در تجسیم دانسته و اقوال تجسیمی طوائف شیعه را بیشتر از سایر طوائف دانسته است. اما واقعیت این است که قول به تجسیم با تاویل گرایی تشیع در حوزه معناشناسی سازگاری نداشته و با ظاهرگرایی اصحاب حدیث در این حوزه، تناسب بیشتری دارد.
    کلیدواژگان: ابن تیمیه، تجسیم، شیوخ امامیه، هشام بن حکم، هشام بن سالم
  • علی اکبر لطفی صفحه 35
    سلفیه جهادی به عنوان گروهی که تنها راه گسترش اسلام را جهاد مسلحانه می دانند. در پیشبرد اندیشه خود اقدام به رفتارهای ناشایستی در مقابل مخالفانشان می کنند، از این رو ضمن تفسیر جهاد به قتال، قائل به جواز گردن زدن مخالفان خود و اسیران هستند. تکفیری ها برای مشروعیت بخشی به این عملکردشان به آیاتی از قبیل آیه 4محمد، 12 انفال ، 67 انفال و همچنین روایاتی از قبیل« انما بعثت بضرب الرقاب» ،وعده پیامبر به مشرکان قریش بر ذبح آنان ، اقدام خلیفه دوم در اذن بر گردن زدن ذوالخویصرة و سیره پیامبر در گردن زدن اسیران بدر استناد می کنند. اما با بررسی صورت پذیرفته در این استدلالات معلوم گشت، آیات مورد استناد هیچ دلالتی بر جواز گردن زدن ندارند و روایات نیز ضمن ضعف سندی و تقطیع صورت پذیرفته ، در کتب روایی معتبر اهل سنت نیامده است، از این رو قابل اعتماد نیستند. علاوه بر آن معارف ناب اسلامی به شدت از اموری که باعث نشان دادن چهره ای خشن از اسلام است نهی کرده است. در این نوشته با تکیه به منابع کتابخانه ای و اینترنتی، ضمن تحلیل و توصیف دیدگاه سلفیه تکفیری در برخورد با اسیر به نقد این دیدگاه پرداخته شده است.
    کلیدواژگان: سلفیه جهادی، ذبح، مخالفین، اسیر، سیره پیامبر
  • ابوذر فروتنی صفحه 59
    مشروعیت خلیفه داعش یکی از مباحث اختلافی بین القاعده و داعش است. با توجه به اهمیت و تاثیر گذاری این دو گروه بر سائر جریانهای جهادی، نوشتار حاضر به بررسی تطبیقی مبانی مشروعیت خلیفه از دیدگاه القاعده و داعش میپردازد. آنچه که از تحلیل ادله و استدلالهای این دو گروه بدست آمد این است که القاعده و داعش چهار مبنا در مشروعیت خلیفه دارند. اول اینکه خلیفه اهلیت خلافت را داشته باشد. دوم اینکه خلیفه از طریق شرعی بر مسند خلافت تکیه زند. سوم خلیفه بر اساس ما انزل الله حکم کند. چهارم اینکه خلیفه کافر به طاغوت باشد. این چهار مبنا مورد قبول القاعده و داعش است لکن اختلاف بین القاعده و داعش در تطبیق مبنای اول و دوم بر خلیفه داعش است. اما در مورد مبنای سوم و چهارم تبیین این دو گروه با مشهور اهل سنت و حتی دیگر سلفیان تعارض دارد. و از این دو مبنا در رد حاکمان کشورهای اسلامی بهره میگیرند. مقاله حاضر با روش تحلیلی توصیفی به نتایج فوق رسیده است.
    کلیدواژگان: القاعده، داعش، مشروعیت، خلیفه، بیعت اهل حل و عقد، تغلب، اهلیت، حکم بما انزل الله ، کفر به طاغوت
  • مجتبی محیطی صفحه 81
    حجیت فهم سلف از مهمترین مبانی سلفیه است. سلفیه فهم سلف را برتر از فهم خلف دانسته و معتقدند در همه ابواب فقهی و اعتقادی باید به فهم آنان رجوع کرد. زیرا آنان به عصر رسول خدا نزدیک بودند و حقایق را بهتر درک کرده اند. از این رو فهم آنان بر دیگران ترجیح دارد. سلفیه با توجه به فهم سلف، اصول و فروع دین را تفسیر می کنند. آنان کتاب و سنتی را حجت می دانند که با فهم سلف همراه باشد. سلفیه با استناد به آیات، روایات و نزدیکی به عصر رسالت در صدد اثبات حجیت فهم سلف هستند. این دلایل همگی با اشکالات متعددی روبروست. چون برخی از ادله آنان، هیچ گونه دلالتی بر حجیت فهم سلف ندارد. برخی دلایل ضعیف و برخی اخص از مدعی است.
    کلیدواژگان: فهم سلف، سلف صالح، سلف، سلفیه، خیرالقرون، حدیث عرباض
  • عبدالرحمن باقرزاده صفحه 99
    یکی از جلوه¬های فریب و نیرنگ بدخواهان، دست¬کاری در اسناد و تحریف متون ارزشمند دینی است. دسیسه تحریف، سابقه¬ای طولانی در تاریخ داشته و قرآن کریم نیز در آیات گوناگون به آن پرداخته و تحریف¬گران را مورد سرزنش فراوان قرار داده است. در این بین، سلفیه بخصوص وهابیون در میان جامعه اسلامی دارای سوابق متعدد می¬باشند. سوال این است که آیا می¬توان نمونه¬های مستندی از این اقدام وهابیون در آثار دینی ارائه داد؟ این مقاله با روش توصیفی – تحلیلی بدنبال پاسخ مستدل و منطبق با واقعیتهای عینی به پرسش فوق بوده و سعی دارد به استناد منابع معتبر، مثبت بودن پاسخ را به اثبات برساند.
    کلیدواژگان: وهابيت، تحريف، متون ديني
  • رضا احمدزاده صفحه 127
    با پژوهش در تاریخ اسلام و شناخت سیره خوارج روشن می شود که آنان دارای افکاری بسته و برداشتی غلط از اسلام، قرآن و خلافت الهی بودند. جدا شدن از عموم مسلمانان و قتل آنها، دو وصف اساسی خوارج بوده است که داعش نیز در این دو وصف با خوارج اشتراک دارد. و هیچ گاه افتراقات کوچکی که داعش برای تبرئه خود اقامه می کند باعث تمایز بین دو گروه نمی شود. داعش مانند خوارج حق را منحصر به خود می داند، مخالف خود را دشمن اسلام می نامد. شهر مسلمین را حکم به دار الکفر می کند. در این نگاره با توجه با مقاله ترکی بن علی که مبنی بر عدم شباهت داعش و خوارج نگاشته شده است، روشن می شود که دفاع ها ترکی بن علی سست و بی اساس است، و داعش در اوصاف اصلی پیرو خوارج اولیه است.
    کلیدواژگان: داعش، خوارج، تکفير، کشتار مسلمين، جدايي از مسلمين
  • گزارش ها