فهرست مطالب

پژوهشهای روستایی - سال نهم شماره 2 (تابستان 1397)
  • سال نهم شماره 2 (تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/06/31
  • تعداد عناوین: 12
|
  • سامان یوسفوند *، مهدی طالب صفحات 168-181
    این تحقیق با اتخاذ رویکرد پدید ار شناختی و با بهره گرفتن از ابزارهای روش تحقیق کیفی، تلاش دارد تجربه زیسته کنشگران محلی از مداخلات توسعه ای را تفهیم نماید. بر مبنای اطلاعات به دست آمده، اجتماع محلی دو گفتمان مداخله توسعه ای "همدلانه و آمرانه" را تجربه کرده است و کنشگران محلی نیز در مواجهه با هر گفتمان مداخله ای، راهبرد پذیرندگی و طرد کنندگی را ارائه کرده اند. نتایج نشان می دهد که دال مرکزی گفتمان مداخله توسعه ای همدلانه بر تقویت نقش عاملیت های محلی در توسعه، بهبود قابلیت های اجتماعی و توزیع عادلانه قدرت در جامعه محلی استوار است و نهاد مداخله گر را ملزم به اعمال احتیاط هایی می داند که مشارکت، نظارت و مدیریت اجتماع محلی را در قالب انجمن های محلی و نهادهای میانجی بپذیرد. در حالی که در گفتمان مداخله توسعه ای آمرانه بی نیازی در کسب مشروعیت از جامعه محلی، به رسمیت نشناختن انجمن ها و نهادهای میانجی بین نهاد مداخله گر و جامعه میزبان، کم توجهی به جنبه فرهنگی مداخله، گریز از مسئولیت و سرزنش بومیان از جمله عناصر اصلی این گفتمان شناسایی شده اند. در این رویکرد، اعضای اجتماع به مثابه مصرف کنندگانی قلمداد میشوند که توسط تصمیم سازان و متولیان رفع حاجت می شوند، و نقش عاملیت های محلی در توسعه را به حداقل ها تقلیل داد هاند. بنابراین استدلال مقاله این است که توسعه، عملی مداخله گرایانه است و موفقیت یا شکست آن در گرو چگونگی مداخله و ایفای نقش بازیگران توسعه است. از این روی ایجاد نهادهای میانجی بین مردم محلی و نهادهای مداخله گر توسعه از جمله عناصر مهم در پیوند و حل تعارضات حوزه مداخله است.
    کلیدواژگان: توسعه، مد اخله، اجتماع محلی، همد لانه، آمرانه
  • محمودرضا میرلطفی *، مریم نوری صفحات 182-195
    در جامعه اسلامی ایران، دستیابی به توسعه اجتماعی مطلوب منوط به شناسایی و ترویج ارزش های مذهبی مسلط بر جامعه بخصوص دستورات الهی در قرآن کریم است. بر این اساس، در جستار حاضر به تحلیل سطح توسعه اجتماعی مناطق روستایی سیستان با تاکید بر شاخص های مبارکه قرآنی اقدام شده است. برای تحقق اهداف مورد نظر، ضمن مطالعات اسنادی، طیفی از شاخص های اجتماعی از آیات کریمه قرآن تعیین و در چارچوب مطالعات میدانی با استفاده از پرسش نامه مورد بررسی قرار گرفت برای تعیین حجم نمونه با استفاده از فرمول اصلاحی شارپ، تعداد 40 روستا (با حجم خانوار 51663) از بین 796 روستای موجود در سیستان انتخاب و در ادامه با استفاده از فرمول کوکران تعداد 381 نفر از سرپرستان خانوار به طور تصادفی مورد پرسش قرار گرفتند. برای تجزیه وتحلیل داده ها از روش آماری کروسکال- والیس و رگرسیون ترتیبی در نرم افزار SPSS استفاده شده است. نتایج آزمون کروسکال- والیس، حاکی از آن است که روستاهای موردمطالعه در منطقه سیستان در سه سطح از توسعه اجتماعی با میزان کمتر از 01/0 درصد دارای تفاوت معناداری بوده است و از مجموع 33 شاخص اجتماعی، شاخص «بهداشت» با میانگین 56/4 رتبه اول، «نیکی به خانواده» با میانگین 54/4 رتبه دوم و «جهاد در راه خدا» با میانگین 51/4 رتبه سوم را دارد. همچنین تحلیل فضایی پراکندگی سطح توسعه اجتماعی روستاهای نمونه گویای آن است که با فاصله از شهر های مرکزی، سطح توسعه اجتماعی، انسجام، وحدت، اعتماد و سادگی بین روستاییان بیشتر می شود.
    کلیدواژگان: قرآن، شاخص های اجتماعی، توسعه اجتماعی، منطقه سیستان
  • جعفر یعقوبی *، طاهره زبیدی صفحات 196-209
    عوامل مختلفی تصمیم افراد به مهاجرت معکوس از شهر به روستا را تحت تاثیر قرار می دهند. مطالعه حاضر به دنبال بررسی انگیزه های مهاجرت از شهر به روستا در روستاهای شهرستان ایجرود و پیامدهای این قبیل مهاجرت ها است. تحقیق کاربردی حاضر با استفاده از روش تحقیق توصیفی- همبستگی و جمع آوری داده ها با استفاده از پرسشنامه انجام گرفت. روایی پرسشنامه با استفاده از نظرات اعضای هیئت علمی مرتبط تایید شد. برای تعیین پایایی ابزار تحقیق از پیش آزمون و محاسبه ضریب کرونباخ آلفا (79/0 تا 81/0) استفاده شد. جامعه آماری تحقیق را مهاجران بازگشتی به روستا تشکیل داده که 125 نفر از آن ها بر اساس رابطه کوکران و از طریق نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی انگیزه های مهاجرت معکوس به روستا در چهار عامل شامل بهبود وضعیت رفاهی و بهداشتی در روستاها، جاذبه های طبیعی روستا و تامین محیط آرام، بهبود چشم انداز سودآوری کشاورزی در آینده و بهبود ظرفیت اشتغال زایی منطقه خلاصه شده که این عوامل در مجموع 80/60 درصد از واریانس کل انگیزه های مهاجرت را تبیین نمودند. پیامدهای مهاجرت معکوس نیز در سه عامل توسعه شاخص های عمرانی و سلامتی، افزایش نرخ مشارکت و سرمایه گذاری و آرامش روانی خلاصه شده که این عوامل مجموعا 33/65 درصد از واریانس پیامدهای مهاجرت را تبیین نمودند.
    کلیدواژگان: پیوندهای روستایی - شهری، جمعیت روستایی
  • حمید کریمی *، زینب حلاج، ناصر ولی زاده صفحات 210-221
    هدف اصلی مطالعه حاضر تحلیل اثر مولفه‏ های سرمایه اجتماعی بر سلامت روان زنان روستایی و عشایری عضو صندوق ‏های اعتبارات خرد استان کرمان است. این پژوهش از نوع پژوهش ‏های توصیفی- همبستگی است که با استفاده از فن پیمایش انجام شد. جامعه آماری مورد مطالعه، 1146 نفر از اعضای صندوق ‏های اعتبارات خرد زنان روستایی و عشایری بود که تعداد 300 نفر از آن ها با بهره‎گیری از جدول کریجسی و مورگان و روش نمونه‎گیری تصادفی طبقه‏ ای با انتساب متناسب انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه‏ای بود که روایی آن توسط متخصصان دانشگاهی ترویج و آموزش کشاورزی و سلامت روان تایید شد و پایایی آن هم با یک مطالعه‎ راهنما و ضرایب آلفای کرونباخ، محقق گردید (89/0≥ α≥72/0). یافته ‏های حاصل از تحلیل همبستگی نشان داد که مولفه ‏های اعتماد اجتماعی، تعامل اجتماعی، مشارکت اجتماعی، انسجام اجتماعی، مبادله اطلاعات با نظام اجتماعی و روابط غیررسمی دارای همبستگی مثبت و معنی‏داری با متغیر سلامت روان زنان هستند. فزون بر این، طبق نتایج تحلیل رگرسیونی متغیرهای اعتماد اجتماعی، تعامل اجتماعی، انسجام اجتماعی و مبادله اطلاعات با نظام اجتماعی توانستند 9/61 درصد از تغییرات سلامت روان زنان روستایی و عشایری را تبیین نمایند.
    کلیدواژگان: سرمایه اجتماعی، سلامت روان، زنان روستایی و عشایری
  • حمید جلالیان *، محمدرضا رضوانی، اصغر طهماسبی، حسن اروجی صفحات 222-235
    به دلیل حساسیت بالای روستاهای مناطق بیابانی و توان های گردشگری آن، برنامه-ریزی برای توسعه گردشگری روستایی، نیازمند تبیین سیستم توسعه گردشگری است. روستای مصر، یکی از مهم ترین فضاهای گردشگری شهرستان خور و بیابانک است که در طی سال های گذشته، رشد فعالیت های گردشگری را تجربه کرده است. بنابراین، این پژوهش با هدف شناسایی مدل ارزیابی سیستم گردشگری روستا و تبیین آن با نظریه های مقاصد گردشگری انجام شده است. بدین منظور، داده ها از طریق مصاحبه، گفتگو و مشاهدات میدانی گرد آوری و با بهره گیری از مبانی نظری موجود تهیه شده و از طریق روش تحلیل محتوای کیفی، مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند و در نهایت، مدلی برای تبیین روند سیستم گردشگری آن ارائه شد. نتایج مدل حاکی از تاثیرگذاری قابل توجه آثار هنری در عرضه گردشگری و نقش کلیدی کارآفرینان در توسعه سیستم گردشگری است که در مراحل بعدی به تدریج تکامل یافته است. همچنین میزان انطباق مدل با نظریه آشوب و مدل باتلر، بررسی گردید که از منظر نظریه آشوب، این سیستم با رویکرد اثر پروانه ای و سازگاری پویا سازگار بوده و از منظر مدل باتلر، روستای مصر در انتهای مرحله مشارکت و حرکت به سمت توسعه قرار دارد و به نظر می رسد تخریب خلاق نظریه آشوب با مرحله مشارکت چرخه حیات، سازگاری بیشتری دارد.
    کلیدواژگان: سیستم گردشگری روستایی، چرخه حیات گردشگری، نظریه آشوب، روستای مصر، کارآفرینی
  • حجت ورمزیاری *، محسن بابایی، بابک ایمانی صفحات 236-249
    گردشگری مقوله پیچیده‏ای است که در ساختار خود اجزاء مختلفی را در برمی گیرد. یکی از این اجزاء تور گردانی است که به دلیل ارتباط با مراکز اقامتی، رستوران ها، حمل‏ونقل و همچنین برخورداری از تجارب و آشنایی بیشتر با مقاصد گردشگری، می تواند در توسعه صنعت گردشگری نقش مهمی ایفا کند. لذا تحقیق حاضر باهدف شناسایی عوامل موثر بر تمایل گردشگران برای مسافرت به مقاصد گردشگری روستایی از طریق تور در شهرستان مراغه انجام گردید. داده‏های این مطالعه به‏صورت پیمایشی و از طریق پرسشنامه گردآوری شد. جامعه آماری این مطالعه شامل گردشگرانی بود که در سال 1395 به روستاهای دارای ظرفیت بالای گردشگری شهرستان مراغه مسافرت کرده بودند. ازاین بین 200 نفر با استفاده از روش نمونه‏گیری در دسترس انتخاب گردید. نتایج آزمون تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که تمایل افراد به سفرهای روستایی تورمحور، به ترتیب تحت تاثیر عوامل «فضای ایمن خانوادگی و تغذیه مناسب» ، «سرگرمی و امنیت خاطر در طول سفر» ، «نظم و برنامه سفر شفاف و مناسب» ، «وسیله نقلیه مناسب و حضور به‏موقع آن» ، «مشوق ها و امتیازات آژانس» ، «فضای تجرد» است و این شش عامل درمجموع 17/65 درصد واریانس تمایل به سفر روستایی تورمحور را تبیین نمود.
    کلیدواژگان: گردشگری روستایی، تور گردانی، مراغه، تحلیل عاملی، ایمنی گردشگر
  • الهام احمدی فرد، اسماعیل کرمی دهکردی * صفحات 250-263
    تامین، دسترسی و استفاده از نخ های موردنیاز و باکیفیت (از جمله پود، چله و ابریشم) در تولید فرش ابریشمی، از مسائل مهم بافندگان فرش بوده که در تولید، بهره وری و درآمد آن ها تاثیرگذار است. هدف این مطالعه شناخت منابع و شیوه های تامین انواع نخ مورد استفاده در فرآیند تولید فرش ابریشمی برای بافندگان روستایی است. داده ها با استفاده از یک روش شناسی مطالعه موردی از طریق فنون گروه های متمرکز، مصاحبه های نیمه ساختاریافته، نمودار کشی، تحلیل اسناد و مشاهده با مشارکت 90 خانوار روستایی بافنده فرش ابریشم در 23 روستای شهرستان زنجان و کنشگران بازار در شهرهای زنجان، قم، اصفهان، تبریز و کاشان گردآوری گردید. دستاورد: دسترسی بافندگان روستایی به نخ مورد استفاده در فرآیند تولید با توجه به شیوه تولید متفاوت بود. در شیوه خویش فرمایی، بافندگان روستایی از طریق افراد واسطه، از طریق شهر زنجان یا شهرهای دیگر، نخ موردنیاز خود را تامین می نمودند. در این شیوه به دلیل عدم توان مالی و دانش کافی و شبکه اجتماعی ضعیف در بازار تامین نهاده در دسترسی به نخ باکیفیت، نخ تامین شده از کیفیت لازم برخوردار نبود. در شیوه کارفرمایی نخ از طریق کارفرما تامین شده و کیفیت مناسبی داشت، هرچند کیفیت مناسب نخ به دلیل ظرافت و نازکی، سبب سختی بافت برای زنان روستایی بافنده می شد.
    کلیدواژگان: بافندگان روستایی، فرش ابریشم، نخ، زنجیره تامین، زنان
  • آسیه حسنی نژاد، احمد تقدیسی *، سید هدایتاللهنوری، سعیدرضا اکبریان رونیزی صفحات 264-277
    خشکسالی یکی از بلایای طبیعی است که اثرات اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی بر جنبه های مختلف زندگی بشر دارد. امروزه بیشتر دولت ها، در تلاش اند تا اطلاعات بیشتری در زمینه روش های صحیح مدیریت ریسک کسب نمایند تا از این طریق، صدمات وارد بر جامعه ناشی از خشکسالی را کاهش داده و اثرات مربوط به خشکسالی های آینده را نیز به حداقل برسانند. پژوهش حاضر با هدف کاهش آسیب پذیری کشاورزان در برابر پیامدهای خشکسالی با تاکید بر مدیریت ریسک تدوین یافته است. برای گردآوری اطلاعات از تکنیک مصاحبه و روش پرسشنامه استفاده گردید. در روش پرسشنامه ای داده های لازم در قالب پرسشنامه در سطح پانزده روستای نمونه، گردآوری شد. برای تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS و از تکنیک سلسله مراتبی (AHP) به منظور الویت بندی راهکارها و در نهایت از مدل پرومتی جهت رتبه بندی روستاها در چارچوب مدیریت ریسک استفاده گردید. جامعه آماری این پژوهش 4463 خانوار ساکن در روستاهای شهرستان زرین دشت است که از طریق فرمول کوکران تعداد360 سرپرست خانوار به عنوان نمونه آماری با نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای سنجش روایی ابزار تحقیق (پرسشنامه) از نظرات متخصصین و برای سنجش پایایی از آلفای کرونباخ که برای هر یک از مقیاس های اصلی پرسشنامه در حد مناسب (بالای 67/0) بود استفاده شد. نتایج به دست آمده بیانگر آن است که مدیریت ریسک خشکسالی رویکرد مناسبی برای کاهش آسیب پذیری کشاورزان در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و محیطی در مناطق روستایی است و می توان در فرآیند کاهش پیامدها و آسیب های ناشی از خشکسالی بر مدیریت ریسک تاکید داشت.
    کلیدواژگان: مدیریت ریسک، آسیب پذیری، خشکسالی، کشاورزان، زرین دشت
  • مهسا تقی زاده *، وحید وزیری، علی رضایی شریف صفحات 278-291
    هدف پژوهش حاضر شناسایی مولفه های تاثیرگذار بر حس مکان، بررسی جهت تغییر آن ها در جابجایی بافت روستای کنزق پس از سانحه زلزله و تاثیر الگوپذیری از عوامل کالبدی در روستای جدید در جهت ارتقا یا کاهش حس مکان و همبستگی آن ها است. لذا با استفاده از شیوه پژوهش تحلیلی-توصیفی مولفه های حس مکان در چهار دسته، اجتماع پذیری و تعاملات اجتماعی، هویت، دلبستگی به مکان و وابستگی به مکان در قالب پرسشنامه ای محقق ساخته دارای اعتبار (74/0 =α) ، 278 نفر مورد پرسش قرار گرفتند؛ تحلیل اطلاعات حاصل از پرسشنامه با استفاده از نرم افزار Spss، برای آزمون فرضیه آماره های تی تست تک نمونه ای و همبستگی پیرسون است که با فرض اینکه در جابجایی بافت روستای کنزق به الگوی بافت روستای قدیم توجه نشده است و به کارگیری الگوی طراحی روستای کنزق قدیم سبب ارتقای مولفه های حس مکان در روستای جدید خواهد بود به این نتیجه می رسد که در جابجایی روستای کنزق تبعیت از برخی عوامل مانند مصالح روستای کنزق قدیم سبب افزایش مولفه هویت خواهد شد و عدم تبعیت از فرم و پلان خانه های قدیمی نیز حس مکان را افزایش می دهد که در نهایت چنین می توان اذعان نمود که تاثیر این عوامل در گرو آسایش و راحتی ساکنین است.
    کلیدواژگان: روستای کنزق، بافت، حس مکان، زلزله، جابجایی
  • مهدی رحمانیان کوشککی *، یعقوب زارعی صفحات 292-307
    مساله احیای مناطق روستایی و محیطی از طریق توسعه کارآفرینی کشاورزی، توجه زیادی را به خود معطوف کرده است. از این رو، هدف اصلی این پژوهش توصیفی همبستگی، واکاوی سازه های فردی و اجتماعی موثر بر توسعه کارآفرینی روستایی با تاکید بر کشاورزی است. جامعه آماری پژوهش 3106 خانوار روستایی در بخش کامفیروز بودند که با توجه به جدول بارتلت و همکاران، 197 نفر از آن ها از طریق روش نمونه گیری طبقه ای با انتساب متناسب انتخاب شدند. روایی صوری پرسش نامه با نظر متخصصان مورد تایید قرار گرفت و روایی سازه و پایایی ترکیبی ابزار پژوهش نیز، از طریق برآورد مدل اندازه گیری و پس از انجام اصلاحات لازم به دست آمد. داده های گردآوری شده با نرم افزارهایSPSSwin22 و AMOS21 تجزیه وتحلیل شد. نتایج پژوهش نشان داد که هر پنج فرضیه اصلی پژوهش مورد پذیرش قرار گرفته و هریک از سازه های فردی و اجتماعی (سرمایه اجتماعی، هنجارهای ذهنی، حمایت خانوادگی ادراک شده، باور به خود کارآمدی و تاکید بر نهادهای محلی) ، اثر مثبت و معناداری بر متغیر وابسته داشته اند و درمجموع حدود 54 درصد از واریانس توسعه کارآفرینی روستایی با تاکید بر بخش کشاورزی را در منطقه موردمطالعه تبیین کرده اند. در پایان، بر اساس یافته های پژوهش پیشنهاداتی نیز ارائه گردید.
    کلیدواژگان: فردی و اجتماعی، کارآفرینی، کشاورزی، مدل یابی معادلات ساختاری، بخش کامفیروز
  • مهناز قربان نژاد، شهلا چوبچیان *، همایون فرهادیان صفحات 308-323
    با توجه به اهمیت فناوری انرژی های تجدیدپذیر در کاهش اثرات تغییر اقلیم جهانی و نیز کاهش انتشار دی اکسید کربن در بخش کشاورزی، پژوهش حاضر به دنبال تحلیل موانع توسعه فناوری انرژی های تجدیدپذیر از دیدگاه کشاورزان بوده است. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل عاملی تاییدی انجام شد. جامعه آماری پژوهش را 2501 نفر از کشاورزان شهرستان لارستان تشکیل دادند. روش نمونه گیری طبقه ای با انتساب متناسب بود و حجم نمونه با توجه به جدول کرجسی و مورگان، 331 نفر برآورد شد. یافته ها نشان داد که اصلی ترین مانع توسعه فناوری انرژی های تجدیدپذیر مانع اقتصادی است که شامل هزینه های بالای سرمایه گذاری اولیه در رتبه اول و سپس عدم دسترسی به منابع مالی جهت توسعه انرژی های تجدیدپذیر (وام ها و…) و سرمایه ناکافی کشاورزان برای اجرای پروژه ها در رتبه دوم و سوم قرار داشتند. پس از بعد اقتصادی به ترتیب ابعاد نهادی- قانونی، اجتماعی- آگاهی و زیرساختی- تکنولوژیکی قرار دارند و همه این موانع در قالب مدل تاییدی با استفاده از نرم افزار لیزرل (LISREL8/72) مورد تایید قرار گرفت. با توجه به اینکه در بخش کشاورزی کشور افزایش تقاضای انرژی وجود داشته و کنترل آلودگی محیط زیست از مباحث مهم روز بوده است، لذا برنامه ریزی جامع برای شناسایی موانع توسعه فناوری انرژی های تجدید پذیر از دیدگاه کشاورزان و اقدام برای رفع آن ها بسیار ضروری است. که در این مقاله به این مهم پرداخته شده و در انتها پیشنهادات کاربردی ارائه شده است.
    کلیدواژگان: انرژی پایدار، موانع، انرژی های تجدیدپذیر، فناوری انرژی
  • علیرضا دربان آستانه *، سید حسن مطیعی لنگرودی، فرزانه قاسمی صفحات 324-337
    رهیافت معیشت پایدار در طول سال های گذشته، یکی از بهترین روش ها برای پرداختن به مسائل فقر و توانمندسازی فقرا بوده است و یکی از رویکردهای تحلیلی جدید در زمینه توسعه روستایی است. هدف کلی از تحقیق حاضر شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر معیشت پایدار کشاورزان در شهرستان شازند است. پژوهش حاضر بر اساس هدف، از نوع کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق حاضر سرپرست خانوارهای روستایی شهرستان شازند (22101=N) است که حجم نمونه با خطای نمونه گیری 05/0 و با استفاده از فرمول کوکران، 377 خانوار محاسبه شد. برای تعیین روستاها و انتخاب خانوارهای نمونه از طریق روش تحلیل خوشه اینسبت به طبقه بندی روستاها اقدام و روستاهای نمونه به طور کاملا تصادفی انتخاب شد و در نهایت به نسبت جمعیت آن ها نمونه گیری از هر روستا انجام شد. روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و ابزار میدانی آن پرسشنامه بود. به منظور تجزیه وتحلیل اطلاعات از نرم افزار SPSS برای روش های آماری آزمون T تک نمونه ای و رگرسیون خطی استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که وضعیت معیشت پایدار خانوارهای روستایی مطلوب نبوده و عامل ساختارها و فرایندها مهم ترین عامل موثر در پایداری معیشت خانوارهای روستایی است.
    کلیدواژگان: شهرستان شازند، کشاورزان، دارایی های معیشتی، معیشت پایدار
|
  • saman yousefvand *, mehdi Taleb Pages 168-181
    This paper aims at a good understanding of a surveyed concept based on the living experiences of local actors. Making use of such an approach in examining the problems of local communities that have a tribal or traditional texture is one of the most required elements of scientific research in this regard. The present research suggests that utilizing a phenomenological approach in surveys about local communities development not only provides a chance to put prevalent development theories into practice but also allows to pay close attention to ignored groups and let them get into social activities and be active in social changes. Based on this reasoning, development is a kind of intervention, and intervention is a kind of facing, or reciprocal penetration of life experiences of different socio-political groups. Therefore teaching stakeholders’ measures and attitudes can be of effect on acceptance and approval of or resistance and opposition to any kind of development.
    Keywords: development, intervention, local community, empathy, Authoritarian
  • Mahmoudreza Mirlotfi *, Maryam Nouri Pages 182-195
    The purpose of this study is to extract social indicators derived from the Quran and social development of villages. The population of the study consists of rural areas of Sistan province. The sample size was calculated using a formula based on Cochran Sharp. Forty villages were selected, and the sample size was 381 families. The research method is analytical-descriptive based on studies conducted through questionnaires and interviews. Kruskal-Wallis test and ordinal regression were used to test the study hypothesis.
    Kruskal-Wallis test results showed a significance level (Sig) of less than 01.0 percent for the villages of Sistan region. There were a total of 33 social indicators, including indicators of "health" with a mean of 4.56, "good family" ranking second with an average of 4.54, and "Jihad in the path of God" ranking third with an average of 4.51.
    The evaluations showed that social development is a prerequisite for the development of other aspects such as political and economic development. It is, in practice, the experience of many countries that a lack of social indicators prevents favorable development in other dimensions.
    Keywords: Quran, Social indicators, Social development, Rural Sistan
  • Jafar Yaghoubi *, tahereh zobeidi Pages 196-209
    The decision to return to villages is influenced by different factors. The purpose of this paper is to assess the motivations of reverse migration and its consequences in the villages of Ijroud city in Zanjan province. The research is of an applied type conducted via a survey method. The study population consisted of the migrants returning to villages of Ijroud. The sample size was determined using the Cochran formula (n = 125). The respondents in this study were selected using the stratified random sampling method. The data were collected using a structured questionnaire. The face validity and the content validity of the questionnaire were confirmed by a panel of experts. A pre-test and Cronbach's alpha coefficients were used to measure the reliability (0.79-0.81). Through an exploratory factor analysis, the reverse migration motivations were summarized into four factors including improvement of the welfare and health in rural areas, improvement of the natural attractions of the village and providing a quiet environment, improvement of the prospects for profitability, and improvement of the capacity of agricultural employment in the region. These factors explained 60.80 % of the migration's motivations. Also, using exploratory factor analysis, the consequences of reverse migration to rural area were summarized in three factors including improvement of development and health indexes, increase of rural participation and investment rates, and mental relaxation. These factors explained 33.65 percent of the total variance of the consequences of reverse migration.
    Keywords: Reverse migration, rural development, Migration motives, agriculture, Ijrud
  • Hamid Karimi *, Zeynab Hallaj, Naser Valizadeh Pages 210-221
    The main purpose of this research is to analyze the effects of social capital components on the mental health of rural and nomadic women that were the members of micro-credit funds in Kerman province. The study is a descriptive-correlational research conducted through a survey technique. The statistical population consisted of all the members of the micro-credit funds in Kerman province (N = 1146). As many as 300 members were selected as a sample using Krejcie and Morgan sample size table and the stratified random sampling method. The research tool was a questionnaire whose validity was confirmed by an academic panel of agricultural extension and education and mental health experts. Its reliability was confirmed by using a pilot test and calculating Cronbach's Alpha coefficients (0.72 ≤ α ≤ 0.89). The findings of the correlational analysis revealed that all the components including social trust, social interaction, social participation, social cohesion, exchange of information with social system, and informal relations positively and significantly correlate with the mental health of women. Furthermore, the results of the regression analysis demonstrated that the variables of social trust, social interaction, social cohesion, and exchange of information with social system have positive and significant impacts on mental health. These variables explained 61.9 percent of the variance of the mental health of rural and nomadic women.
    Keywords: Social Capital, Mental health, Rural, nomadic women
  • Hamid Jalalian *, Mohammad reza Rezvani, Asghar Tahmasebi, Hassan Oroji Pages 222-235
    Because of the great friability of ecologic-social systems in desert regions, planning for tourism development and use of its capabilities for rural development need an explanation of rural tourism systems. Mesr village is one of the most important rural tourist regions in Khur-biabank county that, in recent years, has experienced tourism activities development and its changes. This paper aims to recognize a tourism system development model in the village and explain it by approaches and theories related to the development of tourist destinations. For this purpose, qualitative data are prepared through interviews, conversations and surveying observations as well as using theoretical foundations, effective variables, processes and structures in the rural tourism system of Mesr village. After the system is recognized, a model is presented to explain the tourism system development processes. The results of the model show that effective introduction of tourism in the region attracts more visitors, for which the important role of entrepreneurs should be stressed. This role can be played in increasing the number of tourists in an organized manner, increasing the local participation, reduction of migration and so on. In another part of the study, the conformity degree of the model is enquired with chaos and tourism life cycle theories. The system being compatible with and based on the tourism life cycle theory, Mesr is found to be in a satisfactory development stage. Also, it appears that the creative destruction in the chaos theory is compatible with the satisfaction and development stage in the tourism life cycle theory.
    Keywords: Rural tourism system, Tourism life cycle theory, Chaos theory, Mesr village, Entrepreneurship
  • hojjat varmazyari *, Mohsen Babaii, Babak Imani Pages 236-249
    The tourism industry is a complex issue which encompasses various components. Tour operating is one of these components which can play an important role in the development of tourism industry because of its connection with residential centers, restaurants, transportation as well as experiences and learnings on tourism destinations. This research aimed to identify the factors affecting the willingness of tourists for tour-based rural trips in Maragheh county. In this study, the data were collected using a questionnaire. The statistical population of the study included the tourists that had traveled to the villages with a high tourism capacity in Maragheh county in 2016. Of these, 200 people were selected using a convenience sampling method. The results of the exploratory factor analysis indicated that people's willingness for tour-centered rural trips is influenced by certain factors sequenced in terms of importance as follows: " a safe environment for family and proper nutrition", "entertainment and security during the trip", "discipline and explicit and appropriate travel plans", "appropriate vehicles and their on-time service", "incentives and privileges of the agency", "an environment for the unmarried”. These six factors explained 65.17% of the variance of willingness of tourists for tour-centered rural trips.
    Keywords: rural tourism, Tour operation, Maragheh, Factor Analysis, Tourist safety, security
  • Elham Ahmadifard, Esmail Karamidehkordi * Pages 250-263
    In this study, the supply, access and use of high-quality threads required for production of silk carpets is discussed as one of the crucial issues that rural carpet weavers or producers deal with. This is the process that affects their production, productivity and income. The purpose of this study is to understand the sources and methods that rural carpet weavers apply to get an access to various threads used in silk carpets. The data were collected using a case study methodology through techniques focusing on groups, semi-structured interviews, diagramming, document analysis and observation. The participants were 90 rural household silk carpet weavers in 23 villages of Zanjan county and the market actors in the cities of Zanjan, Qom, Esfahan, Tabriz and Kashan. According to the results, access of the rural weavers to threads for producing carpets is different in terms of production methods. Investigating the methods of supplying handmade silk carpet threads in Zanjan county showed they depend on the methods of carpet production. Rural carpet weavers produce carpets through a self-production method and an entrepreneurial wage-based production method. The silk threads required for carpet production are used in different types including, thick weft, wrap threads and knots. In the self-production method, all the production inputs including threads are provided by carpet weavers.
    Keywords: Rural carpet weavers, Silk carpet, Thread, Supply chain, Women
  • Asiyeh Hasaninejad, Ahmad Taghdisi *, Seyed Hedayatollah Noori, Saeed Reza Akbarian ronizi Pages 264-277
    Nowadays, most governments try to learn more about their risk management procedures so that, in the case of any damage caused by drought, they can reduce the adverse impacts.
    This study aims to reduce the vulnerability of farmers against drought impacts with an emphasis on risk management. Questionnaires and interviews were used to collect the data. The questionnaires were distributed in fifteen villages. SPSS software was used for data analysis, the hierarchical technique of AHP for prioritization of strategies and the Prometea model for ranking the villages in the risk management framework. The study population consisted of 4463 households living in the rural city of Zarrindasht. Out of this population, a sample of 360 heads of families were selected by a simple random sampling. The validity of the questionnaire was assessed by scientific and administrative experts, and Cronbach's alpha was used to assess its reliability, which turned out to be 67 percent. The results indicated that the drought risk management approach can reduce the vulnerability of agriculture. This approach can reduce the economic, social and environmental consequences of draught in rural areas through mitigating the damages caused.
    Keywords: Risk management, Vulnerability, Drought, agriculture, Zarrindasht
  • mahsa taghizadeh *, vahid vaziri, Ali Rezaei Sharif Pages 278-291
    The aim of the present study is to identify the factors of effect on the sense of place, analyze its change in the displacement of Kanzaq village after an earthquake, and evaluate the influence of physical factors in the new village in order to upgrade or decrease the sense of place and unity of people. Using an analytical-descriptive method, the parameters of sense of place were discussed in four categories including community, social interactions, identity, and passion for place and location. The data were gathered by means of a validated questionnaire (74.0 = α). As many as 278 people were questioned. The data analysis was done by using the Spss software, single-sample t-test and Pearson correlation. The displaced Kanzaq village is not in the old village design. It is assumed that using the old architecture pattern of Kanzaq can upgrade the sense of place in the new Kanzaq village. As a conclusion, by relocating the village and maintaining certain factors such as the materials of the old village, it will be possible to enhance people’s sense of identity in the new location. Surprisingly, failure to follow the form and plan of the old houses also creates a sense of place, but it is expressed with a delay. Indeed, the impact of the factors affecting the sense of place depends on the comfort and convenience of the residents.
    Keywords: Kanzaq village, Fabric, Sense of place, Earthquake, Movement
  • Mehdi Rahmanian Koshkaki *, yaghoub zarei Pages 292-307
    The question of revitalizing rural and peripheral regions through the promotion of entrepreneurship in agriculture has attracted considerable attention. The main purpose of this descriptive–correlative research is to analyze individual and social effects on the development of rural entrepreneurship with an emphasis on the agriculture sector. The population of the study consisted of the landowners in Kamfiruz district (N = 3106). According to the table devised by Bartlett et al., a sample of 197 was selected using the stratified random sampling technique. A questionnaire was used to collect the data. The content validity of the questionnaire was confirmed by a panel of experts. The construct validity and the composite reliability of the research instrument were tested by estimating the measurement model, and they became satisfactory after necessary corrections were made. The data were analyzed using SPSSwin22 and AMOS21 soft ware programs. The results showed that the main hypotheses of the research were confirmed, and five constructs of individual and social factors (i.e. social capital, subjective norms, perceived family support, self-efficacy belief, and local institutes) had a positive and significant effect on the dependent variable. The constructs totally explained about 54 percent of the variances of the development of rural entrepreneurship with an emphasis on agriculture in Kamfiruz district. Finally, some recommendations were made based on the research findings.
    Keywords: Individual, social factors, Entrepreneurship, agriculture, Structural Equation Modeling, Kamfiruz district
  • Mahnaz Ghorbannezhad, Shahla Choobchian *, Homayon farhadian Pages 308-323
    Considering the importance of renewable energy technologies in reducing global climate changes and carbon dioxide emissions in agriculture, the present study seeks to analyze the barriers to the development of renewable energy technologies at a farm level from the perspective of farmers. The research was done using the confirmatory factor analysis method. The statistical population of the study consisted of 2501 farmers in Larestan county, Fars province, Iran. The individuals were selected by the stratified random sampling method, and the sample size was estimated to be 331 according to Morgan and Kerjesian tables. According to the findings, the farmers believed that the main obstacles to the development of renewable energy technologies in the economic sector were high initial investment costs, lack of financial resources or loans, and inadequate farmers' capital for projects. Next to this economic dimension, there were institutional, legal, social awareness, technological and infrastructural barriers, all of which were confirmed in a confirmatory model using the LISREL software (LISREL8 / 72). Considering that, in our agricultural sector, there is an increase in energy demands and environmental pollution control is one of the important issues nowadays, a number of planned measures are necessary to eliminate the barriers to the development of renewable energy technologies at the farm level.
    Keywords: Sustainable energy, barriers, Renewable energy, Energy technology
  • alireaza Darban astane *, Seyed Hasan Motiei Langeroudi, Farzaneh Ghasemi Pages 324-337
    Sustainable livelihood has been one of the best ways to address poverty and empowerment of the poor over the past years. It is also one of the most innovative approaches to rural development. The general objective of this research is to identify and analyze the factors affecting the sustainable livelihood of farmers in Shazand. The statistical population of the study consists of the heads of rural families in Shazand city, N = 22101). The sample size with a sampling error was 0.05, and, using the Cochran formula, 377 households were calculated. To determine the villages and to select the sample of households, the cluster analysis method was applied to the classification of villages, and the sample villages were randomly selected. Finally, sampling from each village was done in proportion to its population. The data collection method was library, and the field study tool was a questionnaire. In order to analyze the data, SPSS software was used, and the statistical operations included single-sample T-test and linear regression.The results of the research showed that the sustainable livelihood of rural households is not desirable, and structures and processes are the most important factors in the sustainability of rural household livelihood.
    Keywords: Shazand county, Farmers, Livelihood assets, Sustainable livelihood