فهرست مطالب

  • سال چهارم شماره 2 (پاییز و زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/10/10
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمد علی بشارت ، طیبه میرزایی، مسعود غلامعلی لواسانی، مرتضی نقی پور صفحات 3-18
    رضایت زناشویی از عواملی است که موجب رضایت و خشنودی در زندگی می شود. شناسایی متغیرهای تاثیرگذار بر رضایت زناشویی، برای کمک به حفظ ازدواج بسیار لازم و کمک کننده است. مطالعات نشان می دهند که دانش و نگرش جنسی و عواطف مثبت و منفی می توانند به شکل های مختلف رضایت زناشویی را تحت تاثیر قرار دهند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش تعدیل کننده عواطف مثبت و منفی در رابطه بین دانش و نگرش جنسی با رضایت زناشویی بود. برای دستیابی به این هدف، 300 افغانستانی متاهل (148 مرد، 137 زن، 15 نفر نامشخص) ساکن شهر کابل در این پژوهش شرکت کردند. شرکت کنندگان مقیاس دانش و نگرش جنسی (SKAS) ، پرسشنامه وضعیت زناشویی گلومبک- راست (GRIMS) و مقیاس عواطف مثبت و منفی (PANAS) را تکمیل کردند. نتایج پژوهش نشان داد که دانش و نگرش جنسی با رضایت زناشویی رابطه مثبت معنادار دارد. عواطف مثبت و عواطف منفی نیز با رضایت زناشویی به ترتیب رابطه مثبت و منفی معنادار داشتند. همچنین بر اساس یافته های پژوهش، عواطف منفی رابطه بین نگرش جنسی و رضایت زناشویی را تعدیل کرد، اما رابطه بین دانش جنسی و رضایت زناشویی را تعدیل نکرد. نقش تعدیل کننده عواطف مثبت در این رابطه معنادار نبود. بر اساس یافته های این پژوهش، نتیجه گرفته می شود که دسته ای از عواطف نقش تعیین کننده در رابطه بین دانش و نگرش جنسی و رضایت زناشویی دارند. شناسایی این دسته از عواطف و پیشگیری از تشدید آنها، نقشی تاثیرگذار بر رضایت زوجین و روابط خانوادگی خواهد داشت.
    کلیدواژگان: دانش جنسی، نگرش جنسی، رضایت زناشویی، عاطفه مثبت، عاطفه منفی
  • سید محمد سید محمودیان، حمید علیزاده ، شهلا پزشک، احمد برجعلی، نورعلی فرخی صفحات 19-28
    اختلال نافرمانی مقابله ای نوعی اختلال رفتاری است که در پدیدآیی آن به نقش مهم روابط والد- فرزند تاکید می شود. ارتباط نامناسب بین مادر- فرزند می تواند این اختلال را ایجاد، حفظ و تشدید نماید. هدف پژوهش حاضر تدوین برنامه آموزش مادران مبتنی بر تکنیک های آدلر-گلاسر و بررسی اثربخشی این برنامه بر بهبود روابط مادر- فرزند در کودکان با اختلال نافرمانی مقابله ای بود. طرح پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و جامعه آماری شامل کلیه مادران دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر اصفهان بود. از این جامعه، 40 نفر از والدین با کودک دارای اختلال نافرمانی مقابله ای انتخاب و در دو گروه 20 نفره به صورت تصادفی منتسب شدند. برای جمع آوری داده ها از مقیاس رابطه والد-فرزند (PCRS) در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون استفاده شد. گروه آزمایش 9 جلسه 90 دقیقه ای تکنیک های آدلر-گلاسر را دریافت کردند. نتایج پژوهش نشان داد که در مرحله پس آزمون برنامه تکنیک های آدلر-گلاسر بر بهبود روابط مادر- فرزند در کودکان با اختلال نافرمانی مقابله ای تاثیر معنادار دارد. بنابراین با توجه به نتایج پژوهش می توان گفت از این برنامه آموزشی می توان برای بهبود روابط مادر- فرزندی در کودکان اختلال نافرمانی مقابله ای به عنوان روش مداخله ای موثر، بهره برد.
    کلیدواژگان: تکنیک های آدلر-گلاسر، روابط مادر- فرزند، اختلال نافرمانی مقابله ای
  • مسعود شهبازی ، امین کرایی، ناهید کیانی جم صفحات 29-42
    سازگاری زناشویی از مهم ترین شاخص های کیفیت رابطه زناشویی است. پژوهش های متعددی به نقش استانداردهای زناشویی و اسنادهای ارتباطی در پیش بینی وضعیت زناشویی زوجین پرداخته است. هدف پژوهش حاضر تعیین نقش ابعاد استانداردهای زناشویی و اسنادهای ارتباطی در پیش بینی سازگاری و ناسازگاری زناشویی زنان متاهل بود. نمونه ای شامل 324 زن متاهل (150زن ناسازگار و 174 زن سازگار) در پژوهش حاضر شرکت داشتند. از شرکت کنندگان درخواست شد پرسشنامه استانداردهای روابط خاص (ISRS) و مقیاس اسناد ارتباطی (RAM) را تکمیل کنند. نتایج به دست آمده، فرضیه پژوهش مبنی بر پیش بینی سازگاری و ناسازگاری زناشویی زنان بر اساس استانداردهای زناشویی (مرزهای شخصی، پیامد کنترل و سرمایه گذاری ابزاری و عاطفی) و اسنادهای ارتباطی (جایگاه مهار، ثبات و پایداری، عمومیت، قصد و نیت، انگیزه و سرزنش) را تایید کرد. همچنین، نتایج تحلیل تمیز با روش گام به گام نشان داد که متغیرهای اسناد انگیزه، استاندارد سرمایه گذاری عاطفی و اسناد جایگاه مهار، قوی ترین پیش بین های سازگاری و ناسازگاری روابط زناشویی هستند. بر اساس یافته های به دست آمده می توان نتیجه گرفت که استانداردهای زناشویی و اسنادهای ارتباطی نقش مهمی در سازگاری زناشویی زنان دارد.
    کلیدواژگان: استانداردهای زناشویی، اسنادهای ارتباطی، سازگاری و ناسازگاری زناشویی، زنان متاهل
  • جمیله نبوی حصار، مختار عارفی*، ناصر یوسفی صفحات 43-60

    آشفتگی زندگی زناشویی زوجین و افزایش طلاق موجب آسیب های عمده ای به فرزندان طلاق، اشخاص مطلقه، خانواده ها و جامعه می شود؛ بنابراین آزمودن و مقایسه شیوه های موثر رویارویی با افزایش طلاق بسیار حائز اهمیت است. پژوهش حاضر با هدف بررسی مقایسه اثربخشی خانواده درمانی مبتنی بر دیدگاه نظام های خانوادگی بوئن و معنادرمانی بر کیفیت زناشویی (سازش یافتگی زناشویی) و میل به طلاق مراجعین خواستار طلاق انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش حاضر، مراجعین خواستار طلاق مراکز مشاوره سنندج در پاییز و زمستان 1396 بودند. 36 آزمودنی زن و مرد، انتخاب و با روش تصادفی در دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل (هر گروه 12 نفر) گمارده شدند. داده ها با پرسشنامه میل به طلاق (DTQ) و مقیاس بازنگری شده کیفیت زناشویی (RDAS) به دست آمد. گروه های آزمایش جداگانه در هشت نشست هفتگی یک ساعتی خانواده درمانی مبتنی بر دیدگاه نظام های خانواده بوئن و معنادرمانی شرکت کردند. نتایج آزمون اندازه گیری های مکرر نشان داد تاثیر خانواده درمانی مبتنی بر معنادرمانی و تاثیر دیدگاه نظام های خانوادگی بوئن بر افزایش تراز کیفیت زناشویی و مولفه های آن (توافق، رضایت و انسجام زوجی) و کاهش میل به طلاق، باثبات و معنادار بود. نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد خانواده درمانی مبتنی بر معنادرمانی، بیشتر بر کاهش میل به طلاق اثر داشته تا بر افزایش کیفیت زناشویی و خانواده درمانی مبتنی بر دیدگاه نظام های خانواده بوئن، بیشتر بر افزایش کیفیت زناشویی اثر داشته تا بر کاهش میل به طلاق.

    کلیدواژگان: خانواده درمانی، بوئن، طلاق، کیفیت زناشویی، معنادرمانی
  • رضا خجسته مهر ، نرگس اسمعیلی بابادی، ذبیحاللهعباس پور صفحات 61-74
    اخلاق رابطه ای بیانگر منصفانه یا غیرمنصفانه بودن روابط صمیمی است. مباحث اعتماد، عدالت، وفادری و احساس محق بودن از جمله مباحثی هستند که اخلاق رابطه ای را شکل می دهند و اخلاق رابطه ای می طلبد افراد مسئولیت عواقب اعمالشان را بپذیرند. مقیاس اخلاق رابطه ای (RES) شامل دو مولفه عمودی و افقی است. مقیاس اخلاق رابطه ای عمودی، اخلاق رابطه ای در خانواده اصلی و ماده های مقیاس اخلاق رابطه ای افقی، روابط فعلی فرد با همسرش را اندازه گیری می کند. هدف پژوهش حاضر ارزیابی ویژگی های روان سنجی مقیاس اخلاق رابطه ای (RES) بود. به منظور دستیابی به این هدف، 208 شرکت کننده متاهل (89 مرد، 119 زن) مقیاس های اخلاق رابطه ای (RES) ، مقیاس ارزیابی رابطه (RAS) و سنجه ادراک انصاف (MEP) را تکمیل کردند. یافته ها ساختار شش عاملی مقیاس اخلاق رابطه ای (RES) را تایید کردند. همچنین یافته ها نشان داد مقیاس اخلاق رابطه ای از روایی سازه همزمان و پایایی مطلوبی برخوردار است. یافته های پژوهش مشخص ساخت که مقیاس اخلاق رابطه ای برای مطالعات پژوهشی کاربرد دارد و استفاده از این مقیاس برای ارزیابی اخلاق رابطه ای زوجین در مشاوره و درمان زناشویی به روانشناسان و مشاوران خانواده توصیه می شود.
    کلیدواژگان: مقیاس اخلاق رابطه ای، ازدواج، انصاف
  • نازنین شیدان فر، شکوه نوابی نژاد ، ولی لله فرزاد صفحات 75-88
    در دوره حیات خانوادگی، مرحله تازه آشنایی زوجین، مرحله تعدیل، هماهنگ سازی و انطباق با یکدیگر است و آن می تواند یکی از مراحلی باشد که زوجین کمترین میزان رضایت از یکدیگر را تجربه می کنند. هدف از پژوهش حاضر تعیین و مقایسه اثربخشی زوج درمانی هیجان مدار (EFCT) و ایماگوتراپی (IRT) بر رضایتمندی زناشویی زوجین در سال های اولیه ازدواج بود. تعداد 24 زوج در این پژوهش شرکت کردند که در دو گروه آزمایش و کنترل منتسب شدند. در 10 جلسه 90 دقیقه ای یکی از گروه های آزمایش در معرض زوج درمانی هیجان مدار و گروه آزمایشی دیگر در معرض ایماگو تراپی قرار گرفتند. رضایتمندی زناشویی از طریق به کارگیری مقیاس زوجی اینریچ (ECS) ، سنجیده شد. نتایج نشان داد که هر دو رویکرد زوج درمانی هیجان مدار (EFCT) و ایماگوتراپی (IRT) بر رضایتمندی زناشویی زوجین موثر است. نتایج همچنین نشان داد که رویکرد IRT در ابعاد رضایت زناشویی و تحریف آرمانی موثرتر از EFCT است. در مجموع با توجه به نتایج این پژوهش می توان گفت ایماگوتراپی در مقایسه با زوج درمانی هیجان مدار بر رضایتمندی زناشویی زوجین در سال های اولیه ازدواج موثرتر است.
    کلیدواژگان: رضایتمندی زناشویی، زوج درمانی هیجان مدار، زوج درمانی ایماگوتراپی
  • زهرا قاسمی، غلامحسین مکتبی ، علیرضا حاجی یخچالی صفحات 89-102
    پیوند با مدرسه به ارتباطات دانش آموز با مدرسه و دیگر جنبه های زندگی اشاره دارد. این سازه، بازنمایی از حس دلبستگی و تعهد دانش‏آموز نسبت به مدرسه است و در برگیرنده تجربه های دانش‏آموز از مورد توجه قرار گرفتن در مدرسه و داشتن حس نزدیکی به کارکنان و محیط مدرسه است. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه انسجام خانواده، حمایت تحصیلی و تاب آوری تحصیلی با پیوند با مدرسه و مولفه های آن (تعهد، توان، تعلق و باور به قواعد) بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش آموزان پایه یازدهم متوسطه شهرستان دزفول در سال تحصیلی 1395-1394 بود. از این جامعه، تعداد 350 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای پژوهش از مقیاس انسجام خانواده (SFC) مقیاس حمایت تحصیلی (SES) ، پرسشنامه تاب آوری تحصیلی) (ARL و مقیاس پیوند با مدرسه (SCS) استفاده شد. نتایج نشان داد که بین ترکیب خطی انسجام خانواده، مولفه های حمایت تحصیلی (حمایت از سوی همسالان، پدر، مادر و معلم) و مولفه های تاب آوری تحصیلی (جهت گیری آینده، مهارت های ارتباطی و مسئله محوری/مثبت نگری) با مولفه های پیوند با مدرسه (تعهد، توان، تعلق و باور به قواعد) رابطه مثبت معنا داری وجود دارد و مجموعه متغیرهای پیش بین قابلیت پیش بینی متغیرهای ملاک در این پژوهش را دارند. همچنین، نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون گام به گام نشان داد که از میان متغیرهای پیش بین به ترتیب، حمایت تحصیلی، تاب آوری تحصیلی و انسجام خانواده، پیش بین های قوی برای پیوند با مدرسه هستند.
    کلیدواژگان: انسجام خانواده، حمایت تحصیلی، تاب آوری تحصیلی، پیوند با مدرسه
|
  • Mohammad Ali Besharat, Tayebeh Mirzaei, Masoud Gholamali Lavasani, Morteza Naghipoor Pages 3-18
    Marital satisfaction is one of the factors that can bring happiness and satisfaction into marital life. Identifying variables that influence marital satisfaction is very important and essential to help maintain a marriage. Studies show that sexual knowledge and attitude as well as positive and negative affects can influence marital satisfaction in different ways. The purpose of the present study was to investigate the role of positive and negative affects  in moderating the association of sexual knowledge and attitude with marital satisfaction. To this end, 300 married Afghans (148 males, 137 females, 15 unspecified) living in Kabul participated in this study. Participants were asked to complete the Knowledge and Attitude Scale (SKAS), the Golombok Rust Inventory of Marital State (GRIMS), and the Positive and Negative Affect Scale (PANAS). Results showed that sexual knowledge and attitude had a positive relationship with marital satisfaction. Positive and negative affects also had a statistically significant positive and negative relationship with marital satisfaction, respectively. The results also revealed that the relationship between sexual attitude and marital satisfaction was moderated by negative affects, however, it was not moderated by sexual knowledge. The moderating effect of positive affects on the association of sexual knowledge and attitude with marital satisfaction was not statistically significant. Based on the findings of the present study, it can be concluded that some affects can play a decisive role in the association of sexual knowledge and attitude with marital satisfaction. Identifying such affects as well as preventing them from being intensified, will have an influential impact on both marital and satisfaction and family relationships.
    Keywords: sexual knowledge, sexual attitude, marital satisfaction, positive affect, negative affect
  • Seyed Mohammad Seyed Mahmoodian, Hamid Alizadeh, Shahla Pezeshk, Ahmad Barajali , Noorali Farrokhi Pages 19-28
    Oppositional Defiant Disorder is a type of behavioral disorder that is closely related with parent-child relationships. Inappropriate relationships between the mother and the child can create,  maintain, and escalate this disorder. The aim of this study was to develop a training program for mothers based on Adler-Glasser techniques and to examine its effectiveness in improving mother-child relationships in children with Oppositional Defiant Disorder. The research was semi-experimental with pretest- posttest design with control group. The statistical population was all available mothers of elementary students in Isfahan from which 40 parents with Oppositional Defiant Disorder were selected and randomly assigned  to experimental and control groups (20 each). To collect the data, the Child Symptom Inventory (CSI-4) and the  Parent-Child Relationship Scale (PCRS)were used in both pre and posttests. The experimental group received nine 90- minute training sessions in Adler-Glasser techniques .  Results showed that in the post-test phase, the Adler-Glasser techniques had a significant effect on improving mother-child relationships in children with Oppositional Defiant Disorder. It can be concluded that this intervention program can be used effectively to improve relationships between children with Oppositional Defiant Disorder  and their mothers.
    Keywords: Adler-Glasser techniques, mother-child relationships, Oppositional Defiant Disorder
  • Masoud Shahbazi, Amin Koraei, Nahid Kianijam Pages 29-42
    Marital adjustment is one of the most important indicators of women's marital quality. Several studies have investigated the role of marital standards and relationship attributions in predicting marital quality in married couples. The purpose of this study was to investigate the role of the dimensions of marital standards and relationship attributions in predicting adjustment/ non-adjustment among married women. A sample of 324 married women (150 non-adjusted and 174 adjusted) was selected from all married women in Ahvaz. Participants completed the Inventory of Specific Relationship Standards (ISRS) and the Relationship Attributions Measure (RAM). . Results obtained from Enter Discriminant analysis revealed that adjustment or non-adjustment in marital relationship can be predicted by the variables of marital standards (personal boundaries, control outcome, instrumental and expressive investment) and relationship attributions (locus of control, stability, globality, intent, motivation and blame). Also, Stepwise Discriminant analysis of the data indicated that motivation attribution, expressive investment standard and locus of control attribution are the strongest predictors of adjustment/non-adjustment in marital relationships. Based on the findings, it can be concluded that marital standards and relationship attributions play a significant role in women’s marital adjustment.
    Keywords: marital standards, relationships attributions, marital adjustment or non-adjustment, married women
  • Jamileh Nabavi Hesar, Mokhtar Arefi, Naser Yousefi Pages 43-60

    Marital distress and increasing tendency towards divorce causes extreme harm for the children of divorce, divorcees, families and the entire society. Evaluating effective ways of encountering divorce is thus of paramount importance. The present study aimed to examine the effectiveness of family therapy based on Bowen’s family system theory and logo therapy in marital life quality (marital adjustment) and tendency for divorce among divorce seeking clients. The statistical population included divorce applicants referring to Sanandaj counseling centers in Fall and Winter of 1396. 36 male and female applicants were randomly selected and assigned to experimental and control groups (12 each). The Divorce Tendency Questionnaire (DTQ) and the Revised Dyadic Adjustment Scale (RDAS) were used to gather the data. Each group received 8 one- hour weekly family therapy training based on the Bowen’s family systems and logo therapy. Repeated measures tests showed that both logo therapy and Bowen’s family systems could significantly enhance dyadic adjustment level and its components (agreement, satisfaction, and dyadic coherence) and reduce tendency towards divorce. Also, results of the BONFERRONI post hoc test showed that family therapy based on logo therapy was more effective in reducing divorce tendency and Bowen’s family systems theory was more effective in increasing dyadic adjustment.

    Keywords: family therapy, Bowen’s family system theory, divorce, dyadic adjustment, logo therapy
  • Reza Khojasteh Mehr, Narges Esmaeili Babadi, Zabihollah Abbaspour Pages 61-74
    Relational ethics deals with fairness and unfairness in intimate relationships. It also deals with trustworthiness, justice, loyalty, merit, and entitlement between members of a relationship. Relational ethics requires members of the relationship to assume responsibility for consequences in the process of give and take. The Relational Ethics Scale (RES) consists of two types of  components: vertical and horizontal. The vertical dimension of the scale measures relational ethics in family of origin and the horizontal dimension measures current relationships between spouses. The purpose of this study was to investigate the psychometric properties of the Relational Ethics in married men and women in Ahvaz. 208 married participants (89 males, 119 females) were asked to complete the Relational Ethics Scale (RES), the Relational Assessment Scale (RAS) and the Measure of Perceived Equity (MPE). Results confirmed the six-factor structure of the RES. They also showed that the RES has a suitable concurrent validity and reliability in measuring the couples’ relational ethics. Findings showed that this scale can be appropriately used in research studies as well as in premarital consultation and couple therapy by psychologists and family counselors.
    Keywords: Relational Ethics Scale, marriage, equity
  • Nazanin Sheydanfar, Shokouh Navabinejad, Valiyolah Farzad Pages 75-88
    In a family life, the beginning of the  couple’s relationship is the time of  adjustment and compatibility where they might experience the least amount of satisfaction from each other. The aim of the present study was to investigate the  effectiveness of Emotionally Focused Couple Therapy (EFCT) and the Relationship-Imago Therapy (IRT) in increasing couples’ marital satisfaction during their early years of marriage. 24 couples participated in this research and were assigned to two groups – trial and control.  These  groups received training ten 90- minute sessions of emotionally-focused couple therapy and Imago relationship therapy respectively. Marital satisfaction was measured by the Enrich Couple Questionnaire (MSQ). Results showed that both EFCT and IRT were effective in enhancing the couples’ marital satisfaction. Results also revealed that the IRCT had been more effective in dimensions of marital satisfaction and the idealistic distortion than the EFCT. Based on the results of this study, it can be concluded the IRT appeared to be more effective in couple’s marital satisfaction in their early years of marriage.
    Keywords: Marital satisfaction, Emotionally Focused Couple Therapy, Imago Relation Therapy
  • Zahra Ghasemi, Gholam Hossein Maktabi , Alireza Hajiyakhchali Pages 89-102
    School bonding (school connectedness) refers to a communication between the student and other aspects of his life. This construct represents a student's sense of attachment and commitment to school, his experience of being attended at school and having a sense of closeness to staff and school setting. The purpose of the present study was to investigate the relation of family coherence, educational support and academic resilience to school-bonding and its components (commitment, empowerment, attachment and believing in rules). The statistical population was all 11th grade students studying in Dezful in the academic year 2015-2016 of which350 were selected as a sample. To measure the variables, the Scale of Family Coherence (SFC), Sanders and Planck's Scale of Educational Support (SES), Samuels's Academic Resilience Inventory (ARI) and Brown & Evans's Scale of Bonding to School (SCS) were used. Results showed a significantly positive relation  between family coherence, the components of academic support (support by peers, parents and teachers) and those of educational resilience (orientation toward future, communication skills and problem-oriented/ positive thinking) and components of bonding to school (commitment, empowerment, attachment and believing in rules). A set of predicator variables are able to predict the criterion variables for this study. Also, the results of the stepwise regression correlation indicated that educational support, academic resilience and family coherence are respectively significant predicators for a bonding to school.
    Keywords: family coherence, educational support, academic resilience, bonding to school