فهرست مطالب

امنیت پژوهی - پیاپی 61 (بهار 1397)
  • پیاپی 61 (بهار 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/02/31
  • تعداد عناوین: 6
|
  • خلیل واعظی، مهران کشتکار، محسن گل سرخ حق* صفحات 5-34

    امروزه توجه به آسیب‌های جدی ناشی از فساد اقتصادی و چالش‌های مهم امنیتی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی که از این رهگذر می‌تواند برای کشور ایجاد شود بسیار مهم است. فساد اقتصادی، پول را در خدمت قدرت و قدرت را در خدمت پول به کار می‌گیرد. ازاین‌رو، مبارزه با آن همواره از دغدغه‌های جوامع بوده و هست. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از راهبرد نظریه‌پردازی داده بنیاد استفاده‌شده، در پی‌شناخت رهیافت‌های گفتمان رهبری در خصوص مبارزه با فساد اقتصادی است. برای این منظور، بیانات قابل‌دسترس مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) در سایت الکترونیکی ایشان مبنای کار قرارگرفته است. پس از مراجعه به مجموعه بیانات رهبری، با به‌کارگیری راهبرد نظریه‌پردازی داده بنیاد، تجزیه‌وتحلیل بر روی‌داده‌ها انجام‌شده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در راهبرد نظریه داده بنیاد، سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی را شامل می‌شود. هم‌زمان با جمع‌آوری داده‌ها، کدگذاری باز روی آن‌ها انجام گردید و با بخش‌بندی داده‌ها و اطلاعات، مفاهیم و مقوله‌ها شکل گرفت. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد، مبارزه با فساد اقتصادی می‌تواند آثار و پیامدهای منطبق باارزش‌های مطروحه در مورد یک جامعه آرمانی اسلامی را در حوزه‌های فردی، جمعی و کشوری به همراه بیاورد همچنین توجه به مضامینی شامل شرایط علی، شرایط مداخله‌گر، بستر و زمینه، راهبردها و نهایتا پیامد از دیگر دستاوردهای این مطالعه است

    کلیدواژگان: گفتمان رهبری، فساد اقتصادی، مقابله با فساد، نظریه داده بنیا
  • داوود غرایاق زندی صفحات 35-56

    قدمت مطالعات امنیتی و راهبردی در ایران به بیش از دو دهه (از اواسط دهه 70 خورشیدی) می‌رسد. در این دوره آثار مختلف در این زمینه به اشکال مختلف منتشر شد. همین امر زمینه را برای بومی‌سازی و کاربرد مفاهیم و مباحث مطالعات امنیتی در ایران فراهم ساخت. آثاری که در طی این مدت منتشر شده، هرچند اندک هستند، اما این امکان را فراهم می‌سازد تا مورد بازنگری نقادانه و سنجش‌گرانه قرار گیرد. این مقاله به دنبال بررسی روش پژوهش با استناد به پنج متن اصلی و بومی در مطالعات امنیتی است. بنابراین پرسش اصلی مقاله این است که مهم‌ترین مشکلات روش‌شناختی پژوهش در مطالعات امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران کدم‌اند. پاسخ اولیه به این پرسش را می‌توان در چهار مشکل عمده جستجو کرد: مشکل تبیین، مشکل ادراکی، مشکل پیش‌بینی و درنهایت مشکل کنترل. این چهار وجه مهم‌ترین موضوعات روشی پژوهش علوم رفتاری است که در مطالعات امنیتی کشور ما دیده می‌شود. این مشکلات به‌گونه‌ای است که در پی هم می‌آیند و مهم‌ترین مشکل نیز مشکل تبیین است که مشکلات دیگر را در پی دارد. به‌عبارت‌دیگر، مشکل در تبیین باعث می‌شود تا امکان درک واقعی و عینی و درنتیجه پیش‌بینی و کنترل مسایل امنیتی دچار مشکل گردد. این مقاله بر این ادعا است که رفع این چهار مشکل عمده، زمینه مناسبی برای مطالعه علمی و روشی مطالعات امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران فراهم خواهد ساخت.

    کلیدواژگان: امنیت ملی، جمهوری اسلامی، روش شناسی، مطالعات راهبردی
  • تحلیل برخی مولفه های اجتماعی اقتصادی موثر بر احساس امنیت اجتماعی / مورد مطالعه: سکونتگاه های شهری شهرستان سراوان
    مهدی رحمانیان کوشکی، علیرضا استعلاجی، یعقوب زارعی* صفحات 57-89

    گستردگی شهرنشینی و رواج ناامنی‌های اجتماعی در شهرها از یک‌سو و اهمیت و حساسیت مقوله امنیت در شهرستان‌های مرزی از سوی دیگر، موجب گردید تا پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر مولفه‌های پایگاه اجتماعی اقتصادی، سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی بر احساس امنیت اجتماعی در مناطق شهری شهرستان سراوان انجام گردد. این پژوهش به لحاظ ماهیت، کاربردی و به لحاظ روش‌شناسی از نوع توصیفی همبستگی و اطلاعات آن به‌صورت پیمایشی گردآوری شده است. جامعه آماری پژوهش نیز 19423 خانوار ساکن در نقاط شهری شهرستان سراوان بودند که 209 نفر از آن‌ها از طریق روش نمونه‌گیری طبقه‌ای با انتساب متناسب انتخاب گردیدند. روایی صوری پرسش‌نامه با نظر متخصصان مورد تایید قرار گرفت و روایی سازه و پایایی ترکیبی ابزار پژوهش نیز، از طریق برآورد مدل اندازه‌گیری و پس از انجام اصلاحات لازم به دست آمد. فرضیه‌های پژوهش با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری مورد آزمون قرار گرفت و داده‌های گردآوری‌شده با نرم‌افزارهای SPSSwin22 و AMOS21 تحلیل گردیدند و درنهایت یافته‌ها نشان داد، سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی به ترتیب بیشترین اثرگذاری را در شکل‌دهی احساس امنیت اجتماعی در نواحی مورد مطالعه داشته است. نتایج همچنین نشان داد، متغیر پایگاه اجتماعی اقتصادی نیز، تاثیر مستقیم و معنی‌داری را بر احساس امنیت اجتماعی در نواحی شهری شهرستان سراوان به همراه نداشته است

    کلیدواژگان: امنیت اجتماعی، سرمایه اجتماعی، کیفیت زندگی، سراوان
  • یوسف عالی عباس آباد، صدیقه سلیمانی* صفحات 91-113

    تحلیل جامعه‌شناسی امنیت در سیاست‌نامه نظام‌الملک، تحلیل تطبیقی دو مفهوم «امنیت، از دیدگاه جامعه‌شناسی» و «متن ادبی سیاست‌نامه» است. امنیت و نمود جامعه‌شناسی آن، تا حدودی مربوط به حوزه کارکرد زبان و ادبیات نیست؛ اما تامل در متن سیاست‌نامه، وجود و ظهور چنین پدیده سیاسی دفاعی و اجتماعی را نشان می‌دهد. تلاش پژوهشگران عمدتا متمرکز بر یافته‌های متن سیاست‌نامه و تطبیق آن با ایده‌های مفاهیم امنیت و جامعه‌شناسی بوده است؛ نه تطبیق این مفاهیم با متن سیرالملوک. یافته‌های پژوهش حاضر که به روش توصیفی تحلیلی انجام یافته، نشان می‌دهد که کتاب‌هایی مانند سیرالملوک و همانندان آن، بستر مناسبی برای طرح تفکرات و راه‌کارهای جامعه‌شناسی امنیت و بروز آن در جامعه است. وزیر دانشمندی همانند نظام‌الملک توسی، سعی تمام کرده است تا با استفاده از ابزار «داستان»، «تمثیل» یا «حکایت»، لزوم پایبندی به امنیت همه‌جانبه مردم را به گوش پادشاه سلجوقی ایران برساند. قراین تاریخی از موفقیت خواجه در این راه خبر می‌دهند

    کلیدواژگان: خواجه نظام الملک، سیاست نامه، امنیت، جامعه شناسی
  • حیدرعلی مسعودی صفحات 115-135

    فرهنگ راهبردی آمریکا همواره با دخالت مجموعه‌ای از بازیگران سیاسی و نظامی شکل گرفته است که بر اساس تجارب، انگاره‌ها، برداشت‌ها و ادراکات خود از تهدیدات امنیتی و توان پاسخگویی آمریکا به آن‌ها، به ریاست جمهوری آمریکا مشاوره می‌داده‌اند. در دوره ترامپ با افزایش نقش نیروهای ضد ایرانی در ساختار تصمیم‌گیری امنیتی آمریکا، فرهنگ راهبردی آمریکا دچار تغییراتی شده است که تحلیل آن‌ها برای ایران اهمیت فراوانی دارد. با توجه به تنش‌آلود بودن روابط ایران و آمریکا، امنیتی‌سازی ایران می‌تواند پیامدهای مهمی برای ایران دربرداشته باشد. بر این اساس، سوال مقاله این است که آیا تغییر در برخی مولفه‌های تغذیه‌کننده فرهنگ راهبردی آمریکا می‌تواند به امنیتی‌سازی مجدد ایران منجر شود؟ درواقع، هدف مقاله بررسی منابع تکوین‌بخش گفتمان امنیتی‌سازی مجدد ایران در ساختار فرهنگ راهبردی آمریکا است. مقاله با استفاده از روش تحلیل محتوای متون دست‌اول، به بررسی دیدگاه‌ها درباره ایران در بستر فرهنگ راهبردی آمریکا در دوره ترامپ می‌پردازد و مولفه‌های طرح امنیتی‌سازی مجدد ایران را مورد بررسی قرار می‌دهد. فرضیه مقاله این است که گفتمان امنیتی‌ساز ترامپ، ایران را در قالب «دیگری خصم» برمی‌سازد، ولی در تعریف «خود مرجح» دچار اختلال و ابهام است و به همین دلیل، روابط غیریت‌ساز بین خود/ دیگری به‌درستی و شفافیت شکل نمی‌گیرد. درنتیجه این گفتمان نمی‌تواند کارکرد اصلی‌اش؛ یعنی تثبیت موقت معنا برای امنیتی‌سازی مجدد ایران را به‌خوبی انجام دهد

    کلیدواژگان: آمریکا، خاورمیانه، ایران، امنیتی سازی، فرهنگ، راهبردی، گفتمان
  • بیژن عبدالهی، حسن رضا زین آبادی، دانیال حیدری، علیرضا تنهایی* صفحات 137-170

    در دنیای به‌شدت در حال تغییر کنونی، سازمان‌هایی موفق‌تر هستند که زودتر، سریع‌تر و بهتر از رقبا یاد بگیرند و آموخته‌ها را در فرایندهای کاری خود نشان دهند. هدف پژوهش حاضر شناسایی موانع یادگیری سازمانی در سازمان‌های امنیتی است. نوع پژوهش کاربردی و روش انجام آن توصیفی- تحلیلی است. حجم نمونه 62 نفر از اساتید و اعضای هییت‌علمی دانشگاه‌های سازمان‌های امنیتی نیروهای مسلح تشکیل داده‌اند که به‌صورت تصادفی- طبقه‌ای از بین 189 نفر از اعضای جامعه آماری انتخاب شده‌اند. محققین در پاسخ به این سوال که موانع یادگیری در سازمان‌های امنیتی چیست؟ پرسشنامه‌ای متشکل از 53 سوال در رابطه با متغیرهای تحقیق تهیه و پس از توزیع و جمع‌آوری پرسشنامه‌ها، پاسخ‌ها از طریق نرم‌افزار spss مورد تجزیه‌وتحلیل آماری قرار گرفت که نتایج حاصله بیانگر آن است که مهم‌ترین موانع یادگیری سازمانی در سازمان‌های امنیتی عبارت‌اند از: کمبود حمایت مدیران ارشد از نوآوری، گرایش به انجام کارها به شیوه سابق، عدم رواج فرهنگ انتقادگری در سازمان، مقاومت سازمان نسبت به ایده‌های جدید، تاثیر کم ایده‌های آموزشی در حوزه کاری، کمبود آگاهی مدیران درباره تغییرات موردنیاز، عدم توانایی انتقاد، نظارت نداشتن و بی‌توجهی مدیریت نسبت به ثبت بصیرت‌ها و عدم تشویق و قدردانی نکردن مدیران عالی از انتشار بصیرت‌ها در سازمان

    کلیدواژگان: سازمان های امنیتی، یادگیری، یادگیری سازمانی، موانع یادگیری
|
  • Mohsen Golesorkh Hagh*, Khalil Vaezi, Mehran Keshtkar Pages 5-34

    Today it is very important to pay attention to the serious damages caused by economic corruption, because it becomes widespread in different societies, and it has some important security, economic, social and cultural challenges for the country. Moreover, Economic corruption uses the money to serve the power and brings the power in the service of the money. Therefore, dealing with it has always been one of the points of concern for societies. This study, which is of a qualitative nature, and also, it is based on the grounded theory, is an attempt to recognize the guidelines of Iranian supreme leader’s discourse approaches to dealing with economic corruption. To this end, the statements made by the Supreme Leader on his electronic site are the basis for the study. After referring to the statements made by the Leader, the data were analyzed using the grounded theory strategy. Data analysis In the Grounded Theory Strategy, involves the three stages including; open coding, axial coding and selective coding. Furthermore, data collection and data coding were conducted simultaneously, and finally, after categorizing the data and information the new concepts were formed. The Findings of the study indicated that dealing with economic corruption can bring about the effects and consequences in line with an ideal Islamic society in individual, social and national domains. Also, considering the topics including causal conditions, intervening conditions, context, strategies, and outcomes are among the findings of this study

    Keywords: Leadership Discourse, Economic Corruption, Dealing With Corruption, Grounded Theory, Corruption
  • Davoud Gharayagh Zandi Pages 35-56

    The history of strategic and security studies in Iran dates back to more than a decade (from the middle of the 70’s solar year). In this period various studies have been published in this field in different forms. This set the ground for the localization and application of the concepts and discussions of security studies in Iran. Although the works published during this period are not that much, but they are enough to allow for a critical review. So, this study was an attempt to examine the research methodology based on five original and native text in security studies. Therefore, the main question of the study is that; what are the most important methodological problems of the research conducted in the national security studies of the Islamic Republic of Iran. The primary answer to this question can be found in four main problems: the problem of explanation, the perceived problem, the problem of prediction, and the control problem. These four aspects are the most important issues in the behavioral science research methods that can be seen in our country’s security studies. These are the successive problems, and the most important problem is the problem of explanation, that causes the other problems. In other words, the difficulty in explaining makes it difficult to grasp the real and objective, as well as the anticipation and control of security issues. This study claims that solving these four major problems will provide a good basis for the scientific study and method of Iran’s national security studies

    Keywords: National Security, Islamic Republic, Methodology, Strategic Stud
  • Yaghoob Zarei *, Mehdi Rahmanian, Alireza Estelaji Pages 57-89

    The spread of urbanization and the prevalence of social insecurities in the cities on the one hand, and the importance and sensitivity of the security in the border towns on the other hand, led the researchers to conduct the present study, which aimed to analyze the effects of the components such as; the socio-economic level, social capital, and the quality of life, on the feeling of social security in urban areas of Saravan city.This is an applied research,in which the descriptive- correlational techniques were used, and the data collection procedure was conducted using a survey. The statistical population of the study was 19423 families in urban areas of Saravan, among which a number of 209 of families were selected through proportional sampling method.The face validity of the questionnaire was confirmed using experts’ opinions. The construct validity and the reliability of the research tool were also obtained by measuring the model and making the required adjustments. The research hypotheses were tested using Pearson correlation coefficient and structural equation modeling, in SPSSwin22 and AMOS21 software.Finally, the findings of the study indicated that social capital and quality of life had the greatest effects on the formation of social security feeling in the studied areas, respectively. The results also showed that the socioeconomic variable has no direct and significant effect on the feeling of social security in the urban areas of Saravan.

    Keywords: Social Security, Social Capital, Quality Of Life, Saravan
  • Sedighe Soleymani*, Yousof Aali Abbas Abad Pages 91-113

    The sociological Analysis of security in Siyasatnama book by Nizam al-Mulk,,is a comparative analysis of the “security from the sociological point of view of “ and the “literary text of Siyasatnama. Security and its sociology, in part, are not related to the field of the functioning of language and literature, but a reflective view to the literacy text of Siyasatnama, shows the existence of such a political-defense and social phenomenon. The researchers’ efforts were mainly focused on the findings of the text of the Siyasatnama and its adaptation to the ideas and the concepts of security and sociology, not the comparison of these concepts with the text of Sierra-Al-Muluk.The findings of the present study, which conducted using descriptive- analytical methods, showed that books such as Sierra Al-Muluk, are suitable resources for designing the thoughts and sociology of security strategies and its occurrence in society. A scientist minister, like Nizam al-Mulk, has tried to use the “story”, “allegory” or “anecdote” tools to necessitate the adhering to the universal security of the people for Seljuk king of Iran. A historical account of Khajeh’s success in this area is reported.

    Keywords: Khaje Nizam al-Mulk, Siyasatnama, Security, Sociology
  • Heydarali Masoudi Pages 115-135

    The US strategic culture has always been fueled by the involvement of a set of political and military actors who advised the US president based on their experiences, ideas, thoughts and perceptions of security threats and US accountability and responses. During the Trump administration, with the growing role of anti-Iranian forces in the structure of the US decision making in security issues, the US strategic culture has undergone changes that are of great importance to Iran. Given the tension between Iran and the US, securitizing of Iran can have important outcomes for Iran. Accordingly, the main question of the study is whether the change in some of the elements that feed the US strategic culture, can lead to Iran’s re-securitizing? In fact, the purpose of this study is to examine the sources of the development of the re-securitization discourse of Iran in the formation of the US strategic culture. Using the first-hand content analysis method, this study analyzes the views toward Iran, from the US strategic culture point of view during the Trump administration, and examines the components of Iran’s re-securitizing project. It was hypothesized that the Trump’s securitizing discourse, brings Iran into “ antagonist others “ form, but in specifying “preferred self” it is disturbed and ambiguous; therefore, the othering relations between self / other is not properly and clearly formed. Consequently, this discourse cannot appropriately perform its main function of temporary fixing the meaning of re-securitizing Iran

    Keywords: the United States, Middle East, Iran Securitizing, Strategic Culture, Discourse
  • Alireza Tanhayi *, Hasan Reza Zeynabadi, Bijan Abdollahi, Danial Heydari Pages 137-170

    In today’s rapidly changing world, the successful organizations are those that learn faster and better than competitors, and make use of these learned lessons in their working processes. The purpose of this study was to identify the obstacles to organizational learning in security organizations. In this applied research the descriptive-analytical method was used. The sample size of the study includes a number of 62 professors and faculty members of the security forces universities of the armed forces, that has been selected randomly among 189 members of the statistical population. Attempts were made to answer to this question that what are the barriers to learning in security organizations. A questionnaire consisting of 53 items about the variables of the study was developed, and after the distributing and collecting the data, responses were analyzed using SPSS software. The results showed that the most important barriers to organizational learning in Security agencies include:Getting not enough support from the senior managers, the tendency to do things using old fashion methods, the lack of dissemination of critical culture in the organization, the organization’s resistance to new ideas, not attending to educational ideas in practice, the lack of awareness of managers about the necessary changes, inability in having critical views, managers’ inefficiency in recording, encouraging,and honoring of sharing insight into the organization

    Keywords: security organizations, learning, organizational learning, learning barriers