فهرست مطالب

  • سال دوم شماره 4 (پیاپی 202، 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/04/13
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مریم جلایی ، مرجان مسائلی صفحات 11-30
    یعتبر دور باثولوجیا النظام التعلیمی للغات الاجنبیه ومنها اللغه العربیه لغیر الناطقین بها، دورا بارزا فی تحسین عملیه التعلیم والتعلم، وهذه الدراسه حاولت تسلیط الضوء علی إحدی الصعوبات التی یواجه ها اغلب الطلاب الاجانب فی تعلم اللغه العربیه ، وهی تتمثل فی کثره الاخطاء الإملائیه الصوتیه فی الإنتاجات اللغویه لدی متعلمی العربیه من الناطقین بالهندیه. من هذا المنطلق، قصدت الدراسه الحالیه تناول هذه الظاهره بغیه الکشف عن مدی هذه الصعوبه فی عملیه تعلمهم اللغه العربیه واسبابها. وقد کان المجتمع الاصلی للدراسه متکونا من الطالبات الهندیات بجامعه المصطفی العالمیه باصفهان، وتم اختیار عینه الدراسه عشوائیا، وقد تکونت من 15 طالبه هندیه من طالبات الفصل الرابع فی مرحله الإجازه فی برنامج تعلیم اللغه العربیه للهنود بتلک الجامعه. واستهدفت الدراسه من خلال الإجراء الوصفی - التحلیلی المدعم بالتحلیلی الإحصائی تناول الاخطاء الإملائیه الصوتیه التی قانت بها طالبات عینه البحث اثناء تعلم اللغه العربیه واقتراح الحلول المناسبه لها. وانتهت نتائج الدراسه إلی ضعف الطالبات فی الإملاء متمثله فی إبدال بعض الاصوات والصوائت ببعضها الآخر، وکتابه التاء المفتوحه والمربوطه والتنوین والهمزه بصوره خاطئه، واخیرا تقصیر الاصوات الطویله وإطاله الاصوات القصیره. وتعدد اسباب هذا الضعف ؛ من اهمها تداخل العربیه نفسها والتداخل اللغوی.
    کلیدواژگان: تعلیم اللغه العربیه للناطقین بالهندیه، الاخطاء الإملائیه - الصوتیه، التداخل اللغوی، تداخل العربیه نفسها
  • عیسی متقی زاده ، رئیفه ابوراس، فرامرز میرزایی، طاهره خان آبادی صفحات 31-56
    تظهر اهمیه الحروف الجاره باعتبارها روابط مهمه فی الجمله العربیه، وهی ذات اثر فعال فی تغییر المعنی؛ لذا فإن استعمالها الخاطئ یودی إلی غموض العباره ولبس المعنی. ونری ان اکثر خریجی اللغه العربیه فی مرحله الماجستیر لا یجیدون استعمال الحروف الجاره. والمشکله التی یسعی البحث إلی دراستها هی الکشف عن الاسباب الکامنه وراء ضعف المتعلمین فی استعمال الحروف الجاره تمهیدا لمعالجتها. وارتاینا ان نتبع فی البحث المنهج الوصفی ذا الطابع التحلیلی. وکان عینه البحث عشرین رساله من رسائل طلاب الماجستیر فی فرع اللغه العربیه وآدابها بجامعتی تربیت مدرس وشهید بهشتی فیما بین عامی85 و95. فی المرحله الاولی تم اختیارصفحه واحده من کل رساله کعینه للدراسه ، وفی المرحله الثانیه تمت دراسه اربعین صفحه من تلک الرسائل المختاره. وقد اظهرت الدراسه ان مواضع الخطا فی استعمال الحروف الجاره تنقسم إلی ثلاثه اقسام: استعمال الحروف الجاره فی غیر مواضعها، واستعمال الحروف الجاره فی مواضع لا تحتاجها، وحذف الحروف الجاره فی مواضع ضروریه. کما تبین لنا ان من اهم مواضع الخطا، الاستعمال الخاطئ للحروف الجاره فی غیر مواضعها عند الطلاب، وترجع اسبابه إلی التدخل اللغوی من ناحیه، وإلی نقص معرفتهم بالافعال المرکبه الحرفیه من ناحیه اخری؛ کما توضح لنا الدراسه ان معظم اخطاء الطلاب ترجع إلی استعمال الحروف الجاره الشائعه وهی عباره عن «الباء، اللام، من، عن، فی، علی، وإلی».
    کلیدواژگان: الحروف الجاره، الاخطاء الکتابیه، التدخل اللغوی، التداخل اللغوی، نقص المخزون اللغوی
  • علی پاپی، محمد خاقانی اصفهانی صفحات 57-78
    إن من دواعی تطویرعملیه تعلم العربیه فی إیران، هو الاهتمام باللسانیات التطبیقیه، وبالاخص نظریه تحلیل الاخطاء ونظریه التحلیل التقابلی. حیث سعت هذه الدراسه إلی تحلیل اخطاء المطابقه فی الترکیب الإسنادی، وفی کتابات طلاب اللغه العربیه بجامعات طهران، وذلک بالاعتماد علی المنهج الوصفی التحلیلی. وشملت الدراسه المجتمع الاصلی وهم طلاب اللغه العربیه وآدابها بجامعه طهران الحکومیه حیث اختیرت عینه الدراسه عشرون طالبا وطالبه عشوائیا یدرسون اللغه العربیه وآدابها فی الفصل الدراسی السابع فی مرحله البکالوریوس، معدل اعمارهم 22 سنه، وبمستوی علمی متوسط. وکانت اداه الدراسه ورقتی اختبار -الإنشاء والتعریب- اجریا فی مرحلتین وفق المنهج الطولی. واظهرت النتائج بعد تصنیف الاخطاء وفق جدول کوردر (Corder) ان اکثر الاخطاء شیوعا من إجمالی الاخطاء البالغه 49 عددا فی الترکیب الإسنادی تختص بمطابقه المسند للمسند إلیه تذکیرا وتاثینا (30عددا) ، تلتها اخطاء مطابقه المسند للمسند إلیه فی (19عددا). وتمثلت الاسباب الرئیسه لهذه الاخطاء اولا: تداخل العربیه نفسها بنسبه 22/61% المرتبه الاولی. وثانیا: تداخل اللغتین والتداخل اللغوی اللذان جاءت نسبتهما،48/24% و28/14%علی التوالی.
    کلیدواژگان: تحلیل الاخطاء، اللسانیات التقابلیه، الترکیب الإسنادی، اللغه العربیه فی جامعه طهران، اللغه الفارسیه
  • محمدرضا نیکوبخت ، علی نظری، سیدمحمود میرزایی الحسینی، دانش محمدی صفحات 79-104
    یهدف هذا البحث إلی دراسه تطور الکتب المدرسیه فی ماده اللغه العربیه فی قسم العلوم الانسانیه من سنه 1961 إلی 2017 (1340-1396) ، وذلک فی ضوء طرائق ومذاهب تعلیم اللغه الاجنبیه. تنتهج هذه الدراسه منهج تحلیل المحتوی، حیث تناولت تطور هذه الکتب وفقا للاهداف التعلیمیه، والعلاقه بین المعلم والمتعلم، وادوار المعلم والمتعلم، والرویه إلی اللغه والثقافه واستخدام اللغه الام، والاهتمام بمشاعر المتعلمین، وطرائق التقویم، والعملیه التعلیمیه التعلمیه، والمهارات اللغویه. وتشیر نتائج الدراسه إلی ان الطریقه الشائعه فی هذه الکتب هی طریقه النحو والترجمه، لاهمیه تعلیم ترجمه النصوص وتعلیم القواعد بالطریقه القیاسیه، ولم تاخذ الطریقه السمعیه الشفهیه فی العقدین الاخیرین حظها من الاهتمام حیث تم إدراج بعض التدریبات التحویلیه والاستبدالیه وبعض الحوارات البسیطه القائمه علی المواقف اللغویه وتعلیم القواعد بالطریقه الاستنتاجیه فی هذه الکتب. ونظرا إلی ان هدف تعلیم اللغه العربیه فی المدارس الإیرانیه، تقترح هذه الدراسه استخدام الاستراتیجیات الفعاله للفهم القرائی بدلا من الاعتماد علی التدریبات التحویلیه والاستبدالیه وترجمه الجمل والنصوص، کما تری انه من الضروری الترکیز علی نشاطات المشارکه الجماعیه بدلا من النشاطات الفردیه والنشاطات المرکزه علی المعلم.
    کلیدواژگان: تعلیم اللغه العربیه، الکتب المدرسیه، طرائق تعلیم اللغه الاجنبیه، طریقه النحو والترجمه
  • فاطمه صغری شفیعی ، سهیلا محسنی نژاد صفحات 105-128
    تعتبر استراتیجیه لعب الادوار نشاطا مهما فی تعلیم اللغات الثانیه والاجنبیه، لکونها وسیله جذابه ومناسبه تجعل عملیه التعلم اکثر عمقا وامتاعا. تهدف هذه الورقه إلی دراسه اثر استیراتیجیه لعب الادوار فی رفع کفاءه المحادثه العربیه لدی متعلمی العربیه للناطقین بغیرها، علی اساس الاتجاه التواصلی وباستخدام استراتیجیات تعلیم المدرس علی المجموعه التجریبیه. اتبعت هذه الدراسه المنهج الوصفی- التحلیلی شبه التجریبی، حیث اجریت علی عینه من طلاب اللیسانس فی جامعه الإمام الصادق (ع) - کلیه البنات، فرع الشریعه والحقوق (2017/1396) ، وتمثل المجتمع الاحصائی فی مجموعتین من الطلبه: المجموعه الضابطه، والمجموعه التجریبیه، تضم کل مجموعه 19 طالبه، وتم اختیار العینه بطریقه عشوائیه واستخدام نظام قبل-بعد الاختبار لجمع البیانات للدقه فی البحث. وتشیر نتائج تحلیل البیانات إلی ان استراتیجیه لعب الادوار لها تاثیر هام علی ارتفاع مستوی مهاره المحادثه علی طلبه فرع الشریعه والحقوق علی الرغم من عدم کون قسم اللغه العربیه تخصصهم الاساس. وکذلک تدل النتائج علی وجود فروق ذات دلاله إحصائیه بین نسبه تعلم مهارات طلاب المجموعتین. فنلاحظ فی المجموعه التجریبیه التی یتبع المدرس فی ها استراتیجیه التعلیم فضلا عن استراتیجیه لعب الادوار، ارتفاع مستوی کفاءه المحادثه مقارنه بالمجموعه الضابطه. وتشیر النتائج الاخری إلی اثر هذه الاستراتیجیه فی رفع مستوی القدرات الموقفیه والعاطفیه لدی الطلبه.
    کلیدواژگان: لعب او تمثیل الادوار، المدخل التواصلی، مهاره المحادثه، اللغه العربیه، استراتیجیه التعلیم
  • ابراهیم نامداری ، حسین عالی مهر ، یوسف نظری صفحات 129-146
    تبحث هذه الدراسه اثر استراتیجیه الصور التفسیریه فی تعلیم مفردات اللغه العربیه لطلاب الصف الثالث الثانوی، قسم العلوم الإنسانیه فی المنطقه الثالثه لمدینه کرمانشاه. اتبعت هذه الدراسه المنهج الشبه تجریبی. وضم المجتمع الإحصائی جمیع طلاب المدارس الثانویه فی السنه الثالثه فی قسم العلوم الإنسانیه من العام الدراسی (13941395) (2015-2016) ، حیث تم اختیار العینه المتوفره وشملت 43 طالبا من المدارس الثانویه فی کرمانشاه. واعتمدت اداه البحث علی دراسه المصادر العلمیه المعده من قبل معلمی اللغه العربیه. وتم استخدام اختبار اللغه العربیه کاداه للبحث وذلک بمساعده معلمی اللغه العربیه. وقد قام الخبراء بالتاکد من صدق وثبات الاداه باستخدام طریقه تکرار الاختبار علی 20 شخصا فی المجتمع الإحصائی خلال مده زمنیه 15یوما. واجری تحلیل البیانات بصوره الإحصاء الوصفی (المعدل والانحراف المعیاری) والإحصاء الاستقصائی. ومن اهم النتائج التی توصلت إلی ها الدراسه هی ان التدریس القائم علی الصور التفسیریه إلی جانب الطرق التقلیدیه ادی الی رفع مستوی الطلاب إلی حد کبیر فی تعلم المفردات، وتعلم صرف ونحو اللغه العربیه.
    کلیدواژگان: الصور التفسیریه، التعلیم، ماده اللغه العربیه، طلاب المرحله الثانویه
|
  • maryam jalaei, marjan Masaeli Pages 11-30
    Considering the constructive effects of analyzing the problems of educational systems on improving the process of learning foreign languages especially Arabic language, the present study was conducted to analyze high frequency orthographic-phonetic errors as one of the problems of Indian learners of Arabic. Hence, the study tried to investigate this problem by analyzing the difficulty of learning the Arabic phones and their orthography as well as the reasons for these problems. Indian students of Jame-al- Mostafa in Isfahan constituted the statistical population of the study. Among them, 15 female sophomore B.A. students were randomly selected. The study analyzed the orthographic-phonetic errors of these students during the process of learning Arabic language through a statistic-descriptive-analytic method and suggested necessary solutions. The findings demonstrated that substitution of some phones, writing “Ta Maftoohe and Ta marbooteh”, “Tanvin”, “Hamze” and shortening the high phones and extending the short phones were the most frequent orthographic errors of the students. Also, the most important reasons for making such errors were intra-lingual interference and extra-lingual interferences.
    Keywords: teaching Arabic to Indian people, orthographic-phonetic errors, intra-lingual interference, extra-lingual interference
  • isa motaghizadeh, Raeife Aboras, Faramarz Mirzaei, Tahere khanabadi Pages 31-56
    Adpositions (prepositions and postpositions) play a fundamental role in Arabic sentence structures. They can actually change the meaning of sentences. They may also cause ambiguity in the meaning of sentences if being used erroneously. However, it has been observed that when writing in Arabic, most of the “Arabic Language and Literature” M. A. graduates make errors in using adpositions. Therefore, what this article pursued was discovering the underlying reasons of the Arabic learners’ weaknesses in using adpositions and then, attempting to resolve them. The study was a descriptive-analytical one. The statistical population consisted of twenty Arabic Language and Literature M. A. students’ dissertations at Tarbiat Modares University and Shahid Beheshti University between 1385 and 1395. At the first phase, one page of each dissertation was surveyed as the sample; then, 40 pages of mentioned dissertations were surveyed. The results demonstrated that language learners’ errors were classified in three main categories: 1. Using the adpositions in a wrong place. 2. Using the adpositions where not needed. 3. Deleting the adpositions where they were necessary. The main errors were mostly from the first category which is the application of adpositions in wrong places. The underlying reasons for their occurrence were detected as follows: Unilateral language interference and lack of knowledge about the verbs that should be used with specific adpositions. Also, most of language learners’ errors were in applying the adpositions “باء ، لام ، من ، عن ، فی ، علی ، إلی” which have a lot of usage.
    Keywords: Arabic adpositions (Huruf ul jaar), writing errors, language interference, mutual language interference, linguistic competence
  • Ali Papi, Mohammad Khaqani Isfahani Pages 57-78
    Improving the process of learning Arabic in Iran necessitates paying careful attention to Applied linguistics including error analysis and contrastive analysis theories. In line with this, the present study attempted to analyze the subject–predicate agreement errors made by Arabic language students at the universities of Tehran based on the descriptive analytical approach. The study population consisted of Arabic language and literature students at Tehran State University among whom, 20 were randomly selected as the sample who were junior BA students. Their average age was about 22 years and they were of intermediate level of proficiency. Two tests (essay and Translation) were used as the instruments of the study in two steps. After classifying the errors according to the Corder table, overall, 49 errors (duplicate and non-duplicate) were identified. After classification of the errors, based on occurrence origin, most errors were related to intralingual (61/22 cent) and interlingual (24/48 cent) sources, respectively. The most common errors in the index structure were matching the predicate to the reference in terms of gender followed by errors related to number agreement.
    Keywords: error analysis, the subject–predicate, contrastive linguistics, teaching Arabic language in Tehran universities, Persian language
  • mohammadreza nikubakht, ali nazary, seyed mahmud mirzaei alhosseini, danesh mohammadi Pages 79-104
    This study intended to investigate the history of the development of Arabic textbooks of high schools in the field of Literature and Humanities from 1961 to 2017. The study employed content analysis through which the history of Arabic textbook development was scrutinized based on educational purposes, teacher and students’ relationships, roles of teachers and students, culture and language perspective, use of mother tongue, affective factors of students, assessment methods, learning and teaching methods, and language skills. The results of this research suggested that the dominant method in these textbooks was grammar-translation method because they focused on translating texts and teaching grammatical structures. In two recent decades, some transformational generative grammar exercises, deductive teaching methods, Ta’rib (translating into Arabic) and simple conversations have been added to books as if they have been trying to approach and focus on the audio-lingual method. According to some educational purposes in Iran’s high schools, this research suggested some active strategies for reading comprehension instead of transformational generative grammar exercises, substitution and word/text translation. Besides, it puts more emphasis on group activities instead of individual or teacher-centered ones.
    Keywords: Arabic language teaching, educational Arabic books, foreign language teaching approaches, grammar-translation method
  • soheyla mohseny nejad, Fatemeh Soghra Shafiee Pages 105-128
    Role play is one of the creative techniques in language teaching which not only leads to deep learning, but also is very exciting and interesting. This research investigated the effect of role play based on the communicative approach and instructional skills of the teacher on improving Arabic speaking skill of female students of Imam Sadiq University, 2017. The technique improved Arabic speaking skill of junior students of Jurisprudence significantly. The research method was experimental in that students were randomly divided into two homogeneous groups of 19. Pre- and post-tests were used to collect the necessary data. Results showed that role play had a significant effect on improving Arabic speaking skill of the students. Also, the findings showed that there was a significant difference in learning this skill between the students of these two classes. In the class where the teacher used role play in addition to the communicative approach, the speaking skill of the students improved more. The other result of role play technique was developing attitudinal and sentimental potential of the students.
    Keywords: Role Play technique, Communicative Approach, Speaking Skill, Arabic Language, Instructional Skill
  • yusuf nazari, hosein Alimehr Pages 129-146
    The aim of this study was to investigate the effect of interpretive illustrations on learning Arabic language of junior high school students studying humanities in the third district of Kermanshah. The method was quasi-experimental research because the participants were selected through available sampling procedure. Therefore, the statistical population included all junior high school students studying humanities in Kermanshah, Kermanshah, in the academic year 2014-15. The researcher developed the research tool which was a test based on available literature and with the help of Arabic language professors The content validity of the test was confirmed by experts, and its reliability was determined using a test-retest method on 20 people in the statistical population with 15 days interval and the correlation coefficient was calculated. Data analysis was performed in the form of descriptive statistics (mean and standard deviation) and inferential statistics (covariance analysis). Results showed that education based on interpretive illustrations rather than traditional methods significantly improved students’ Arabic language learning.
    Keywords: Interpretative illustrations, learning, Arabic lessons, high school students